{"id":6324,"date":"2026-08-09T18:28:42","date_gmt":"2026-08-09T16:28:42","guid":{"rendered":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/?p=6324"},"modified":"2026-08-09T18:28:43","modified_gmt":"2026-08-09T16:28:43","slug":"naturalne-chrzescijanstwo-chrzescijanstwo-bez-chrystusa-kiedy-wiara-staje-sie-zwyklym-zbiorem-ludzkich-wartosci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/naturalne-chrzescijanstwo-chrzescijanstwo-bez-chrystusa-kiedy-wiara-staje-sie-zwyklym-zbiorem-ludzkich-wartosci\/","title":{"rendered":"Naturalne chrze\u015bcija\u0144stwo, chrze\u015bcija\u0144stwo bez Chrystusa: kiedy wiara staje si\u0119 zwyk\u0142ym zbiorem ludzkich warto\u015bci"},"content":{"rendered":"\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Wprowadzenie: a gdyby\u015bmy zachowali warto\u015bci, ale utracili Ewangeli\u0119?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Istnieje forma chrze\u015bcija\u0144stwa, kt\u00f3ra mo\u017ce wydawa\u0107 si\u0119 niezwykle atrakcyjna wsp\u00f3\u0142czesnemu cz\u0142owiekowi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u00f3wi o mi\u0142o\u015bci.<br>M\u00f3wi o solidarno\u015bci.<br>M\u00f3wi o braterstwie.<br>M\u00f3wi o sprawiedliwo\u015bci.<br>M\u00f3wi o przyj\u0119ciu drugiego cz\u0142owieka i otwarto\u015bci.<br>M\u00f3wi o pokoju.<br>M\u00f3wi o godno\u015bci cz\u0142owieka.<br>M\u00f3wi o trosce o potrzebuj\u0105cych.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">A jednak mo\u017ce wydarzy\u0107 si\u0119 co\u015b g\u0142\u0119boko paradoksalnego: <strong>mo\u017cemy m\u00f3wi\u0107 niemal o wszystkim, czego naucza chrze\u015bcija\u0144stwo, a jednocze\u015bnie nie m\u00f3wi\u0107 naprawd\u0119 o Chrystusie.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mo\u017cemy okre\u015bli\u0107 to zjawisko mianem <strong>\u201enaturalnego chrze\u015bcija\u0144stwa\u201d lub \u201eznaturalizowanego chrze\u015bcija\u0144stwa\u201d<\/strong>, z tym zastrze\u017ceniem, \u017ce wyra\u017cenie to nie jest tutaj rozumiane w katolickim sensie prawa naturalnego, lecz jako redukcja chrze\u015bcija\u0144stwa do tego, co cz\u0142owiek mo\u017ce zrozumie\u0107, podziwia\u0107 i urzeczywistnia\u0107 przy pomocy w\u0142asnych naturalnych zdolno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W tej zredukowanej wersji Jezus Chrystus jawi si\u0119 przede wszystkim jako wielki nauczyciel moralno\u015bci. Ewangelia staje si\u0119 programem wsp\u00f3\u0142\u017cycia spo\u0142ecznego. Ko\u015bci\u00f3\u0142 staje si\u0119 instytucj\u0105 zajmuj\u0105c\u0105 si\u0119 promowaniem okre\u015blonych warto\u015bci. Nawr\u00f3cenie zostaje uto\u017csamione z ide\u0105 \u201estania si\u0119 lepszym cz\u0142owiekiem\u201d. \u015awi\u0119to\u015b\u0107 zostaje pomylona ze zwyk\u0142\u0105 prawo\u015bci\u0105 moraln\u0105. Nadprzyrodzona mi\u0142o\u015b\u0107 zostaje zredukowana do solidarno\u015bci. Modlitwa staje si\u0119 form\u0105 duchowego dobrostanu. Sakramenty s\u0105 postrzegane jako symbole wsp\u00f3lnotowe. Liturgia jest rozumiana jako uroczysto\u015b\u0107 kulturowa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">I wtedy pojawia si\u0119 niewygodne pytanie:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Je\u017celi usuniemy \u0142ask\u0119, odkupienie, grzech, krzy\u017c, zmartwychwstanie, sakramenty, \u017cycie wieczne i konieczno\u015b\u0107 nawr\u00f3cenia, to co w\u0142a\u015bciwie pozostanie z chrze\u015bcija\u0144stwa?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pozostanie co\u015b dobrego.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ale nie pozostanie chrze\u015bcija\u0144stwo w jego pe\u0142ni.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Poniewa\u017c chrze\u015bcija\u0144stwo nie rozpocz\u0119\u0142o si\u0119 wtedy, gdy kilku ludzi zdecydowa\u0142o, \u017ce dobrze by\u0142oby promowa\u0107 braterstwo.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Rozpocz\u0119\u0142o si\u0119 wtedy, gdy B\u00f3g wszed\u0142 w histori\u0119.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie narodzi\u0142o si\u0119 z teorii etycznej.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Narodzi\u0142o si\u0119 z wydarzenia.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u201eA S\u0142owo sta\u0142o si\u0119 cia\u0142em i zamieszka\u0142o w\u015br\u00f3d nas\u201d (J 1,14).<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">To stwierdzenie zawiera rewolucj\u0119, kt\u00f3rej \u017cadna filozofia moralna nie mo\u017ce zast\u0105pi\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Chrze\u015bcija\u0144stwo nie jest przede wszystkim systemem warto\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Jest odpowiedzi\u0105 cz\u0142owieka na Boga, kt\u00f3ry si\u0119 objawi\u0142, kt\u00f3ry wyszed\u0142 cz\u0142owiekowi naprzeciw, kt\u00f3ry przyj\u0105\u0142 nasz\u0105 natur\u0119, umar\u0142 i zmartwychwsta\u0142 za nasze grzechy, aby otworzy\u0107 nam bramy \u017cycia wiecznego.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">1. Wielkie nieporozumienie: uto\u017csamianie chrze\u015bcija\u0144stwa z humanizmem<\/h1>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jednym z wielkich wyzwa\u0144 duszpasterskich naszych czas\u00f3w jest <strong>odr\u00f3\u017cnienie humanizmu chrze\u015bcija\u0144skiego od zwyk\u0142ego humanizmu \u015bwieckiego<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Chrze\u015bcija\u0144stwo niew\u0105tpliwie niesie ze sob\u0105 g\u0142\u0119boko humanizuj\u0105ce konsekwencje.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wiara chrze\u015bcija\u0144ska broni godno\u015bci ka\u017cdej osoby, poniewa\u017c ka\u017cdy cz\u0142owiek zosta\u0142 stworzony na obraz Boga.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Broni \u017cycia, poniewa\u017c \u017cycie jest darem Boga.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Broni ubogich, poniewa\u017c Chrystus w tajemniczy spos\u00f3b uto\u017csamia si\u0119 z ma\u0142ymi i potrzebuj\u0105cymi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Broni sprawiedliwo\u015bci, poniewa\u017c B\u00f3g jest sprawiedliwy.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Broni prawdy, poniewa\u017c Chrystus jest sam\u0105 Prawd\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jednak my\u015bl chrze\u015bcija\u0144ska nie dzia\u0142a w odwrotnym kierunku.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie m\u00f3wimy:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201ePoniewa\u017c solidarno\u015b\u0107 jest dobra, chrze\u015bcija\u0144stwo jest dobre\u201d.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u00f3wimy:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u201ePoniewa\u017c B\u00f3g jest dobry i umi\u0142owa\u0142 nas w Chrystusie, \u017cycie chrze\u015bcija\u0144skie z konieczno\u015bci rodzi mi\u0142o\u015b\u0107, sprawiedliwo\u015b\u0107, mi\u0142osierdzie i s\u0142u\u017cb\u0119\u201d.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">R\u00f3\u017cnica mo\u017ce wydawa\u0107 si\u0119 niewielka.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie jest.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W pierwszym przypadku chrze\u015bcija\u0144stwo ostatecznie staje si\u0119 narz\u0119dziem s\u0142u\u017c\u0105cym promowaniu warto\u015bci, kt\u00f3rych mo\u017cna broni\u0107 tak\u017ce na podstawie innych filozofii.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W drugim przypadku warto\u015bci chrze\u015bcija\u0144skie pochodz\u0105 z czego\u015b niesko\u0144czenie g\u0142\u0119bszego:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>z uczestnictwa cz\u0142owieka w \u017cyciu Boga.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">2. Ko\u015bci\u00f3\u0142 nigdy nie naucza\u0142, \u017ce rozum jest wrogiem wiary<\/h1>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W tym miejscu musimy dokona\u0107 fundamentalnego u\u015bci\u015blenia teologicznego.