Istnieje pytanie, kt\u00f3re wydaje si\u0119 proste, niemal niewinne, ale kryje w sobie jedno z wielkich wyzwa\u0144 intelektualnych i duchowych naszych czas\u00f3w:<\/p>\n\n\n\n
Gdyby\u015b urodzi\u0142 si\u0119 w Arabii Saudyjskiej, prawdopodobnie by\u0142by\u015b muzu\u0142maninem. Gdyby\u015b urodzi\u0142 si\u0119 w Indiach, by\u0107 mo\u017ce by\u0142by\u015b hinduist\u0105. Gdyby\u015b urodzi\u0142 si\u0119 w Tajlandii, by\u0107 mo\u017ce by\u0142by\u015b buddyst\u0105. A gdyby\u015b urodzi\u0142 si\u0119 w Hiszpanii, we W\u0142oszech lub w Polsce, prawdopodobnie by\u0142by\u015b chrze\u015bcijaninem. Czy nie dowodzi to, \u017ce nasza religia zale\u017cy po prostu od miejsca, w kt\u00f3rym si\u0119 urodzili\u015bmy?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Argument ten ma intuicyjn\u0105 si\u0142\u0119. Wszyscy znamy ludzi, kt\u00f3rzy nale\u017c\u0105 przede wszystkim do okre\u015blonej religii dlatego, \u017ce otrzymali j\u0105 od rodziny, narodu lub kultury. Geografia wydaje si\u0119 determinowa\u0107 wiar\u0119.<\/p>\n\n\n\n Ale w\u0142a\u015bnie tutaj pojawia si\u0119 zasadnicze nieporozumienie: wyja\u015bnienie socjologiczne, dlaczego dana osoba poznaje okre\u015blon\u0105 religi\u0119, jest czym\u015b innym ni\u017c wykazanie, \u017ce ta religia jest prawdziwa.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Narodziny w okre\u015blonym miejscu mog\u0105 g\u0142\u0119boko wp\u0142ywa\u0107 na to, co poznajemy. Nie oznacza to jednak, \u017ce okre\u015blaj\u0105 to, co jest prawd\u0105.<\/p>\n\n\n\n Gdyby prawda zale\u017ca\u0142a od geografii, nie istnia\u0142aby \u017cadna prawda uniwersalna. Matematyka by\u0142aby inna w zale\u017cno\u015bci od kontynentu; natura ludzka zmienia\u0142aby si\u0119 po przekroczeniu granicy; a dobro i z\u0142o by\u0142yby jedynie lokalnymi konwencjami.<\/p>\n\n\n\n Wiara katolicka wychodzi natomiast z zupe\u0142nie innego za\u0142o\u017cenia: B\u00f3g nie nale\u017cy do \u017cadnego narodu, kultury ani regionu. B\u00f3g jest Stw\u00f3rc\u0105 wszystkich ludzi. A Jezus Chrystus nie przyszed\u0142, aby za\u0142o\u017cy\u0107 religi\u0119 narodow\u0105, lecz aby zbawi\u0107 ca\u0142y rodzaj ludzki.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Dlatego Ko\u015bci\u00f3\u0142 nazywany jest w\u0142a\u015bnie katolickim<\/strong>, czyli powszechnym.<\/p>\n\n\n\n Argument ten zazwyczaj formu\u0142uje si\u0119 nast\u0119puj\u0105co:<\/p>\n\n\n\n \u201eGdyby\u015b urodzi\u0142 si\u0119 w innym kraju, mia\u0142by\u015b inn\u0105 religi\u0119. A zatem \u017cadna religia nie mo\u017ce twierdzi\u0107, \u017ce posiada prawd\u0119\u201d.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n Przyjrzyjmy si\u0119 jednak uwa\u017cnie temu rozumowaniu.<\/p>\n\n\n\n To prawda, \u017ce miejsce, w kt\u00f3rym si\u0119 rodzimy, wp\u0142ywa na nasze przekonania. Ale czym\u015b zupe\u0142nie innym jest twierdzenie, \u017ce miejsce urodzenia okre\u015bla prawdziwo\u015b\u0107 tych przekona\u0144.<\/p>\n\n\n\n Wyobra\u017amy sobie dziecko urodzone w rodzinie, kt\u00f3ra wierzy, \u017ce Ziemia jest p\u0142aska. Dziecko to prawdopodobnie nauczy si\u0119, przynajmniej pocz\u0105tkowo, \u017ce Ziemia jest p\u0142aska. Jednak fakt, \u017ce urodzi\u0142o si\u0119 w tej rodzinie, nie czyni prawdziwym przekonania, \u017ce Ziemia jest p\u0142aska<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n Tak samo jest z religi\u0105.<\/p>\n\n\n\n Narodziny wyja\u015bniaj\u0105 w du\u017cej mierze jak dochodzimy do przyj\u0119cia okre\u015blonego przekonania<\/strong>, ale same w sobie nie odpowiadaj\u0105 na decyduj\u0105ce pytanie:<\/p>\n\n\n\n Czy to przekonanie jest prawdziwe?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Pomieszanie tych dw\u00f3ch pyta\u0144 stanowi b\u0142\u0105d logiczny.<\/p>\n\n\n\n Relatywizm geograficzny przekszta\u0142ca obserwacj\u0119 socjologiczn\u0105 \u2014 \u201ekultura wp\u0142ywa na nasze przekonania\u201d \u2014 w wniosek metafizyczny \u2014 \u201ea zatem \u017cadne przekonanie religijne nie mo\u017ce by\u0107 uniwersalnie prawdziwe\u201d.