Kiedy chrze\u015bcijanin my\u015bli o Niebie, zazwyczaj wyobra\u017ca sobie miejsce \u015bwiat\u0142a, pokoju i doskona\u0142ego szcz\u0119\u015bcia, w kt\u00f3rym \u015bwi\u0119ci na wieki kontempluj\u0105 Boga, a cierpienie, \u015bmier\u0107 i grzech ju\u017c nie istniej\u0105. Jednak tradycyjna teologia katolicka od wiek\u00f3w zg\u0142\u0119bia znacznie bardziej konkretne zagadnienie: czym dok\u0142adnie jest Niebo? Czy jest ono jedynie stanem duchowym, czy istnieje r\u00f3wnie\u017c rzeczywisto\u015b\u0107 stworzona, kt\u00f3ra stanowi mieszkanie b\u0142ogos\u0142awionych?<\/strong><\/p>\n\n\n\n W\u015br\u00f3d najbardziej fascynuj\u0105cych poj\u0119\u0107 tradycyjnej teologii chrze\u015bcija\u0144skiej znajduje si\u0119 Empyreum<\/strong>, nazywane r\u00f3wnie\u017c niebem empirejskim. Jest to rzeczywisto\u015b\u0107 zajmuj\u0105ca wa\u017cne miejsce w kosmologii i refleksji teologicznej wielu autor\u00f3w \u015bredniowiecznych, zw\u0142aszcza scholastyk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Samo s\u0142owo mo\u017ce by\u0107 nieznane wielu wsp\u00f3\u0142czesnym katolikom. Jednak przez stulecia nale\u017ca\u0142o do powszechnego s\u0142ownictwa teologii, filozofii chrze\u015bcija\u0144skiej i refleksji nad ostatecznym przeznaczeniem stworzenia.<\/p>\n\n\n\n Tradycyjnie Empyreum rozumiano jako najwy\u017csze Niebo, najwznio\u015blejsz\u0105 sfer\u0119 stworzenia, mieszkanie b\u0142ogos\u0142awionych anio\u0142\u00f3w i uwielbionych \u015bwi\u0119tych. Nie nale\u017ca\u0142o go uto\u017csamia\u0107 z niebem astronomicznym ani z przestrzeni\u0105 fizyczn\u0105, kt\u00f3r\u0105 obserwujemy, gdy spogl\u0105damy w gwiazdy. Chodzi\u0142o o niebia\u0144sk\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107 wy\u017cszego porz\u0105dku, zwi\u0105zan\u0105 z chwa\u0142\u0105 i szcz\u0119\u015bliwo\u015bci\u0105 wieczn\u0105.<\/p>\n\n\n\n Nale\u017cy jednak od samego pocz\u0105tku ustali\u0107 pewne rozr\u00f3\u017cnienie: istnienie Nieba i wizja uszcz\u0119\u015bliwiaj\u0105ca nale\u017c\u0105 do samego centrum wiary katolickiej, natomiast opis Empyreum jako okre\u015blonego regionu lub struktury wszech\u015bwiata nale\u017cy do tradycyjnych rozwa\u017ca\u0144 teologicznych i sam w sobie nie stanowi dogmatu zdefiniowanego przez Ko\u015bci\u00f3\u0142.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Zrozumienie tej r\u00f3\u017cnicy pozwala podej\u015b\u0107 do tematu z nale\u017cyt\u0105 rzetelno\u015bci\u0105, bez lekcewa\u017cenia bogactwa dawnej teologii, ale te\u017c bez przekszta\u0142cania jej kosmologicznych wyja\u015bnie\u0144 w prawdy obowi\u0105zuj\u0105ce wszystkich katolik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Sk\u0105d jednak wzi\u0119\u0142a si\u0119 ta idea? Jaki ma zwi\u0105zek z Pismem \u015awi\u0119tym? Czego nauczali \u015bw. Tomasz z Akwinu i inni wielcy teologowie? I jaki zwi\u0105zek \u0142\u0105czy Empyreum z czy\u015b\u0107cem, wizj\u0105 uszcz\u0119\u015bliwiaj\u0105c\u0105 i wiecznym przeznaczeniem dusz?<\/p>\n\n\n\n Aby odpowiedzie\u0107 na te pytania, musimy zacz\u0105\u0107 od znaczenia samego tego staro\u017cytnego okre\u015blenia.<\/p>\n\n\n\n S\u0142owo Empyreum<\/em> pochodzi z j\u0119zyka greckiego i jest zwi\u0105zane z terminem pyr<\/em>, oznaczaj\u0105cym ogie\u0144. Jego znaczenie etymologiczne odnosi si\u0119 do tego, co ogniste lub p\u0142on\u0105ce.