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Krytyka \u201eznaturalizowanego chrze\u015bcija\u0144stwa\u201d <strong>nie oznacza pogardy dla ludzkiej natury, rozumu czy prawa naturalnego<\/strong>, kt\u00f3re wszystkie s\u0105 istotnymi elementami nauczania katolickiego.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki naucza w\u0142a\u015bnie czego\u015b przeciwnego.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rozum ludzki mo\u017ce pozna\u0107 podstawowe prawdy dotycz\u0105ce Boga i porz\u0105dku moralnego. Cz\u0142owiek mo\u017ce dzi\u0119ki w\u0142asnemu rozumowi rozpozna\u0107, \u017ce istniej\u0105 dobra obiektywne, \u017ce pewne czyny s\u0105 moralnie dobre, a inne z\u0142e, oraz \u017ce istnieje porz\u0105dek moralny wpisany w sam\u0105 ludzk\u0105 natur\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u015awi\u0119ty Pawe\u0142 wyra\u017ca to jasno, gdy m\u00f3wi o poganach, kt\u00f3rzy, cho\u0107 nie posiadaj\u0105 Prawa Moj\u017ceszowego, pokazuj\u0105, \u017ce dzie\u0142o prawa jest zapisane w ich sercach:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u201eWykazuj\u0105 oni, \u017ce tre\u015b\u0107 Prawa jest wypisana w ich sercach\u201d (Rz 2,15).<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tradycja katolicka rozwin\u0119\u0142a to nauczanie w spos\u00f3b niezwykle g\u0142\u0119boki.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Prawo naturalne jest rzeczywisto\u015bci\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rozum jest rzeczywisto\u015bci\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Obiektywna moralno\u015b\u0107 jest rzeczywisto\u015bci\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Godno\u015b\u0107 cz\u0142owieka jest rzeczywisto\u015bci\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ale w\u0142a\u015bnie tutaj znaturalizowane chrze\u015bcija\u0144stwo pope\u0142nia sw\u00f3j b\u0142\u0105d:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>myli to, co rozum ludzki mo\u017ce pozna\u0107, z tym, co mo\u017ce zosta\u0107 przyj\u0119te wy\u0142\u0105cznie poprzez Objawienie i \u0142ask\u0119.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rozum mo\u017ce rozpozna\u0107, \u017ce powinni\u015bmy kocha\u0107 bli\u017aniego.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ale Objawienie objawia co\u015b niesko\u0144czenie g\u0142\u0119bszego:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u017ce powinni\u015bmy kocha\u0107 bli\u017aniego tak, jak Chrystus nas umi\u0142owa\u0142.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rozum mo\u017ce zrozumie\u0107, \u017ce powinni\u015bmy przebacza\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ale Ewangelia objawia tajemnic\u0119 Boga, kt\u00f3ry przebacza nasze grzechy poprzez krzy\u017c.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rozum mo\u017ce rozpozna\u0107 godno\u015b\u0107 cz\u0142owieka.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ale chrze\u015bcija\u0144stwo g\u0142osi, \u017ce cz\u0142owiek jest powo\u0142any do godno\u015bci niesko\u0144czenie wi\u0119kszej:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>do uczestnictwa w \u017cyciu Bo\u017cym.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">3. Decyduj\u0105ce rozr\u00f3\u017cnienie: natura i \u0142aska<\/h1>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ca\u0142\u0105 t\u0119 kwesti\u0119 mo\u017cna zrozumie\u0107 poprzez fundamentalne rozr\u00f3\u017cnienie teologii katolickiej:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>natura i \u0142aska nie s\u0105 tym samym.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Natura ludzka jest dobra, poniewa\u017c zosta\u0142a stworzona przez Boga.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zosta\u0142a jednak zraniona przez grzech.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">A ponadto zosta\u0142a przez Boga wyniesiona do celu nadprzyrodzonego.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Oznacza to, \u017ce cz\u0142owiek nie jest po prostu powo\u0142any do tego, aby \u201eby\u0107 dobrym cz\u0142owiekiem\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jest powo\u0142any do <strong>\u015bwi\u0119to\u015bci<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie jest po prostu powo\u0142any do psychologicznego doskonalenia siebie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jest powo\u0142any do \u017cycia w komunii z Bogiem.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie jest po prostu powo\u0142any do budowania bardziej sprawiedliwego spo\u0142ecze\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jest powo\u0142any do uczestnictwa w \u017cyciu Bo\u017cym.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tutaj znajduje si\u0119 sedno problemu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Znatura\u00adlizowane chrze\u015bcija\u0144stwo cz\u0119sto m\u00f3wi o <strong>doskonaleniu cz\u0142owieka<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Chrze\u015bcija\u0144stwo nadprzyrodzone m\u00f3wi o <strong>jego przemianie poprzez \u0142ask\u0119<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Te dwie rzeczywisto\u015bci s\u0105 ze sob\u0105 zwi\u0105zane, ale nie s\u0105 to\u017csame.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Cz\u0142owiek mo\u017ce by\u0107 wykszta\u0142cony, uprzejmy, hojny, pracowity, mi\u0142osierny i uczciwy bez posiadania wiary chrze\u015bcija\u0144skiej.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mo\u017ce posiada\u0107 godne podziwu cnoty naturalne.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ale \u017cycie nadprzyrodzone jest inn\u0105 rzeczywisto\u015bci\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0141aska u\u015bwi\u0119caj\u0105ca jest stworzon\u0105 partycypacj\u0105 w \u017cyciu Bo\u017cym.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dlatego ostateczny cel ludzkiego istnienia nie polega na tym, aby\u015bmy stali si\u0119 ulepszon\u0105 wersj\u0105 samych siebie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Polega na wej\u015bciu w komuni\u0119 z Bogiem.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">4. Dlaczego Chrystus mia\u0142by umrze\u0107, gdyby\u015bmy potrzebowali jedynie dobrych rad?<\/h1>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">To pytanie powinno rozbrzmiewa\u0107 w ka\u017cdej wsp\u00f3\u0142czesnej katechezie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gdyby problem cz\u0142owieka polega\u0142 jedynie na tym, \u017ce potrzebuje lepszych warto\u015bci, wystarczy\u0142by wielki nauczyciel.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mogliby\u015bmy s\u0142ucha\u0107 Chrystusa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mogliby\u015bmy Go podziwia\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mogliby\u015bmy stosowa\u0107 Jego nauczanie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ale Ewangelia g\u0142osi co\u015b niesko\u0144czenie bardziej dramatycznego.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Cz\u0142owiek potrzebuje zbawienia.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Grzech nie jest po prostu b\u0142\u0119dem.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie jest jedynie brakiem edukacji.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie jest tylko niezdrowym zachowaniem.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jest zerwaniem z Bogiem.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Grzech g\u0142\u0119boko narusza relacj\u0119 cz\u0142owieka ze swoim Stw\u00f3rc\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dlatego Chrystus nie przyszed\u0142 jedynie po to, aby nas naucza\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Przyszed\u0142, aby nas odkupi\u0107.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Krzy\u017c nie jest pedagogiczn\u0105 ilustracj\u0105 solidarno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jest odkupie\u0144cz\u0105 ofiar\u0105 Chrystusa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zmartwychwstanie nie jest metafor\u0105 nadziei.