<\/p>\n\n\n\n Pierwsze stwierdzenie jest oczywiste.<\/p>\n\n\n\n Drugie nie wynika z pierwszego.<\/p>\n\n\n\n I w\u0142a\u015bnie tutaj rozpoczyna si\u0119 w\u0142a\u015bciwe pytanie religijne.<\/p>\n\n\n\n Za\u0142\u00f3\u017cmy, \u017ce jedna osoba urodzi\u0142a si\u0119 w Madrycie, a druga w Tokio.<\/p>\n\n\n\n Obie nale\u017c\u0105 do r\u00f3\u017cnych kultur, m\u00f3wi\u0105 r\u00f3\u017cnymi j\u0119zykami i mog\u0142y otrzyma\u0107 r\u00f3\u017cne tradycje religijne.<\/p>\n\n\n\n Je\u015bli jednak istnieje prawdziwy B\u00f3g, B\u00f3g jest ten sam dla obu<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n Nie istnieje \u201eB\u00f3g hiszpa\u0144ski\u201d i \u201eB\u00f3g japo\u0144ski\u201d.<\/p>\n\n\n\n Nie istnieje jedna prawda dla Europy i inna prawda dla Azji.<\/p>\n\n\n\n Nie istnieje zachodnia moralno\u015b\u0107 i inna moralno\u015b\u0107 wschodnia, je\u015bli m\u00f3wimy o rzeczywi\u015bcie uniwersalnych zasadach moralnych.<\/p>\n\n\n\n Prawda z definicji nie zale\u017cy od naszych wsp\u00f3\u0142rz\u0119dnych geograficznych.<\/p>\n\n\n\n Dlatego zasadnicze pytanie nie powinno brzmie\u0107:<\/p>\n\n\n\n \u201eGdzie si\u0119 urodzi\u0142e\u015b?\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n lecz:<\/p>\n\n\n\n \u201eKt\u00f3ra religia rzeczywi\u015bcie odpowiada prawdzie o Bogu, cz\u0142owieku i zbawieniu?\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki nie twierdzi, \u017ce chrze\u015bcija\u0144stwo jest prawdziwe dlatego, \u017ce Europa przez wieki by\u0142a chrze\u015bcija\u0144ska. Nie dlatego, \u017ce Hiszpania posiada g\u0142\u0119bok\u0105 tradycj\u0119 katolick\u0105, ani dlatego, \u017ce nasi rodzice ochrzcili nas.<\/p>\n\n\n\n Ko\u015bci\u00f3\u0142 g\u0142osi co\u015b znacznie g\u0142\u0119bszego:<\/p>\n\n\n\n Jezus Chrystus jest prawdziwie Bogiem, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 cz\u0142owiekiem, prawdziwie umar\u0142 i zmartwychwsta\u0142, oraz za\u0142o\u017cy\u0142 Ko\u015bci\u00f3\u0142 przeznaczony dla wszystkich narod\u00f3w.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Je\u017celi jest to prawd\u0105, to prawda ta nie jest ograniczona do Galilei, Rzymu, Hiszpanii czy Europy.<\/p>\n\n\n\n Widzimy to z niezwyk\u0142\u0105 jasno\u015bci\u0105 w Ewangelii.<\/p>\n\n\n\n Jezus historycznie narodzi\u0142 si\u0119 w obr\u0119bie konkretnego narodu: Izraela.<\/p>\n\n\n\n M\u00f3wi konkretnym j\u0119zykiem.<\/p>\n\n\n\n \u017byje w okre\u015blonej kulturze.<\/p>\n\n\n\n Ma okre\u015blon\u0105 genealogi\u0119.<\/p>\n\n\n\n Jego cz\u0142owiecze\u0144stwo jest rzeczywi\u015bcie zakorzenione w historii.<\/p>\n\n\n\n Ale w\u0142a\u015bnie tutaj spotykamy jedn\u0105 z wielkich tajemnic chrze\u015bcija\u0144stwa: odwieczny Syn Bo\u017cy wchodzi w konkretn\u0105 histori\u0119, aby ofiarowa\u0107 zbawienie powszechne.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Chrystus nie m\u00f3wi swoim Aposto\u0142om:<\/p>\n\n\n\n \u201eId\u017acie tylko do Izraela\u201d.<\/p>\n\n\n\n Po swoim Zmartwychwstaniu powierza im zupe\u0142nie inn\u0105 misj\u0119:<\/p>\n\n\n\n \u201eId\u017acie wi\u0119c i nauczajcie wszystkie narody, udzielaj\u0105c im chrztu w imi\u0119 Ojca i Syna, i Ducha \u015awi\u0119tego\u201d<\/strong> (Mt 28,19).<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n Wyra\u017cenie to ma fundamentalne znaczenie: wszystkie narody<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n Chrze\u015bcija\u0144stwo nie by\u0142o przeznaczone do tego, aby pozosta\u0107 sekt\u0105 \u017cydowsk\u0105.<\/p>\n\n\n\n Od samego pocz\u0105tku nosi\u0142o w sobie powo\u0142anie uniwersalne.<\/p>\n\n\n\n Katechizm wyja\u015bnia, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest katolicki w\u0142a\u015bnie dlatego, \u017ce Chrystus jest w nim obecny i poniewa\u017c zosta\u0142 przez Niego pos\u0142any do ca\u0142ego rodzaju ludzkiego.<\/p>\n\n\n\n I w\u0142a\u015bnie to ma zasadnicze znaczenie w odpowiedzi na relatywizm geograficzny.<\/p>\n\n\n\n Gdyby Jezus Chrystus za\u0142o\u017cy\u0142 religi\u0119 zwi\u0105zan\u0105 wy\u0142\u0105cznie z jednym narodem, mogliby\u015bmy m\u00f3wi\u0107 o religii etnicznej.