{"id":6454,"date":"2026-11-16T17:44:04","date_gmt":"2026-11-16T16:44:04","guid":{"rendered":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/?p=6454"},"modified":"2026-11-16T17:44:05","modified_gmt":"2026-11-16T16:44:05","slug":"luter-i-czysciec-kiedy-ojciec-reformacji-uznawal-jeszcze-nauke-ktora-pozniej-odrzucil","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/luter-i-czysciec-kiedy-ojciec-reformacji-uznawal-jeszcze-nauke-ktora-pozniej-odrzucil\/","title":{"rendered":"Luter i czy\u015bciec: kiedy ojciec reformacji uznawa\u0142 jeszcze nauk\u0119, kt\u00f3r\u0105 p\u00f3\u017aniej odrzuci\u0142"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Czy wiesz, \u017ce Marcin Luter, cz\u0142owiek, kt\u00f3ry ostatecznie wyst\u0105pi\u0142 przeciwko Rzymowi i zapocz\u0105tkowa\u0142 reformacj\u0119 protestanck\u0105, pocz\u0105tkowo uznawa\u0142 istnienie czy\u015b\u0107ca?<\/strong> Co wi\u0119cej, w pierwszych latach swojej polemiki z Ko\u015bcio\u0142em katolickim nadal porusza\u0142 si\u0119 w ramach koncepcji \u017cycia pozagrobowego, w kt\u00f3rej czy\u015bciec zajmowa\u0142 istotne miejsce.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ten fakt historyczny jest szczeg\u00f3lnie interesuj\u0105cy, poniewa\u017c pozwala zrozumie\u0107 co\u015b, co cz\u0119sto umyka uwadze: <strong>zerwanie Lutra z doktryn\u0105 katolick\u0105 nie nast\u0105pi\u0142o z dnia na dzie\u0144, lecz wi\u0105za\u0142o si\u0119 z ewolucj\u0105 \u2014 i stopniow\u0105 przemian\u0105 \u2014 jego stanowiska teologicznego.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Czy\u015bciec by\u0142 w\u0142a\u015bnie jedn\u0105 z tych kwestii, w kt\u00f3rych zmiana ta sta\u0142a si\u0119 szczeg\u00f3lnie widoczna. Luter przeszed\u0142 od uznawania jego istnienia i dyskutowania o niekt\u00f3rych zagadnieniach zwi\u0105zanych z odpustami do otwartego odrzucenia mo\u017cliwo\u015bci uznania go za doktryn\u0119 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105 opart\u0105 na Objawieniu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ale co tak naprawd\u0119 powiedzia\u0142? Kiedy zacz\u0105\u0142 zmienia\u0107 zdanie? Jaki zwi\u0105zek mia\u0142o to z jego krytyk\u0105 Rzymu? A przede wszystkim: czego Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki naucza o czy\u015b\u0107cu, poza sporami zwi\u0105zanymi z reformacj\u0105?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Aby odpowiedzie\u0107 na te pytania, nale\u017cy si\u0119gn\u0105\u0107 do dokument\u00f3w historycznych i rozr\u00f3\u017cni\u0107 to, co Luter g\u0142osi\u0142 na poszczeg\u00f3lnych etapach swojej dzia\u0142alno\u015bci, od tego, czego naucza Ko\u015bci\u00f3\u0142, oraz od p\u00f3\u017aniejszych interpretacji.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">1. Marcin Luter i jego pierwsze odniesienia do czy\u015b\u0107ca<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Wittenberga, 31 pa\u017adziernika 1517 roku<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Aby zrozumie\u0107 t\u0119 histori\u0119, musimy cofn\u0105\u0107 si\u0119 do roku 1517, kiedy Luter opublikowa\u0142 swoje s\u0142ynne <strong>95 tez przeciwko odpustom<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W tamtym czasie Luter nie rozwin\u0105\u0142 jeszcze wszystkich pogl\u0105d\u00f3w teologicznych, kt\u00f3re p\u00f3\u017aniej charakteryzowa\u0142y protestantyzm. By\u0142 augustia\u0144skim zakonnikiem, kap\u0142anem i profesorem Pisma \u015awi\u0119tego, wykszta\u0142conym w zachodniej tradycji teologicznej.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jego pocz\u0105tkowy sp\u00f3r dotyczy\u0142 przede wszystkim g\u0142oszenia i praktykowania odpust\u00f3w, a tak\u017ce sposobu, w jaki niekt\u00f3rzy kaznodzieje przedstawiali ich duchowe skutki.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">I w\u0142a\u015bnie tutaj odkrywamy niezwykle wymowny fakt.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W swoich 95 tezach Luter wielokrotnie wspomina o czy\u015b\u0107cu, nie jako o rzeczywisto\u015bci, kt\u00f3r\u0105 nale\u017cy odrzuci\u0107, lecz jako o stanie, kt\u00f3rego istnienie i cechy przyjmuje za punkt wyj\u015bcia w rozwijaniu swoich argument\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przyjrzyjmy si\u0119 kilku przyk\u0142adom.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Tezy 15, 16, 17, 18 i 19<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W tezie 15 Luter \u0142\u0105czy strach i przera\u017cenie zwi\u0105zane ze \u015bmierci\u0105 z karami czy\u015b\u0107cowymi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W tezie 16 zestawia piek\u0142o, czy\u015bciec i niebo, odnosz\u0105c je do r\u00f3\u017cnych stan\u00f3w duszy.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Teza 17 stwierdza, \u017ce w duszach przebywaj\u0105cych w czy\u015b\u0107cu powinien zmniejsza\u0107 si\u0119 l\u0119k, a wzrasta\u0107 mi\u0142o\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Szczeg\u00f3lnie interesuj\u0105ce s\u0105 jednak tezy 18 i 19.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Luter twierdzi w nich, \u017ce nie wydaje si\u0119 udowodnione ani rozumem, ani Pismem \u015awi\u0119tym, i\u017c dusze w czy\u015b\u0107cu s\u0105 pozbawione mo\u017cliwo\u015bci wzrastania w mi\u0142o\u015bci. Podaje r\u00f3wnie\u017c w w\u0105tpliwo\u015b\u0107, czy wszystkie te dusze maj\u0105 koniecznie pe\u0142n\u0105 pewno\u015b\u0107 swojego zbawienia.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wa\u017cne jest zwr\u00f3cenie uwagi na u\u017cyty j\u0119zyk: Luter nie zaprzecza istnieniu czy\u015b\u0107ca, lecz stawia pytania dotycz\u0105ce niekt\u00f3rych aspekt\u00f3w stanu dusz, kt\u00f3re si\u0119 w nim znajduj\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Teza 22 ponownie wspomina o czy\u015b\u0107cu podczas omawiania kar, kt\u00f3re zgodnie z kanonami pokutnymi mia\u0142yby obci\u0105\u017ca\u0107 dusze po \u015bmierci.