Istniej\u0105 wyra\u017cenia Pisma \u015awi\u0119tego, kt\u00f3re mimo \u017ce przez wieki by\u0142y rozwa\u017cane przez \u015bwi\u0119tych, Ojc\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a i wielkich teolog\u00f3w, nadal zachowuj\u0105 g\u0142\u0119bok\u0105 tajemnic\u0119. Jednym z nich jest Katechon \u2013 termin grecki wyst\u0119puj\u0105cy w Drugim Li\u015bcie \u015bw. Paw\u0142a do Tesaloniczan, kt\u00f3ry na przestrzeni historii chrze\u015bcija\u0144stwa doczeka\u0142 si\u0119 licznych interpretacji.<\/p>\n\n\n\n
\u015awi\u0119ty Pawe\u0142 m\u00f3wi o sile, kt\u00f3ra powstrzymuje objawienie si\u0119 cz\u0142owieka nieprawo\u015bci, uniemo\u017cliwiaj\u0105c mu pe\u0142ne ujawnienie si\u0119 przed chwalebnym przyj\u015bciem Jezusa Chrystusa. Do czego odnosi si\u0119 Aposto\u0142? Czy chodzi o instytucj\u0119, w\u0142adz\u0119, si\u0142\u0119 duchow\u0105 czy te\u017c o rozporz\u0105dzenie Bo\u017cej Opatrzno\u015bci? Czy istnieje zwi\u0105zek mi\u0119dzy Katechonem a Antychrystem oraz wydarzeniami poprzedzaj\u0105cymi koniec czas\u00f3w?<\/p>\n\n\n\n
Nie jest to kwestia drugorz\u0119dna. Wprowadza nas ona w jeden z najbardziej zagadkowych fragment\u00f3w chrze\u015bcija\u0144skiej eschatologii, czyli refleksji teologicznej nad rzeczywisto\u015bci\u0105 ostateczn\u0105: dope\u0142nieniem historii, powt\u00f3rnym przyj\u015bciem Chrystusa, s\u0105dem ostatecznym i ostatecznym zwyci\u0119stwem Boga nad z\u0142em.<\/p>\n\n\n\n
Nale\u017cy jednak podchodzi\u0107 do Katechonu z rozwag\u0105. Ko\u015bci\u00f3\u0142 nie zdefiniowa\u0142 dogmatycznie \u017cadnej konkretnej identyfikacji tej rzeczywisto\u015bci. Dlatego nie wolno nam przekszta\u0142ca\u0107 interpretacji teologicznej, nawet staro\u017cytnej i przekonuj\u0105cej, w obowi\u0105zuj\u0105c\u0105 prawd\u0119 wiary.<\/p>\n\n\n\n
Najwa\u017cniejsze jest zrozumienie nauczania \u015bw. Paw\u0142a: z\u0142o nie dysponuje histori\u0105 wed\u0142ug w\u0142asnego uznania, Antychryst nie pojawia si\u0119 poza dopuszczaj\u0105c\u0105 wol\u0105 Boga, a \u017cadna si\u0142a nieprawo\u015bci nie jest w stanie udaremni\u0107 ostatecznego triumfu Jezusa Chrystusa.<\/p>\n\n\n\n
S\u0142owo Katechon pochodzi od greckiego wyra\u017cenia \u03ba\u03b1\u03c4\u03ad\u03c7\u03bf\u03bd (t\u00f2 kat\u00e9chon), zwi\u0105zanego z czasownikiem \u03ba\u03b1\u03c4\u03ad\u03c7\u03c9 (kat\u00e9ch\u014d), kt\u00f3rego znaczenie obejmuje powstrzymywanie, zatrzymywanie, hamowanie, wstrzymywanie lub utrzymywanie czego\u015b pod kontrol\u0105.<\/p>\n\n\n\n
W kontek\u015bcie Drugiego Listu do Tesaloniczan u\u017cywa si\u0119 go na okre\u015blenie tego, co powstrzymuje lub hamuje objawienie si\u0119 cz\u0142owieka nieprawo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
Warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na szczeg\u00f3\u0142 j\u0119zykowy: \u015bw. Pawe\u0142 pos\u0142uguje si\u0119 dwiema r\u00f3\u017cnymi formami gramatycznymi:<\/p>\n\n\n\n
Ta r\u00f3\u017cnica od wiek\u00f3w stanowi przedmiot refleksji teologicznej. Wydaje si\u0119 wskazywa\u0107, \u017ce rzeczywisto\u015b\u0107 pe\u0142ni\u0105c\u0105 t\u0119 funkcj\u0119 mo\u017cna rozpatrywa\u0107 zar\u00f3wno w wymiarze bezosobowym \u2014 jako si\u0142\u0119, w\u0142adz\u0119 lub instytucj\u0119 \u2014 jak i osobowym, czyli jako kogo\u015b, kto wykonuje t\u0119 funkcj\u0119.<\/p>\n\n\n\n
Sama gramatyka nie pozwala jednak zidentyfikowa\u0107 Katechonu. Nie dowodzi r\u00f3wnie\u017c, \u017ce chodzi koniecznie o dwie r\u00f3\u017cne rzeczywisto\u015bci. \u015awi\u0119ty Pawe\u0142 nie podaje w zachowanym tek\u015bcie wyra\u017anego wyja\u015bnienia jego to\u017csamo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
Jasna jest natomiast jego funkcja: powstrzymywanie nieprawo\u015bci przed osi\u0105gni\u0119ciem pe\u0142nego objawienia, zanim nadejdzie wyznaczony czas.<\/p>\n\n\n\n
Podstawowe odniesienie znajdujemy w 2 Tes 2, 1-12. Warto przeczyta\u0107 ca\u0142y ten fragment, poniewa\u017c s\u0142\u00f3w dotycz\u0105cych Katechonu nie mo\u017cna w\u0142a\u015bciwie zrozumie\u0107 w oderwaniu od ich kontekstu.<\/p>\n\n\n\n
\u015awi\u0119ty Pawe\u0142 pisze do wsp\u00f3lnoty chrze\u015bcija\u0144skiej zaniepokojonej mo\u017cliwo\u015bci\u0105, \u017ce dzie\u0144 Pa\u0144ski ju\u017c nadszed\u0142. Niekt\u00f3rzy rozpowszechniali wiadomo\u015bci, kt\u00f3re mog\u0142y sk\u0142ania\u0107 wiernych do przekonania, \u017ce przyj\u015bcie Chrystusa jest bliskie albo \u017ce ju\u017c nast\u0105pi\u0142o.<\/p>\n\n\n\n
Aposto\u0142 prosi ich, aby nie dali si\u0119 zwie\u015b\u0107 ani nie tracili spokoju.<\/p>\n\n\n\n
W tym kontek\u015bcie zapowiada, \u017ce przed chwalebnym objawieniem si\u0119 Jezusa Chrystusa nast\u0105pi wielkie odst\u0119pstwo i pojawi si\u0119 cz\u0142owiek nieprawo\u015bci, nazywany r\u00f3wnie\u017c synem zatracenia.<\/p>\n\n\n\n
Tekst m\u00f3wi:<\/p>\n\n\n\n
\n\u201eNiech was w \u017caden spos\u00f3b nikt nie zwodzi. Dzie\u0144 ten bowiem nie nadejdzie, dop\u00f3ki nie przyjdzie najpierw odst\u0119pstwo i nie objawi si\u0119 cz\u0142owiek nieprawo\u015bci, syn zatracenia\u201d (2 Tes 2, 3).<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
Nied\u0142ugo potem \u015bw. Pawe\u0142 wprowadza tajemnicz\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107, kt\u00f3ra nas interesuje:<\/p>\n\n\n\n
\n\u201eWiecie, co go teraz powstrzymuje, aby objawi\u0142 si\u0119 w swoim czasie. Albowiem ju\u017c dzia\u0142a tajemnica nieprawo\u015bci. Niech tylko ten, co teraz powstrzymuje, ust\u0105pi miejsca\u201d (2 Tes 2, 6-7).<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
Nast\u0119pnie wyja\u015bnia, jaki b\u0119dzie fina\u0142:<\/p>\n\n\n\n
\n\u201eW\u00f3wczas uka\u017ce si\u0119 Niegodziwiec, kt\u00f3rego Pan Jezus zg\u0142adzi tchnieniem swoich ust i wniwecz obr\u00f3ci samym objawieniem swego przyj\u015bcia\u201d (2 Tes 2, 8).<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
S\u0142owa te zawieraj\u0105 kilka fundamentalnych poucze\u0144.<\/p>\n\n\n\n
Po pierwsze: tajemnica nieprawo\u015bci dzia\u0142a\u0142a ju\u017c w czasach apostolskich. Z\u0142o nie pojawia si\u0119 nagle pod koniec historii. Jego korzenie s\u0105 obecne w \u015bwiecie na d\u0142ugo przed jego ostatecznym objawieniem.<\/p>\n\n\n\n