<\/p>\n\n\n\n Ale tego nie uczyni\u0142.<\/p>\n\n\n\n W Dziejach Apostolskich znajdujemy szczeg\u00f3lnie wymown\u0105 scen\u0119.<\/p>\n\n\n\n W dniu Pi\u0119\u0107dziesi\u0105tnicy ludzie pochodz\u0105cy z r\u00f3\u017cnych narod\u00f3w s\u0142ysz\u0105 Aposto\u0142\u00f3w g\u0142osz\u0105cych wielkie dzie\u0142a Boga.<\/p>\n\n\n\n Nie \u017c\u0105da si\u0119 od nich porzucenia w\u0142asnej to\u017csamo\u015bci kulturowej.<\/p>\n\n\n\n Nie \u017c\u0105da si\u0119 od nich, aby stali si\u0119 kulturowo \u017bydami.<\/p>\n\n\n\n Otrzymuj\u0105 Ewangeli\u0119.<\/p>\n\n\n\n Tutaj odkrywamy niezwyk\u0142\u0105 cech\u0119 Ko\u015bcio\u0142a: jedno\u015b\u0107 bez kulturowej uniformizacji<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n Ko\u015bci\u00f3\u0142 mo\u017ce m\u00f3wi\u0107 po hiszpa\u0144sku, \u0142acinie, grecku, arabsku, koptyjsku, ormia\u0144sku, polsku czy w jakimkolwiek innym j\u0119zyku.<\/p>\n\n\n\n Mo\u017ce by\u0107 obecny w Afryce, Europie, Ameryce, Azji czy Oceanii.<\/p>\n\n\n\n Mo\u017ce prawomocnie przyjmowa\u0107 elementy kulturowe zgodne z wiar\u0105.<\/p>\n\n\n\n Ale prawda, kt\u00f3r\u0105 g\u0142osi, pozostaje ta sama.<\/p>\n\n\n\n W\u0142a\u015bnie to oznacza katolicko\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n Katechizm naucza, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest powo\u0142any do zakorzeniania si\u0119 w r\u00f3\u017cnorodno\u015bci \u015brodowisk kulturowych, spo\u0142ecznych i ludzkich, wyra\u017caj\u0105c si\u0119 zewn\u0119trznie na r\u00f3\u017cne sposoby, bez utraty swojej jedno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Kultura si\u0119 zmienia.<\/p>\n\n\n\n J\u0119zyk si\u0119 zmienia.<\/p>\n\n\n\n Architektura mo\u017ce si\u0119 zmienia\u0107.<\/p>\n\n\n\n Muzyka mo\u017ce si\u0119 zmienia\u0107.<\/p>\n\n\n\n Zwyczaje mog\u0105 si\u0119 zmienia\u0107.<\/p>\n\n\n\n Objawienie Bo\u017ce si\u0119 nie zmienia.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Tutaj musimy by\u0107 bardzo jasni.<\/p>\n\n\n\n Fakt istnienia wielu religii nie dowodzi, \u017ce wszystkie s\u0105 prawdziwe<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n Istnienie wielu odpowiedzi na dane pytanie nie oznacza, \u017ce wszystkie s\u0105 r\u00f3wnie poprawne.<\/p>\n\n\n\n Je\u015bli pi\u0119\u0107 os\u00f3b udzieli pi\u0119ciu r\u00f3\u017cnych odpowiedzi na problem matematyczny, nie dochodzimy do wniosku, \u017ce wszystkie pi\u0119\u0107 odpowiedzi jest prawdziwych.<\/p>\n\n\n\n Tak\u017ce poszukiwanie Boga wymaga rozeznania rozumowego i teologicznego.<\/p>\n\n\n\n Religie mog\u0105 zawiera\u0107 elementy prawdy, intuicje moralne, praktyki duchowe, a nawet szczere poszukiwanie Boga.<\/p>\n\n\n\n Ale uznanie element\u00f3w prawdy w innych religiach nie zmusza nas do stwierdzenia, \u017ce wszystkie religie nauczaj\u0105 dok\u0142adnie tej samej prawdy<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n Wiara katolicka g\u0142osi, \u017ce pe\u0142nia Objawienia znajduje si\u0119 w Jezusie Chrystusie.<\/p>\n\n\n\n Dlatego \u015bw. Pawe\u0142 mo\u017ce powiedzie\u0107:<\/p>\n\n\n\n \u201eJeden jest Pan, jedna wiara, jeden chrzest. Jeden jest B\u00f3g i Ojciec wszystkich\u201d<\/strong> (Ef 4,5-6).<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n Nie m\u00f3wi, \u017ce istnieje wiele sprzecznych ze sob\u0105 prawd religijnych.<\/p>\n\n\n\n M\u00f3wi o jednej wierze<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n To jedno z najwa\u017cniejszych, a zarazem najbardziej delikatnych pyta\u0144.<\/p>\n\n\n\n By\u0142oby g\u0142\u0119boko niesprawiedliwe przedstawianie nauki katolickiej tak, jakby B\u00f3g automatycznie pot\u0119pia\u0142 cz\u0142owieka tylko dlatego, \u017ce urodzi\u0142 si\u0119 w kraju niechrze\u015bcija\u0144skim.<\/p>\n\n\n\n Ko\u015bci\u00f3\u0142 naucza czego\u015b znacznie bardziej z\u0142o\u017conego.<\/p>\n\n\n\n Katechizm naucza, \u017ce ci, kt\u00f3rzy bez w\u0142asnej winy<\/strong> nie znaj\u0105 Ewangelii Chrystusa i Jego Ko\u015bcio\u0142a, lecz szczerze szukaj\u0105 Boga i staraj\u0105 si\u0119 wype\u0142nia\u0107 Jego wol\u0119 pod wp\u0142ywem \u0142aski, mog\u0105 osi\u0105gn\u0105\u0107 zbawienie wieczne.