Powiązane artykuły
W czasach takich jak nasze — naznaczonych niepewnością polityczną, kryzysami kulturowymi, wojnami, relatywizmem moralnym i rosnącym poczuciem duchowej pustki — wielu ludzi zastanawia się, czy świat zmierza ku jakiemuś ostatecznemu końcowi. Co ciekawe, podczas gdy media społecznościowe pełne są teorii spiskowych o końcu świata, w wielu chrześcijańskich kazaniach prawie w ogóle nie mówi się o tym, czego naprawdę naucza na ten temat Nowy Testament.
A jednak jeden z pierwszych wielkich teologów Kościoła, apostoł Święty Paweł Apostoł, mówił bardzo jasno o końcu historii, pojawieniu się Antychrysta i powrocie Chrystusa. I uczynił to na wiele lat przed tym, jak Święty Jan Apostoł napisał Apokalipsa.
Dzisiaj nauczanie Pawła jest zaskakująco aktualne. Ale jest też wymagające. Ponieważ nie mówi jedynie o przyszłości; zaprasza nas do życia z powagą, duchową czujnością i nadzieją.
Ten artykuł ma na celu przypomnienie tego często zapomnianego nauczania: co Paweł naprawdę powiedział o czasach ostatecznych i dlaczego pozostaje to tak ważne dla naszego chrześcijańskiego życia dzisiaj.
1. Paweł: pierwszy wielki teolog czasów ostatecznych
Wielu wierzących uważa, że nauka o końcu świata pojawia się przede wszystkim w Apokalipsie. Jednak historycznie pierwsze chrześcijańskie refleksje o końcu historii znajdują się w listach Pawła, napisanych mniej więcej między rokiem 50 a 60 po Chrystusie.
Szczególnie ważne są:
- Pierwszy List do Tesaloniczan
- Drugi List do Tesaloniczan
Listy te zostały napisane około 40 lat przed Apokalipsą.
Wspólnota chrześcijańska w Tesalonice była zaniepokojona.
Niektórzy sądzili, że powrót Chrystusa już nastąpił albo że nastąpi natychmiast.
Paweł odpowiada głęboką katechezą dotyczącą trzech wielkich tematów:
- Drugiego przyjścia Chrystusa
- Zmartwychwstania umarłych
- Pojawienia się złej postaci przed końcem
Ten ostatni punkt jest szczególnie ważny: Paweł opisuje tajemniczą postać, którą tradycja chrześcijańska później zidentyfikuje jako Antychrysta.
2. Paruzja: chwalebny powrót Chrystusa
Paweł używa bardzo precyzyjnego greckiego terminu: Paruzja, który oznacza uroczyste przybycie lub obecność króla.
Dla chrześcijan Paruzja to chwalebny powrót Chrystusa na końcu historii.
Paweł opisuje ten moment w jednym z najpiękniejszych fragmentów Nowego Testamentu:
„Sam Pan zstąpi z nieba na dany rozkaz, na głos archanioła i na dźwięk trąby Bożej; a zmarli w Chrystusie powstaną pierwsi.”
(1 Tesaloniczan 4,16)
Ten fragment objawia kilka podstawowych prawd:
- Chrystus naprawdę powróci w historii
- Nastąpi cielesne zmartwychwstanie
- Śmierć nie ma ostatniego słowa
Chrześcijańska nadzieja nie polega na ucieczce ze świata, lecz na ostatecznej przemianie całego stworzenia.
3. „Człowiek nieprawości”: pierwsze opisanie Antychrysta
Jeden z najbardziej poruszających tekstów Pawła znajduje się w Drugim Liście do Tesaloniczan.
Pojawia się tam tajemnicza postać:
„Niech was nikt w żaden sposób nie zwodzi; bo najpierw musi przyjść odstępstwo i objawić się człowiek nieprawości, syn zatracenia.”
(2 Tesaloniczan 2,3)
Paweł opisuje go kilkoma tytułami:
- człowiek nieprawości
- syn zatracenia
- przeciwnik
Ta postać:
- sprzeciwia się Bogu
- domaga się czci
- zwodzi wielu ludzi
Tekst kontynuuje zaskakującym opisem:
„Zasiądzie w świątyni Boga, podając się za Boga.”
Tradycja chrześcijańska już od pierwszych wieków utożsamiała tę postać z Antychrystem.
Chociaż sam termin Antychryst pojawi się później w listach Święty Jan Apostoł, pierwszy wielki teologiczny opis pojawia się właśnie u Pawła.
4. Wielkie odstępstwo: globalny kryzys duchowy
Zanim pojawi się „człowiek nieprawości”, Paweł mówi o innym wydarzeniu: apostazji.
Apostazja oznacza porzucenie wiary.
Nie chodzi jedynie o zewnętrzne prześladowania, ale o coś głębszego:
wielu ludzi, którzy kiedyś wierzyli, przestanie wierzyć.