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Natomiast teza 25 odnosi si\u0119 bezpo\u015brednio do w\u0142adzy papie\u017ca w kwestii czy\u015b\u0107ca.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dokument historyczny pozwala nam zatem wyci\u0105gn\u0105\u0107 jasny wniosek: <strong>w 1517 roku Luter nadal m\u00f3wi\u0142 o duszach czy\u015b\u0107cowych i nie odrzuca\u0142 czy\u015b\u0107ca jako doktryny, lecz uwa\u017ca\u0142 go za rzeczywisto\u015b\u0107 w ramach swojego rozumienia teologii.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nale\u017cy jednak wprowadzi\u0107 wa\u017cne zastrze\u017cenie: nie oznacza to, \u017ce bez zastrze\u017ce\u0144 przyjmowa\u0142 wszystkie \u015bredniowieczne wyja\u015bnienia teologiczne dotycz\u0105ce czy\u015b\u0107ca ani wszystkie praktyki zwi\u0105zane z odpustami. Niekt\u00f3re jego tezy ju\u017c wtedy podwa\u017ca\u0142y istotne elementy tradycyjnego rozumienia tych zagadnie\u0144.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">To rozr\u00f3\u017cnienie ma zasadnicze znaczenie: uznawanie istnienia czy\u015b\u0107ca nie oznacza koniecznie akceptacji wszystkich interpretacji, kt\u00f3re rozwin\u0119\u0142y si\u0119 wok\u00f3\u0142 tej rzeczywisto\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">2. Problem odpust\u00f3w: pocz\u0105tek zerwania<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dlaczego Luter zacz\u0105\u0142 kwestionowa\u0107 kwestie, kt\u00f3re wcze\u015bniej akceptowa\u0142?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Aby to zrozumie\u0107, musimy rozr\u00f3\u017cni\u0107 dwie rzeczywisto\u015bci, kt\u00f3re, cho\u0107 s\u0105 ze sob\u0105 powi\u0105zane, nie s\u0105 tym samym: <strong>czy\u015bciec i odpusty<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Doktryna katolicka naucza, \u017ce czy\u015bciec jest ostatecznym oczyszczeniem tych, kt\u00f3rzy umieraj\u0105 w \u0142asce i przyja\u017ani z Bogiem, ale nadal potrzebuj\u0105 oczyszczenia, aby osi\u0105gn\u0105\u0107 \u015bwi\u0119to\u015b\u0107 konieczn\u0105 do wej\u015bcia do nieba.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Odpusty natomiast dotycz\u0105 darowania kary doczesnej za grzechy, kt\u00f3rych wina zosta\u0142a ju\u017c odpuszczona.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W \u00f3wczesnym g\u0142oszeniu odpust\u00f3w wyst\u0119powa\u0142y praktyki i nadu\u017cycia, kt\u00f3re wywo\u0142a\u0142y g\u0142\u0119bokie kontrowersje. Luter zareagowa\u0142 szczeg\u00f3lnie na twierdzenia niekt\u00f3rych kaznodziej\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0142y sprawia\u0107 wra\u017cenie, \u017ce wp\u0142acenie okre\u015blonej sumy pieni\u0119dzy automatycznie gwarantuje uwolnienie duszy z czy\u015b\u0107ca.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jego s\u0142ynna teza 27 krytykowa\u0142a w\u0142a\u015bnie przypisywane niekt\u00f3rym kaznodziejom twierdzenie, \u017ce gdy tylko moneta zabrz\u0119czy w skarbonie, dusza ulatuje z czy\u015b\u0107ca.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie nale\u017cy myli\u0107 tego z oficjaln\u0105 doktryn\u0105 Ko\u015bcio\u0142a dotycz\u0105c\u0105 odpust\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ko\u015bci\u00f3\u0142 nigdy nie naucza\u0142, \u017ce zbawienie cz\u0142owieka mo\u017cna kupi\u0107 ani \u017ce okre\u015blona suma pieni\u0119dzy zobowi\u0105zuje Boga do uwolnienia jakiej\u015b duszy.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Odpust jest zastosowaniem duchowej w\u0142adzy Ko\u015bcio\u0142a, a nie transakcj\u0105 handlow\u0105 z Bogiem.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W\u0142a\u015bnie tutaj odnajdujemy jeden z kluczy do zrozumienia tej kontrowersji: <strong>Luter rozpocz\u0105\u0142 od kwestionowania niekt\u00f3rych nadu\u017cy\u0107 zwi\u0105zanych z odpustami, ale jego refleksja teologiczna stopniowo doprowadzi\u0142a go do podwa\u017cenia doktrynalnych podstaw, na kt\u00f3rych opiera\u0142y si\u0119 te praktyki.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dyskusja przesta\u0142a dotyczy\u0107 wy\u0142\u0105cznie kwestii dyscyplinarnych i duszpasterskich, a stopniowo przekszta\u0142ci\u0142a si\u0119 w sp\u00f3r o autorytet Ko\u015bcio\u0142a, Tradycj\u0119 i interpretacj\u0119 Pisma \u015awi\u0119tego.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">3. Od uznania do zaprzeczenia: zmiana stanowiska Lutra<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ewolucji pogl\u0105d\u00f3w Lutra dotycz\u0105cych czy\u015b\u0107ca nie nale\u017cy przedstawia\u0107 jako nag\u0142ej zmiany, kt\u00f3ra dokona\u0142a si\u0119 jednego konkretnego dnia.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W kolejnych latach jego stanowisko teologiczne stawa\u0142o si\u0119 coraz bardziej radykalne i stopniowo oddala\u0142o si\u0119 od doktryny katolickiej.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Szczeg\u00f3lnie wa\u017cny dokument pozwalaj\u0105cy zrozumie\u0107 ten proces pojawi\u0142 si\u0119 w 1530 roku.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Chodzi o dzie\u0142o zatytu\u0142owane po niemiecku <em>Ein Widerruf vom Fegefeuer<\/em>, co mo\u017cna przet\u0142umaczy\u0107 jako <strong>\u201eOdwo\u0142anie nauki o czy\u015b\u0107cu\u201d<\/strong> lub \u201eWyrzeczenie si\u0119 czy\u015b\u0107ca\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W tym traktacie Luter wyra\u017anie odrzuci\u0142 doktryn\u0119 katolick\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>DOKUMENT HISTORYCZNY \u00b7 1530 ROK<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Dzie\u0142o zachowane w oryginalnym wydaniu<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Biblioteka Uniwersytecka i Arcybiskupia w Paderborn przechowuje historyczne wydanie tego dzie\u0142a, wydrukowane w Wittenberdze przez Georga Rhaua w 1530 roku i skatalogowane pod numerem VD16 L 7544.