Powiązane artykuły
Gdy nie ma w pobliżu kapłana, gdy zbliża się śmierć, gdy grzech ciąży na sumieniu…
Wyobraźmy sobie dramatyczną sytuację. Mężczyzna ulega wypadkowi. Kobieta znajduje się sama w szpitalnej sali. Żołnierz jest pośrodku wojny. Starsza osoba czuje, że zbliża się śmierć. Wszystkich łączy jedno: nie ma dostępnego kapłana, który mógłby udzielić Sakramentu Pokuty.
Co może zrobić dusza w takiej sytuacji, jeśli szczerze pragnie pojednać się z Bogiem?
Odpowiedź Kościoła katolickiego jest równie pocieszająca, co niezwykła: Doskonały Żal za grzechy.
Jest to jedna z najpiękniejszych, najbardziej pełnych nadziei, a zarazem najmniej znanych nauk duchowości katolickiej. To prawdziwy dar Bożego Miłosierdzia, zawsze otwarta brama do przebaczenia Bożego dla każdego, kto szczerze żałuje swoich grzechów z miłości do Boga.
A jednak wielu katolików nigdy o nim nie słyszało albo zna go jedynie powierzchownie. Jest to duchowa tragedia, ponieważ jego zrozumienie i praktykowanie może stanowić różnicę między życiem wiecznym a wieczną śmiercią.
W czasach, gdy tak wielu ludzi żyje z dala od sakramentów, gdy grzech został znormalizowany, a śmierć może nadejść niespodziewanie, odkrycie na nowo Doskonałego Żalu za grzechy jest pilniejsze niż kiedykolwiek wcześniej.
Czym dokładnie jest Doskonały Żal za grzechy?
Słowo „żal” pochodzi od łacińskiego contritio, oznaczającego „skruszenie” lub „głęboki ból”.
W sensie duchowym żal oznacza szczere ubolewanie nad popełnionymi grzechami.
Jednak nie każdy żal jest taki sam.
Teologia katolicka rozróżnia:
Żal niedoskonały (atrycja)
Jest to żal motywowany przede wszystkim przez:
- Strach przed karą.
- Lęk przed piekłem.
- Wstyd z powodu własnych grzechów.
- Utratę nieba.
Ten rodzaj żalu jest dobry i wystarczający do ważnego otrzymania rozgrzeszenia sakramentalnego podczas spowiedzi.
Doskonały Żal
Jest to żal motywowany przede wszystkim miłością do Boga.
Człowiek żałuje swoich grzechów, ponieważ obraziły one Boga, który jest nieskończenie dobry i godzien wszelkiej miłości.
Nie żałuje przede wszystkim dlatego, że boi się cierpienia.
Nie dlatego, że boi się kary.
Nie dlatego, że boi się piekła.
Żałuje, ponieważ zranił Serce Boga.
Ponieważ odrzucił miłość Chrystusa.
Ponieważ odpowiedział niewdzięcznością Temu, który umarł za niego na Krzyżu.
To właśnie jest Doskonały Żal.
Czego oficjalnie naucza Kościół?
Katechizm Kościoła Katolickiego naucza:
„Gdy żal wypływa z miłości do Boga miłowanego nade wszystko, jest nazywany «żalem doskonałym» (żalem z miłości). Taki żal odpuszcza grzechy powszednie; przynosi także przebaczenie grzechów śmiertelnych, jeśli zawiera mocne postanowienie przystąpienia do spowiedzi sakramentalnej tak szybko, jak to będzie możliwe.” (KKK 1452)
Nauka ta nie jest nowoczesną innowacją.
Jest głęboko zakorzeniona w Tradycji Kościoła i została jasno określona przez Sobór Trydencki w odpowiedzi na błędy protestanckie.
Od wieków Kościół naucza, że doskonała miłość Boga może pojednać duszę z Nim jeszcze przed otrzymaniem sakramentalnego rozgrzeszenia, pod warunkiem szczerego zamiaru wyspowiadania się tak szybko, jak to możliwe.
Prawda pełna nadziei
Tutaj odnajdujemy jedno z najbardziej miłosiernych nauczań chrześcijaństwa.
Doskonały Żal natychmiast gładzi nawet grzech śmiertelny.
Tak.
Nawet grzech śmiertelny.
Nawet ten grzech, który zerwał przyjaźń z Bogiem.
Nawet ten grzech, który pozbawił duszę łaski uświęcającej.