Po drugie: istnieje ograniczenie czasowe ekspansji nieprawo\u015bci. Objawienie si\u0119 cz\u0142owieka zatracenia nie nast\u0119puje wtedy, kiedy on sam tego pragnie, lecz w chwili odpowiadaj\u0105cej Bo\u017cemu zamys\u0142owi.<\/p>\n\n\n\n
Po trzecie: Antychryst nie b\u0119dzie mia\u0142 ostatniego s\u0142owa. Jego moc zostanie zniszczona przez Jezusa Chrystusa podczas Jego chwalebnego przyj\u015bcia.<\/p>\n\n\n\n
Ostatnie stwierdzenie ma szczeg\u00f3lne znaczenie. Fragment ten nie ko\u0144czy si\u0119 opowie\u015bci\u0105 o pot\u0119dze Antychrysta, lecz o absolutnym zwyci\u0119stwie Chrystusa.<\/p>\n\n\n\n
Katechon nale\u017cy rozumie\u0107 w\u0142a\u015bnie w tej perspektywie: nie jako niezale\u017cn\u0105 si\u0142\u0119 walcz\u0105c\u0105 ze z\u0142em na r\u00f3wnych zasadach, lecz jako rzeczywisto\u015b\u0107 podporz\u0105dkowan\u0105 Bo\u017cej Opatrzno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
3. Tajemnica nieprawo\u015bci: z\u0142o, kt\u00f3re ju\u017c dzia\u0142a w \u015bwiecie<\/h2>\n\n\n\n
Aby zrozumie\u0107 Katechon, nale\u017cy zatrzyma\u0107 si\u0119 nad innym Paw\u0142owym wyra\u017ceniem: mysterium iniquitatis, czyli tajemnic\u0105 nieprawo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
\u015awi\u0119ty Pawe\u0142 stwierdza, \u017ce tajemnica ta dzia\u0142a\u0142a ju\u017c w czasie, gdy pisa\u0142 do Tesaloniczan.<\/p>\n\n\n\n
Co to oznacza?<\/p>\n\n\n\n
Nie chodzi jedynie o istnienie ludzi pope\u0142niaj\u0105cych grzechy ani o zwyczajne przejawy ludzkiej s\u0142abo\u015bci. Znaczenie tego wyra\u017cenia jest g\u0142\u0119bsze: odnosi si\u0119 ono do dzia\u0142ania z\u0142a, kt\u00f3re wyst\u0119puje przeciwko porz\u0105dkowi ustanowionemu przez Boga i przygotowuje warunki do coraz g\u0142\u0119bszego buntu przeciwko Jego autorytetowi.<\/p>\n\n\n\n
Grzech, gdy staje si\u0119 \u015bwiadom\u0105 i uporczyw\u0105 postaw\u0105, mo\u017ce przybra\u0107 r\u00f3wnie\u017c wymiar zbiorowy. Ludzie przekazuj\u0105 sobie b\u0142\u0119dy, tworz\u0105 niesprawiedliwe struktury, normalizuj\u0105 zachowania sprzeczne z prawem naturalnym, a nawet zaczynaj\u0105 przedstawia\u0107 z\u0142o jako dobro.<\/p>\n\n\n\n
Rzeczywisto\u015b\u0107 ta ma wymiar duchowy, moralny, a tak\u017ce spo\u0142eczny.<\/p>\n\n\n\n
Pismo \u015awi\u0119te dostarcza nam innych \u015bwiadectw tego sprzeciwu wobec Boga.<\/p>\n\n\n\n
\u015awi\u0119ty Jan pisze:<\/p>\n\n\n\n
\n\u201eS\u0142yszeli\u015bcie, \u017ce Antychryst nadchodzi, bo oto teraz pojawi\u0142o si\u0119 wielu antychryst\u00f3w\u201d (1 J 2, 18).<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
Aposto\u0142 nie twierdzi, \u017ce wszyscy ci antychry\u015bci s\u0105 koniecznie ostatecznym Antychrystem. Pokazuje natomiast, \u017ce sprzeciw wobec Chrystusa ju\u017c przejawia si\u0119 w historii poprzez tych, kt\u00f3rzy zaprzeczaj\u0105 Jego to\u017csamo\u015bci i odrzucaj\u0105 prawd\u0119, kt\u00f3r\u0105 On objawi\u0142.<\/p>\n\n\n\n
R\u00f3wnie\u017c nasz Pan ostrzega:<\/p>\n\n\n\n
\n\u201eA poniewa\u017c wzmo\u017ce si\u0119 nieprawo\u015b\u0107, ozi\u0119bnie mi\u0142o\u015b\u0107 wielu\u201d (Mt 24, 12).<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
Zestawienie obu fragment\u00f3w pozwala zrozumie\u0107 istotny wymiar tego problemu: rozw\u00f3j nieprawo\u015bci nie polega wy\u0142\u0105cznie na zewn\u0119trznym prze\u015bladowaniu Ko\u015bcio\u0142a. Mo\u017ce przejawia\u0107 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c poprzez wewn\u0119trzne os\u0142abienie wiary, utrat\u0119 mi\u0142o\u015bci i stopniowe porzucanie prawdy.<\/p>\n\n\n\n
Katechon pojawia si\u0119 w\u0142a\u015bnie w tym kontek\u015bcie: podczas gdy tajemnica nieprawo\u015bci dzia\u0142a, co\u015b j\u0105 powstrzymuje, aby nie osi\u0105gn\u0119\u0142a jeszcze swojego ostatecznego objawienia.<\/p>\n\n\n\n
4. Interpretacja pierwszych chrze\u015bcijan: czy Cesarstwo Rzymskie by\u0142o Katechonem?<\/h2>\n\n\n\n
Jedna z najstarszych i najbardziej znanych interpretacji uto\u017csamia Katechon z Cesarstwem Rzymskim i jego w\u0142adz\u0105 polityczn\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Wyja\u015bnienie to ma szczeg\u00f3lne znaczenie, poniewa\u017c pojawia si\u0119 u chrze\u015bcija\u0144skich autor\u00f3w pierwszych wiek\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Aby je zrozumie\u0107, musimy przenie\u015b\u0107 si\u0119 do historycznego kontekstu pocz\u0105tk\u00f3w chrze\u015bcija\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n
Pierwsi chrze\u015bcijanie \u017cyli pod panowaniem Rzymu. Cesarstwo stanowi\u0142o struktur\u0119 polityczn\u0105 i prawn\u0105, kt\u00f3ra mimo swoich niesprawiedliwo\u015bci, prze\u015bladowa\u0144 i sprzeczno\u015bci religijnych utrzymywa\u0142a okre\u015blony porz\u0105dek instytucjonalny na rozleg\u0142ych terytoriach.<\/p>\n\n\n\n
Z tej perspektywy zanik tej w\u0142adzy mo\u017cna by\u0142o wi\u0105za\u0107 z nadej\u015bciem sytuacji nie\u0142adu, kt\u00f3ra u\u0142atwi\u0142aby objawienie si\u0119 Antychrysta.<\/p>\n\n\n\n
Nie oznacza\u0142o to twierdzenia, \u017ce Cesarstwo Rzymskie by\u0142o instytucj\u0105 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105 ani \u017ce wszyscy jego cesarze byli dobrymi w\u0142adcami. Niekt\u00f3rzy z nich okrutnie prze\u015bladowali chrze\u015bcijan.<\/p>\n\n\n\n
Interpretacja ta odnosi\u0142a si\u0119 do jego funkcji jako w\u0142adzy politycznej i czynnika powstrzymuj\u0105cego chaos.<\/p>\n\n\n\n
Tertulian i trwanie Cesarstwa<\/h3>\n\n\n\n
Jedno z najwa\u017cniejszych \u015bwiadectw znajdujemy u Tertuliana, chrze\u015bcija\u0144skiego pisarza z prze\u0142omu II i III wieku.<\/p>\n\n\n\n
W swoim dziele Apologeticum, w rozdziale 32, wyja\u015bnia, dlaczego chrze\u015bcijanie modlili si\u0119 za cesarzy i za stabilno\u015b\u0107 Cesarstwa Rzymskiego.<\/p>\n\n\n\n
Tertulian stwierdza, \u017ce ostateczne spe\u0142nienie strasznych wydarze\u0144 poprzedzaj\u0105cych koniec by\u0142o op\u00f3\u017aniane przez trwanie Cesarstwa.<\/p>\n\n\n\n
Jego rozumowanie pozostaje w \u015bcis\u0142ym zwi\u0105zku z tradycyjn\u0105 interpretacj\u0105 Katechonu.<\/p>\n\n\n\n
Nale\u017cy jednak zaznaczy\u0107, \u017ce Tertulian nie przedstawia tam pe\u0142nego komentarza egzegetycznego do 2 Tes 2, ale jego \u015bwiadectwo stanowi bardzo istotny historyczny dow\u00f3d staro\u017cytnego zwi\u0105zku mi\u0119dzy stabilno\u015bci\u0105 Rzymu a op\u00f3\u017anieniem wydarze\u0144 ostatecznych. newadvent.org+1<\/p>\n\n\n\n