To zjawisko niepokoi Pawła, ponieważ największe zagrożenie dla Kościoła nie zawsze pochodzi z zewnątrz.
Bardzo często pochodzi z jego wnętrza.
Kiedy chrześcijanie:
- relatywizują prawdę
- dostosowują Ewangelię do świata
- zapominają o życiu duchowym
wtedy zaczyna się erozja wiary.
5. Tajemnica nieprawości: zło już działa
Paweł wprowadza jeszcze jedno fascynujące wyrażenie:
„Tajemnica nieprawości już działa.”
(2 Tesaloniczan 2,7)
Oznacza to coś bardzo ważnego z teologicznego punktu widzenia.
Ostateczne objawienie się zła nie pojawi się nagle.
Już działa w historii.
Ta tajemnica nieprawości objawia się w:
- ideologiach, które zaprzeczają Bogu
- systemach politycznych, które absolutyzują władzę
- kulturach niszczących prawdę o człowieku
- fałszywych duchowościach zastępujących Chrystusa
Ojcowie Kościoła interpretowali, że historia jest polem walki między dwiema tajemnicami:
- tajemnicą Chrystusa
- tajemnicą nieprawości
6. To, co „powstrzymuje” objawienie się zła
Jednym z najbardziej tajemniczych fragmentów Nowego Testamentu jest ten:
„Wiecie też, co go teraz powstrzymuje, aby objawił się w swoim czasie.”
(2 Tesaloniczan 2,6)
Paweł mówi o czymś, co powstrzymuje pełne objawienie się zła.
Na przestrzeni historii zaproponowano różne interpretacje:
- porządek polityczny
- Cesarstwo Rzymskie
- głoszenie Ewangelii
- działanie Ducha Świętego
- sam Kościół
Wielu teologów uważa, że Bóg ogranicza zło, aby Ewangelia mogła nadal się rozprzestrzeniać.
Oznacza to, że historia nie wymyka się spod kontroli Boga.
7. Paweł nie chciał wzbudzać strachu, lecz czujność
Ważne jest, aby coś zrozumieć.
Paweł nie pisał tych nauk, aby wywołać panikę.
Jego celem było coś innego: kształtować czujnych chrześcijan.
Jezus już wcześniej nauczał podobnie:
„Czuwajcie”, „bądźcie gotowi”, „nie znacie dnia ani godziny”.
Chrześcijańska eschatologia — teologia rzeczy ostatecznych — nie ma na celu zaspokajania apokaliptycznej ciekawości, lecz przemianę naszego obecnego życia.
8. Jak żyć dziś w świetle końca czasów
Wielkie pytanie brzmi:
co to wszystko oznacza dla naszego codziennego życia?
Paweł odpowiada bardzo konkretnie.
1. Żyć w nadziei
Chrześcijaństwo nie jest historycznym pesymizmem.
Wiemy, że historia kończy się zwycięstwem Chrystusa.
2. Trwać mocno w wierze
Paweł podkreśla:
„Przeto bracia i siostry, trwajcie mocno i zachowujcie tradycje, których was nauczono.”
(2 Tesaloniczan 2,15)
W czasach doktrynalnego zamieszania wierność nauce apostolskiej jest niezbędna.
3. Nie dać się zwieść
Paweł wielokrotnie powtarza:
„Niech was nikt nie zwodzi.”
Duchowe zwiedzenie będzie jednym ze znaków czasów ostatecznych.
Dlatego tak ważne jest:
- znać wiarę
- studiować Pismo Święte
- żyć w komunii z Kościołem
4. Żyć w duchowej trzeźwości
Paweł zaprasza wierzących do życia w czujności:
- modlitwa
- sakramenty
- nieustanne nawrócenie
9. Zapomniane nauczanie… które musimy odzyskać
Przez wieki Kościół jasno nauczał o:
- drugim przyjściu Chrystusa
- sądzie ostatecznym
- walce między dobrem a złem
Dziś te tematy często się pomija, ponieważ uważa się je za niewygodne lub mało „nowoczesne”.
Jednak ich zapomnienie zubaża wiarę.
Chrześcijańska nadzieja nie polega jedynie na ulepszaniu obecnego świata.
Polega na oczekiwaniu pełni Królestwa Bożego.
10. Koniec historii to nie chaos, lecz Chrystus
Chrześcijańska wizja końca świata nie jest bezsensowną katastrofą.
Jest spotkaniem.
Koniec historii to ostateczne spotkanie z Chrystusem.
Paweł o tym wiedział.
Dlatego kończy jedną ze swoich nauk eschatologicznych głęboko duszpasterskim zdaniem:
„Przeto pocieszajcie się nawzajem tymi słowami.”
(1 Tesaloniczan 4,18)
Chrześcijaństwo nie oczekuje końca świata ze strachem.
Oczekuje go z nadzieją.
Ponieważ dla wierzącego koniec historii nie oznacza zniszczenia.
Oznacza przyjście Króla.