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jest rzeczywistym wydarzeniem, kt\u00f3re inauguruje nowe stworzenie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ko\u015bci\u00f3\u0142 nie jest po prostu stowarzyszeniem ludzi podzielaj\u0105cych okre\u015blone warto\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jest Mistycznym Cia\u0142em Chrystusa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sakramenty nie s\u0105 zwyk\u0142ymi symbolami kulturowymi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u0105 skutecznymi znakami \u0142aski.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Eucharystia nie jest po prostu wsp\u00f3lnym posi\u0142kiem.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jest sakramentem Cia\u0142a i Krwi Chrystusa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">A spowied\u017a nie jest po prostu rozmow\u0105 terapeutyczn\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jest sakramentem, poprzez kt\u00f3ry Chrystus, za po\u015brednictwem pos\u0142ugi Ko\u015bcio\u0142a, odpuszcza grzechy.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Je\u017celi usuniemy ten nadprzyrodzony wymiar, chrze\u015bcija\u0144ska budowla mo\u017ce zachowa\u0107 wiele ze swoich \u015bcian.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ale utraci\u0142a swoje fundamenty.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">5. \u201eJezus by\u0142 wielkim cz\u0142owiekiem\u201d: stwierdzenie niewystarczaj\u0105ce<\/h1>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jednym z najcz\u0119\u015bciej powtarzanych stwierdze\u0144 naszych czas\u00f3w jest prawdopodobnie:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eJezus by\u0142 wielkim cz\u0142owiekiem\u201d.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zdanie to wydaje si\u0119 pe\u0142ne szacunku.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ale z teologicznego punktu widzenia jest radykalnie niewystarczaj\u0105ce.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jezus nie jest po prostu wielkim cz\u0142owiekiem.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jest prawdziwym Bogiem i prawdziwym cz\u0142owiekiem.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie jest jedynie nauczycielem moralno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jest odwiecznym S\u0142owem, kt\u00f3re sta\u0142o si\u0119 cia\u0142em.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie przyszed\u0142 jedynie po to, aby nauczy\u0107 nas, jak \u017cy\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przyszed\u0142 objawi\u0107 nam Ojca i pojedna\u0107 nas z Nim.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dlatego sprowadzenie Jezusa do wzorca etycznego radykalnie zmienia to\u017csamo\u015b\u0107 chrze\u015bcija\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mo\u017cemy podziwia\u0107 Sokratesa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mo\u017cemy studiowa\u0107 Arystotelesa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mo\u017cemy uczy\u0107 si\u0119 od Seneki.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mo\u017cemy szanowa\u0107 wielkich reformator\u00f3w spo\u0142ecznych.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ale Chrystus jest ca\u0142kowicie inny.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Chrystus nie m\u00f3wi po prostu:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eOto interesuj\u0105ca nauka\u201d.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u00f3wi:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u201eJa jestem drog\u0105 i prawd\u0105, i \u017cyciem\u201d (J 14,6).<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie m\u00f3wi tylko:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eUczcie si\u0119 z moich nauk\u201d.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u00f3wi:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u201eP\u00f3jd\u017a za Mn\u0105\u201d.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie przedstawia jedynie kodeksu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przedstawia samego siebie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">To w\u0142a\u015bnie jest zgorszenie i pi\u0119kno chrze\u015bcija\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">6. Chrze\u015bcija\u0144stwo nie oznacza po prostu \u201ebycia dobrym cz\u0142owiekiem\u201d<\/h1>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">To uproszczenie jest szczeg\u00f3lnie niebezpieczne, poniewa\u017c wydaje si\u0119 niewinne.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eJestem dobrym cz\u0142owiekiem\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eStaram si\u0119 nikogo nie krzywdzi\u0107\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201ePomagam ludziom, kiedy mog\u0119\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eNie musz\u0119 chodzi\u0107 na Msz\u0119, \u017ceby by\u0107 dobrym cz\u0142owiekiem\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eB\u00f3g wie, \u017ce mam dobre serce\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Oczywi\u015bcie cz\u0142owiek powinien stara\u0107 si\u0119 czyni\u0107 dobro.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ale chrze\u015bcija\u0144stwa nie mo\u017cna do tego sprowadzi\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Poniewa\u017c podstawowe pytanie nie brzmi jedynie:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u201eCzy jestem porz\u0105dnym cz\u0142owiekiem?\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pytanie chrze\u015bcija\u0144skie brzmi:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u201eCzy jestem zjednoczony z Chrystusem?\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u017bycie wieczne nie polega po prostu na otrzymaniu nagrody za przestrzeganie okre\u015blonych norm spo\u0142ecznych.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Polega na wiecznej komunii z Bogiem.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">A ta komunia rozpoczyna si\u0119 ju\u017c tutaj, na ziemi, poprzez \u0142ask\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dlatego Ko\u015bci\u00f3\u0142 nie g\u0142osi jedynie moralno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">G\u0142osi nawr\u00f3cenie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">G\u0142osi wiar\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">G\u0142osi chrzest.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">G\u0142osi pokut\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">G\u0142osi Eucharysti\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">G\u0142osi modlitw\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">G\u0142osi \u015bwi\u0119to\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">G\u0142osi krzy\u017c.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">G\u0142osi zmartwychwstanie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">G\u0142osi s\u0105d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">G\u0142osi niebo.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">I ostrzega r\u00f3wnie\u017c przed realn\u0105 mo\u017cliwo\u015bci\u0105 ostatecznego odrzucenia Boga.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wszystko to jest niewygodne dla kultury, kt\u00f3ra woli chrze\u015bcija\u0144stwo terapeutyczne, pozytywne i ma\u0142o wymagaj\u0105ce.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ale w\u0142a\u015bnie dlatego konieczny jest powr\u00f3t do Ewangelii.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">7. Kiedy \u201emi\u0142o\u015b\u0107\u201d przestaje oznacza\u0107 nawr\u00f3cenie<\/h1>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Innym objawem znaturalizowanego chrze\u015bcija\u0144stwa jest u\u017cywanie s\u0142owa <strong>mi\u0142o\u015b\u0107<\/strong> bez nadprzyrodzonej tre\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eB\u00f3g jest mi\u0142o\u015bci\u0105\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">To prawda.