\u015awi\u0119ty Jan Chryzostom: najbardziej bezpo\u015brednia interpretacja<\/h3>\n\n\n\n
Jeszcze bardziej bezpo\u015brednie \u015bwiadectwo znajdujemy u \u015bwi\u0119tego Jana Chryzostoma, jednego z wielkich Ojc\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a i doktora Ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\n\n\n\n
W czwartej homilii do Drugiego Listu do Tesaloniczan, komentuj\u0105c w\u0142a\u015bnie wersety 6 i 7 drugiego rozdzia\u0142u, stawia on pytanie:<\/p>\n\n\n\n
Czym jest to, co powstrzymuje objawienie si\u0119 Antychrysta?<\/p>\n\n\n\n
Chryzostom przywo\u0142uje dwie interpretacje: niekt\u00f3rzy uwa\u017cali, \u017ce chodzi o \u0142ask\u0119 Ducha \u015awi\u0119tego, inni za\u015b uto\u017csamiali si\u0142\u0119 powstrzymuj\u0105c\u0105 z Cesarstwem Rzymskim.<\/p>\n\n\n\n
Sam Chryzostom opowiada si\u0119 za drugim wyja\u015bnieniem.<\/p>\n\n\n\n
Jego rozumowanie polega na tym, \u017ce \u015bw. Pawe\u0142 mia\u0142 m\u00f3wi\u0107 w spos\u00f3b zawoalowany, aby jego s\u0142owa nie zosta\u0142y zinterpretowane jako pragnienie zniszczenia Cesarstwa, co mog\u0142oby wywo\u0142a\u0107 niepotrzebne prze\u015bladowania chrze\u015bcijan.<\/p>\n\n\n\n
Wed\u0142ug tej interpretacji tak d\u0142ugo, jak istnia\u0142a w\u0142adza cesarska, istnia\u0142a r\u00f3wnie\u017c si\u0142a zdolna powstrzymywa\u0107 pojawienie si\u0119 sytuacji anarchii, w kt\u00f3rej cz\u0142owiek nieprawo\u015bci m\u00f3g\u0142by narzuci\u0107 swoje panowanie.<\/p>\n\n\n\n
Chryzostom wi\u0105\u017ce przysz\u0142y zanik tej w\u0142adzy z p\u00f3\u017aniejszym objawieniem si\u0119 Niegodziwca. newadvent.org+1<\/p>\n\n\n\n
\u015awi\u0119ty Augustyn: ostro\u017cno\u015b\u0107 wobec tajemnicy<\/h3>\n\n\n\n
Niezwykle wa\u017cn\u0105 refleksj\u0119 znajdujemy r\u00f3wnie\u017c u \u015bwi\u0119tego Augustyna, w ksi\u0119dze XX, rozdziale 19, dzie\u0142a O pa\u0144stwie Bo\u017cym.<\/p>\n\n\n\n
\u015awi\u0119ty Augustyn analizuje s\u0142owa \u015bw. Paw\u0142a i wyra\u017anie uznaje trudno\u015b\u0107 w ustaleniu, co powstrzymuje Antychrysta.<\/p>\n\n\n\n
Wspomina interpretacj\u0119 odnosz\u0105c\u0105 si\u0119 do Cesarstwa Rzymskiego, ale tak\u017ce inne wyja\u015bnienia, kt\u00f3re zna\u0142.<\/p>\n\n\n\n
Jedno z nich wi\u0105za\u0142o tajemnic\u0119 nieprawo\u015bci z lud\u017ami z\u0142ymi i ob\u0142udnikami pozostaj\u0105cymi wewn\u0105trz Ko\u015bcio\u0142a, kt\u00f3rych obecno\u015b\u0107 i wzrost liczebny mog\u0142y przygotowywa\u0107 warunki do pojawienia si\u0119 Antychrysta.<\/p>\n\n\n\n
\u015awi\u0119ty Augustyn nie przedstawia tych interpretacji jako ostatecznych pewnik\u00f3w. Przeciwnie, z pokor\u0105 przyznaje, \u017ce nie wie z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105, do czego odnosi\u0142 si\u0119 Aposto\u0142.<\/p>\n\n\n\n
Jego postawa stanowi niezwykle cenn\u0105 lekcj\u0119 dla ka\u017cdej refleksji eschatologicznej: gdy Pismo \u015awi\u0119te pozostawia jak\u0105\u015b kwesti\u0119 otwart\u0105, chrze\u015bcijanin nie powinien zamienia\u0107 swoich przypuszcze\u0144 w dogmaty. newadvent.org+1<\/p>\n\n\n\n
Interpretacja rzymska ma zatem wa\u017cne korzenie patrystyczne. Nie jest wsp\u00f3\u0142czesnym wymys\u0142em ani teori\u0105 powsta\u0142\u0105 wy\u0142\u0105cznie w dzisiejszych \u015brodowiskach.<\/p>\n\n\n\n
Nie wolno nam jednak zapomina\u0107, \u017ce Ojcowie Ko\u015bcio\u0142a dostrzegali trudno\u015b\u0107 tego fragmentu, a identyfikacja Katechonu nie zosta\u0142a okre\u015blona przez Magisterium jako prawda wiary obowi\u0105zuj\u0105ca katolik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
5. Inne interpretacje Katechonu: czy jest to si\u0142a duchowa?<\/h2>\n\n\n\n
Chocia\u017c interpretacja odnosz\u0105ca si\u0119 do Cesarstwa Rzymskiego ma znaczn\u0105 wag\u0119 historyczn\u0105, nie jest jedynym proponowanym wyja\u015bnieniem.<\/p>\n\n\n\n
Na przestrzeni wiek\u00f3w pojawi\u0142y si\u0119 inne interpretacje, kt\u00f3re pr\u00f3buj\u0105 wyja\u015bni\u0107 natur\u0119 si\u0142y powstrzymuj\u0105cej objawienie si\u0119 Antychrysta.<\/p>\n\n\n\n
Warto je pozna\u0107, zawsze jednak odr\u00f3\u017cniaj\u0105c interpretacje teologiczne od nauczania, kt\u00f3re Ko\u015bci\u00f3\u0142 przedstawia jako pewn\u0105 doktryn\u0119.<\/p>\n\n\n\n
A. Dzia\u0142anie Ducha \u015awi\u0119tego<\/h3>\n\n\n\n
Niekt\u00f3rzy interpretatorzy wi\u0105zali Katechon z dzia\u0142aniem Ducha \u015awi\u0119tego.<\/p>\n\n\n\n
Idea ta opiera si\u0119 na rozwa\u017caniu teologicznym: Duch \u015awi\u0119ty nieustannie dzia\u0142a w Ko\u015bciele i w \u015bwiecie, o\u015bwiecaj\u0105c sumienia, umacniaj\u0105c wiernych i podtrzymuj\u0105c dzie\u0142o ewangelizacji.<\/p>\n\n\n\n
Jego dzia\u0142anie sprzeciwia si\u0119 grzechowi i sprawia, \u017ce prawda Chrystusa nadal jest g\u0142oszona, nawet po\u015br\u00f3d najwi\u0119kszych trudno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
Z tej perspektywy Katechon mo\u017cna by\u0142oby rozumie\u0107 jako odniesienie do Bo\u017cego dzia\u0142ania, kt\u00f3re powstrzymuje rozw\u00f3j nieprawo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
Nale\u017cy jednak doprecyzowa\u0107: nie istnieje \u017cadna definicja doktrynalna, kt\u00f3ra wyra\u017anie uto\u017csamia\u0142aby Ducha \u015awi\u0119tego z Katechonem z 2 Tesaloniczan.<\/p>\n\n\n\n
Ponadto \u015bwi\u0119ty Jan Chryzostom zna\u0142 t\u0119 interpretacj\u0119, ale opowiada\u0142 si\u0119 za uto\u017csamieniem Katechonu z Cesarstwem Rzymskim.<\/p>\n\n\n\n
B. Moce anielskie<\/h3>\n\n\n\n
Inna mo\u017cliwo\u015b\u0107 wi\u0105\u017ce Katechon z dzia\u0142aniem anio\u0142\u00f3w w ramach opatrzno\u015bciowego kierowania \u015bwiatem.<\/p>\n\n\n\n
Pismo \u015awi\u0119te przedstawia anio\u0142\u00f3w jako istoty duchowe s\u0142u\u017c\u0105ce Bogu, wykonuj\u0105ce Jego polecenia i uczestnicz\u0105ce w ochronie ludu wybranego.<\/p>\n\n\n\n
W Ksi\u0119dze Daniela znajdujemy znamienny przyk\u0142ad:<\/p>\n\n\n\n
\n\u201eW owych czasach wyst\u0105pi Micha\u0142, wielki ksi\u0105\u017c\u0119, kt\u00f3ry jest opiekunem dzieci twojego narodu\u201d (Dn 12, 1).<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
Apokalipsa opisuje r\u00f3wnie\u017c walk\u0119 \u015bwi\u0119tego Micha\u0142a i jego anio\u0142\u00f3w przeciwko smokowi:<\/p>\n\n\n\n
\n\u201eI nast\u0105pi\u0142a walka w niebie: Micha\u0142 i jego anio\u0142owie mieli walczy\u0107 ze Smokiem\u201d (Ap 12, 7).<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