<\/p>\n\n\n\n W staro\u017cytnej i \u015bredniowiecznej kosmologii niebo empirejskie rozumiano jako wy\u017csz\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107 niebia\u0144sk\u0105, charakteryzuj\u0105c\u0105 si\u0119 \u015bwiat\u0142em i chwa\u0142\u0105, kt\u00f3rych nie mo\u017cna by\u0142o por\u00f3wna\u0107 ze zwyczajnymi w\u0142a\u015bciwo\u015bciami element\u00f3w materialnych.<\/p>\n\n\n\n Nie nale\u017cy wyobra\u017ca\u0107 sobie Empyreum jako miejsca wype\u0142nionego p\u0142omieniami lub fizycznym ogniem. Okre\u015blenie to nie mia\u0142o opisywa\u0107 kosmicznego po\u017caru, lecz rzeczywisto\u015b\u0107 zwi\u0105zan\u0105 z niebia\u0144sk\u0105 \u015bwiat\u0142o\u015bci\u0105, czysto\u015bci\u0105 i chwa\u0142\u0105.<\/p>\n\n\n\n \u015aredniowieczna teologia pos\u0142ugiwa\u0142a si\u0119 t\u0105 nazw\u0105, aby okre\u015bli\u0107 najwy\u017csze Niebo, po\u0142o\u017cone ponad sferami niebieskimi, kt\u00f3re wed\u0142ug \u00f3wczesnej kosmologii tworzy\u0142y struktur\u0119 wszech\u015bwiata.<\/p>\n\n\n\n W tym modelu kosmologicznym rozr\u00f3\u017cniano kilka niebios:<\/p>\n\n\n\n Podzia\u0142 ten nale\u017cy do historii kosmologii i nie powinien by\u0107 uto\u017csamiany z naukowym opisem wszech\u015bwiata.<\/p>\n\n\n\n Wsp\u00f3\u0142czesna astronomia odrzuci\u0142a dawny model koncentrycznych sfer niebieskich. Nie oznacza to jednak zaniku duchowej i teologicznej tre\u015bci, kt\u00f3r\u0105 chrze\u015bcija\u0144scy autorzy wi\u0105zali z poj\u0119ciem Empyreum.<\/p>\n\n\n\n Empyreum wyra\u017ca przede wszystkim przekonanie, \u017ce stworzenie jest ukierunkowane na pe\u0142ni\u0119, kt\u00f3ra radykalnie przekracza rzeczywisto\u015b\u0107 ziemsk\u0105.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Nie jest ono gwiazd\u0105, galaktyk\u0105 ani obszarem przestrzeni, kt\u00f3ry mo\u017cna zlokalizowa\u0107 za pomoc\u0105 instrument\u00f3w naukowych. Jest wyrazem dawnej chrze\u015bcija\u0144skiej refleksji nad niebia\u0144skim mieszkaniem i wieczn\u0105 chwa\u0142\u0105.<\/p>\n\n\n\n Chocia\u017c Pismo \u015awi\u0119te nie przedstawia systematycznej nauki o Empyreum, pos\u0142uguj\u0105c si\u0119 terminologi\u0105 scholastyk\u00f3w, zawiera liczne odniesienia do rzeczywisto\u015bci niebia\u0144skiej, chwa\u0142y Boga i nadprzyrodzonego przeznaczenia cz\u0142owieka.<\/p>\n\n\n\n Chrze\u015bcija\u0144stwo nie uwa\u017ca Nieba za zwyk\u0142\u0105 metafor\u0119 spokoju czy dobrego samopoczucia psychicznego. Niebo jest rzeczywisto\u015bci\u0105 nadprzyrodzon\u0105: ostateczn\u0105 komuni\u0105 z Bogiem.<\/p>\n\n\n\n Jeden z fragment\u00f3w biblijnych tradycyjnie wi\u0105zanych z refleksj\u0105 nad r\u00f3\u017cnymi niebiosami znajduje si\u0119 w Drugim Li\u015bcie do Koryntian.<\/p>\n\n\n\n \u015awi\u0119ty Pawe\u0142 pisze:<\/p>\n\n\n\n \u201eZnam cz\u0142owieka w Chrystusie, kt\u00f3ry przed czternastu laty \u2014 czy w ciele, nie wiem, czy poza cia\u0142em, te\u017c nie wiem, B\u00f3g to wie \u2014 zosta\u0142 porwany a\u017c do trzeciego nieba\u201d (2 Kor 12,2).<\/p>\n\n\n\n Kilka werset\u00f3w dalej Aposto\u0142 m\u00f3wi o \u201eraju\u201d (2 Kor 12,4).<\/p>\n\n\n\n Fragment ten sta\u0142 si\u0119 przedmiotem wielu interpretacji teologicznych. Niekt\u00f3rzy autorzy wi\u0105zali go z r\u00f3\u017cnymi poziomami niebios opisywanymi w staro\u017cytnej i \u015bredniowiecznej kosmologii.<\/p>\n\n\n\n Musimy jednak zachowa\u0107 ostro\u017cno\u015b\u0107: \u015bwi\u0119ty Pawe\u0142 nie przedstawia tutaj szczeg\u00f3\u0142owej klasyfikacji kosmologicznej ani nie uto\u017csamia wprost trzeciego nieba z Empyreum.