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ale mi\u0142o\u015b\u0107 chrze\u015bcija\u0144ska nie oznacza po prostu emocjonalnej aprobaty.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Prawdziwa mi\u0142o\u015b\u0107 pragnie dobra osoby umi\u0142owanej.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">A najwy\u017cszym dobrem cz\u0142owieka jest B\u00f3g.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dlatego kocha\u0107 grzesznika nie oznacza uwa\u017ca\u0107 wszystkie jego zachowania za dobre.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Chrystus kocha grzesznika w\u0142a\u015bnie dlatego, \u017ce chce go zbawi\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W Ewangelii odnajdujemy jedno\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 nasze czasy maj\u0105 trudno\u015b\u0107 zachowa\u0107:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>mi\u0142osierdzie i prawd\u0119.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Chrystus przebacza.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ale r\u00f3wnie\u017c wzywa do nawr\u00f3cenia.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Chrystus przyjmuje.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ale r\u00f3wnie\u017c m\u00f3wi:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u201eId\u017a, a od tej chwili ju\u017c nie grzesz\u201d (J 8,11).<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mi\u0142osierdzie bez prawdy zamienia si\u0119 w pob\u0142a\u017cliwo\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Prawda bez mi\u0142o\u015bci mo\u017ce zamieni\u0107 si\u0119 w surowo\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Chrze\u015bcija\u0144stwo zachowuje obie rzeczywisto\u015bci razem.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">8. Krzy\u017c jest wielkim elementem, kt\u00f3rego znaturalizowane chrze\u015bcija\u0144stwo nie potrafi w\u0142a\u015bciwie umie\u015bci\u0107<\/h1>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Istnieje pow\u00f3d, dla kt\u00f3rego znaturalizowane chrze\u015bcija\u0144stwo woli m\u00f3wi\u0107 o warto\u015bciach, a unika\u0107 ofiary.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Krzy\u017c jest niewygodny.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Krzy\u017c przypomina nam, \u017ce istnieje grzech.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przypomina nam, \u017ce cz\u0142owiek potrzebuje nawr\u00f3cenia.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przypomina nam, \u017ce zbawienie ma swoj\u0105 cen\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przypomina nam, \u017ce p\u00f3j\u015bcie za Chrystusem wymaga wyrzeczenia.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przypomina nam, \u017ce nie ka\u017cde pragnienie powinno automatycznie stawa\u0107 si\u0119 prawem.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przypomina nam, \u017ce istnieje r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy nasz\u0105 wol\u0105 a wol\u0105 Boga.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Chrystus nie obieca\u0142:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eB\u0119dziecie szcz\u0119\u015bliwi, je\u015bli b\u0119dziecie pod\u0105\u017ca\u0107 za swoimi pragnieniami\u201d.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Powiedzia\u0142:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u201eJe\u015bli kto chce p\u00f3j\u015b\u0107 za Mn\u0105, niech si\u0119 zaprze samego siebie, niech we\u017amie krzy\u017c sw\u00f3j i niech Mnie na\u015bladuje\u201d (Mt 16,24).<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u0142owa te s\u0105 g\u0142\u0119boko kontrkulturowe.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Spo\u0142ecze\u0144stwo naucza:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eRealizuj siebie\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Chrystus m\u00f3wi:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eZaprzyj si\u0119 siebie\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kultura m\u00f3wi:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eR\u00f3b wszystko, na co masz ochot\u0119\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Chrystus m\u00f3wi:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eP\u00f3jd\u017a za Mn\u0105\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kultura m\u00f3wi:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eTwoja wolno\u015b\u0107 polega na mo\u017cliwo\u015bci wybrania wszystkiego, czego chcesz\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Chrze\u015bcija\u0144stwo odpowiada:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Prawdziwa wolno\u015b\u0107 polega na zdolno\u015bci wybierania dobra.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">9. Znaturalizowane chrze\u015bcija\u0144stwo i kultura samorealizacji<\/h1>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Istnieje r\u00f3wnie\u017c szczeg\u00f3lnie wsp\u00f3\u0142czesna forma znaturalizowanego chrze\u015bcija\u0144stwa: chrze\u015bcija\u0144stwo przekszta\u0142cone w <strong>duchow\u0105 samooptymalizacj\u0119<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u00f3g jawi si\u0119 jako swego rodzaju niebia\u0144ski terapeuta.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Modlitwa mia\u0142aby s\u0142u\u017cy\u0107 temu, aby\u015bmy poczuli si\u0119 lepiej.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ko\u015bci\u00f3\u0142 powinien zapewnia\u0107 wsp\u00f3lnot\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Biblia powinna dostarcza\u0107 pozytywnych my\u015bli.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jezus powinien inspirowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Religia staje si\u0119 technik\u0105 dobrego samopoczucia emocjonalnego.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ale Ewangelia nie obiecuje po prostu, \u017ce b\u0119dziemy si\u0119 lepiej czu\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Obiecuje co\u015b znacznie wi\u0119kszego i jednocze\u015bnie znacznie bardziej wymagaj\u0105cego:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u017ce zostaniemy przemienieni.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Czasami B\u00f3g nas pociesza.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Czasami udziela nam pokoju.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ale mo\u017ce nas r\u00f3wnie\u017c prowadzi\u0107 drogami oczyszczenia, ofiary i cierpienia.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u015awi\u0119ci doskonale to rozumieli.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u015awi\u0119ta Teresa z \u00c1vili, \u015bwi\u0119ty Jan od Krzy\u017ca, \u015bwi\u0119ty Ignacy Loyola, \u015bwi\u0119ty Franciszek z Asy\u017cu i wielu innych nie szukali wygodnej religii.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Szukali Boga.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">I odkryli, \u017ce droga do Niego koniecznie prowadzi przez nawr\u00f3cenie serca.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">10. Sakramenty nie s\u0105 elementami drugorz\u0119dnymi<\/h1>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Praktyczn\u0105 konsekwencj\u0105 znaturalizowanego chrze\u015bcija\u0144stwa jest uznawanie sakrament\u00f3w za rzeczy drugorz\u0119dne.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eNajwa\u017cniejsze jest wierzy\u0107\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eNajwa\u017cniejsze jest kocha\u0107\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eNajwa\u017cniejsze jest pomaga\u0107\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ale powinni\u015bmy zada\u0107 pytanie:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Dlaczego Chrystus chcia\u0142 Ko\u015bcio\u0142a sakramentalnego?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Poniewa\u017c B\u00f3g nie zbawia cz\u0142owieka tak, jakby by\u0142 on bezcielesnym duchem.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Cz\u0142owiek sk\u0142ada si\u0119 z cia\u0142a i duszy.