Fragmenty te pozwalaj\u0105 zrozumie\u0107, \u017ce historia zbawienia nie rozwija si\u0119 wy\u0142\u0105cznie w widzialnym i ludzkim wymiarze. Istnieje r\u00f3wnie\u017c rzeczywisto\u015b\u0107 duchowa, w kt\u00f3rej anio\u0142owie s\u0142u\u017c\u0105 Bo\u017cym zamys\u0142om.<\/p>\n\n\n\n
Niekt\u00f3rzy interpretatorzy wi\u0105zali ten wymiar z Katechonem, chocia\u017c nie mo\u017cemy twierdzi\u0107, \u017ce \u015bwi\u0119ty Micha\u0142 jest z pewno\u015bci\u0105 t\u0105 postaci\u0105, do kt\u00f3rej odnosi si\u0119 \u015bw. Pawe\u0142.<\/p>\n\n\n\n
C. G\u0142oszenie Ewangelii<\/h3>\n\n\n\n
Trzecia interpretacja postrzega misj\u0119 ewangelizacyjn\u0105 Ko\u015bcio\u0142a jako rzeczywisto\u015b\u0107 powstrzymuj\u0105c\u0105 rozw\u00f3j nieprawo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
Jezus Chrystus zapowiada w Ewangelii:<\/p>\n\n\n\n
\n\u201eA ta Ewangelia o kr\u00f3lestwie b\u0119dzie g\u0142oszona po ca\u0142ej ziemi, na \u015bwiadectwo wszystkim narodom. I wtedy nadejdzie koniec\u201d (Mt 24, 14).<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
Ko\u015bci\u00f3\u0142 ma misj\u0119 g\u0142oszenia prawdy objawionej, wzywania do nawr\u00f3cenia i prowadzenia ludzi ku zbawieniu.<\/p>\n\n\n\n
Dop\u00f3ki ta misja trwa, Ewangelia jest nadal g\u0142oszona narodom, a \u0142aska Bo\u017ca nieustannie dzia\u0142a w historii.<\/p>\n\n\n\n
Z tej perspektywy niekt\u00f3rzy wi\u0105zali g\u0142oszenie chrze\u015bcija\u0144stwa z funkcj\u0105 powstrzymuj\u0105c\u0105 Katechonu.<\/p>\n\n\n\n
Nale\u017cy jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce Mt 24, 14 nie uto\u017csamia wyra\u017anie ewangelizacji z Katechonem \u015bw. Paw\u0142a. Jest to mo\u017cliwy zwi\u0105zek teologiczny, a nie ustanowiona przez Pismo \u015awi\u0119te r\u00f3wnowa\u017cno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Jaki wniosek powinni\u015bmy wyci\u0105gn\u0105\u0107 z tych wszystkich interpretacji?<\/p>\n\n\n\n
Istnieje rzeczywisto\u015b\u0107 powstrzymuj\u0105ca z\u0142o, ale jej konkretna to\u017csamo\u015b\u0107 pozostaje otwarta na dyskusj\u0119 teologiczn\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Nie powinni\u015bmy jednak traci\u0107 z oczu tego, \u017ce \u017cadna z tych rzeczywisto\u015bci nie posiada autonomicznej w\u0142adzy wobec Boga. Ka\u017cda w\u0142adza, ka\u017cda misja duchowa i ka\u017cde dzia\u0142anie anielskie zale\u017c\u0105 ostatecznie od Bo\u017cej Opatrzno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
6. Katechon a Bo\u017ca Opatrzno\u015b\u0107: z\u0142o ma swoje granice<\/h2>\n\n\n\n
Jest to prawdopodobnie najwa\u017cniejszy teologiczny aspekt ca\u0142ego zagadnienia.<\/p>\n\n\n\n
Katechon prowadzi nas do rozwa\u017cenia fundamentalnej prawdy wiary katolickiej: B\u00f3g jest Panem historii i nic nie mo\u017ce wymkn\u0105\u0107 si\u0119 spod Jego suwerennej w\u0142adzy.<\/p>\n\n\n\n
Z\u0142o istnieje. Diabe\u0142 dzia\u0142a. Ludzie mog\u0105 dobrowolnie odrzuca\u0107 Boga i budowa\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa sprzeczne z Jego prawem.<\/p>\n\n\n\n
Jednak \u017cadna z tych rzeczywisto\u015bci nie posiada w\u0142adzy absolutnej.<\/p>\n\n\n\n
Katechizm Ko\u015bcio\u0142a Katolickiego naucza, \u017ce B\u00f3g jest suwerennym Panem swojego zamys\u0142u, a Jego Opatrzno\u015b\u0107 prowadzi histori\u0119 ku jej wype\u0142nieniu (KKK 302-314).<\/p>\n\n\n\n
Nie oznacza to, \u017ce B\u00f3g jest autorem grzechu ani \u017ce aprobuje niesprawiedliwo\u015b\u0107 pope\u0142nian\u0105 przez ludzi.<\/p>\n\n\n\n
Oznacza to, \u017ce nawet je\u015bli dopuszcza bolesne wydarzenia, Jego moc potrafi wyprowadzi\u0107 z nich dobro, kt\u00f3re przekracza nasze bezpo\u015brednie zrozumienie.<\/p>\n\n\n\n
\u015awi\u0119ty Augustyn rozwija t\u0119 kwesti\u0119 w swoich rozwa\u017caniach nad pochodzeniem z\u0142a i Bo\u017c\u0105 Opatrzno\u015bci\u0105. Z\u0142o moralne pochodzi z niew\u0142a\u015bciwego korzystania z wolno\u015bci przez stworzenie, a nie od Boga. Jednak B\u00f3g mo\u017ce dopu\u015bci\u0107 jego istnienie, nie trac\u0105c panowania nad swoim stworzeniem.<\/p>\n\n\n\n
To rozr\u00f3\u017cnienie ma zasadnicze znaczenie dla zrozumienia Katechonu.<\/p>\n\n\n\n
Nie powinni\u015bmy wyobra\u017ca\u0107 sobie dw\u00f3ch r\u00f3wnorz\u0119dnych pot\u0119g, kt\u00f3re stoj\u0105 naprzeciwko siebie: jednej reprezentuj\u0105cej dobro, a drugiej z\u0142o, walcz\u0105cych o kontrol\u0119 nad wszech\u015bwiatem.<\/p>\n\n\n\n
By\u0142oby to sprzeczne z doktryn\u0105 katolick\u0105.<\/p>\n\n\n\n
B\u00f3g nie ma przeciwnika, kt\u00f3ry m\u00f3g\u0142by zagrozi\u0107 Jego suwerenno\u015bci. Szatan jest upad\u0142ym stworzeniem duchowym, kt\u00f3rego moc jest ograniczona, a ostateczne pot\u0119pienie pewne.<\/p>\n\n\n\n
Katechizm wyra\u017anie wyja\u015bnia to w numerach 391-395: Szatan zosta\u0142 stworzony przez Boga jako dobry, sta\u0142 si\u0119 z\u0142y na skutek w\u0142asnej wolnej decyzji, a jego dzia\u0142anie, cho\u0107 rzeczywiste, nie mo\u017ce przeszkodzi\u0107 w budowaniu Kr\u00f3lestwa Bo\u017cego.<\/p>\n\n\n\n
Katechon nale\u017cy zatem rozpatrywa\u0107 w ramach tej rzeczywisto\u015bci: nieprawo\u015b\u0107 mo\u017ce dzia\u0142a\u0107, ale nie mo\u017ce sama decydowa\u0107 o momencie swojego objawienia ani o ostatecznym losie historii.<\/p>\n\n\n\n
7. Katechon i Antychryst: czego naprawd\u0119 naucza Ko\u015bci\u00f3\u0142?<\/h2>\n\n\n\n
M\u00f3wienie o Katechonie nieuchronnie prowadzi do rozmowy o Antychry\u015bcie.<\/p>\n\n\n\n
Posta\u0107 Antychrysta pojawia si\u0119 w r\u00f3\u017cnych fragmentach Nowego Testamentu, chocia\u017c nie wszystkie pos\u0142uguj\u0105 si\u0119 dok\u0142adnie t\u0105 sam\u0105 terminologi\u0105.<\/p>\n\n\n\n
\u015awi\u0119ty Jan u\u017cywa w swoich listach wyra\u017anie okre\u015blenia \u201eAntychryst\u201d. \u015awi\u0119ty Pawe\u0142 natomiast m\u00f3wi o cz\u0142owieku nieprawo\u015bci lub Niegodziwcu.<\/p>\n\n\n\n
Katechizm Ko\u015bcio\u0142a Katolickiego podejmuje to nauczanie w numerach 675-677, w cz\u0119\u015bci po\u015bwi\u0119conej ostatniej pr\u00f3bie Ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\n\n\n\n
Numer 675 naucza:<\/p>\n\n\n\n
\n\u201ePrzed przyj\u015bciem Chrystusa Ko\u015bci\u00f3\u0142 ma przej\u015b\u0107 przez ko\u0144cow\u0105 pr\u00f3b\u0119, kt\u00f3ra zachwieje wiar\u0105 wielu wierz\u0105cych\u201d.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