<\/p>\n\n\n\n Objawia natomiast, \u017ce istnieje rzeczywisto\u015b\u0107 niebia\u0144ska przekraczaj\u0105ca zwyczajne ludzkie do\u015bwiadczenie, do kt\u00f3rej cz\u0142owiek nie mo\u017ce dotrze\u0107 o w\u0142asnych si\u0142ach i dzi\u0119ki swoim naturalnym zdolno\u015bciom.<\/p>\n\n\n\n Do\u015bwiadczenie opisane przez Aposto\u0142a nale\u017cy do dziedziny nadzwyczajnego objawienia, a nie fizycznego badania wszech\u015bwiata.<\/p>\n\n\n\n Inny fundamentalny fragment znajduje si\u0119 w Ewangelii wed\u0142ug \u015bwi\u0119tego Jana.<\/p>\n\n\n\n Podczas Ostatniej Wieczerzy Jezus pociesza swoich uczni\u00f3w nast\u0119puj\u0105cymi s\u0142owami:<\/p>\n\n\n\n \u201eW domu Ojca mego jest mieszka\u0144 wiele. Gdyby tak nie by\u0142o, to bym wam powiedzia\u0142. Id\u0119 przecie\u017c przygotowa\u0107 wam miejsce\u201d (J 14,2).<\/p>\n\n\n\n S\u0142owa te zawieraj\u0105 jedn\u0105 z najpi\u0119kniejszych obietnic ca\u0142ego Pisma \u015awi\u0119tego.<\/p>\n\n\n\n Chrystus nie przedstawia \u017cycia wiecznego jako abstrakcyjnej idei ani jako niesko\u0144czonej kontynuacji naszego ziemskiego istnienia. M\u00f3wi o mieszkaniu przygotowanym przez Niego, o ostatecznej komunii ze swoim Ojcem.<\/p>\n\n\n\n Przeznaczeniem chrze\u015bcijanina nie jest po prostu przesta\u0107 cierpie\u0107. Jest nim przebywanie z Chrystusem.<\/p>\n\n\n\n Dlatego nadziei na Niebo nie mo\u017cna sprowadza\u0107 do ludzkiego pragnienia szcz\u0119\u015bcia. Jest ona Bo\u017c\u0105 obietnic\u0105, kt\u00f3rej fundamentem s\u0105 \u015bmier\u0107 i zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa.<\/p>\n\n\n\n Apokalipsa przedstawia jeden z najbardziej imponuj\u0105cych obraz\u00f3w przysz\u0142ej chwa\u0142y:<\/p>\n\n\n\n \u201eI ujrza\u0142em niebo nowe i ziemi\u0119 now\u0105\u201d (Ap 21,1).<\/p>\n\n\n\n Nast\u0119pnie \u015bwi\u0119ty Jan ogl\u0105da Nowe Jeruzalem zst\u0119puj\u0105ce z nieba i s\u0142yszy fundamentalne obwieszczenie:<\/p>\n\n\n\n \u201eOto przybytek Boga z lud\u017ami\u201d (Ap 21,3).<\/p>\n\n\n\n Tekst opisuje dalej rzeczywisto\u015b\u0107, w kt\u00f3rej B\u00f3g otrze wszelk\u0105 \u0142z\u0119, a \u015bmierci, \u017ca\u0142oby, krzyku i b\u00f3lu ju\u017c nie b\u0119dzie (Ap 21,4).<\/p>\n\n\n\n Ta wizja w niezwykle g\u0142\u0119boki spos\u00f3b wyja\u015bnia chrze\u015bcija\u0144skie rozumienie Nieba.<\/p>\n\n\n\n Szcz\u0119\u015bliwo\u015b\u0107 wieczna nie polega na ucieczce od stworzenia uznanego za z\u0142e, lecz na uczestnictwie w ostatecznym zwyci\u0119stwie Boga nad grzechem i \u015bmierci\u0105.<\/p>\n\n\n\n Chrze\u015bcija\u0144ska nadzieja osi\u0105ga ponadto swoj\u0105 pe\u0142ni\u0119 w zmartwychwstaniu cia\u0142 i odnowieniu stworzenia.<\/p>\n\n\n\n Dlatego Empyreum, rozumiane w ramach tradycyjnej my\u015bli teologicznej, nale\u017cy rozpatrywa\u0107 w perspektywie tej ostatecznej pe\u0142ni, a nie jako rzeczywisto\u015b\u0107 oderwan\u0105 od zmartwychwstania i nowego stworzenia.<\/p>\n\n\n\n Refleksja nad Empyreum nabra\u0142a szczeg\u00f3lnego znaczenia w \u015bredniowieczu, kiedy teologowie pr\u00f3bowali pogodzi\u0107 filozofi\u0119 staro\u017cytn\u0105, \u00f3wczesn\u0105 wiedz\u0119 kosmologiczn\u0105 i nauczanie chrze\u015bcija\u0144skiego Objawienia.<\/p>\n\n\n\n Kosmologia arystotelesowska, rozwijana i przekazywana przez wiele stuleci, przedstawia\u0142a hierarchiczny obraz wszech\u015bwiata, z\u0142o\u017conego z r\u00f3\u017cnych region\u00f3w i ruch\u00f3w niebieskich.