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dlatego B\u00f3g pos\u0142uguje si\u0119 widzialnymi znakami, aby przekazywa\u0107 niewidzialn\u0105 \u0142ask\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Woda chrztu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Chleb i wino Eucharystii.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W\u0142o\u017cenie r\u0105k.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Namaszczenie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ma\u0142\u017ce\u0144stwo.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Spowied\u017a.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sakramenty nale\u017c\u0105 do samej struktury ekonomii zbawienia.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie s\u0105 wi\u0119c zwyk\u0142ymi ceremoniami.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u0105 spotkaniami z Chrystusem.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Chrze\u015bcija\u0144stwo, kt\u00f3re zachowuje warto\u015bci, ale porzuca sakramenty, nara\u017ca si\u0119 na przemian\u0119 w swego rodzaju <strong>chrze\u015bcija\u0144sko zabarwiony stoicyzm<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mo\u017ce nadal m\u00f3wi\u0107 o cnocie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ale nie \u017cyje ju\u017c z \u0142aski.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">11. Sama Eucharystia obala czysto naturalne chrze\u015bcija\u0144stwo<\/h1>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pomy\u015blmy o Eucharystii.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gdyby chrze\u015bcija\u0144stwo by\u0142o jedynie etyk\u0105, wystarczy\u0142oby przypomina\u0107 nauczanie Jezusa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ale Chrystus chcia\u0142 zostawi\u0107 nam co\u015b niesko\u0144czenie g\u0142\u0119bszego:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>swoj\u0105 realn\u0105 obecno\u015b\u0107.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Eucharystia zmusza nas do porzucenia czysto naturalnego spojrzenia na religi\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">O\u0142tarz nie jest po prostu symbolicznym sto\u0142em.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Msza nie jest po prostu zgromadzeniem.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Liturgia nie jest po prostu dzia\u0142alno\u015bci\u0105 wsp\u00f3lnotow\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W celebracji eucharystycznej Ko\u015bci\u00f3\u0142 uczestniczy sakramentalnie w ofierze Chrystusa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dlatego \u017cycie chrze\u015bcija\u0144skie nie mo\u017ce zosta\u0107 sprowadzone do \u201eczynienia dobra\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Najpierw musimy nauczy\u0107 si\u0119 przyjmowa\u0107 od Boga.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u017bycie chrze\u015bcija\u0144skie rodzi si\u0119 z \u0142aski.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dopiero potem przynosi owoce.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">12. \u201eBeze Mnie nic nie mo\u017cecie uczyni\u0107\u201d<\/h1>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Chrystus wypowiedzia\u0142 s\u0142owa, kt\u00f3re powinny by\u0107 sta\u0142\u0105 szczepionk\u0105 przeciwko pelagianizmowi:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u201eBeze Mnie nic nie mo\u017cecie uczyni\u0107\u201d (J 15,5).<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pelagianizm polega, upraszczaj\u0105c, na przecenianiu zdolno\u015bci cz\u0142owieka do osi\u0105gni\u0119cia zbawienia w\u0142asnymi si\u0142ami.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Katolicyzm naucza czego\u015b innego.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0141aska jest konieczna.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie jeste\u015bmy zbawieni wy\u0142\u0105cznie dzi\u0119ki naszym zdolno\u015bciom moralnym.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Potrzebujemy Chrystusa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Potrzebujemy \u0142aski.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Potrzebujemy Ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Potrzebujemy sakrament\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Potrzebujemy modlitwy.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Potrzebujemy nawr\u00f3cenia.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie oznacza to, \u017ce nasze uczynki s\u0105 nieistotne.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wr\u0119cz przeciwnie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0141aska przemienia nasz\u0105 zdolno\u015b\u0107 dzia\u0142ania.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Chrze\u015bcijanin nie mo\u017ce jednak powiedzie\u0107:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eMog\u0119 po prostu zbawi\u0107 si\u0119, b\u0119d\u0105c dobrym cz\u0142owiekiem\u201d.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Odpowied\u017a Ewangelii brzmi:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Potrzebujesz Chrystusa.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">13. Przeciwny b\u0142\u0105d: nie mo\u017cemy r\u00f3wnie\u017c lekcewa\u017cy\u0107 dobrych uczynk\u00f3w<\/h1>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W tym miejscu musimy unikn\u0105\u0107 drugiej skrajno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Krytyka znaturalizowanego chrze\u015bcija\u0144stwa nie oznacza, \u017ce dobre uczynki s\u0105 nieistotne.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wr\u0119cz przeciwnie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Chrystus jest bardzo jasny:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u201ePo ich owocach wi\u0119c poznacie ich\u201d (Mt 7,16).<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0141aska wydaje owoce.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Prawdziwa wiara przemienia \u017cycie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Chrze\u015bcijanin, kt\u00f3ry nieustannie m\u00f3wi o doktrynie, ale nie posiada mi\u0142o\u015bci, zaprzecza Ewangelii.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u015awi\u0119ty Pawe\u0142 wyra\u017ca to z niezwyk\u0142\u0105 moc\u0105:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u201eGdybym (&#8230;) nie mia\u0142 mi\u0142o\u015bci, by\u0142bym niczym\u201d (1 Kor 13,2).<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Problem nie polega wi\u0119c na spe\u0142nianiu dobrych uczynk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Problem polega na <strong>oddzieleniu dobrych uczynk\u00f3w od ich nadprzyrodzonego \u017ar\u00f3d\u0142a<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Chrze\u015bcija\u0144ska mi\u0142o\u015b\u0107 nie jest po prostu filantropi\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jest mi\u0142o\u015bci\u0105 Boga wlan\u0105 w serce.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Solidarno\u015b\u0107 mo\u017ce by\u0107 naturalna.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mi\u0142o\u015b\u0107 nadprzyrodzona jest cnot\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">R\u00f3\u017cnica znajduje si\u0119 w korzeniu.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">14. Mi\u0142o\u015b\u0107 chrze\u015bcija\u0144ska nie jest tym samym co filantropia<\/h1>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">R\u00f3\u017cnic\u0119 mo\u017cemy wyrazi\u0107 w prosty spos\u00f3b:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Filantropia pomaga cz\u0142owiekowi, poniewa\u017c dostrzega w nim ludzk\u0105 warto\u015b\u0107.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Mi\u0142o\u015b\u0107 chrze\u015bcija\u0144ska kocha cz\u0142owieka, poniewa\u017c rozpoznaje w nim stworzenie umi\u0142owane przez Boga i, w pewien spos\u00f3b, samego Chrystusa.