Katechizm wyja\u015bnia, \u017ce tej pr\u00f3bie b\u0119dzie towarzyszy\u0107 oszustwo religijne, kt\u00f3re zaoferuje ludziom pozorne rozwi\u0105zanie ich problem\u00f3w, ale za cen\u0119 porzucenia prawdy.<\/p>\n\n\n\n
Dodaje r\u00f3wnie\u017c, \u017ce najwy\u017cszym oszustwem religijnym b\u0119dzie oszustwo Antychrysta: pseudomesjanizm, w kt\u00f3rym cz\u0142owiek sam siebie uwielbia i zajmuje miejsce Boga oraz Jego Mesjasza.<\/p>\n\n\n\n
To nauczanie ma fundamentalne znaczenie, poniewa\u017c pozwala zrozumie\u0107, \u017ce Antychrysta nie nale\u017cy sprowadza\u0107 wy\u0142\u0105cznie do postaci politycznej, wojskowej czy rewolucyjnej.<\/p>\n\n\n\n
Jego najg\u0142\u0119bsze znaczenie ma charakter religijny: symbolizuje bunt przeciwko Bogu i roszczenie do zbudowania zbawienia cz\u0142owieka z pomini\u0119ciem Jezusa Chrystusa.<\/p>\n\n\n\n
Antychryst to nie tylko ten, kto prze\u015bladuje chrze\u015bcijan<\/h3>\n\n\n\n
Zewn\u0119trzne prze\u015bladowanie jest jedn\u0105 z mo\u017cliwych form sprzeciwu wobec Chrystusa, ale oszustwo antychrystusowe mo\u017ce by\u0107 znacznie bardziej subtelne.<\/p>\n\n\n\n
Mo\u017ce przybra\u0107 posta\u0107 doktryny, kt\u00f3ra obiecuje szcz\u0119\u015bcie poprzez wyeliminowanie wszelkiego odniesienia do Boga.<\/p>\n\n\n\n
Mo\u017ce pojawi\u0107 si\u0119 jako ideologia uznaj\u0105ca cz\u0142owieka za absolutn\u0105 miar\u0119 prawdy i dobra.<\/p>\n\n\n\n
Mo\u017ce przejawia\u0107 si\u0119 w spo\u0142ecze\u0144stwie, kt\u00f3re pr\u00f3buje zast\u0105pi\u0107 naturalne prawo moralne arbitralnymi ludzkimi decyzjami.<\/p>\n\n\n\n
Mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c przenikn\u0105\u0107 do sfery religijnej, gdy pr\u00f3buje si\u0119 zachowa\u0107 pozory duchowo\u015bci, jednocze\u015bnie pozbawiaj\u0105c chrze\u015bcija\u0144skie przes\u0142anie jego nadprzyrodzonej tre\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
Nie ka\u017cda niesprawiedliwo\u015b\u0107 polityczna, b\u0142\u0105d filozoficzny czy konflikt spo\u0142eczny stanowi sam w sobie przejaw dzia\u0142ania Antychrysta. Nale\u017cy unika\u0107 pochopnych uto\u017csamie\u0144.<\/p>\n\n\n\n
Mo\u017cemy jednak rozpozna\u0107, \u017ce ka\u017cda propozycja, kt\u00f3ra \u015bwiadomie stawia cz\u0142owieka na miejscu Boga, odtwarza u swoich podstaw t\u0119 sam\u0105 pokus\u0119 buntu przeciwko Stw\u00f3rcy.<\/p>\n\n\n\n
Katechizm, w numerze 676, ostrzega w\u0142a\u015bnie przed formami zsekularyzowanego mesjanizmu, kt\u00f3re pr\u00f3buj\u0105 urzeczywistni\u0107 w historii nadziej\u0119 zbawienia, kt\u00f3ra mo\u017ce osi\u0105gn\u0105\u0107 swoj\u0105 pe\u0142ni\u0119 wy\u0142\u0105cznie poza ni\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Ostrze\u017cenie to ma ogromne znaczenie r\u00f3wnie\u017c dzisiaj.<\/p>\n\n\n\n
8. Czy mo\u017cna uto\u017csamia\u0107 Katechon z Ko\u015bcio\u0142em katolickim?<\/h2>\n\n\n\n
Jest to pytanie, kt\u00f3re zas\u0142uguje na szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119.<\/p>\n\n\n\n
W okre\u015blonych \u015brodowiskach teologicznych i tradycyjnych Katechon wi\u0105zano z Ko\u015bcio\u0142em katolickim, jego autorytetem duchowym lub trwa\u0142o\u015bci\u0105 chrze\u015bcija\u0144skiego porz\u0105dku spo\u0142ecznego.<\/p>\n\n\n\n
Wyja\u015bnienie to ma pewn\u0105 logik\u0119: Ko\u015bci\u00f3\u0142 g\u0142osi prawd\u0119 objawion\u0105, sprawuje sakramenty, zwalcza b\u0142\u0105d, kszta\u0142tuje sumienia i wzywa ludzi do \u017cycia zgodnego z prawem Bo\u017cym.<\/p>\n\n\n\n
Tam, gdzie wiara chrze\u015bcija\u0144ska zachowuje swoje wp\u0142ywy, mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c przyczynia\u0107 si\u0119 do powstrzymywania niekt\u00f3rych przejaw\u00f3w zepsucia moralnego i spo\u0142ecznego.<\/p>\n\n\n\n
Historia Europy dostarcza licznych przyk\u0142ad\u00f3w wp\u0142ywu chrze\u015bcija\u0144stwa na kszta\u0142towanie instytucji, praw, uniwersytet\u00f3w, szpitali i struktur pomocy potrzebuj\u0105cym.<\/p>\n\n\n\n
Musimy jednak odr\u00f3\u017cni\u0107 interpretacj\u0119 teologiczn\u0105 od twierdzenia doktrynalnego.<\/p>\n\n\n\n
Ko\u015bci\u00f3\u0142 nie zdefiniowa\u0142, \u017ce Katechonem jest Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki, papiestwo ani okre\u015blona historyczna forma chrze\u015bcija\u0144skiej organizacji politycznej.<\/p>\n\n\n\n
Nie by\u0142oby r\u00f3wnie\u017c s\u0142uszne automatyczne uto\u017csamianie ka\u017cdego kryzysu Ko\u015bcio\u0142a z zanikiem Katechonu.<\/p>\n\n\n\n
Ko\u015bci\u00f3\u0142 mo\u017ce przechodzi\u0107 okresy s\u0142abo\u015bci, prze\u015bladowa\u0144, zam\u0119tu, a nawet powa\u017cnych skandali spowodowanych przez jego w\u0142asnych cz\u0142onk\u00f3w. Jednak jego nadprzyrodzona misja nie zale\u017cy od pot\u0119gi okre\u015blonej cywilizacji.<\/p>\n\n\n\n
Chrystus obieca\u0142 swoim uczniom:<\/p>\n\n\n\n
\n\u201eA oto Ja jestem z wami przez wszystkie dni, a\u017c do sko\u0144czenia \u015bwiata\u201d (Mt 28, 20).<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
Powiedzia\u0142 r\u00f3wnie\u017c:<\/p>\n\n\n\n
\n\u201eBramy piekielne go nie przemog\u0105\u201d (Mt 16, 18).<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
S\u0142owa te nie oznaczaj\u0105, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest wolny od cierpie\u0144, prze\u015bladowa\u0144 czy kryzys\u00f3w. Oznaczaj\u0105, \u017ce Jezus Chrystus pozostaje wierny swojej obietnicy i \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 nie zostanie zniszczony przez si\u0142y z\u0142a.<\/p>\n\n\n\n
Ko\u015bci\u00f3\u0142 mo\u017ce utraci\u0107 wp\u0142ywy spo\u0142eczne, do\u015bwiadcza\u0107 prze\u015bladowa\u0144 i przechodzi\u0107 powa\u017cne trudno\u015bci, ale nadal pozostaje Cia\u0142em Chrystusa i narz\u0119dziem ustanowionym przez Boga dla zbawienia ludzi.<\/p>\n\n\n\n
Dlatego uprawnione jest badanie mo\u017cliwego zwi\u0105zku mi\u0119dzy Katechonem a misj\u0105 Ko\u015bcio\u0142a, ale nie wolno przedstawia\u0107 tego uto\u017csamienia jako nauczania zdefiniowanego przez Ko\u015bci\u00f3\u0142.<\/p>\n\n\n\n
9. Jaki zwi\u0105zek ma Katechon z kryzysem duchowym naszych czas\u00f3w?<\/h2>\n\n\n\n
Chocia\u017c nie mo\u017cemy twierdzi\u0107, \u017ce \u017cyjemy w chwili zaniku Katechonu, fragment \u015bw. Paw\u0142a dostarcza nam bardzo cennych kryteri\u00f3w interpretowania niekt\u00f3rych wsp\u00f3\u0142czesnych wyzwa\u0144.<\/p>\n\n\n\n