<\/p>\n\n\n\n My\u015bliciele chrze\u015bcija\u0144scy w\u0142\u0105czyli cz\u0119\u015b\u0107 tej terminologii do swoich wyja\u015bnie\u0144 teologicznych, rozr\u00f3\u017cniaj\u0105c \u015bwiat ziemski, niebiosa astronomiczne i wy\u017csz\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107 niebia\u0144sk\u0105.<\/p>\n\n\n\n Empyreum zajmowa\u0142o najwy\u017csze miejsce w tym obrazie.<\/p>\n\n\n\n Jego znaczenie nie mia\u0142o jednak wy\u0142\u0105cznie charakteru geograficznego. Wi\u0105za\u0142o si\u0119 z hierarchi\u0105 stworzenia oraz rozr\u00f3\u017cnieniem mi\u0119dzy natur\u0105 a \u0142ask\u0105.<\/p>\n\n\n\n B\u00f3g jest Stw\u00f3rc\u0105 wszystkiego. Anio\u0142owie s\u0105 stworzeniami duchowymi, a ludzie s\u0105 powo\u0142ani do uczestnictwa w \u017cyciu Bo\u017cym dzi\u0119ki darowi nadprzyrodzonemu.<\/p>\n\n\n\n Empyreum reprezentowa\u0142o w ramach tej refleksji teologicznej niebia\u0144sk\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107 zwi\u0105zan\u0105 z chwa\u0142\u0105 b\u0142ogos\u0142awionych.<\/p>\n\n\n\n Jednym z najwa\u017cniejszych autor\u00f3w pozwalaj\u0105cych zrozumie\u0107 t\u0119 kwesti\u0119 jest \u015bwi\u0119ty Tomasz z Akwinu.<\/p>\n\n\n\n W Sumie teologicznej<\/em>, a konkretnie w pierwszej cz\u0119\u015bci, kwestii 61, artykule 4, Doktor Anielski rozwa\u017ca, czy anio\u0142owie zostali stworzeni w niebie empirejskim.<\/p>\n\n\n\n Jego refleksja rozpoczyna si\u0119 od fundamentalnego pytania: skoro anio\u0142owie s\u0105 stworzeniami duchowymi, dlaczego nale\u017cy m\u00f3wi\u0107 o miejscu, w kt\u00f3rym zostali stworzeni?<\/p>\n\n\n\n \u015awi\u0119ty Tomasz wyja\u015bnia, \u017ce chocia\u017c anio\u0142owie nie zajmuj\u0105 miejsca w taki sam spos\u00f3b jak cia\u0142a materialne, mog\u0105 by\u0107 obecni w okre\u015blonym miejscu poprzez swoje dzia\u0142anie.<\/p>\n\n\n\n W tym kontek\u015bcie uznaje za w\u0142a\u015bciwe stwierdzenie, \u017ce anio\u0142owie zostali stworzeni w niebie empirejskim.<\/p>\n\n\n\n Wyja\u015bnienie Tomasza wpisuje si\u0119 w okre\u015blon\u0105 koncepcj\u0119 wszech\u015bwiata, w kt\u00f3rej Empyreum jawi si\u0119 jako rzeczywisto\u015b\u0107 stworzona od pocz\u0105tku i zwi\u0105zana z chwa\u0142\u0105.<\/p>\n\n\n\n Nale\u017cy podkre\u015bli\u0107, \u017ce \u015bwi\u0119ty Tomasz rozwija wyja\u015bnienie teologiczne w ramach kosmologii swojej epoki. Nie formu\u0142uje definicji dogmatycznej, kt\u00f3ra zobowi\u0105zywa\u0142aby wszystkich katolik\u00f3w do przyj\u0119cia okre\u015blonej fizycznej struktury Nieba.<\/p>\n\n\n\n Jego wk\u0142ad pozostaje cenny, poniewa\u017c pozwala zrozumie\u0107, w jaki spos\u00f3b teologia scholastyczna rozwa\u017ca\u0142a relacj\u0119 mi\u0119dzy stworzeniem, anio\u0142ami i chwa\u0142\u0105 nadprzyrodzon\u0105.<\/p>\n\n\n\n W \u015bredniowiecznej kosmologii Empyreum przypisywano szczeg\u00f3ln\u0105 cech\u0119: nieruchomo\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n Niebiosa astronomiczne rozumiano jako obszary podlegaj\u0105ce ruchowi. Empyreum natomiast pojmowano jako rzeczywisto\u015b\u0107 sta\u0142\u0105, zwi\u0105zan\u0105 z chwa\u0142\u0105 i szcz\u0119\u015bliwo\u015bci\u0105 wieczn\u0105.<\/p>\n\n\n\n Ta nieruchomo\u015b\u0107 mia\u0142a r\u00f3wnie\u017c znaczenie symboliczne i teologiczne.<\/p>\n\n\n\n Podczas gdy \u015bwiat ziemski naznaczony jest zmian\u0105, przemijaniem, narodzinami i \u015bmierci\u0105, chwa\u0142a niebia\u0144ska oznacza ostateczn\u0105 trwa\u0142o\u015b\u0107 tych, kt\u00f3rzy osi\u0105gn\u0119li sw\u00f3j cel ostateczny.