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie mamy zatem do czynienia ze zdaniem przypisywanym Lutrowi przez jego przeciwnik\u00f3w ani z anegdot\u0105 przekazywan\u0105 przez kolejne stulecia, lecz z mo\u017cliwym do zidentyfikowania dzie\u0142em historycznym, zachowanym w zbiorach biblioteki uniwersyteckiej.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ju\u017c sam tytu\u0142 traktatu wyra\u017anie pokazuje kierunek, w kt\u00f3rym pod\u0105\u017cy\u0142a jego my\u015bl.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Luter podwa\u017ca\u0142 mo\u017cliwo\u015b\u0107 narzucania istnienia czy\u015b\u0107ca jako artyku\u0142u wiary, uznaj\u0105c, \u017ce nauka ta nie ma wystarczaj\u0105cego oparcia w Pi\u015bmie \u015awi\u0119tym.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jego odrzucenie czy\u015b\u0107ca wi\u0105za\u0142o si\u0119 r\u00f3wnie\u017c z jego rozumieniem usprawiedliwienia, wystarczalno\u015bci\u0105 odkupie\u0144czego dzie\u0142a Chrystusa oraz sprzeciwem wobec niekt\u00f3rych praktyk ko\u015bcielnych.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Odrzucenie to mia\u0142o sta\u0107 si\u0119 jeszcze bardziej wyra\u017ane. W Artyku\u0142ach szmalkaldzkich z 1537 roku Luter posun\u0105\u0142 si\u0119 nawet do okre\u015blenia czy\u015b\u0107ca mianem diabelskiego oszustwa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kontrast historyczny jest znacz\u0105cy:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>1517:<\/strong> Luter m\u00f3wi o duszach w czy\u015b\u0107cu i rozwija argumenty zak\u0142adaj\u0105ce jego istnienie.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>1530:<\/strong> Publikuje specjalny traktat, w kt\u00f3rym odwo\u0142uje nauk\u0119 o czy\u015b\u0107cu.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>1537:<\/strong> Jego odrzucenie zostaje wyra\u017cone w znacznie bardziej stanowczych s\u0142owach.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie by\u0142oby zatem zgodne z prawd\u0105 historyczn\u0105 przedstawianie Lutra jako cz\u0142owieka, kt\u00f3ry zawsze zaprzecza\u0142 istnieniu czy\u015b\u0107ca. Dokumenty ukazuj\u0105 rzeczywist\u0105 ewolucj\u0119 jego pogl\u0105d\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">4. Czego naprawd\u0119 naucza Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki o czy\u015b\u0107cu?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Aby zrozumie\u0107 znaczenie tej kontrowersji, musimy powr\u00f3ci\u0107 do doktryny katolickiej.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Czy\u015bciec nie jest \u015bredniowiecznym wymys\u0142em ani drug\u0105 szans\u0105 dla tych, kt\u00f3rzy umarli oddzieleni od Boga. Nie jest r\u00f3wnie\u017c miejscem, w kt\u00f3rym dusze mog\u0105 zdecydowa\u0107, czy chc\u0105 zosta\u0107 zbawione, czy pot\u0119pione.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ko\u015bci\u00f3\u0142 naucza, \u017ce jest to <strong>ostateczne oczyszczenie dusz, kt\u00f3re umieraj\u0105 w \u0142asce i przyja\u017ani z Bogiem i kt\u00f3rych zbawienie jest zapewnione, ale kt\u00f3re nie s\u0105 jeszcze doskonale oczyszczone<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Katechizm Ko\u015bcio\u0142a Katolickiego wyja\u015bnia t\u0119 prawd\u0119 w punktach 1030 i 1031.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Podstawow\u0105 nauk\u0119 mo\u017cna stre\u015bci\u0107 w nast\u0119puj\u0105cych stwierdzeniach:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Dusze przebywaj\u0105ce w czy\u015b\u0107cu nale\u017c\u0105 do wybranych.<\/li>\n\n\n\n<li>Ich zbawienie wieczne jest zapewnione.<\/li>\n\n\n\n<li>Potrzebuj\u0105 oczyszczenia przed wej\u015bciem do chwa\u0142y nieba.<\/li>\n\n\n\n<li>To oczyszczenie jest zasadniczo r\u00f3\u017cne od wiecznego pot\u0119pienia.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Czy\u015bciec nie jest wi\u0119c ani tymczasowym piek\u0142em, ani miejscem, w kt\u00f3rym B\u00f3g pozostawia nierozstrzygni\u0119ty ostateczny los cz\u0142owieka.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ten, kto znajduje si\u0119 w czy\u015b\u0107cu, jest ju\u017c zbawiony.<\/strong> Pozostaje mu jedynie osi\u0105gn\u0105\u0107 pe\u0142ne oczyszczenie, aby wej\u015b\u0107 do obecno\u015bci Boga.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">To rozr\u00f3\u017cnienie ma zasadnicze znaczenie dla unikni\u0119cia b\u0142\u0119dnych interpretacji.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Dlaczego dusza, kt\u00f3ra jest ju\u017c zbawiona, musi zosta\u0107 oczyszczona?<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wyobra\u017amy sobie cz\u0142owieka, kt\u00f3ry otrzyma\u0142 przebaczenie swoich grzech\u00f3w, szczerze kocha Boga i umiera w Jego \u0142asce.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jednak w ci\u0105gu swojego \u017cycia m\u00f3g\u0142 zachowa\u0107 niedoskona\u0142o\u015bci, nieuporz\u0105dkowane przywi\u0105zania, duchowe rany i konsekwencje pope\u0142nionych grzech\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bo\u017ce przebaczenie nie oznacza koniecznie, \u017ce wszystkie konsekwencje i wewn\u0119trzne nieuporz\u0105dkowania znikaj\u0105 natychmiast.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u00f3g przebacza, odnawia i u\u015bwi\u0119ca. A \u015bwi\u0119to\u015b\u0107 wymaga ca\u0142kowitej przemiany duszy.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Czy\u015bciec wyra\u017ca w\u0142a\u015bnie t\u0119 rzeczywisto\u015b\u0107: <strong>nic nieczystego nie mo\u017ce wej\u015b\u0107 do obecno\u015bci Boga<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jak naucza Apokalipsa:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eI nic nieczystego do niego nie wejdzie\u201d.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(Apokalipsa 21,27).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie chodzi tutaj o jak\u0105kolwiek niewystarczalno\u015b\u0107 Odkupienia dokonanego przez Chrystusa. Wr\u0119cz przeciwnie: oczyszczenie jest mo\u017cliwe w\u0142a\u015bnie dzi\u0119ki zas\u0142ugom Jezusa Chrystusa i \u0142asce, kt\u00f3r\u0105 nam wys\u0142u\u017cy\u0142.