<\/p>\n\n\n\n Nie oznacza to, \u017ce religie s\u0105 sobie oboj\u0119tne.<\/p>\n\n\n\n Oznacza co\u015b znacznie pi\u0119kniejszego:<\/p>\n\n\n\n B\u00f3g os\u0105dza cz\u0142owieka z doskona\u0142\u0105 sprawiedliwo\u015bci\u0105 i zna okoliczno\u015bci, mo\u017cliwo\u015bci oraz sumienie ka\u017cdej osoby.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Zbawienie zawsze pochodzi od Chrystusa.<\/p>\n\n\n\n Ale mi\u0142osierdzie Boga nie jest ograniczone granicami geograficznymi.<\/p>\n\n\n\n Cz\u0142owiek urodzony w odizolowanej wiosce, kt\u00f3ry nigdy nie mia\u0142 rzeczywistej mo\u017cliwo\u015bci poznania Ewangelii, nie znajduje si\u0119 w tej samej sytuacji moralnej co ten, kto zna prawd\u0119 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105 i \u015bwiadomie j\u0105 odrzuca.<\/p>\n\n\n\n B\u00f3g nie jest niesprawiedliwy.<\/p>\n\n\n\n Tutaj pojawia si\u0119 kolejne wsp\u00f3\u0142czesne nieporozumienie.<\/p>\n\n\n\n Niekt\u00f3rzy uto\u017csamiaj\u0105 katolicyzm z okre\u015blon\u0105 cywilizacj\u0105 europejsk\u0105.<\/p>\n\n\n\n Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest jednak znacznie starszy i znacznie bardziej uniwersalny ni\u017c jakikolwiek konkretny projekt kulturowy.<\/p>\n\n\n\n Katolicyzm nie polega na przekszta\u0142caniu wszystkich narod\u00f3w w Europejczyk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Polega na prowadzeniu wszystkich narod\u00f3w do Chrystusa.<\/p>\n\n\n\n R\u00f3\u017cnica jest ogromna.<\/p>\n\n\n\n Dlatego mo\u017cemy podziwia\u0107 \u015bwi\u0119tych pochodz\u0105cych z niezwykle r\u00f3\u017cnych \u015brodowisk: Europejczyk\u00f3w, Afrykan\u00f3w, Azjat\u00f3w, Amerykan\u00f3w i ludzi nale\u017c\u0105cych do ca\u0142kowicie r\u00f3\u017cnych kultur.<\/p>\n\n\n\n \u015awi\u0119to\u015b\u0107 nie ma narodowo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Afryka\u0144ski \u015bwi\u0119ty nie musi stawa\u0107 si\u0119 kulturowo Europejczykiem, aby by\u0107 \u015bwi\u0119tym.<\/p>\n\n\n\n Japo\u0144ski \u015bwi\u0119ty nie musi przesta\u0107 by\u0107 Japo\u0144czykiem.<\/p>\n\n\n\n Chrze\u015bcijanin wschodni nie przestaje nale\u017ce\u0107 do Ko\u015bcio\u0142a, zachowuj\u0105c prawowite wyra\u017cenia w\u0142asnej tradycji.<\/p>\n\n\n\n Ko\u015bci\u00f3\u0142 mo\u017ce przyjmowa\u0107 wszystko, co jest prawdziwe, dobre i zgodne z wiar\u0105.<\/p>\n\n\n\n Istnieje jednak r\u00f3wnie\u017c granica: kultura nie mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 najwy\u017cszym kryterium Objawienia.<\/strong><\/p>\n\n\n\n To nie kultura os\u0105dza Chrystusa.<\/p>\n\n\n\n To Chrystus o\u015bwieca i oczyszcza wszystkie kultury.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Jest to kwestia o fundamentalnym znaczeniu.<\/p>\n\n\n\n Katolicyzm nie polega na tym, \u017ce ka\u017cdy nar\u00f3d posiada \u201ew\u0142asn\u0105 wersj\u0119\u201d wiary.<\/p>\n\n\n\n Nie istnieje katolicyzm hiszpa\u0144ski zasadniczo r\u00f3\u017cny od katolicyzmu japo\u0144skiego.<\/p>\n\n\n\n Mog\u0105 istnie\u0107 uzasadnione r\u00f3\u017cnice w dyscyplinie, duchowo\u015bci, pobo\u017cno\u015bci, j\u0119zyku czy obrz\u0105dku.<\/p>\n\n\n\n Ale wiara otrzymana od Aposto\u0142\u00f3w jest jedna.<\/p>\n\n\n\n Katechizm podkre\u015bla w\u0142a\u015bnie, \u017ce r\u00f3\u017cne Ko\u015bcio\u0142y partykularne, wraz ze swoimi prawowitymi bogactwami liturgicznymi, duchowymi i kulturowymi, ukazuj\u0105 katolicko\u015b\u0107 jednego Ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\n\n\n\n Wyja\u015bnia to co\u015b, co mo\u017ce czasami zaskakiwa\u0107 osoby odkrywaj\u0105ce tradycyjny katolicyzm: tradycyjna liturgia rzymska mo\u017ce by\u0107 sprawowana w bardzo r\u00f3\u017cnych kontekstach kulturowych, a jednak wyra\u017ca\u0107 t\u0119 sam\u0105 Ofiar\u0119 Chrystusa.<\/p>\n\n\n\n Powszechno\u015b\u0107 nie wymaga wyeliminowania ka\u017cdej tradycji.<\/p>\n\n\n\n Wr\u0119cz przeciwnie.<\/p>\n\n\n\n Prawdziwa powszechno\u015b\u0107 pozwala r\u00f3\u017cnym prawowitym tradycjom uczestniczy\u0107 w tej samej wierze.