<\/p>\n\n\n\n Nie oznacza to, \u017ce b\u0142ogos\u0142awieni pozostaj\u0105 nieruchomi w sensie pozbawienia wszelkiej aktywno\u015bci. \u017bycie wieczne nie jest pustym istnieniem ani biern\u0105 kontemplacj\u0105 pozbawion\u0105 tre\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Oznacza to, \u017ce nie podlegaj\u0105 ju\u017c niepewno\u015bci ziemskiej pielgrzymki i nie mog\u0105 utraci\u0107 osi\u0105gni\u0119tej szcz\u0119\u015bliwo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n W Niebie istnieje pe\u0142nia, kt\u00f3ra nie potrzebuje zosta\u0107 zast\u0105piona przez \u017cadn\u0105 wy\u017csz\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n Tutaj odnajdujemy samo serce ca\u0142ego zagadnienia.<\/p>\n\n\n\n Je\u017celi Empyreum by\u0142o pojmowane jako niebia\u0144skie mieszkanie b\u0142ogos\u0142awionych, to co sprawia, \u017ce ci, kt\u00f3rzy osi\u0105gaj\u0105 Niebo, s\u0105 naprawd\u0119 szcz\u0119\u015bliwi?<\/p>\n\n\n\n Odpowied\u017a teologii katolickiej jest jednoznaczna: wizja uszcz\u0119\u015bliwiaj\u0105ca<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n Wizja uszcz\u0119\u015bliwiaj\u0105ca to bezpo\u015brednie ogl\u0105danie Boga przez dusze, kt\u00f3re osi\u0105gn\u0119\u0142y chwa\u0142\u0119 nieba.<\/p>\n\n\n\n Nie oznacza ona ogl\u0105dania Boga oczami cielesnymi, tak jak ogl\u0105damy przedmiot materialny. B\u00f3g jest duchem, a Jego istota nie mo\u017ce by\u0107 bezpo\u015brednio poznana za pomoc\u0105 naturalnych w\u0142adz stworzenia.<\/p>\n\n\n\n Aby cz\u0142owiek m\u00f3g\u0142 Go kontemplowa\u0107, potrzebuje nadprzyrodzonego wyniesienia.<\/p>\n\n\n\n Tradycyjna teologia okre\u015bla ten dar mianem lumen gloriae<\/em>, czyli \u015bwiat\u0142a chwa\u0142y.<\/p>\n\n\n\n Jest to \u0142aska, kt\u00f3ra udoskonala intelekt stworzenia i uzdalnia go do kontemplowania Boga.<\/p>\n\n\n\n \u015awi\u0119ty Tomasz z Akwinu rozwija t\u0119 nauk\u0119 w Sumie teologicznej<\/em>, w pierwszej cz\u0119\u015bci, kwestii 12.<\/p>\n\n\n\n Podstawowa my\u015bl jest taka, \u017ce \u017cadne stworzenie nie mo\u017ce osi\u0105gn\u0105\u0107 ogl\u0105dania istoty Bo\u017cej dzi\u0119ki w\u0142asnym si\u0142om. To B\u00f3g wynosi stworzony intelekt, uzdalniaj\u0105c go do przyj\u0119cia tego nadprzyrodzonego poznania.<\/p>\n\n\n\n Niebo nie jest zatem po prostu niezwykle pi\u0119knym miejscem.<\/p>\n\n\n\n Szcz\u0119\u015bcie Nieba polega na posiadaniu Boga poprzez wizj\u0119 uszcz\u0119\u015bliwiaj\u0105c\u0105, doskona\u0142ym mi\u0142owaniu Go i uczestnictwie w Jego chwale.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Wszystkie pozosta\u0142e rado\u015bci \u017cycia niebia\u0144skiego s\u0105 podporz\u0105dkowane tej rzeczywisto\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Katechizm Ko\u015bcio\u0142a Katolickiego przedstawia t\u0119 nauk\u0119, stwierdzaj\u0105c, \u017ce ci, kt\u00f3rzy umieraj\u0105 w \u0142asce i przyja\u017ani z Bogiem oraz zostali doskonale oczyszczeni, \u017cyj\u0105 na zawsze z Chrystusem.<\/p>\n\n\n\n W punktach 1023 i 1024 wyja\u015bnia rzeczywisto\u015b\u0107 ogl\u0105dania Boga i szcz\u0119\u015bliwo\u015b\u0107 wieczn\u0105.<\/p>\n\n\n\n Katechizm okre\u015bla Niebo jako wsp\u00f3lnot\u0119 b\u0142ogos\u0142awionych, kt\u00f3rzy s\u0105 doskonale zjednoczeni z Chrystusem.<\/p>\n\n\n\n To stwierdzenie pomaga nam zrozumie\u0107, \u017ce zasadniczym pytaniem nie jest ustalenie wsp\u00f3\u0142rz\u0119dnych Empyreum, lecz uznanie, \u017ce ostatecznym przeznaczeniem cz\u0142owieka jest wieczne zjednoczenie z Bogiem.