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Czy\u015bciec nie dodaje niczego do Krzy\u017ca Chrystusa. Jest owocem Jego dzie\u0142a odkupie\u0144czego w pe\u0142ni zastosowanego do duszy.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">5. Biblijne podstawy nauki o czy\u015b\u0107cu<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jednym z g\u0142\u00f3wnych zarzut\u00f3w Lutra by\u0142o twierdzenie, \u017ce istnienia czy\u015b\u0107ca nie mo\u017cna wystarczaj\u0105co udowodni\u0107 na podstawie Pisma \u015awi\u0119tego.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki nie opiera jednak tej doktryny na jednym wyrwanym z kontekstu wersecie, lecz na ca\u0142o\u015bciowym odczytaniu r\u00f3\u017cnych fragment\u00f3w biblijnych, o\u015bwieconych przez Tradycj\u0119 apostolsk\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przyjrzyjmy si\u0119 niekt\u00f3rym z najwa\u017cniejszych.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">1. Ksi\u0119ga Machabejska: modlitwa za zmar\u0142ych<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jeden z podstawowych tekst\u00f3w znajduje si\u0119 w Drugiej Ksi\u0119dze Machabejskiej.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W 2 Mch 12,38-46 czytamy, jak Juda Machabeusz po bitwie odkry\u0142, \u017ce niekt\u00f3rzy polegli \u017co\u0142nierze \u017cydowscy mieli przy sobie przedmioty po\u015bwi\u0119cone bo\u017ckom, \u0142ami\u0105c w ten spos\u00f3b Prawo.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W tej sytuacji Juda i jego ludzie modlili si\u0119 za zmar\u0142ych oraz zebrali pieni\u0105dze, aby z\u0142o\u017cy\u0107 w Jerozolimie ofiar\u0119 za ich grzechy.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Fragment ko\u0144czy si\u0119 nast\u0119puj\u0105cymi s\u0142owami:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eDlatego w\u0142a\u015bnie z\u0142o\u017cy\u0142 t\u0119 ofiar\u0119 przeb\u0142agaln\u0105 za umar\u0142ych, aby zostali uwolnieni od grzechu\u201d.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(2 Mch 12,45).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ten fragment ma niezwyk\u0142e znaczenie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dlaczego?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Poniewa\u017c ukazuje g\u0142\u0119boko znacz\u0105c\u0105 praktyk\u0119 religijn\u0105: <strong>modlitw\u0119 za tych, kt\u00f3rzy umarli, oraz sk\u0142adanie ofiar w ich intencji, w nadziei, \u017ce mog\u0105 otrzyma\u0107 duchow\u0105 pomoc.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gdyby \u015bmier\u0107 oznacza\u0142a, \u017ce nie istnieje ju\u017c \u017cadna mo\u017cliwo\u015b\u0107 otrzymania duchowej pomocy dzi\u0119ki modlitwom \u017cyj\u0105cych, praktyka ta nie mia\u0142aby \u017cadnego sensu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce 2 Ksi\u0119ga Machabejska nale\u017cy do katolickiego kanonu biblijnego, podczas gdy tradycje protestanckie zazwyczaj zaliczaj\u0105 j\u0105 do ksi\u0105g apokryficznych lub deuterokanonicznych, kt\u00f3re nie zosta\u0142y w\u0142\u0105czone do ich kanonu Starego Testamentu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Widzimy tutaj istotn\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0119 mi\u0119dzy katolickim a protestanckim rozumieniem autorytetu Pisma \u015awi\u0119tego.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">2. \u015awi\u0119ty Pawe\u0142 i oczyszczenie przez ogie\u0144<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kolejny fundamentalny tekst znajduje si\u0119 w Pierwszym Li\u015bcie \u015bwi\u0119tego Paw\u0142a do Koryntian:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eDzie\u0142o ka\u017cdego stanie si\u0119 jawne; ods\u0142oni je dzie\u0144 Pa\u0144ski, oka\u017ce si\u0119 bowiem w ogniu, kt\u00f3ry je wypr\u00f3buje, jakie jest\u201d.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(1 Kor 3,13).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dalej czytamy:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eTen, kt\u00f3rego dzie\u0142o wzniesione na fundamencie przetrwa, otrzyma zap\u0142at\u0119; ten za\u015b, kt\u00f3rego dzie\u0142o sp\u0142onie, poniesie szkod\u0119: sam wprawdzie ocaleje, lecz tak jakby przez ogie\u0144\u201d.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(1 Kor 3,14-15).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ten fragment tradycyjnie \u0142\u0105czono z nauk\u0105 o oczyszczeniu po \u015bmierci.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u015awi\u0119ty Pawe\u0142 m\u00f3wi o kim\u015b, czyje dzie\u0142o nie wytrzymuje pr\u00f3by, kto ponosi strat\u0119, ale ostatecznie zostaje zbawiony.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ko\u015bci\u00f3\u0142 dostrzega w tym tek\u015bcie obraz, kt\u00f3ry pomaga zrozumie\u0107 rzeczywisto\u015b\u0107 oczyszczenia odmiennego od pot\u0119pienia.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nale\u017cy jednak pami\u0119ta\u0107, aby nie przedstawia\u0107 tych werset\u00f3w tak, jakby dos\u0142ownie pojawia\u0142o si\u0119 w nich s\u0142owo \u201eczy\u015bciec\u201d. Ich interpretacja wymaga umieszczenia ich w kontek\u015bcie ca\u0142ego Objawienia i Tradycji chrze\u015bcija\u0144skiej.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">3. Jezus Chrystus m\u00f3wi o przebaczeniu w przysz\u0142ym wieku<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W Ewangelii wed\u0142ug \u015bwi\u0119tego Mateusza znajdujemy kolejne odniesienie:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eJe\u015bli kto\u015b powie s\u0142owo przeciw Synowi Cz\u0142owieczemu, b\u0119dzie mu odpuszczone, lecz je\u015bli powie przeciw Duchowi \u015awi\u0119temu, nie b\u0119dzie mu odpuszczone ani w tym wieku, ani w przysz\u0142ym\u201d.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(Mt 12,32).