\u017byjemy w epoce, w kt\u00f3rej okre\u015blone nurty kulturowe pr\u00f3buj\u0105 oddzieli\u0107 ludzk\u0105 wolno\u015b\u0107 od wszelkiego odniesienia do obiektywnej prawdy.<\/p>\n\n\n\n
Wolno\u015b\u0107 jest cz\u0119sto przedstawiana jako zdolno\u015b\u0107 dokonywania wybor\u00f3w bez ogranicze\u0144, jak gdyby dobro i z\u0142o by\u0142y jedynie konstrukcjami spo\u0142ecznymi.<\/p>\n\n\n\n
Tradycja katolicka naucza jednak czego\u015b zupe\u0142nie innego.<\/p>\n\n\n\n
Prawdziwa wolno\u015b\u0107 nie polega na robieniu czegokolwiek, lecz na mo\u017cliwo\u015bci wybierania dobra.<\/p>\n\n\n\n
\u015awi\u0119ty Tomasz z Akwinu wyja\u015bnia, \u017ce prawo naturalne jest uczestnictwem rozumnego stworzenia w prawie wiecznym Boga. Cz\u0142owiek mo\u017ce pozna\u0107 za pomoc\u0105 rozumu okre\u015blone podstawowe zasady dobra moralnego, chocia\u017c jego poznanie mo\u017ce zosta\u0107 zaciemnione przez grzech, z\u0142e przyzwyczajenia i b\u0142\u0119dy.<\/p>\n\n\n\n
Kiedy spo\u0142ecze\u0144stwo stopniowo traci zdolno\u015b\u0107 odr\u00f3\u017cniania dobra od z\u0142a, os\u0142abieniu ulegaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c podstawy pozwalaj\u0105ce budowa\u0107 prawdziwie ludzkie wsp\u00f3\u0142\u017cycie.<\/p>\n\n\n\n
W tym miejscu mo\u017cemy dostrzec duszpasterskie zastosowanie poj\u0119cia powstrzymywania nieprawo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
Rodzina jako szko\u0142a oporu duchowego<\/h3>\n\n\n\n
Rodzina chrze\u015bcija\u0144ska pe\u0142ni niezast\u0105pion\u0105 misj\u0119.<\/p>\n\n\n\n
Jest pierwszym miejscem, w kt\u00f3rym dzieci ucz\u0105 si\u0119 odr\u00f3\u017cnia\u0107 to, co w\u0142a\u015bciwe, od tego, co niew\u0142a\u015bciwe, odkrywaj\u0105 znaczenie ofiary, pos\u0142usze\u0144stwa, szacunku i mi\u0142o\u015bci bli\u017aniego.<\/p>\n\n\n\n
Kiedy rodzice przekazuj\u0105 wiar\u0119, ucz\u0105 modlitwy i wychowuj\u0105 swoje dzieci zgodnie z moralno\u015bci\u0105 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105, przyczyniaj\u0105 si\u0119 do kszta\u0142towania os\u00f3b zdolnych oprze\u0107 si\u0119 wp\u0142ywom, kt\u00f3re pr\u00f3buj\u0105 oddali\u0107 je od Boga.<\/p>\n\n\n\n
Rodzina nie jest Katechonem w technicznym znaczeniu tego wyra\u017cenia z listu \u015bw. Paw\u0142a, ale uczestniczy w misji zachowywania porz\u0105dku moralnego i przekazywania prawdy chrze\u015bcija\u0144skiej.<\/p>\n\n\n\n
Obrona prawdy wobec relatywizmu<\/h3>\n\n\n\n
Kolejnym wyzwaniem naszych czas\u00f3w jest tendencja do uznawania, \u017ce wszystkie opinie maj\u0105 tak\u0105 sam\u0105 warto\u015b\u0107 moraln\u0105 i \u017ce \u017cadnej prawdy nie mo\u017cna przedstawia\u0107 jako powszechnie obowi\u0105zuj\u0105cej.<\/p>\n\n\n\n
Chrze\u015bcija\u0144stwo nie mo\u017ce jednak wyrzec si\u0119 prawdy objawionej, aby dostosowa\u0107 si\u0119 do kulturowych upodoba\u0144 ka\u017cdej epoki.<\/p>\n\n\n\n
Jezus Chrystus nie powiedzia\u0142, \u017ce jest jedn\u0105 z wielu opinii.<\/p>\n\n\n\n
Powiedzia\u0142:<\/p>\n\n\n\n
\n\u201eJa jestem drog\u0105 i prawd\u0105, i \u017cyciem\u201d (J 14, 6).<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
Wierno\u015b\u0107 Chrystusowi wymaga obrony prawdy z mi\u0142o\u015bci\u0105, ale r\u00f3wnie\u017c stanowczo\u015bci\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Nie chodzi o narzucanie wiary si\u0142\u0105 ani o pogardzanie tymi, kt\u00f3rzy my\u015bl\u0105 inaczej. Chodzi o to, by nie wyrzeka\u0107 si\u0119 tego, co B\u00f3g objawi\u0142.<\/p>\n\n\n\n
Modlitwa i \u017cycie sakramentalne<\/h3>\n\n\n\n
Modlitwa, Msza \u015awi\u0119ta, cz\u0119sta spowied\u017a, Eucharystia i odmawianie R\u00f3\u017ca\u0144ca \u015awi\u0119tego stanowi\u0105 fundamentalne \u015brodki umacniania \u017cycia duchowego.<\/p>\n\n\n\n
Chrze\u015bcijanin nie mo\u017ce skutecznie walczy\u0107 ze z\u0142em, je\u015bli zaniedbuje w\u0142asn\u0105 relacj\u0119 z Bogiem.<\/p>\n\n\n\n
Walka z nieprawo\u015bci\u0105 rozpoczyna si\u0119 we wn\u0119trzu ludzkiego serca.<\/p>\n\n\n\n
Cz\u0142owiek, kt\u00f3ry stara si\u0119 \u017cy\u0107 w stanie \u0142aski, praktykowa\u0107 sprawiedliwo\u015b\u0107, odrzuca\u0107 grzech i wzrasta\u0107 w mi\u0142o\u015bci, przyczynia si\u0119 do tego, aby \u015bwiat\u0142o Chrystusa pozostawa\u0142o obecne w \u015bwiecie.<\/p>\n\n\n\n
Nie mo\u017cemy kontrolowa\u0107 ostatecznych wydarze\u0144 historii, ale mo\u017cemy by\u0107 wierni naszemu chrze\u015bcija\u0144skiemu powo\u0142aniu w tera\u017aniejszo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
10. Konieczne ostrze\u017cenie: nie zamieniajmy Katechonu w teori\u0119 spiskow\u0105<\/h2>\n\n\n\n
Zainteresowanie Katechonem wzros\u0142o w okre\u015blonych \u015brodowiskach, kt\u00f3re rozwa\u017caj\u0105 koniec czas\u00f3w, kryzys instytucji i przysz\u0142o\u015b\u0107 cywilizacji chrze\u015bcija\u0144skiej.<\/p>\n\n\n\n
Zainteresowanie to mo\u017ce by\u0107 uzasadnione, je\u015bli wynika z pragnienia zrozumienia Pisma \u015awi\u0119tego i pog\u0142\u0119bienia wiedzy eschatologicznej.<\/p>\n\n\n\n
Istnieje jednak pewne niebezpiecze\u0144stwo: przekszta\u0142cenie Paw\u0142owej tajemnicy w narz\u0119dzie interpretowania ka\u017cdego wydarzenia politycznego lub spo\u0142ecznego jako jednoznacznego znaku ko\u0144ca \u015bwiata.<\/p>\n\n\n\n
Na przestrzeni historii proponowano liczne identyfikacje Antychrysta i si\u0142, kt\u00f3re rzekomo go powstrzymuj\u0105. Wiele z nich by\u0142o uwarunkowanych konfliktami i troskami w\u0142a\u015bciwymi dla danej epoki.<\/p>\n\n\n\n
Dlatego fundamentalne znaczenie ma przypomnienie sobie s\u0142\u00f3w naszego Pana:<\/p>\n\n\n\n
\n\u201eLecz o dniu owym i godzinie nikt nie wie, nawet anio\u0142owie niebiescy, tylko sam Ojciec\u201d (Mt 24, 36).<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
Ko\u015bci\u00f3\u0142 nie naucza, \u017ce powinni\u015bmy \u017cy\u0107 obsesj\u0105 obliczania dat, odkrywania ukrytych to\u017csamo\u015bci lub interpretowania ka\u017cdego wydarzenia jako ostatecznego wype\u0142nienia proroctwa.<\/p>\n\n\n\n
Chrze\u015bcija\u0144ska eschatologia nie jest dziedzin\u0105 przeznaczon\u0105 do podsycania strachu.<\/p>\n\n\n\n
Jej celem jest przypominanie nam, \u017ce historia ma sens, \u017ce Chrystus powr\u00f3ci w chwale i \u017ce wszyscy staniemy przed s\u0105dem Bo\u017cym.<\/p>\n\n\n\n