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dlatego chrze\u015bcija\u0144ska mi\u0142o\u015b\u0107 mo\u017ce osi\u0105ga\u0107 granice, kt\u00f3re czysto naturalnej etyce trudno jest wyja\u015bni\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przebacza\u0107 nieprzyjacielowi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Modli\u0107 si\u0119 za tych, kt\u00f3rzy nas prze\u015bladuj\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dawa\u0107, nie oczekuj\u0105c niczego w zamian.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przyjmowa\u0107 cierpienie z mi\u0142o\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ofiarowywa\u0107 wyrzeczenia za nawr\u00f3cenie innych.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kocha\u0107 kogo\u015b, do kogo naturalnie nie czujemy \u017cadnej sympatii.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wszystko to staje si\u0119 zrozumia\u0142e, kiedy uznamy, \u017ce \u017cycie chrze\u015bcija\u0144skie nie rodzi si\u0119 jedynie z naszej naturalnej sympatii.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pochodzi od Boga.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">15. \u0141aska nie niszczy natury: wynosi j\u0105<\/h1>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jednym z wielkich wk\u0142ad\u00f3w teologii katolickiej jest w\u0142a\u015bnie unikanie dw\u00f3ch przeciwstawnych b\u0142\u0119d\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Z jednej strony:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Naturalizm:<\/strong> wszystko mo\u017cna wyja\u015bni\u0107 i osi\u0105gn\u0105\u0107 dzi\u0119ki ludzkim zdolno\u015bciom.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Z drugiej:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Pogarda dla natury:<\/strong> jak gdyby wszystko, co ludzkie, by\u0142o z\u0142e.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tradycja katolicka naucza czego\u015b znacznie pi\u0119kniejszego:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u0141aska udoskonala natur\u0119.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Natura ludzka jest dobra, cho\u0107 zraniona.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rozum jest dobry.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Inteligencja jest dobra.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wolno\u015b\u0107 jest dobra.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Cia\u0142o jest dobre.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Seksualno\u015b\u0107, w porz\u0105dku ustanowionym przez Boga, jest dobra.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ma\u0142\u017ce\u0144stwo jest dobre.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kultura jest dobra.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Praca jest dobra.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Polityka mo\u017ce by\u0107 dobra.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nauka mo\u017ce by\u0107 dobra.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ale \u017cadna z tych rzeczywisto\u015bci nie mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 substytutem Boga.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Chrze\u015bcija\u0144stwo nie niszczy tego, co ludzkie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Porz\u0105dkuje to ku Bogu.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">16. Jak powsta\u0142a tendencja do naturalizowania chrze\u015bcija\u0144stwa?<\/h1>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pokusa jest stara.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Od pierwszych wiek\u00f3w Ko\u015bci\u00f3\u0142 musia\u0142 broni\u0107 nadprzyrodzonego wymiaru wiary przed r\u00f3\u017cnymi formami redukcjonizmu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Chrze\u015bcija\u0144stwo musia\u0142o nieustannie wyja\u015bnia\u0107, \u017ce Chrystus nie by\u0142 po prostu nauczycielem moralno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ojcowie Ko\u015bcio\u0142a podkre\u015blali bosko\u015b\u0107 Chrystusa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wielkie sobory broni\u0142y Jego prawdziwego cz\u0142owiecze\u0144stwa i prawdziwej bosko\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Teologia \u015bredniowieczna pog\u0142\u0119bia\u0142a relacj\u0119 mi\u0119dzy natur\u0105 a \u0142ask\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u015awi\u0119ty Tomasz z Akwinu ukaza\u0142, \u017ce rozum i Objawienie nie s\u0105 ze sob\u0105 sprzeczne.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Reformacja i kontrreformacja przynios\u0142y nowe pytania dotycz\u0105ce \u0142aski, usprawiedliwienia i wolno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nowoczesno\u015b\u0107 przynios\u0142a jeszcze wi\u0119ksze wyzwanie:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>mo\u017cliwo\u015b\u0107 zbudowania obrazu \u015bwiata bez odniesienia do Boga.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Od tego czasu kultura zachodnia zacz\u0119\u0142a stopniowo zachowywa\u0107 niekt\u00f3re elementy chrze\u015bcija\u0144skiego dziedzictwa, podczas gdy jego teologiczne fundamenty ulega\u0142y os\u0142abieniu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">I powsta\u0142a paradoksalna sytuacja:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Spo\u0142ecze\u0144stwo mog\u0142o nadal m\u00f3wi\u0107 o godno\u015bci, r\u00f3wno\u015bci, braterstwie, prawach, solidarno\u015bci i sprawiedliwo\u015bci, odrzucaj\u0105c jednocze\u015bnie chrze\u015bcija\u0144sk\u0105 wizj\u0119 \u015bwiata, kt\u00f3ra historycznie w decyduj\u0105cy spos\u00f3b przyczyni\u0142a si\u0119 do ukszta\u0142towania wielu z tych poj\u0119\u0107.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Doprowadzi\u0142o to do powstania chrze\u015bcija\u0144stwa kulturowego coraz bardziej oddzielonego od wiary.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">17. Chrze\u015bcija\u0144stwo kulturowe: kiedy forma pozostaje, a tre\u015b\u0107 znika<\/h1>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Chrze\u015bcija\u0144stwo kulturowe mo\u017ce przetrwa\u0107 przez pokolenia.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Chrzty.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pierwsze Komunie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ma\u0142\u017ce\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bo\u017ce Narodzenie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wielki Tydzie\u0144.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Procesje.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kol\u0119dy.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u015awi\u0119ta patronalne.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ale kiedy wszystko to traci odniesienie do wiary, mo\u017ce pozosta\u0107 jedynie tradycja kulturowa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Problemem nie jest to, \u017ce kultura chrze\u015bcija\u0144ska jest z\u0142a.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wr\u0119cz przeciwnie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jest niezwyk\u0142ym dziedzictwem.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Problem pojawia si\u0119 wtedy, gdy <strong>kultura zast\u0119puje wiar\u0119<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mo\u017cemy zachowa\u0107 choink\u0119 bo\u017conarodzeniow\u0105 i zapomnie\u0107 o Chrystusie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mo\u017cemy zachowa\u0107 procesje i zapomnie\u0107 o nawr\u00f3ceniu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mo\u017cemy zachowa\u0107 ko\u015bcio\u0142y i zapomnie\u0107 o adoracji.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mo\u017cemy zachowa\u0107 chrze\u015bcija\u0144skie s\u0142owa i opr\u00f3\u017cni\u0107 je z ich tre\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mo\u017cemy m\u00f3wi\u0107 o mi\u0142o\u015bci i wyeliminowa\u0107 prawd\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mo\u017cemy m\u00f3wi\u0107 o mi\u0142osierdziu i wyeliminowa\u0107 grzech.