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ko\u015bci\u00f3\u0142 dostrzeg\u0142 w tych s\u0142owach podstaw\u0119 do zrozumienia, \u017ce niekt\u00f3re winy mog\u0105 zosta\u0107 odpuszczone w przysz\u0142ym \u015bwiecie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Katechizm przywo\u0142uje t\u0119 interpretacj\u0119 w punkcie 1031, cytuj\u0105c r\u00f3wnie\u017c nauczanie \u015bwi\u0119tego Grzegorza Wielkiego.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ten fragment, rozpatrywany razem z pozosta\u0142ymi \u015bwiadectwami biblijnymi, pomaga uzasadni\u0107 doktryn\u0119 katolick\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Nauka o czy\u015b\u0107cu nie opiera si\u0119 na ludzkich spekulacjach dotycz\u0105cych tego, co dzieje si\u0119 po \u015bmierci, lecz na rozumieniu Objawienia przekazywanego przez Ko\u015bci\u00f3\u0142.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">6. Pierwotny Ko\u015bci\u00f3\u0142 ju\u017c modli\u0142 si\u0119 za zmar\u0142ych<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jednym z najwa\u017cniejszych aspekt\u00f3w tej kontrowersji jest to, \u017ce modlitwa za zmar\u0142ych nie pojawi\u0142a si\u0119 w \u015bredniowieczu ani nie zosta\u0142a wymy\u015blona w celu uzasadnienia odpust\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jej istnienie jest udokumentowane w staro\u017cytnym chrze\u015bcija\u0144stwie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pierwsi chrze\u015bcijanie byli \u015bwiadomi, \u017ce \u015bmier\u0107 nie przerywa duchowej komunii mi\u0119dzy cz\u0142onkami Cia\u0142a Chrystusa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ko\u015bci\u00f3\u0142 pielgrzymuj\u0105cy na ziemi nie przestawa\u0142 pami\u0119ta\u0107 o tych, kt\u00f3rzy odeszli, a celebracja eucharystyczna i modlitwy za nich stanowi\u0142y cz\u0119\u015b\u0107 jego \u017cycia religijnego.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W\u015br\u00f3d najwa\u017cniejszych \u015bwiadectw znajduj\u0105 si\u0119 nast\u0119puj\u0105ce przyk\u0142ady.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Tertulian (II-III wiek)<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tertulian, jeden z pierwszych chrze\u015bcija\u0144skich pisarzy \u0142aci\u0144skich, wspomina w swoim dziele <em>De corona<\/em> (3) o zwyczaju ofiarowywania modlitw i pr\u00f3\u015bb w intencji zmar\u0142ych oraz obchodzenia rocznicy ich \u015bmierci.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Porusza r\u00f3wnie\u017c praktyki modlitwy za zmar\u0142ych w dziele <em>De monogamia<\/em> (10).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u015awiadectwa te pokazuj\u0105, \u017ce liturgiczna pami\u0119\u0107 o zmar\u0142ych i modlitwa w ich intencji by\u0142y ju\u017c obecne w \u017cyciu pierwszych wsp\u00f3lnot chrze\u015bcija\u0144skich.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">\u015awi\u0119ty Cyryl Jerozolimski (IV wiek)<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W swoich <em>Katechezach mistagogicznych<\/em> (V, 9-10) \u015bwi\u0119ty Cyryl wyja\u015bnia, \u017ce podczas celebracji eucharystycznej wspomina si\u0119 zmar\u0142ych i ofiaruje si\u0119 za nich Ofiar\u0119 Chrystusa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jego rozumowanie jest szczeg\u00f3lnie interesuj\u0105ce: skoro modlimy si\u0119 za tych, kt\u00f3rzy odeszli, to dlatego, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 wierzy, i\u017c mog\u0105 oni otrzyma\u0107 duchow\u0105 pomoc.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie jest to jedynie zwyczaj wynikaj\u0105cy z uczu\u0107, lecz wyraz wiary w komuni\u0119 \u015bwi\u0119tych.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">\u015awi\u0119ty Augustyn (IV-V wiek)<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u015awi\u0119ty Augustyn r\u00f3wnie\u017c podejmuje t\u0119 kwesti\u0119 w r\u00f3\u017cnych swoich dzie\u0142ach.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W <em>Enchiridionie o wierze, nadziei i mi\u0142o\u015bci<\/em> (69) omawia mo\u017cliwo\u015b\u0107 otrzymania przez niekt\u00f3rych zmar\u0142ych ulgi dzi\u0119ki modlitwom i ofiarom \u017cyj\u0105cych.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Podobnie w <em>Pa\u0144stwie Bo\u017cym<\/em> (XXI, 24) rozwa\u017ca mo\u017cliwo\u015b\u0107 oczyszczenia po \u015bmierci oraz jego zwi\u0105zek z modlitwami ofiarowywanymi za zmar\u0142ych.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jego refleksja ma szczeg\u00f3lne znaczenie, poniewa\u017c pokazuje, \u017ce zagadnienie ostatecznego oczyszczenia nie by\u0142o obce wielkim teologom staro\u017cytnego chrze\u015bcija\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u015awiadectwa te nie oznaczaj\u0105, \u017ce wszyscy Ojcowie Ko\u015bcio\u0142a pos\u0142ugiwali si\u0119 dok\u0142adnie takim samym j\u0119zykiem teologicznym ani \u017ce od samego pocz\u0105tku istnia\u0142o systematyczne wyja\u015bnienie identyczne z tym, kt\u00f3re rozwin\u0119\u0142o si\u0119 p\u00f3\u017aniej.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pokazuj\u0105 jednak zasadnicz\u0105 ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107: <strong>staro\u017cytny Ko\u015bci\u00f3\u0142 modli\u0142 si\u0119 za swoich zmar\u0142ych i uznawa\u0142 mo\u017cliwo\u015b\u0107 oczyszczenia po \u015bmierci<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie mamy zatem do czynienia z nabo\u017ce\u0144stwem, kt\u00f3re pojawi\u0142o si\u0119 nagle w XVI wieku w odpowiedzi na wyst\u0105pienie Lutra.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">7. Sob\u00f3r Trydencki: Ko\u015bci\u00f3\u0142 uroczy\u015bcie potwierdza nauk\u0119 o czy\u015b\u0107cu<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kontrowersje zwi\u0105zane z reformacj\u0105 protestanck\u0105 zmusi\u0142y Ko\u015bci\u00f3\u0142 do doprecyzowania i ponownego potwierdzenia niekt\u00f3rych swoich nauk w odpowiedzi na nowe doktryny.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jednym z najwa\u017cniejszych moment\u00f3w by\u0142 Sob\u00f3r Trydencki.