Chrze\u015bcija\u0144ska nadzieja nie polega na wcze\u015bniejszym poznaniu wszystkich szczeg\u00f3\u0142\u00f3w przysz\u0142o\u015bci, lecz na pozostawaniu wiernymi Jezusowi Chrystusowi.<\/p>\n\n\n\n
11. Jak katolik powinien \u017cy\u0107 wobec tajemnicy Katechonu?<\/h2>\n\n\n\n
Studium Katechonu nie powinno prowadzi\u0107 nas do l\u0119ku, lecz do wi\u0119kszej czujno\u015bci duchowej.<\/p>\n\n\n\n
\u015awi\u0119ty Pawe\u0142 nie napisa\u0142 do Tesaloniczan po to, aby \u017cyli przera\u017ceni pojawieniem si\u0119 Antychrysta. Napisa\u0142 do nich, aby skorygowa\u0107 ich b\u0142\u0119dy, umocni\u0107 ich wiar\u0119 i uchroni\u0107 ich przed zwiedzeniem.<\/p>\n\n\n\n
To nauczanie pozostaje w pe\u0142ni aktualne.<\/p>\n\n\n\n
Mo\u017cemy wyci\u0105gn\u0105\u0107 z niego kilka praktycznych wniosk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Po pierwsze: zachowywa\u0107 nienaruszon\u0105 wiar\u0119.<\/p>\n\n\n\n
Nie powinni\u015bmy dostosowywa\u0107 Ewangelii do ideologicznych m\u00f3d ani porzuca\u0107 nauczania Chrystusa z obawy przed odrzuceniem przez \u015bwiat.<\/p>\n\n\n\n
Po drugie: \u017cy\u0107 w stanie \u0142aski.<\/p>\n\n\n\n
Najlepsze przygotowanie na przyj\u015bcie Chrystusa nie polega na odkrywaniu, kim b\u0119dzie Antychryst, lecz na \u017cyciu w pojednaniu z Bogiem poprzez modlitw\u0119, sakramenty i konsekwentne \u017cycie moralne.<\/p>\n\n\n\n
Po trzecie: broni\u0107 prawdy, nie trac\u0105c mi\u0142o\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
Chrze\u015bcijanin jest powo\u0142any do zwalczania b\u0142\u0119du, ale nigdy nie mo\u017ce zapomina\u0107, \u017ce jest r\u00f3wnie\u017c powo\u0142any do mi\u0142owania bli\u017aniego. Wierno\u015b\u0107 doktrynie nie usprawiedliwia nienawi\u015bci, niesprawiedliwej przemocy ani pogardy wobec innych ludzi.<\/p>\n\n\n\n
Po czwarte: modli\u0107 si\u0119 za Ko\u015bci\u00f3\u0142 i za w\u0142adze.<\/p>\n\n\n\n
Tradycja chrze\u015bcija\u0144ska zawsze uznawa\u0142a znaczenie modlitwy za tych, kt\u00f3rzy ponosz\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107 za sprawowanie w\u0142adzy. Sam \u015bw. Pawe\u0142 zach\u0119ca do zanoszenia b\u0142aga\u0144, modlitw i pr\u00f3\u015bb za wszystkich ludzi, r\u00f3wnie\u017c za rz\u0105dz\u0105cych (1 Tm 2, 1-2).<\/p>\n\n\n\n
Taka modlitwa nie oznacza aprobaty dla wszystkich ich decyzji, lecz pro\u015bb\u0119 do Boga, aby sprawuj\u0105cy w\u0142adz\u0119 dzia\u0142ali zgodnie ze sprawiedliwo\u015bci\u0105 i dobrem wsp\u00f3lnym.<\/p>\n\n\n\n
Po pi\u0105te: zachowywa\u0107 \u017cyw\u0105 nadziej\u0119.<\/p>\n\n\n\n
Chrze\u015bcijanin wie, \u017ce z\u0142o mo\u017ce osi\u0105gn\u0105\u0107 wielk\u0105 si\u0142\u0119 w historii, ale wie r\u00f3wnie\u017c, \u017ce jego panowanie jest ograniczone i przemijaj\u0105ce.<\/p>\n\n\n\n
Nie powinni\u015bmy uto\u017csamia\u0107 sytuacji \u015bwiata z ostatecznym przeznaczeniem ludzko\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
Ostatnie s\u0142owo nie nale\u017cy do grzechu, prze\u015bladowania ani Antychrysta.<\/p>\n\n\n\n
Nale\u017cy do Jezusa Chrystusa.<\/p>\n\n\n\n
12. Ostateczne zwyci\u0119stwo nie nale\u017cy do Katechonu, lecz do Jezusa Chrystusa<\/h2>\n\n\n\n
Jest jeden szczeg\u00f3\u0142 fragmentu \u015bw. Paw\u0142a, o kt\u00f3rym warto pami\u0119ta\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Kiedy Aposto\u0142 opisuje objawienie si\u0119 cz\u0142owieka nieprawo\u015bci, nie przedstawia nieko\u0144cz\u0105cej si\u0119 walki mi\u0119dzy r\u00f3wnorz\u0119dnymi si\u0142ami.<\/p>\n\n\n\n
Stwierdza, \u017ce Jezus Chrystus zg\u0142adzi Niegodziwca tchnieniem swoich ust i objawieniem swego przyj\u015bcia.<\/p>\n\n\n\n
Ten obraz ma niezwyk\u0142\u0105 si\u0142\u0119 teologiczn\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Moc Antychrysta, jakkolwiek wielka by si\u0119 wydawa\u0142a, nie b\u0119dzie w stanie oprze\u0107 si\u0119 chwalebnej obecno\u015bci Pana.<\/p>\n\n\n\n
Apokalipsa rozwija t\u0119 sam\u0105 perspektyw\u0119 poprzez obraz ostatecznej walki mi\u0119dzy Chrystusem a si\u0142ami z\u0142a.<\/p>\n\n\n\n
Baranek zwyci\u0119\u017ca, poniewa\u017c jest Panem historii.<\/p>\n\n\n\n
Katechizm Ko\u015bcio\u0142a Katolickiego, w numerze 677, naucza, \u017ce Kr\u00f3lestwo Bo\u017ce nie osi\u0105gnie swojej pe\u0142ni poprzez historyczny triumf Ko\u015bcio\u0142a rozumiany jako stopniowe rozszerzanie jego doczesnej w\u0142adzy, lecz poprzez ostateczne zwyci\u0119stwo Boga nad ostatnim rozp\u0119taniem z\u0142a.<\/p>\n\n\n\n
Stwierdzenie to chroni nas przed dwoma przeciwstawnymi b\u0142\u0119dami.<\/p>\n\n\n\n
Pierwszy polega na przekonaniu, \u017ce z\u0142o ostatecznie zwyci\u0119\u017cy i \u017ce historia ludzko\u015bci jest skazana na pora\u017ck\u0119.<\/p>\n\n\n\n
Drugi polega na wierze, \u017ce w\u0142asnymi si\u0142ami b\u0119dziemy mogli zbudowa\u0107 doskona\u0142e spo\u0142ecze\u0144stwo, kt\u00f3re uczyni zb\u0119dn\u0105 ostateczn\u0105 interwencj\u0119 Boga.<\/p>\n\n\n\n
Chrze\u015bcija\u0144ska nadzieja przekracza oba te skrajne stanowiska.<\/p>\n\n\n\n
Pracujemy dla dobra, bronimy prawdy, wychowujemy nasze dzieci, przekazujemy wiar\u0119 i staramy si\u0119 przemienia\u0107 nasze spo\u0142ecze\u0144stwo zgodnie z Ewangeli\u0105. Wiemy jednak, \u017ce pe\u0142nia Kr\u00f3lestwa nie b\u0119dzie dzie\u0142em wy\u0142\u0105cznie ludzkiej dzia\u0142alno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
B\u0119dzie darem Boga.<\/p>\n\n\n\n
A kiedy Jezus Chrystus powr\u00f3ci w chwale, wszelki bunt przeciwko Niemu dobiegnie ko\u0144ca.<\/p>\n\n\n\n
Zako\u0144czenie: dop\u00f3ki dzia\u0142a tajemnica nieprawo\u015bci, chrze\u015bcija\u0144ska nadzieja pozostaje \u017cywa<\/h2>\n\n\n\n
Katechon jest jednym z najbardziej zagadkowych poj\u0119\u0107 chrze\u015bcija\u0144skiej eschatologii.<\/p>\n\n\n\n
\u015awi\u0119ty Pawe\u0142 przedstawia go jako to, co powstrzymuje objawienie si\u0119 cz\u0142owieka nieprawo\u015bci, a\u017c nadejdzie wyznaczony czas.<\/p>\n\n\n\n
Pierwsi pisarze chrze\u015bcija\u0144scy, tacy jak Tertulian i \u015bwi\u0119ty Jan Chryzostom, wi\u0105zali go przede wszystkim z trwaniem Cesarstwa Rzymskiego. \u015awi\u0119ty Augustyn natomiast rozwa\u017ca\u0142 r\u00f3\u017cne interpretacje i uznawa\u0142 trudno\u015b\u0107 w ustaleniu ostatecznej odpowiedzi.<\/p>\n\n\n\n