<\/p>\n\n\n\n By\u0107 mo\u017ce tutaj znajdujemy najg\u0142\u0119bsz\u0105 odpowied\u017a.<\/p>\n\n\n\n Religia stworzona wy\u0142\u0105cznie przez jedn\u0105 kultur\u0119 mia\u0142aby trudno\u015bci z uzasadnieniem swojego uniwersalnego charakteru.<\/p>\n\n\n\n Katolicyzm natomiast rodzi si\u0119 z niezwyk\u0142ego twierdzenia:<\/p>\n\n\n\n B\u00f3g wszed\u0142 w histori\u0119.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Chrystus prawdziwie nale\u017cy do historii ludzko\u015bci, ale nie mo\u017cna Go do niej sprowadzi\u0107.<\/p>\n\n\n\n Jest \u017bydem wed\u0142ug swojego cz\u0142owiecze\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n Ale jest tak\u017ce odwiecznym S\u0142owem Boga.<\/p>\n\n\n\n Dlatego mo\u017ce by\u0107 rozpoznany przez wszystkie narody.<\/p>\n\n\n\n Ten sam Chrystus, kt\u00f3rego adorowali pierwsi chrze\u015bcijanie w Jerozolimie, jest Chrystusem adorowanym dzisiaj w Madrycie, Manili, Nairobi, Meksyku, Warszawie czy Seulu.<\/p>\n\n\n\n Ko\u015bci\u00f3\u0142 nie musi wymy\u015bla\u0107 nowego Chrystusa dla ka\u017cdej kultury.<\/p>\n\n\n\n Chrystus wystarcza dla wszystkich.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Jest tutaj co\u015b wa\u017cnego z duszpasterskiego punktu widzenia, co nale\u017cy podkre\u015bli\u0107.<\/p>\n\n\n\n Czasami stwierdzenie \u201egdybym urodzi\u0142 si\u0119 gdzie indziej, mia\u0142bym inn\u0105 religi\u0119\u201d nie jest w rzeczywisto\u015bci poszukiwaniem intelektualnym.<\/p>\n\n\n\n Mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 sposobem na unikni\u0119cie pytania.<\/p>\n\n\n\n Je\u015bli bowiem przyjmujemy, \u017ce nasza kultura na nas wp\u0142ywa, pojawia si\u0119 pewna odpowiedzialno\u015b\u0107:<\/p>\n\n\n\n krytycznie zbada\u0107 to, co otrzymali\u015bmy.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Dotyczy to zar\u00f3wno katolika, jak i muzu\u0142manina, ateisty, buddysty czy agnostyka.<\/p>\n\n\n\n Je\u015bli otrzymali\u015bmy od rodzic\u00f3w okre\u015blon\u0105 wizj\u0119 \u015bwiata, powinni\u015bmy zapyta\u0107:<\/p>\n\n\n\n Czy jest prawdziwa?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Dojrza\u0142a wiara nie polega jedynie na powtarzaniu tego, co otrzymali\u015bmy.<\/p>\n\n\n\n Nie polega jednak r\u00f3wnie\u017c na odrzuceniu tego tylko dlatego, \u017ce to otrzymali\u015bmy.<\/p>\n\n\n\n Polega na poszukiwaniu prawdy.<\/p>\n\n\n\n Tradycyjny katolik nie powinien ba\u0107 si\u0119 tego pytania.<\/p>\n\n\n\n Przeciwnie: powinien wykorzysta\u0107 je, aby pog\u0142\u0119bia\u0107 swoj\u0105 wiar\u0119.<\/p>\n\n\n\n Tutaj znajdujemy wa\u017cn\u0105 konsekwencj\u0119 duchow\u0105.<\/p>\n\n\n\n Gdyby Ko\u015bci\u00f3\u0142 by\u0142 jedynie europejskim dziedzictwem kulturowym, jego misja zako\u0144czy\u0142aby si\u0119 w momencie, gdy Europa zacz\u0119\u0142a si\u0119 sekularyzowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n Ale Ko\u015bci\u00f3\u0142 nie \u017cyje dzi\u0119ki geografii.<\/p>\n\n\n\n \u017byje dzi\u0119ki Chrystusowi.<\/p>\n\n\n\n Dlatego nadal g\u0142osi Ewangeli\u0119.<\/p>\n\n\n\n Nakaz Chrystusa pozostaje aktualny:<\/p>\n\n\n\n \u201eId\u017acie na ca\u0142y \u015bwiat i g\u0142o\u015bcie Ewangeli\u0119 wszelkiemu stworzeniu!\u201d<\/strong> (Mk 16,15).<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest misyjny ze swojej w\u0142asnej natury. Katechizm przypomina, \u017ce jego misja ma swoje \u017ar\u00f3d\u0142o w misji Syna i Ducha \u015awi\u0119tego oraz \u017ce B\u00f3g pragnie, aby wszyscy ludzie doszli do poznania prawdy.<\/p>\n\n\n\n Dlatego chrze\u015bcija\u0144stwo nie mo\u017ce zosta\u0107 zamkni\u0119te w czym\u015b w rodzaju religijnego nacjonalizmu.<\/p>\n\n\n\n Ko\u015bci\u00f3\u0142 nie m\u00f3wi:<\/p>\n\n\n\n \u201eChrystus jest nasz, poniewa\u017c urodzi\u0142 si\u0119 po\u015br\u00f3d nas\u201d.<\/p>\n\n\n\n M\u00f3wi:<\/p>\n\n\n\n \u201eChrystus jest dla wszystkich, poniewa\u017c jest Zbawicielem wszystkich\u201d.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Ma to bardzo konkretne konsekwencje.