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Podczas swojej XXV sesji, kt\u00f3ra odby\u0142a si\u0119 3 i 4 grudnia 1563 roku, sob\u00f3r og\u0142osi\u0142 specjalny dekret dotycz\u0105cy czy\u015b\u0107ca.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jego nauczanie by\u0142o jednoznaczne.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sob\u00f3r o\u015bwiadczy\u0142, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki, pouczony przez Ducha \u015awi\u0119tego i opieraj\u0105cy si\u0119 na Pi\u015bmie \u015awi\u0119tym oraz staro\u017cytnej Tradycji Ojc\u00f3w, zawsze naucza\u0142 o istnieniu czy\u015b\u0107ca.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Potwierdzi\u0142 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce dusze przebywaj\u0105ce w czy\u015b\u0107cu mog\u0105 otrzyma\u0107 pomoc dzi\u0119ki modlitwom i ofiarom wiernych, szczeg\u00f3lnie poprzez Naj\u015bwi\u0119tsz\u0105 Ofiar\u0119 Mszy \u015awi\u0119tej.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jest jednak jeden szczeg\u00f3lnie interesuj\u0105cy aspekt tego dekretu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sob\u00f3r nie chcia\u0142 zach\u0119ca\u0107 do niepotrzebnych spekulacji na temat dok\u0142adnych cech czy\u015b\u0107ca. Przeciwnie, zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 do biskup\u00f3w z pro\u015bb\u0105, aby w nauczaniu skierowanym do wiernych unikali nadmiernie trudnych zagadnie\u0144 i wyja\u015bnie\u0144, kt\u00f3re nie przyczynia\u0142yby si\u0119 do duchowego zbudowania wiernych.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ostrzeg\u0142 r\u00f3wnie\u017c przed przes\u0105dami i nadu\u017cyciami zwi\u0105zanymi z t\u0105 doktryn\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pokazuje to, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 nie zamierza\u0142 podsyca\u0107 strachu ani chorobliwej ciekawo\u015bci dotycz\u0105cej \u017cycia pozagrobowego, lecz pragn\u0105\u0142 zachowa\u0107 prawd\u0119 wiary i w\u0142a\u015bciwie ukierunkowa\u0107 \u017cycie duchowe chrze\u015bcijan.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Doktryna o czy\u015b\u0107cu zosta\u0142a w ten spos\u00f3b uroczy\u015bcie potwierdzona w odpowiedzi na zaprzeczenia, kt\u00f3re pojawi\u0142y si\u0119 podczas reformacji.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">8. Co oznacza czy\u015bciec dla wsp\u00f3\u0142czesnego katolika?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mogliby\u015bmy pomy\u015ble\u0107, \u017ce ta kontrowersja nale\u017cy wy\u0142\u0105cznie do XVI wieku i ma niewielkie znaczenie dla naszego codziennego \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jednak doktryna o czy\u015b\u0107cu zawiera nauki duchowe o ogromnej aktualno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u017byjemy w spo\u0142ecze\u0144stwie, kt\u00f3re cz\u0119sto pr\u00f3buje unika\u0107 wszelkich odniesie\u0144 do \u015bmierci, s\u0105du Bo\u017cego, grzechu i konieczno\u015bci nawr\u00f3cenia.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wiele m\u00f3wi si\u0119 o dobrostanie emocjonalnym, osobistych do\u015bwiadczeniach i samorealizacji, ale znacznie mniej o \u015bwi\u0119to\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Czy\u015bciec przypomina nam fundamentaln\u0105 prawd\u0119: <strong>nie wystarczy pragn\u0105\u0107 osi\u0105gn\u0105\u0107 niebo; musimy pozwoli\u0107, aby \u0142aska Bo\u017ca nas przemieni\u0142a.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">\u015awi\u0119to\u015b\u0107 nie jest czym\u015b opcjonalnym<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Niebo jest doskona\u0142\u0105 komuni\u0105 z Bogiem.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ale jak cz\u0142owiek m\u00f3g\u0142by wej\u015b\u0107 w t\u0119 komuni\u0119, je\u015bli nadal pozostawa\u0142by przywi\u0105zany do egoizmu, pychy, urazy lub nieuporz\u0105dkowanych sk\u0142onno\u015bci, kt\u00f3re oddzielaj\u0105 go od Boga?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u00f3g nie wzywa nas jedynie do tego, aby\u015bmy byli lud\u017ami w miar\u0119 dobrymi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wzywa nas do \u015bwi\u0119to\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dlatego czy\u015bciec zaprasza nas r\u00f3wnie\u017c do powa\u017cnego traktowania naszego \u017cycia duchowego.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ka\u017cdy grzech pozostawia ran\u0119, ka\u017cdy piel\u0119gnowany wyst\u0119pek os\u0142abia nasz\u0105 wolno\u015b\u0107, a ka\u017cde nieuporz\u0105dkowane przywi\u0105zanie utrudnia ca\u0142kowite oddanie si\u0119 Bogu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nawr\u00f3cenie nie polega wy\u0142\u0105cznie na unikaniu okre\u015blonych czyn\u00f3w. Polega na pozwoleniu Chrystusowi, aby przemieni\u0142 nasze serce.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Znaczenie modlitwy za zmar\u0142ych<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jedn\u0105 z najpi\u0119kniejszych konsekwencji tej doktryny jest mo\u017cliwo\u015b\u0107 niesienia duchowej pomocy tym, kt\u00f3rzy odeszli.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ko\u015bci\u00f3\u0142 zach\u0119ca nas do podtrzymywania tej praktyki poprzez:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Sprawowanie Mszy \u015awi\u0119tej w intencji zmar\u0142ych.<\/li>\n\n\n\n<li>Ofiarowywanie modlitw i innych sufragi\u00f3w za dusze czy\u015b\u0107cowe.<\/li>\n\n\n\n<li>Odmawianie R\u00f3\u017ca\u0144ca \u015awi\u0119tego za naszych zmar\u0142ych bliskich.<\/li>\n\n\n\n<li>Ofiarowywanie uczynk\u00f3w mi\u0142osierdzia w ich intencji.<\/li>\n\n\n\n<li>Uzyskiwanie i ofiarowywanie odpust\u00f3w zgodnie z przepisami Ko\u015bcio\u0142a.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie powinni\u015bmy zapomina\u0107 o naszych rodzicach, dziadkach, krewnych, przyjacio\u0142ach i znajomych, kt\u00f3rzy odeszli.