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mo\u017cemy m\u00f3wi\u0107 o godno\u015bci i wyeliminowa\u0107 Boga.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mo\u017cemy m\u00f3wi\u0107 o Jezusie i zapomnie\u0107, \u017ce On jest Panem.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">18. Chrze\u015bcija\u0144stwo \u201ebez grzechu\u201d<\/h1>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Istniej\u0105 s\u0142owa, kt\u00f3re nasze czasy uwa\u017caj\u0105 za szczeg\u00f3lnie niewygodne.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jednym z nich jest:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>grzech.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bez grzechu nie potrzebujemy Zbawiciela.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bez grzechu nie potrzebujemy nawr\u00f3cenia.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bez grzechu nie potrzebujemy spowiedzi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bez grzechu krzy\u017c staje si\u0119 absurdaln\u0105 tragedi\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dlatego usuni\u0119cie grzechu nieuchronnie prowadzi do naturalizacji chrze\u015bcija\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Je\u015bli cz\u0142owiek po prostu potrzebuje \u201ewzrasta\u0107\u201d, Chrystus jest nauczycielem.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Je\u015bli cz\u0142owiek potrzebuje by\u0107 zbawiony, Chrystus jest Zbawicielem.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">R\u00f3\u017cnica jest ogromna.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ewangelia zaczyna si\u0119 w\u0142a\u015bnie od wezwania:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u201eNawracajcie si\u0119 i wierzcie w Ewangeli\u0119\u201d (Mk 1,15).<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nawr\u00f3cenie nie jest terapi\u0105 dla poczucia w\u0142asnej warto\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jest powrotem do Boga.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Oznacza uznanie, \u017ce nasze \u017cycie nie nale\u017cy do nas w spos\u00f3b absolutny.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Oznacza porzucenie grzechu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Oznacza przyj\u0119cie \u0142aski.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Oznacza rozpocz\u0119cie od nowa.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">19. Dlaczego znaturalizowane chrze\u015bcija\u0144stwo jest tak atrakcyjne?<\/h1>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Poniewa\u017c jest wygodne.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pozwala zachowa\u0107 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107 bez przyjmowania wszystkich jej konsekwencji.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pozwala powiedzie\u0107:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eJestem chrze\u015bcijaninem, poniewa\u017c wierz\u0119 w mi\u0142o\u015b\u0107\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ale bez m\u00f3wienia o doktrynie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pozwala broni\u0107 solidarno\u015bci bez m\u00f3wienia o nawr\u00f3ceniu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pozwala podziwia\u0107 Jezusa bez przyjmowania Jego przykaza\u0144.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pozwala m\u00f3wi\u0107 o mi\u0142osierdziu bez m\u00f3wienia o s\u0105dzie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pozwala m\u00f3wi\u0107 o godno\u015bci bez m\u00f3wienia o Bogu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pozwala m\u00f3wi\u0107 o braterstwie bez m\u00f3wienia o grzechu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pozwala mie\u0107 religi\u0119 bez konieczno\u015bci g\u0142\u0119bokiej przemiany w\u0142asnego \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">I wtedy pojawia si\u0119 jedno z wielkich pyta\u0144 duszpasterskich naszych czas\u00f3w:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Czy formujemy uczni\u00f3w, czy tylko ludzi, kt\u00f3rzy sympatyzuj\u0105 z pewnymi warto\u015bciami chrze\u015bcija\u0144skimi?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jezus nie powiedzia\u0142:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eId\u017acie i nauczcie ludzi mnie podziwia\u0107\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Powiedzia\u0142:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u201eId\u017acie wi\u0119c i nauczajcie wszystkie narody\u201d (Mt 28,19).<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Uczni\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie widz\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie wielbicieli.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie religijnych konsument\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Uczni\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">20. Znaturalizowane chrze\u015bcija\u0144stwo i smartfon<\/h1>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Problem ten przejawia si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w \u015bwiecie cyfrowym.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Media spo\u0142eczno\u015bciowe s\u0105 pe\u0142ne tre\u015bci wykorzystuj\u0105cych j\u0119zyk chrze\u015bcija\u0144ski.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Cytaty z Jezusa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Obrazy \u015bwi\u0119tych.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wiadomo\u015bci o mi\u0142o\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Refleksje o pokoju.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Filmy religijne.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ale chrze\u015bcija\u0144skie zdanie nie tworzy automatycznie chrze\u015bcija\u0144skiego \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mo\u017cemy udost\u0119pnia\u0107 dwadzie\u015bcia cytat\u00f3w biblijnych i nigdy si\u0119 nie modli\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mo\u017cemy publikowa\u0107 obrazy \u015bwi\u0119tych i nigdy si\u0119 nie spowiada\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mo\u017cemy sp\u0119dza\u0107 godziny na dyskutowaniu o teologii i nie kocha\u0107 bli\u017aniego.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mo\u017cemy publicznie broni\u0107 chrze\u015bcija\u0144skiej moralno\u015bci i potajemnie \u017cy\u0107 w grzechu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Algorytm mo\u017ce nawet zamieni\u0107 religi\u0119 w tre\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ale <strong>Chrystus nie przyszed\u0142 po to, aby sta\u0107 si\u0119 tre\u015bci\u0105<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przyszed\u0142, aby sta\u0107 si\u0119 naszym \u017cyciem.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">21. R\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy konsumowaniem tre\u015bci religijnych a \u017cyciem wiar\u0105<\/h1>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">To rozr\u00f3\u017cnienie ma decyduj\u0105ce znaczenie dla dzisiejszego duszpasterstwa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Konsumowanie tre\u015bci religijnych mo\u017ce by\u0107 czym\u015b dobrym.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Czytanie teologii jest dobre.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u0142uchanie homilii jest dobre.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ogl\u0105danie film\u00f3w dokumentalnych o \u015bwi\u0119tych mo\u017ce by\u0107 dobre.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u015aledzenie katolickich kont mo\u017ce by\u0107 dobre.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ale nic z tego nie zast\u0119puje:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>modlitwy;<\/li>\n\n\n\n<li>spowiedzi;<\/li>\n\n\n\n<li>Mszy \u015awi\u0119tej;<\/li>\n\n\n\n<li>adoracji eucharystycznej;<\/li>\n\n\n\n<li>lektury Pisma \u015awi\u0119tego;<\/li>\n\n\n\n<li>rachunku sumienia;<\/li>\n\n\n\n<li>pokuty;<\/li>\n\n\n\n<li>mi\u0142o\u015bci wobec bli\u017aniego;<\/li>\n\n\n\n<li>walki z grzechem;<\/li>\n\n\n\n<li>\u017cycia sakramentalnego.