<\/p>\n\n\n\n B\u0142ogos\u0142awieni kontempluj\u0105 istot\u0119 Bo\u017c\u0105, ale nie poprzez wyczerpuj\u0105ce poznanie Boga \u2014 co jest niemo\u017cliwe dla jakiegokolwiek stworzenia \u2014 lecz dzi\u0119ki poznaniu nadprzyrodzonemu, kt\u00f3re przekracza wszelkie naturalne zdolno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n B\u00f3g jest niesko\u0144czony, a stworzony intelekt pozostaje sko\u0144czony nawet wtedy, gdy uczestniczy w wizji uszcz\u0119\u015bliwiaj\u0105cej.<\/p>\n\n\n\n Dlatego \u015bwi\u0119ci nie staj\u0105 si\u0119 bogami ani nie przestaj\u0105 by\u0107 stworzeniami.<\/p>\n\n\n\n Uczestnicz\u0105 w \u017cyciu Bo\u017cym przez \u0142ask\u0119 i osi\u0105gaj\u0105 szcz\u0119\u015bcie przewy\u017cszaj\u0105ce wszystko, co mo\u017cna sobie wyobrazi\u0107 w tym \u017cyciu.<\/p>\n\n\n\n \u015awi\u0119ty Pawe\u0142 wyra\u017ca t\u0119 nadziej\u0119 s\u0142owami, kt\u00f3re od wiek\u00f3w towarzysz\u0105 Ko\u015bcio\u0142owi:<\/p>\n\n\n\n \u201eTeraz widzimy jakby w zwierciadle, niejasno; wtedy za\u015b zobaczymy twarz\u0105 w twarz. Teraz poznaj\u0119 po cz\u0119\u015bci, wtedy za\u015b poznam tak, jak i zosta\u0142em poznany\u201d (1 Kor 13,12).<\/p>\n\n\n\n R\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy naszym obecnym stanem a przysz\u0142ym jest ogromna.<\/p>\n\n\n\n Obecnie poznajemy Boga poprzez wiar\u0119, Objawienie, stworzenie i znaki Jego obecno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n W chwale b\u0142ogos\u0142awieni b\u0119d\u0105 kontemplowa\u0107 Go bezpo\u015brednio.<\/p>\n\n\n\n Dlatego \u017cadne ziemskie do\u015bwiadczenie nie mo\u017ce by\u0107 w pe\u0142ni por\u00f3wnane ze szcz\u0119\u015bciem Nieba.<\/p>\n\n\n\n Tradycyjna teologia wi\u0105za\u0142a najwy\u017csze Niebo z obecno\u015bci\u0105 anio\u0142\u00f3w i uwielbionych \u015bwi\u0119tych.<\/p>\n\n\n\n Aby zrozumie\u0107 t\u0119 kwesti\u0119, nale\u017cy rozr\u00f3\u017cni\u0107 kilka r\u00f3\u017cnych rzeczywisto\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Anio\u0142owie s\u0105 stworzeniami duchowymi, osobowymi, obdarzonymi rozumem i woln\u0105 wol\u0105.<\/p>\n\n\n\n Nie s\u0105 zmar\u0142ymi lud\u017ami ani duchami os\u00f3b, kt\u00f3re tymczasowo opu\u015bci\u0142y swoje cia\u0142a.<\/p>\n\n\n\n Zostali stworzeni przez Boga jako istoty odr\u0119bne od natury ludzkiej.<\/p>\n\n\n\n Katechizm Ko\u015bcio\u0142a Katolickiego w punktach 328\u2013336 przedstawia nauk\u0119 o istnieniu anio\u0142\u00f3w i ich naturze jako stworze\u0144 duchowych.<\/p>\n\n\n\n Pismo \u015awi\u0119te wielokrotnie ukazuje ich zwi\u0105zek z chwa\u0142\u0105 Bo\u017c\u0105.<\/p>\n\n\n\n W Ksi\u0119dze Izajasza znajdujemy wizj\u0119 serafin\u00f3w, kt\u00f3rzy wo\u0142aj\u0105:<\/p>\n\n\n\n \u201e\u015awi\u0119ty, \u015awi\u0119ty, \u015awi\u0119ty jest Pan Zast\u0119p\u00f3w. Ca\u0142a ziemia pe\u0142na jest Jego chwa\u0142y\u201d (Iz 6,3).<\/p>\n\n\n\n Apokalipsa r\u00f3wnie\u017c przedstawia istoty niebia\u0144skie oddaj\u0105ce cze\u015b\u0107 Bogu i g\u0142osz\u0105ce Jego \u015bwi\u0119to\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n B\u0142ogos\u0142awieni anio\u0142owie \u017cyj\u0105 w obecno\u015bci Bo\u017cej i uczestnicz\u0105 w Jego chwale.<\/p>\n\n\n\n Tradycja Empyreum umieszcza\u0142a ich w tym najwy\u017cszym Niebie, cho\u0107 nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce obecno\u015bci anio\u0142\u00f3w nie powinno si\u0119 koniecznie wyobra\u017ca\u0107 jako zajmowania przestrzeni w taki sam spos\u00f3b, jak czyni\u0105 to ludzkie cia\u0142a.