<\/p>\n\n\n\n W epoce zdominowanej przez relatywizm twierdzenie, \u017ce dana religia jest prawdziwa, mo\u017ce wydawa\u0107 si\u0119 aroganckie.<\/p>\n\n\n\n Ale pokora nie oznacza zaprzeczania prawdzie.<\/p>\n\n\n\n Katolik nie m\u00f3wi:<\/p>\n\n\n\n \u201eMam racj\u0119, poniewa\u017c jestem lepszy\u201d.<\/p>\n\n\n\n M\u00f3wi:<\/p>\n\n\n\n \u201eOtrzyma\u0142em prawd\u0119, kt\u00f3rej nie wymy\u015bli\u0142em\u201d.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Wiara nie jest kulturowym trofeum.<\/p>\n\n\n\n Jest darem.<\/p>\n\n\n\n Je\u015bli chcemy odpowiedzie\u0107 na relatywizm, nie wystarczy powtarza\u0107 formu\u0142.<\/p>\n\n\n\n Powinni\u015bmy zna\u0107 Pismo \u015awi\u0119te, Katechizm, Tradycj\u0119, Ojc\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a, histori\u0119 chrze\u015bcija\u0144stwa oraz racje przemawiaj\u0105ce za wiarygodno\u015bci\u0105 wiary.<\/p>\n\n\n\n Wiara pozbawiona formacji \u0142atwo staje si\u0119 bezbronna.<\/p>\n\n\n\n Dobrze uformowana wiara mo\u017ce prowadzi\u0107 dialog bez l\u0119ku.<\/p>\n\n\n\n Ewangelizowa\u0107 nie znaczy zmusza\u0107.<\/p>\n\n\n\n Wiara wymaga wolnej odpowiedzi.<\/p>\n\n\n\n Chrystus wzywa, zaprasza, nawraca i przemienia.<\/p>\n\n\n\n Chrze\u015bcijanin powinien g\u0142osi\u0107 prawd\u0119 z mi\u0142o\u015bci\u0105, cierpliwo\u015bci\u0105 i konsekwencj\u0105.<\/p>\n\n\n\n Si\u0142a Ewangelii nie zale\u017cy od agresywno\u015bci ewangelizatora.<\/p>\n\n\n\n Najlepsz\u0105 odpowiedzi\u0105 na relatywizm nie jest jedynie argument.<\/p>\n\n\n\n Jest ni\u0105 przemienione \u017cycie.<\/p>\n\n\n\n Je\u015bli wiara katolicka jest prawdziwa, powinna rodzi\u0107 \u015bwi\u0119tych.<\/p>\n\n\n\n Powinna rodzi\u0107 wierne ma\u0142\u017ce\u0144stwa, trwa\u0142e rodziny, czyst\u0105 m\u0142odzie\u017c, \u015bwi\u0119tych kap\u0142an\u00f3w, uczciwych pracownik\u00f3w, ludzi zdolnych do przebaczania i chrze\u015bcijan potrafi\u0105cych cierpie\u0107 bez popadania w rozpacz.<\/p>\n\n\n\n Prawda, kt\u00f3ra nie przemienia \u017cycia, ostatecznie staje si\u0119 teori\u0105.<\/p>\n\n\n\n Po cz\u0119\u015bci twoje miejsce urodzenia mo\u017ce wyja\u015bnia\u0107 jak doszed\u0142e\u015b do poznania okre\u015blonej religii<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n Ale nie dowodzi kt\u00f3ra religia jest prawdziwa<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n Miejsce, w kt\u00f3rym si\u0119 urodzi\u0142e\u015b, mog\u0142o uwarunkowa\u0107 twoje pierwsze wyobra\u017cenia o Bogu.<\/p>\n\n\n\n Nie posiada jednak \u017cadnej w\u0142adzy, aby decydowa\u0107, kim jest B\u00f3g.<\/p>\n\n\n\n Geografia wyja\u015bnia nasz\u0105 osobist\u0105 histori\u0119.<\/p>\n\n\n\n Nie okre\u015bla rzeczywisto\u015bci metafizycznej.<\/strong><\/p>\n\n\n\n I w\u0142a\u015bnie tutaj znajduje si\u0119 wielko\u015b\u0107 katolicyzmu:<\/p>\n\n\n\n Ko\u015bci\u00f3\u0142 nie nale\u017cy do jednej rasy.<\/p>\n\n\n\n Nie nale\u017cy do jednego kontynentu.<\/p>\n\n\n\n Nie nale\u017cy do jednego j\u0119zyka.<\/p>\n\n\n\n Nie nale\u017cy do jednej epoki.<\/p>\n\n\n\n Nie nale\u017cy do jednego narodu.<\/p>\n\n\n\n Nale\u017cy do Chrystusa.<\/strong><\/p>\n\n\n\n A Chrystus nale\u017cy do wszystkich ludzi.<\/p>\n\n\n\n Dlatego Ko\u015bci\u00f3\u0142 mo\u017ce przechodzi\u0107 przez wieki, imperia, rewolucje, przemiany kulturowe i granice polityczne, nie przestaj\u0105c g\u0142osi\u0107 tej samej Ewangelii.<\/p>\n\n\n\n Od Pi\u0119\u0107dziesi\u0105tnicy a\u017c do naszych czas\u00f3w Ko\u015bci\u00f3\u0142 niesie to samo podstawowe przes\u0142anie:<\/p>\n\n\n\n Jezus Chrystus jest Panem.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Ostatecznie odpowied\u017a na relatywizm geograficzny znajduje si\u0119 w samej chrze\u015bcija\u0144skiej wizji cz\u0142owieka.<\/p>\n\n\n\n Je\u017celi wszyscy pochodzimy od tego samego Stw\u00f3rcy, je\u017celi wszyscy zostali\u015bmy stworzeni na obraz Boga, je\u017celi wszyscy potrzebujemy odkupienia i je\u017celi Chrystus umar\u0142 za wszystkich, logiczne jest, \u017ce Ewangelia jest przeznaczona dla wszystkich.