Gdy istnieje prawdziwa skrucha wypływająca z miłości do Boga oraz szczery zamiar spowiedzi, dusza zostaje pojednana z Bogiem właśnie w tej chwili.
Nie oznacza to, że spowiedź nie jest już potrzebna.
Kościół jasno naucza, że ten, kto popełnił grzech śmiertelny, powinien jak najszybciej przystąpić do sakramentu.
Oznacza to jednak, że Bóg nie pozostawia bez pomocy skruszonego grzesznika, gdy natychmiastowy dostęp do kapłana jest niemożliwy.
Dobry Łotr: przykład Doskonałego Żalu
Jeden z najbardziej poruszających przykładów znajdujemy w Ewangelii.
Gdy Chrystus umiera na Krzyżu, jeden ze złoczyńców ukrzyżowanych obok Niego uznaje swoją winę i zwraca się do Jezusa:
„Jezu, wspomnij na mnie, gdy przyjdziesz do swego Królestwa.” (Łk 23,42)
A Chrystus odpowiada:
„Zaprawdę powiadam ci: dziś będziesz ze Mną w raju.” (Łk 23,43)
Nie było czasu na spowiedź sakramentalną.
Nie było czasu na długą pokutę.
Nie było czasu na rozległe zadośćuczynienie.
Było coś ważniejszego.
Była miłość.
Była pokora.
Była skrucha.
Była ufność.
Boże Miłosierdzie zadziałało natychmiast.
Sekret wzbudzenia Doskonałego Żalu
Wiele osób błędnie uważa, że musi przeżywać ogromne emocje.
Myślą:
„Muszę płakać.”
„Muszę odczuwać wielki ból.”
„Muszę doświadczać głębokiego smutku.”
Tymczasem teologia katolicka naucza czegoś bardzo ważnego:
Doskonały Żal jest przede wszystkim aktem woli, a nie uczuć.
Uczucia mogą pomóc, ale nie są konieczne.
Człowiek może wylać wiele łez i nadal nie posiadać prawdziwej skruchy.
Inny może odczuwać wewnętrzną oschłość, a mimo to głęboko kochać Boga.
Liczy się wewnętrzna decyzja:
- Odrzucić grzech.
- Kochać Boga ponad wszystko.
- Pragnąć nigdy więcej Go nie obrażać.
Krucyfiks: najprostsza szkoła Doskonałego Żalu
Wielu świętych nauczało niezwykle prostej metody.
Stań przed Krucyfiksem.
A następnie zadaj sobie trzy pytania.
Kto cierpi?
To nie jest zwykły człowiek.
To Syn Boży.
Przedwieczne Słowo.
Król wszechświata.
Stwórca wszystkich rzeczy.
Ten, który kocha nas od wieczności.
Co On cierpi?
Biczowanie.
Koronę cierniową.
Gwoździe.
Pragnienie.
Opuszczenie.
Agonię.
Samą śmierć.
Straszną śmierć zarezerwowaną dla przestępców.
Dlaczego On cierpi?
Z powodu moich grzechów.
Z powodu moich niewierności.
Z powodu mojej pychy.
Z powodu mojego egoizmu.
Z powodu mojej obojętności.
Z powodu mojego braku miłości.
Kiedy dusza to pojmuje, choćby tylko częściowo, zaczyna rodzić się doskonała skrucha.
Nie z lęku.
Lecz z miłości.
Doskonały Żal i godzina śmierci
Być może właśnie tutaj tkwi jego największe znaczenie.
Nikt nie wie, kiedy umrze.
Żyjemy w kulturze, która próbuje ukrywać śmierć.
A jednak śmierć nadejdzie.
I może nadejść wtedy, gdy najmniej się jej spodziewamy.
Dlatego niezliczeni święci zalecali częste wzbudzanie aktów Doskonałego Żalu.
Nie dlatego, że zastępują spowiedź.
Lecz dlatego, że przygotowują duszę na spotkanie z Bogiem.
Jeśli nadejdzie ostatnia godzina i nie będzie dostępnego kapłana, dusza, która potrafi wzbudzić szczery akt Doskonałego Żalu, posiada ogromny skarb.
Może on dosłownie stanowić różnicę między zbawieniem a potępieniem.
Zapomniana praktyka, której należy uczyć każdego katolika
Były czasy, gdy dzieci poznawały tę naukę na katechezie.
Rodzice uczyli jej swoje dzieci.
Kapłani regularnie o niej głosili.
Wierni praktykowali ją każdego wieczoru przed snem.