<\/p>\n\n\n\n \u015awi\u0119ci, kt\u00f3rzy osi\u0105gn\u0119li chwa\u0142\u0119 nieba, uczestnicz\u0105 w wiecznej szcz\u0119\u015bliwo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n W\u015br\u00f3d nich znajduje si\u0119 Naj\u015bwi\u0119tsza Maryja Panna, kt\u00f3ra na mocy szczeg\u00f3lnego przywileju udzielonego przez Boga zosta\u0142a wzi\u0119ta z cia\u0142em i dusz\u0105 do chwa\u0142y niebieskiej.<\/p>\n\n\n\n Dogmat o Wniebowzi\u0119ciu, og\u0142oszony przez Piusa XII w 1950 roku w konstytucji apostolskiej Munificentissimus Deus<\/em>, naucza, \u017ce Maryja, po zako\u0144czeniu ziemskiego \u017cycia, zosta\u0142a wzi\u0119ta z cia\u0142em i dusz\u0105 do chwa\u0142y nieba.<\/p>\n\n\n\n Dziewica Maryja stanowi uprzywilejowan\u0105 zapowied\u017a pe\u0142ni, do kt\u00f3rej powo\u0142any jest Ko\u015bci\u00f3\u0142.<\/p>\n\n\n\n W Niej kontemplujemy ju\u017c zwyci\u0119stwo Chrystusa zastosowane w szczeg\u00f3lny spos\u00f3b do ludzkiego stworzenia.<\/p>\n\n\n\n Pozostali b\u0142ogos\u0142awieni uczestnicz\u0105 w chwale nieba, ale oczekuj\u0105 ostatecznego wype\u0142nienia historii, kiedy nast\u0105pi zmartwychwstanie umar\u0142ych i definitywne uwielbienie cia\u0142a.<\/p>\n\n\n\n Prowadzi nas to do fundamentalnego zagadnienia: szcz\u0119\u015bcie niebia\u0144skie nie jest przeznaczone wy\u0142\u0105cznie dla duszy, lecz dla ca\u0142ego cz\u0142owieka.<\/p>\n\n\n\n Jedn\u0105 z najwa\u017cniejszych r\u00f3\u017cnic mi\u0119dzy chrze\u015bcija\u0144sk\u0105 nadziej\u0105 a niekt\u00f3rymi koncepcjami filozoficznymi lub duchowymi jest to, \u017ce chrze\u015bcija\u0144stwo nie uwa\u017ca ludzkiego cia\u0142a za wi\u0119zienie, z kt\u00f3rego powinni\u015bmy ostatecznie si\u0119 uwolni\u0107.<\/p>\n\n\n\n B\u00f3g stworzy\u0142 cz\u0142owieka jako jedno\u015b\u0107 cia\u0142a i duszy.<\/p>\n\n\n\n Grzech wprowadzi\u0142 \u015bmier\u0107, ale Chrystus zwyci\u0119\u017cy\u0142 \u015bmier\u0107 przez swoje Zmartwychwstanie.<\/p>\n\n\n\n Dlatego Credo g\u0142osi:<\/p>\n\n\n\n \u201eWierz\u0119 w cia\u0142a zmartwychwstanie i \u017cywot wieczny\u201d.<\/p>\n\n\n\n To stwierdzenie nie jest drugorz\u0119dnym dodatkiem do wiary chrze\u015bcija\u0144skiej. Nale\u017cy do jej samego centrum.<\/p>\n\n\n\n \u015awi\u0119ty Pawe\u0142 po\u015bwi\u0119ca znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 15. rozdzia\u0142u Pierwszego Listu do Koryntian obronie zmartwychwstania umar\u0142ych.<\/p>\n\n\n\n Aposto\u0142 ustanawia bezpo\u015bredni zwi\u0105zek mi\u0119dzy Zmartwychwstaniem Chrystusa a naszym przysz\u0142ym zmartwychwstaniem.<\/p>\n\n\n\n Je\u015bli Chrystus zmartwychwsta\u0142, r\u00f3wnie\u017c my zmartwychwstaniemy.<\/p>\n\n\n\n Katechizm rozwija t\u0119 nauk\u0119 w punktach 988\u20131019.<\/p>\n\n\n\n \u017bycie wieczne nie polega jedynie na tym, \u017ce dusza przetrwa po \u015bmierci. Chrze\u015bcija\u0144ska nadzieja osi\u0105ga pe\u0142ni\u0119, gdy cz\u0142owiek zmartwychwstaje i w pe\u0142ni uczestniczy w chwale.<\/p>\n\n\n\n Oznacza to, \u017ce nie powinni\u015bmy wyobra\u017ca\u0107 sobie ostatecznego Nieba jako rzeczywisto\u015bci czysto duchowej, w kt\u00f3rej cia\u0142o nie ma \u017cadnego znaczenia.<\/p>\n\n\n\n Tradycj\u0119 Empyreum nale\u017cy rozpatrywa\u0107 w kontek\u015bcie chrze\u015bcija\u0144skiej nadziei na zmartwychwstanie oraz nowe niebo i now\u0105 ziemi\u0119.<\/p>\n\n\n\n Ostatecznym przeznaczeniem wybranych nie jest wieczno\u015b\u0107 polegaj\u0105ca na oddzieleniu duszy od cia\u0142a, lecz pe\u0142nia cz\u0142owieka w Bogu.