<\/p>\n\n\n\n \u015awi\u0119ty Pawe\u0142 wyra\u017ca to z niezwyk\u0142\u0105 jasno\u015bci\u0105:<\/p>\n\n\n\n \u201eNie ma ju\u017c \u017byda ani Greka, nie ma ju\u017c niewolnika ani cz\u0142owieka wolnego, nie ma ju\u017c m\u0119\u017cczyzny ani kobiety; wszyscy bowiem jeste\u015bcie kim\u015b jednym w Chrystusie Jezusie\u201d<\/strong> (Ga 3,28).<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n Nie eliminuje to prawowitych r\u00f3\u017cnic mi\u0119dzy narodami.<\/p>\n\n\n\n Integruje je w rzeczywisto\u015bci wy\u017cszej.<\/p>\n\n\n\n Ko\u015bci\u00f3\u0142 nie niszczy narod\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Jednoczy je w Chrystusie.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Nie niszczy kultur.<\/p>\n\n\n\n Oczyszcza je i podnosi, gdy zawieraj\u0105 prawd\u0119 i dobro.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Nie niszczy to\u017csamo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Kieruje je ku g\u0142\u0119bszej to\u017csamo\u015bci: to\u017csamo\u015bci dzieci Bo\u017cych.<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u017byjemy w epoce, w kt\u00f3rej nieustannie powtarza si\u0119, \u017ce ka\u017cdy posiada \u201eswoj\u0105 w\u0142asn\u0105 prawd\u0119\u201d.<\/p>\n\n\n\n Ale prawda nie mo\u017ce zale\u017ce\u0107 od naszych preferencji.<\/p>\n\n\n\n Nie mo\u017ce te\u017c zale\u017ce\u0107 od naszych wsp\u00f3\u0142rz\u0119dnych geograficznych.<\/p>\n\n\n\n Je\u015bli B\u00f3g istnieje, B\u00f3g jest ten sam dla Hiszpana i Chi\u0144czyka, dla Afrykanina i Amerykanina, dla wierz\u0105cego i dla tego, kto dopiero szuka.<\/p>\n\n\n\n Je\u015bli Chrystus jest prawdziwie Synem Bo\u017cym, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 cz\u0142owiekiem, nie jest \u201eChrystusem Zachodu\u201d.<\/p>\n\n\n\n Jest Chrystusem wszystkich.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Dlatego Ko\u015bci\u00f3\u0142 nie mo\u017ce zamkn\u0105\u0107 si\u0119 w jednej kulturze ani sta\u0107 si\u0119 jedynie reliktem cywilizacji europejskiej.<\/p>\n\n\n\n Jego powo\u0142anie jest znacznie wi\u0119ksze.<\/p>\n\n\n\n Jest katolicki, poniewa\u017c jest powszechny.<\/p>\n\n\n\n I jest powszechny, poniewa\u017c otrzyma\u0142 od Chrystusa misj\u0119 skierowan\u0105 do wszystkich narod\u00f3w, wszystkich lud\u00f3w i wszystkich czas\u00f3w<\/strong>. Katechizm podsumowuje t\u0119 katolicko\u015b\u0107, stwierdzaj\u0105c, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 g\u0142osi pe\u0142ni\u0119 wiary, posiada pe\u0142ni\u0119 \u015brodk\u00f3w zbawienia i jest pos\u0142any do wszystkich narod\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Kiedy wi\u0119c kto\u015b pyta:<\/p>\n\n\n\n \u201eCzy nie nale\u017ca\u0142by\u015b do innej religii, gdyby\u015b urodzi\u0142 si\u0119 gdzie indziej?\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n mo\u017cemy spokojnie odpowiedzie\u0107:<\/p>\n\n\n\n \u201ePrawdopodobnie otrzyma\u0142bym inne wychowanie religijne. Ale nie dowodzi\u0142oby to, \u017ce ta religia jest prawdziwa. Prawda nie zmienia si\u0119, kiedy przekraczamy granic\u0119\u201d.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Decyduj\u0105ce pytanie nie brzmi: gdzie si\u0119 urodzili\u015bmy.<\/p>\n\n\n\n Brzmi: co robimy po tym, jak spotykamy si\u0119 z pytaniem o prawd\u0119<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n Poniewa\u017c B\u00f3g nie ma narodowo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Chrystus nie ma granic.<\/p>\n\n\n\n Zbawienie nie ma paszportu.<\/p>\n\n\n\n A Ko\u015bci\u00f3\u0142, wierny przykazaniu swojego Pana, nadal powtarza wszystkim narodom i ka\u017cdemu pokoleniu:<\/p>\n\n\n\n \u201eId\u017acie wi\u0119c i nauczajcie wszystkie narody\u201d<\/strong> (Mt 28,19).<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n To jest prawdziwa katolicka powszechno\u015b\u0107: jedna wiara, jeden Pan, jeden Ko\u015bci\u00f3\u0142 i jedna prawda ofiarowana wszystkim ludziom.