Na przestrzeni wiek\u00f3w proponowano r\u00f3wnie\u017c wyja\u015bnienia zwi\u0105zane z dzia\u0142aniem Ducha \u015awi\u0119tego, mocami anielskimi, misj\u0105 ewangelizacyjn\u0105 i Bo\u017c\u0105 Opatrzno\u015bci\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Musimy jednak pami\u0119ta\u0107 o czym\u015b zasadniczym: konkretna to\u017csamo\u015b\u0107 Katechonu nie stanowi dogmatu Ko\u015bcio\u0142a katolickiego.<\/p>\n\n\n\n
Do istoty naszej wiary nale\u017cy natomiast prawda, \u017ce B\u00f3g kieruje histori\u0105, \u017ce z\u0142o nie posiada nieograniczonej mocy, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 przejdzie przez ostatni\u0105 pr\u00f3b\u0119 i \u017ce Jezus Chrystus powr\u00f3ci w chwale, aby ostatecznie pokona\u0107 swoich przeciwnik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Dlatego tajemnica Katechonu nie powinna stawa\u0107 si\u0119 powodem nieustannych spekulacji, lecz wezwaniem do czujno\u015bci, wierno\u015bci i wytrwa\u0142o\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
W \u015bwiecie, kt\u00f3ry cz\u0119sto pr\u00f3buje \u017cy\u0107 tak, jakby B\u00f3g nie istnia\u0142, chrze\u015bcijanin jest powo\u0142any do dawania \u015bwiadectwa prawdzie, kt\u00f3ra nie zmienia si\u0119 wraz z up\u0142ywem epok.<\/p>\n\n\n\n
Nie wiemy, kiedy nadejdzie ostateczna chwila. Nie znamy wszystkich szczeg\u00f3\u0142\u00f3w tego, co \u015bw. Pawe\u0142 zapowiedzia\u0142 Tesaloniczanom. Znamy jednak Tego, kt\u00f3ry trzyma w swoich r\u0119kach przeznaczenie historii.<\/p>\n\n\n\n
I ta pewno\u015b\u0107 powinna podtrzymywa\u0107 nasz\u0105 nadziej\u0119.<\/p>\n\n\n\n
Bo nawet je\u015bli tajemnica nieprawo\u015bci nadal dzia\u0142a, nawet je\u015bli prawda jest pogardzana i nawet je\u015bli Ko\u015bci\u00f3\u0142 przechodzi najtrudniejsze pr\u00f3by, Chrystus nadal jest Kr\u00f3lem, Panem i S\u0119dzi\u0105 \u017cywych i umar\u0142ych.<\/p>\n\n\n\n
To nie Antychryst wypowie ostatnie s\u0142owo.<\/p>\n\n\n\n
Nie b\u0119dzie nim pot\u0119ga tego \u015bwiata.<\/p>\n\n\n\n
Nie b\u0119dzie nim nieprawo\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Ostatnie s\u0142owo b\u0119dzie nale\u017ca\u0142o do Jezusa Chrystusa.<\/p>\n\n\n\n
Christus vincit, Christus regnat, Christus imperat.<\/p>\n\n\n\n
Chrystus zwyci\u0119\u017ca, Chrystus kr\u00f3luje, Chrystus rozkazuje.<\/p>\n\n\n\n
\u0179r\u00f3d\u0142a biblijne, patrystyczne i doktrynalne<\/h2>\n\n\n\n
Pismo \u015awi\u0119te<\/p>\n\n\n\n
\n
- 2 Tes 2, 1-12: cz\u0142owiek nieprawo\u015bci i Katechon.<\/li>\n\n\n\n
- 1 J 2, 18-22: antychry\u015bci i sprzeciw wobec Chrystusa.<\/li>\n\n\n\n
- Mt 24, 12-14 i 24, 36: nieprawo\u015b\u0107, ewangelizacja i nieznajomo\u015b\u0107 chwili ko\u0144ca.<\/li>\n\n\n\n
- Mt 16, 18: obietnica Chrystusa dana Jego Ko\u015bcio\u0142owi.<\/li>\n\n\n\n
- Dn 12, 1: \u015bwi\u0119ty Micha\u0142 i ostateczny ucisk.<\/li>\n\n\n\n
- Ap 12, 7-12: walka \u015bwi\u0119tego Micha\u0142a ze smokiem.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Ojcowie Ko\u015bcio\u0142a<\/p>\n\n\n\n
\n
- Tertulian, Apologeticum, rozdzia\u0142 32.<\/li>\n\n\n\n
- \u015awi\u0119ty Jan Chryzostom, Homilie do Drugiego Listu do Tesaloniczan, homilia IV.<\/li>\n\n\n\n
- \u015awi\u0119ty Augustyn, O pa\u0144stwie Bo\u017cym, ksi\u0119ga XX, rozdzia\u0142 19.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Magisterium Ko\u015bcio\u0142a<\/p>\n\n\n\n
\n
- Katechizm Ko\u015bcio\u0142a Katolickiego, numery 302-314: Bo\u017ca Opatrzno\u015b\u0107.<\/li>\n\n\n\n
- Katechizm Ko\u015bcio\u0142a Katolickiego, numery 391-395: upadek anio\u0142\u00f3w i dzia\u0142anie Szatana.<\/li>\n\n\n\n
- Katechizm Ko\u015bcio\u0142a Katolickiego, numery 668-682: chwalebny powr\u00f3t Chrystusa.<\/li>\n\n\n\n
- W szczeg\u00f3lno\u015bci numery 675-677: ostatnia pr\u00f3ba Ko\u015bcio\u0142a i ostateczne zwyci\u0119stwo Boga.<\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Istniej\u0105 wyra\u017cenia Pisma \u015awi\u0119tego, kt\u00f3re mimo \u017ce przez wieki by\u0142y rozwa\u017cane przez \u015bwi\u0119tych, Ojc\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a i wielkich teolog\u00f3w, nadal zachowuj\u0105 g\u0142\u0119bok\u0105 tajemnic\u0119. Jednym z nich jest Katechon \u2013 termin grecki wyst\u0119puj\u0105cy w Drugim Li\u015bcie \u015bw. Paw\u0142a do Tesaloniczan, kt\u00f3ry na przestrzeni historii chrze\u015bcija\u0144stwa doczeka\u0142 si\u0119 licznych interpretacji. \u015awi\u0119ty Pawe\u0142 m\u00f3wi o sile, kt\u00f3ra powstrzymuje objawienie …<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":6422,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","_seopress_robots_follow":"","_seopress_robots_imageindex":"","_seopress_robots_snippet":"","_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_robots_breadcrumbs":"","_seopress_robots_freeze_modified_date":"","_seopress_robots_custom_modified_date":"","_seopress_robots_canonical":"","_seopress_social_fb_title":"","_seopress_social_fb_desc":"","_seopress_social_fb_img":"","_seopress_social_fb_img_attachment_id":0,"_seopress_social_fb_img_width":0,"_seopress_social_fb_img_height":0,"_seopress_social_twitter_title":"","_seopress_social_twitter_desc":"","_seopress_social_twitter_img":"","_seopress_social_twitter_img_attachment_id":0,"_seopress_social_twitter_img_width":0,"_seopress_social_twitter_img_height":0,"_seopress_redirections_value":"","_seopress_redirections_enabled":"","_seopress_redirections_enabled_regex":"","_seopress_redirections_logged_status":"","_seopress_redirections_param":"","_seopress_redirections_type":0,"_seopress_analysis_target_kw":"","footnotes":""},"categories":[66,41],"tags":[1694],"class_list":["post-6421","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-kultura-popularna-i-katolicyzm","category-wiara-i-kultura","tag-katechon"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6421","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6421"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6421\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6423,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6421\/revisions\/6423"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6422"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6421"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6421"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6421"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}