Dzisiaj wielu katolików nigdy o niej nie słyszało.
A przecież powinna stanowić część zwyczajnego życia duchowego.
Roztropnie jest wzbudzać akt Doskonałego Żalu:
- Każdego wieczoru.
- Po ciężkim upadku w grzech.
- Przed podróżą.
- W czasie choroby.
- Po otrzymaniu trudnej wiadomości.
- Zawsze wtedy, gdy istnieje niebezpieczeństwo śmierci.
Również dla niekatolików
Istnieje jeszcze jedna konsekwencja duszpasterska o ogromnym znaczeniu.
Wiele osób ma bliskich dalekich od Kościoła.
Inni mają przyjaciół protestantów.
Jeszcze inni znają ludzi, którzy nigdy nie zostali ochrzczeni lub posiadają bardzo niewielką wiedzę religijną.
W sytuacjach skrajnych, szczególnie gdy ktoś znajduje się w niebezpieczeństwie śmierci, nauczenie go zwrócenia się ku Chrystusowi z szczerą skruchą i miłością może być wielkim aktem miłosierdzia.
Bóg pragnie zbawienia wszystkich ludzi.
A łaska może działać w sposób niezwykły w ostatnich chwilach życia.
Błąd, którego musimy unikać
Niektórzy, poznając tę naukę, mogą pomyśleć:
„W takim razie nie muszę już się spowiadać.”
Byłby to poważny błąd.
Doskonały Żal koniecznie zawiera zamiar przystąpienia do sakramentalnej spowiedzi tak szybko, jak to możliwe.
Kto świadomie odrzuca spowiedź, pokazuje właśnie przez to, że jego miłość do Boga nie jest doskonała.
Doskonały Żal nie zastępuje Sakramentu.
Prowadzi do niego.
Pragnie go.
Poszukuje go.
Tęskni za nim.
Lekarstwo na epokę duchowej letniości
Żyjemy w społeczeństwie, w którym grzech nie jest już nazywany grzechem.
W którym wielu ludzi utraciło poczucie winy.
W którym Krzyż Chrystusa jest ignorowany lub wyśmiewany.
Właśnie dlatego Doskonały Żal jest tak potrzebny.
Zmusi nas on do ponownego spojrzenia na Ukrzyżowanego.
Przypomina nam cenę naszego odkupienia.
Pomaga zrozumieć, że grzech nie jest jedynie złamaniem przepisu.
Jest raną zadaną Miłości.
Jest odrzuceniem Tego, który oddał za nas swoje życie.
Akt Doskonałego Żalu
Następująca modlitwa pięknie wyraża wewnętrzne dyspozycje właściwe Doskonałemu Żalowi:
„BOŻE MÓJ, żałuję z całego serca za wszystkie moje grzechy i proszę Cię o przebaczenie. NIE TYLE dlatego, że grzechy te przynoszą mi cierpienie i piekło, lecz dlatego, że ukrzyżowały mojego umiłowanego Zbawiciela Jezusa Chrystusa i obraziły Twoją Nieskończoną Dobroć. Mocno postanawiam, z pomocą Twojej łaski, wyznać moje grzechy, czynić pokutę i poprawić swoje życie. Amen.”
Zakończenie: klucz miłosierdzia, którego żaden katolik nie powinien ignorować
Doskonały Żal jest jednym z najcenniejszych klejnotów w duchowym skarbcu Kościoła.
Przypomina nam, że Bóg nie jest zimnym sędzią szukającym potępienia, lecz Ojcem, który biegnie na spotkanie syna marnotrawnego.
Uczy nas, że miłość posiada ogromną moc.
Pokazuje nam, że nawet po najcięższych grzechach droga powrotu pozostaje otwarta.
Kiedy patrzysz na Krucyfiks, pamiętaj o tych trzech pytaniach:
Kto cierpi?
Co On cierpi?
Dlaczego On cierpi?
I pozwól swojemu sercu odpowiedzieć.
Być może odkryjesz wtedy, że doskonała skrucha nie jest czymś zarezerwowanym wyłącznie dla wielkich świętych.
Jest łaską, której Bóg pragnie udzielić wszystkim tym, którzy wracają do Niego z pokorą, miłością i ufnością.
Bo dopóki trwa życie, dopóki serce jeszcze bije, dopóki dusza może szczerze powiedzieć: „Jezu, kocham Cię i żałuję, że Cię obraziłem”, miłosierdzie Boże pozostaje większe niż wszystkie nasze grzechy.