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Istnieje pytanie, kt\u00f3re wydaje si\u0119 proste, niemal niewinne, ale kryje w sobie jedno z wielkich wyzwa\u0144 intelektualnych i duchowych naszych czas\u00f3w: Gdyby\u015b urodzi\u0142 si\u0119 w Arabii Saudyjskiej, prawdopodobnie by\u0142by\u015b muzu\u0142maninem. Gdyby\u015b urodzi\u0142 si\u0119 w Indiach, by\u0107 mo\u017ce by\u0142by\u015b hinduist\u0105. Gdyby\u015b urodzi\u0142 si\u0119 w Tajlandii, by\u0107 mo\u017ce by\u0142by\u015b buddyst\u0105. A gdyby\u015b urodzi\u0142 si\u0119 w Hiszpanii, we …<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":6352,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","_seopress_robots_follow":"","_seopress_robots_imageindex":"","_seopress_robots_snippet":"","_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_robots_breadcrumbs":"","_seopress_robots_freeze_modified_date":"","_seopress_robots_custom_modified_date":"","_seopress_robots_canonical":"","_seopress_social_fb_title":"","_seopress_social_fb_desc":"","_seopress_social_fb_img":"","_seopress_social_fb_img_attachment_id":0,"_seopress_social_fb_img_width":0,"_seopress_social_fb_img_height":0,"_seopress_social_twitter_title":"","_seopress_social_twitter_desc":"","_seopress_social_twitter_img":"","_seopress_social_twitter_img_attachment_id":0,"_seopress_social_twitter_img_width":0,"_seopress_social_twitter_img_height":0,"_seopress_redirections_value":"","_seopress_redirections_enabled":"","_seopress_redirections_enabled_regex":"","_seopress_redirections_logged_status":"","_seopress_redirections_param":"","_seopress_redirections_type":0,"_seopress_analysis_target_kw":"","footnotes":""},"categories":[67,41],"tags":[],"class_list":["post-6351","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-swiadectwa-wiary","category-wiara-i-kultura"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6351","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6351"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6351\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6353,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6351\/revisions\/6353"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6352"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6351"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6351"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6351"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}1. Relatywizm geograficzny: zarzut, kt\u00f3ry wydaje si\u0119 silniejszy, ni\u017c jest w rzeczywisto\u015bci<\/h2>\n\n\n\n
\n
2. Prawda nie zmienia si\u0119, kiedy przekraczamy granic\u0119<\/h2>\n\n\n\n
3. Od samego pocz\u0105tku Jezus Chrystus przekracza granice religijne i narodowe<\/h2>\n\n\n\n
\n
4. Pi\u0119\u0107dziesi\u0105tnica: kiedy B\u00f3g przemawia do wszystkich narod\u00f3w<\/h2>\n\n\n\n
5. Czy to oznacza, \u017ce wszystkie religie s\u0105 r\u00f3wne?<\/h2>\n\n\n\n
\n
6. A co z tymi, kt\u00f3rzy urodzili si\u0119 w miejscach, gdzie nigdy nie poznali Ewangelii?<\/h2>\n\n\n\n
7. Powszechno\u015b\u0107 katolicka nie oznacza narzucania kultury<\/h2>\n\n\n\n
8. Ko\u015bci\u00f3\u0142 nie jest federacj\u0105 religii narodowych<\/h2>\n\n\n\n
9. Wielki paradoks: Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest powszechny w\u0142a\u015bnie dlatego, \u017ce nie zale\u017cy od \u017cadnej kultury<\/h2>\n\n\n\n
10. Relatywizm geograficzny mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c sta\u0107 si\u0119 wym\u00f3wk\u0105<\/h2>\n\n\n\n
11. Ko\u015bci\u00f3\u0142 zaprasza wszystkich, nie tylko tych, kt\u00f3rzy urodzili si\u0119 katolikami<\/h2>\n\n\n\n
\n
12. Co to oznacza dla katolika XXI wieku?<\/h2>\n\n\n\n
Po pierwsze: nie powinni\u015bmy wstydzi\u0107 si\u0119 g\u0142oszenia prawdy<\/h3>\n\n\n\n
Po drugie: powinni\u015bmy zna\u0107 swoj\u0105 wiar\u0119<\/h3>\n\n\n\n
Po trzecie: musimy odr\u00f3\u017cnia\u0107 ewangelizacj\u0119 od narzucania<\/h3>\n\n\n\n
Po czwarte: musimy \u017cy\u0107 w spos\u00f3b sp\u00f3jny<\/h3>\n\n\n\n
13. Czy Twoja religia zale\u017cy od tego, gdzie si\u0119 urodzi\u0142e\u015b?<\/h2>\n\n\n\n
14. Wiara powszechna, poniewa\u017c jeden B\u00f3g stworzy\u0142 wszystkich ludzi<\/h2>\n\n\n\n
\n
Zako\u0144czenie: prawda nie ma paszportu<\/h2>\n\n\n\n
\n