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Chrze\u015bcija\u0144ska mi\u0142o\u015b\u0107 nie ko\u0144czy si\u0119 przed grobem.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kiedy modlimy si\u0119 za zmar\u0142ych, wyra\u017camy nasz\u0105 wiar\u0119 w komuni\u0119 \u015bwi\u0119tych i nasz\u0105 nadziej\u0119 pok\u0142adan\u0105 w Bo\u017cym mi\u0142osierdziu.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Najlepsze przygotowanie do \u015bmierci zaczyna si\u0119 za \u017cycia<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Czy\u015bciec powinien r\u00f3wnie\u017c sk\u0142ania\u0107 nas do refleksji nad w\u0142asn\u0105 \u015bmierci\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie powinni\u015bmy \u017cy\u0107 w l\u0119ku, ale nie mo\u017cemy te\u017c \u017cy\u0107 w oboj\u0119tno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u015amier\u0107 jest rzeczywisto\u015bci\u0105, z kt\u00f3r\u0105 wszyscy b\u0119dziemy musieli si\u0119 zmierzy\u0107, a nasze spotkanie z Bogiem wymaga powa\u017cnego przygotowania duchowego.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dlatego tak wa\u017cne jest, aby:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Cz\u0119sto przyst\u0119powa\u0107 do sakramentu pokuty.<\/li>\n\n\n\n<li>Godnie uczestniczy\u0107 we Mszy \u015awi\u0119tej.<\/li>\n\n\n\n<li>Karmi\u0107 nasz\u0105 dusz\u0119 Naj\u015bwi\u0119tsz\u0105 Eucharysti\u0105.<\/li>\n\n\n\n<li>Praktykowa\u0107 mi\u0142o\u015b\u0107 bli\u017aniego i przebaczenie.<\/li>\n\n\n\n<li>Zwalcza\u0107 nasze wady i s\u0142abo\u015bci.<\/li>\n\n\n\n<li>Naprawia\u0107, na ile to mo\u017cliwe, krzywdy wyrz\u0105dzone przez nasze grzechy.<\/li>\n\n\n\n<li>\u017by\u0107 w stanie \u0142aski u\u015bwi\u0119caj\u0105cej.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie powinni\u015bmy odk\u0142ada\u0107 nawr\u00f3cenia na p\u00f3\u017aniej, my\u015bl\u0105c, \u017ce b\u0119dziemy mieli na to czas w przysz\u0142o\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Najlepszym sposobem przygotowania si\u0119 do nieba jest rozpocz\u0119cie ju\u017c teraz \u017cycia w przyja\u017ani z Bogiem.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">9. Czy\u015bciec nie umniejsza warto\u015bci Odkupienia Chrystusa: ukazuje jego moc<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W dyskusjach mi\u0119dzy katolikami a protestantami cz\u0119sto pojawia si\u0119 nast\u0119puj\u0105cy zarzut: skoro Jezus Chrystus umar\u0142 za nasze grzechy, dlaczego konieczne mia\u0142oby by\u0107 oczyszczenie po \u015bmierci?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">To pytanie zas\u0142uguje na powa\u017cn\u0105 odpowied\u017a.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki nigdy nie naucza\u0142, \u017ce czy\u015bciec jest dzie\u0142em cz\u0142owieka, kt\u00f3re uzupe\u0142nia\u0142oby niewystarczaj\u0105ce Odkupienie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Chrystus dokona\u0142 doskona\u0142ego i wystarczaj\u0105cego dzie\u0142a odkupienia.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jego Ofiara na Krzy\u017cu jest \u017ar\u00f3d\u0142em wszelkiej \u0142aski, wszelkiego przebaczenia i wszelkiego zbawienia.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Czy\u015bciec nie oznacza drugiego odkupienia ani alternatywnej drogi do Jezusa Chrystusa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jest w\u0142a\u015bnie zastosowaniem owoc\u00f3w Jego Odkupienia do dusz, kt\u00f3re umieraj\u0105 w Jego \u0142asce, ale nadal potrzebuj\u0105 oczyszczenia.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mo\u017cemy to zrozumie\u0107 dzi\u0119ki prostemu por\u00f3wnaniu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wyobra\u017amy sobie cz\u0142owieka, kt\u00f3ry dopu\u015bci\u0142 si\u0119 niesprawiedliwo\u015bci, a nast\u0119pnie, okazuj\u0105c skruch\u0119, otrzymuje przebaczenie od osoby, kt\u00f3r\u0105 skrzywdzi\u0142.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przebaczenie jest prawdziwe, ale nie oznacza to, \u017ce wszystkie konsekwencje niesprawiedliwo\u015bci automatycznie znikaj\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mo\u017ce by\u0107 konieczne naprawienie wyrz\u0105dzonej krzywdy, odbudowanie zaufania i skorygowanie nawyk\u00f3w, kt\u00f3re doprowadzi\u0142y do pope\u0142nienia tej niesprawiedliwo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Podobnie przebaczenie grzech\u00f3w nie oznacza koniecznie znikni\u0119cia wszystkich duchowych konsekwencji grzechu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Doktryna katolicka rozr\u00f3\u017cnia win\u0119 za grzech i kar\u0119 doczesn\u0105, kt\u00f3ra mo\u017ce pozosta\u0107 po odpuszczeniu winy.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">To rozr\u00f3\u017cnienie pozwala nam r\u00f3wnie\u017c zrozumie\u0107 znaczenie pokuty, zado\u015b\u0107uczynienia i odpust\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Czy\u015bciec nie konkuruje zatem z Chrystusem.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>To Chrystus oczyszcza, Chrystus zbawia i Chrystus prowadzi dusz\u0119 do pe\u0142ni \u015bwi\u0119to\u015bci.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">10. Ostatnia refleksja: nie zapominajmy o duszach czy\u015b\u0107cowych<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Historia Lutra i ewolucja jego stanowiska wobec czy\u015b\u0107ca pozwalaj\u0105 nam odkry\u0107 zagadnienie historyczne i teologiczne o wielkim znaczeniu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Cz\u0142owiek, kt\u00f3ry w 1517 roku nadal m\u00f3wi\u0142 o czy\u015b\u0107cu jako o rzeczywisto\u015bci w ramach swojego rozumienia religii, kilka lat p\u00f3\u017aniej ostatecznie wyra\u017anie go odrzuci\u0142.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ten fakt historyczny sam w sobie nie dowodzi prawdziwo\u015bci doktryny katolickiej, ale pozwala skorygowa\u0107 pewne uproszczenie historyczne: Luter nie zawsze zajmowa\u0142 takie samo stanowisko w tej kwestii.