<\/p>\n\n\n\n Chwa\u0142a niebia\u0144ska nie niszczy naszej natury: ona j\u0105 udoskonala.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Wprowadzenie: Czy istnieje Niebo wykraczaj\u0105ce poza wszystko, co mo\u017cemy sobie wyobrazi\u0107? Kiedy chrze\u015bcijanin my\u015bli o Niebie, zazwyczaj wyobra\u017ca sobie miejsce \u015bwiat\u0142a, pokoju i doskona\u0142ego szcz\u0119\u015bcia, w kt\u00f3rym \u015bwi\u0119ci na wieki kontempluj\u0105 Boga, a cierpienie, \u015bmier\u0107 i grzech ju\u017c nie istniej\u0105. Jednak tradycyjna teologia katolicka od wiek\u00f3w zg\u0142\u0119bia znacznie bardziej konkretne zagadnienie: czym dok\u0142adnie jest Niebo? …<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":6407,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","_seopress_robots_follow":"","_seopress_robots_imageindex":"","_seopress_robots_snippet":"","_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_robots_breadcrumbs":"","_seopress_robots_freeze_modified_date":"","_seopress_robots_custom_modified_date":"","_seopress_robots_canonical":"","_seopress_social_fb_title":"","_seopress_social_fb_desc":"","_seopress_social_fb_img":"","_seopress_social_fb_img_attachment_id":0,"_seopress_social_fb_img_width":0,"_seopress_social_fb_img_height":0,"_seopress_social_twitter_title":"","_seopress_social_twitter_desc":"","_seopress_social_twitter_img":"","_seopress_social_twitter_img_attachment_id":0,"_seopress_social_twitter_img_width":0,"_seopress_social_twitter_img_height":0,"_seopress_redirections_value":"","_seopress_redirections_enabled":"","_seopress_redirections_enabled_regex":"","_seopress_redirections_logged_status":"","_seopress_redirections_param":"","_seopress_redirections_type":0,"_seopress_analysis_target_kw":"","footnotes":""},"categories":[63,41],"tags":[1923],"class_list":["post-6406","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-filozofia-i-wiara","category-wiara-i-kultura","tag-empirium"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6406","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6406"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6406\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6408,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6406\/revisions\/6408"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6407"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6406"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6406"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6406"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}1. Co oznacza s\u0142owo Empyreum?<\/h2>\n\n\n\n
\n
2. Biblijne podstawy rzeczywisto\u015bci niebia\u0144skiej<\/h2>\n\n\n\n
\u015awi\u0119ty Pawe\u0142 i trzecie niebo<\/h3>\n\n\n\n
Niebia\u0144skie mieszkanie obiecane przez Chrystusa<\/h3>\n\n\n\n
Niebia\u0144skie Jeruzalem<\/h3>\n\n\n\n
3. Empyreum w teologii \u015bredniowiecznej<\/h2>\n\n\n\n
\u015awi\u0119ty Tomasz z Akwinu i niebo empirejskie<\/h3>\n\n\n\n
Dlaczego uwa\u017cano je za nieruchome?<\/h3>\n\n\n\n
4. Empyreum i wizja uszcz\u0119\u015bliwiaj\u0105ca: kontemplowa\u0107 Boga twarz\u0105 w twarz<\/h2>\n\n\n\n
Co kontempluj\u0105 b\u0142ogos\u0142awieni?<\/h3>\n\n\n\n
5. Kto zamieszkuje Empyreum?<\/h2>\n\n\n\n
B\u0142ogos\u0142awieni anio\u0142owie<\/h3>\n\n\n\n
Uwielbieni \u015bwi\u0119ci<\/h3>\n\n\n\n
6. Niebo nie jest rzeczywisto\u015bci\u0105 pozbawion\u0105 cia\u0142a: zmartwychwstanie cia\u0142<\/h2>\n\n\n\n
Co to oznacza dla nauki o Empyreum?<\/h3>\n\n\n\n