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">A przede wszystkim zach\u0119ca nas do powrotu do tego, co naprawd\u0119 istotne: w co my, katolicy, wierzymy, kiedy m\u00f3wimy o czy\u015b\u0107cu?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wierzymy, \u017ce B\u00f3g jest niesko\u0144czenie \u015bwi\u0119ty i mi\u0142osierny.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wierzymy, \u017ce Jezus Chrystus zwyci\u0119\u017cy\u0142 grzech i \u015bmier\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wierzymy, \u017ce zbawienie jest darem Bo\u017cej \u0142aski i \u017ce jeste\u015bmy powo\u0142ani do osi\u0105gni\u0119cia prawdziwej \u015bwi\u0119to\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wierzymy r\u00f3wnie\u017c, \u017ce \u015bmier\u0107 nie niszczy duchowej komunii tych, kt\u00f3rzy nale\u017c\u0105 do Chrystusa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dlatego kiedy katolik modli si\u0119 za zmar\u0142ego krewnego, zamawia Msz\u0119 \u015awi\u0119t\u0105 w intencji dusz czy\u015b\u0107cowych lub podejmuje akt pokuty za zmar\u0142ych, praktykuje jeden z najg\u0142\u0119bszych przejaw\u00f3w chrze\u015bcija\u0144skiej mi\u0142o\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie wiemy dok\u0142adnie, jak przebiega oczyszczenie ka\u017cdej duszy, ani nie znamy szczeg\u00f3lnych zamys\u0142\u00f3w Boga dotycz\u0105cych ka\u017cdego zmar\u0142ego.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ufamy jednak Bo\u017cemu mi\u0142osierdziu i komunii \u015bwi\u0119tych.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">By\u0107 mo\u017ce jest to jedna z najpi\u0119kniejszych nauk, jakie mo\u017cemy wyci\u0105gn\u0105\u0107 z tej doktryny: <strong>nasza mi\u0142o\u015b\u0107 nie ko\u0144czy si\u0119 w chwili, gdy kto\u015b umiera.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie ustawajmy w modlitwie za naszych zmar\u0142ych. Ofiarowujmy za nich Naj\u015bwi\u0119tsz\u0105 Ofiar\u0119 Mszy \u015awi\u0119tej. Pro\u015bmy Boga, aby ich oczy\u015bci\u0142 i jak najszybciej doprowadzi\u0142 do wiecznej chwa\u0142y.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">I nie zapominajmy, \u017ce r\u00f3wnie\u017c my musimy przygotowa\u0107 si\u0119 na to ostateczne spotkanie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Naszym celem nie jest bowiem jedynie umrze\u0107 w pokoju.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Naszym celem jest umrze\u0107 w \u0142asce Bo\u017cej i pewnego dnia osi\u0105gn\u0105\u0107 wizj\u0119 uszcz\u0119\u015bliwiaj\u0105c\u0105, kontempluj\u0105c przez ca\u0142\u0105 wieczno\u015b\u0107 oblicze naszego Pana Jezusa Chrystusa.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">\u0179r\u00f3d\u0142a i materia\u0142y do dalszego zg\u0142\u0119biania tematu<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Dokumentacja historyczna dotycz\u0105ca Lutra<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Marcin Luter, <em>Disputatio pro declaratione virtutis indulgentiarum<\/em> (1517), szczeg\u00f3lnie tezy 15-28.<\/li>\n\n\n\n<li>Marcin Luter, <em>Ein Widerruf vom Fegefeuer<\/em> (1530).<\/li>\n\n\n\n<li>Artyku\u0142y szmalkaldzkie (1537), cz\u0119\u015b\u0107 II, artyku\u0142 II.<\/li>\n\n\n\n<li>Historyczne wydanie <em>Ein Widerruf vom Fegefeuer<\/em>, Biblioteka Uniwersytecka i Arcybiskupia w Paderborn, 1530.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Pismo \u015awi\u0119te<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>2 Ksi\u0119ga Machabejska 12,38-46.<\/li>\n\n\n\n<li>Ewangelia wed\u0142ug \u015bw. Mateusza 12,32.<\/li>\n\n\n\n<li>1 List do Koryntian 3,10-15.<\/li>\n\n\n\n<li>Apokalipsa \u015bw. Jana 21,27.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Tradycja Ko\u015bcio\u0142a<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Tertulian, <em>De corona<\/em>, 3; <em>De monogamia<\/em>, 10.<\/li>\n\n\n\n<li>\u015awi\u0119ty Cyryl Jerozolimski, <em>Katechezy mistagogiczne<\/em>, V, 9-10.<\/li>\n\n\n\n<li>\u015awi\u0119ty Augustyn, <em>Enchiridion<\/em>, 69; <em>Pa\u0144stwo Bo\u017ce<\/em>, XXI, 24.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Magisterium Ko\u015bcio\u0142a<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Sob\u00f3r Florencki, dekret <em>Laetentur caeli<\/em> (1439).<\/li>\n\n\n\n<li>Sob\u00f3r Trydencki, sesja XXV (1563), dekret o czy\u015b\u0107cu.<\/li>\n\n\n\n<li>Katechizm Ko\u015bcio\u0142a Katolickiego, punkty 1030-1032.<\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Czy wiesz, \u017ce Marcin Luter, cz\u0142owiek, kt\u00f3ry ostatecznie wyst\u0105pi\u0142 przeciwko Rzymowi i zapocz\u0105tkowa\u0142 reformacj\u0119 protestanck\u0105, pocz\u0105tkowo uznawa\u0142 istnienie czy\u015b\u0107ca? Co wi\u0119cej, w pierwszych latach swojej polemiki z Ko\u015bcio\u0142em katolickim nadal porusza\u0142 si\u0119 w ramach koncepcji \u017cycia pozagrobowego, w kt\u00f3rej czy\u015bciec zajmowa\u0142 istotne miejsce. Ten fakt historyczny jest szczeg\u00f3lnie interesuj\u0105cy, poniewa\u017c pozwala zrozumie\u0107 co\u015b, co cz\u0119sto &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":6455,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[38,48],"tags":[1341],"class_list":["post-6454","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-historia-i-tradycja","category-historia-kosciola","tag-luter"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6454","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6454"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6454\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6456,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6454\/revisions\/6456"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6455"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6454"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6454"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6454"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}