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Chrze\u015bcija\u0144stwa nie prze\u017cywa si\u0119 przede wszystkim przed ekranem.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Prze\u017cywa si\u0119 je przed Bogiem.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">22. Chrze\u015bcijanin nie jest po prostu wezwany do \u201ebycia dobrym\u201d: jest wezwany do \u015bwi\u0119to\u015bci<\/h1>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">To rozr\u00f3\u017cnienie zas\u0142uguje na wyrycie w naszych sercach.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dobry cz\u0142owiek mo\u017ce unika\u0107 wielu grzech\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u015awi\u0119ty natomiast, opr\u00f3cz tego, coraz g\u0142\u0119biej szuka zjednoczenia z Bogiem.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dobry cz\u0142owiek mo\u017ce by\u0107 hojny.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u015awi\u0119ty uczy si\u0119 kocha\u0107 poprzez Chrystusa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dobry cz\u0142owiek mo\u017ce przestrzega\u0107 zasad.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u015awi\u0119ty szuka woli Boga.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dobry cz\u0142owiek mo\u017ce prowadzi\u0107 moralnie uporz\u0105dkowane \u017cycie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u015awi\u0119ty pragnie, aby ca\u0142e jego istnienie zosta\u0142o ofiarowane Bogu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u015awi\u0119to\u015b\u0107 jest czym\u015b znacznie wi\u0119cej ni\u017c poprawno\u015bci\u0105 moraln\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jest wewn\u0119trzn\u0105 przemian\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dlatego \u015bwi\u0119ty Pawe\u0142 nie m\u00f3wi po prostu:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eSta\u0144cie si\u0119 lepsi\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u00f3wi:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u201eTeraz za\u015b ju\u017c nie ja \u017cyj\u0119, lecz \u017cyje we mnie Chrystus\u201d (Ga 2,20).<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tutaj znajdujemy serce \u017cycia nadprzyrodzonego.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie chodzi jedynie o dodanie religijnych zachowa\u0144 do naturalnego \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Chodzi o pozwolenie, aby Chrystus przemieni\u0142 ca\u0142e nasze istnienie.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">23. Ko\u015bci\u00f3\u0142 nie jest religijn\u0105 organizacj\u0105 pozarz\u0105dow\u0105<\/h1>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ko\u015bci\u00f3\u0142 mo\u017ce prowadzi\u0107 niezwyk\u0142e dzie\u0142a spo\u0142eczne.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Czyni to od wiek\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Szpitale.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Szko\u0142y.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Uniwersytety.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sieroci\u0144ce.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pomoc ubogim.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Misje.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pomoc chorym.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pomoc prze\u015bladowanym.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ale gdyby Ko\u015bci\u00f3\u0142 by\u0142 jedynie organizacj\u0105 humanitarn\u0105, mo\u017cna by go zast\u0105pi\u0107 organizacj\u0105 pozarz\u0105dow\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ko\u015bci\u00f3\u0142 istnieje dlatego, \u017ce posiada misj\u0119 niepor\u00f3wnywaln\u0105 z \u017cadn\u0105 inn\u0105:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>g\u0142osi\u0107 Chrystusa i przekazywa\u0107 zbawienie.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pomoc materialna jest konieczna.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ale cz\u0142owiek potrzebuje czego\u015b wi\u0119cej ni\u017c chleba.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Potrzebuje Boga.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dlatego Chrystus, karmi\u0105c t\u0142umy, g\u0142osi r\u00f3wnie\u017c chleb \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ko\u015bci\u00f3\u0142 nie mo\u017ce przeciwstawia\u0107 ewangelizacji i mi\u0142o\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Musi \u017cy\u0107 jednym i drugim.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Poniewa\u017c mi\u0142o\u015b\u0107 chrze\u015bcija\u0144ska rodzi si\u0119 z wiary i prowadzi do Boga.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">24. Prawdziwy problem duszpasterski: oferowanie chrze\u015bcija\u0144stwa bez wymaga\u0144<\/h1>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Duszpasterstwo nastawione wy\u0142\u0105cznie na sprawianie, aby ludzie czuli si\u0119 dobrze, nara\u017ca si\u0119 na zapomnienie, \u017ce Ewangelia r\u00f3wnie\u017c nas wzywa i stawia nam wymagania.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Chrystus pociesza.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ale Chrystus r\u00f3wnie\u017c koryguje.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Chrystus obejmuje.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ale Chrystus r\u00f3wnie\u017c wzywa do opuszczenia wszystkiego.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Chrystus przebacza.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ale r\u00f3wnie\u017c m\u00f3wi:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u201eId\u017a, a od tej chwili ju\u017c nie grzesz\u201d.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Prawdziwe duszpasterstwo mi\u0142osierdzia nie ukrywa prawdy.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">G\u0142osi j\u0105 w mi\u0142o\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Lekarz, kt\u00f3ry kocha swojego pacjenta, nie m\u00f3wi mu:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eNie jeste\u015b chory\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u00f3wi mu prawd\u0119, aby m\u00f3g\u0142 zosta\u0107 leczony.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Podobnie Ko\u015bci\u00f3\u0142 nie kocha cz\u0142owieka, m\u00f3wi\u0105c mu, \u017ce grzech nie ma znaczenia.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kocha go, g\u0142osz\u0105c, \u017ce <strong>\u0142aska jest silniejsza od grzechu<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">25. Nadprzyrodzone chrze\u015bcija\u0144stwo nie jest ucieczk\u0105 od \u015bwiata<\/h1>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kolejne cz\u0119ste nieporozumienie polega na my\u015bleniu, \u017ce obrona wymiaru nadprzyrodzonego oznacza pogard\u0119 dla \u015bwiata.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Chrze\u015bcijanin \u017cyje g\u0142\u0119boko w \u015bwiecie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pracuje.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zak\u0142ada rodzin\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Uczestniczy w spo\u0142ecze\u0144stwie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Studiuje.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bada.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tworzy sztuk\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Uprawia nauk\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Uczestniczy w polityce.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pomaga potrzebuj\u0105cym.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ale czyni to ze \u015bwiadomo\u015bci\u0105:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>ten \u015bwiat nie jest Bogiem.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">I nie jest r\u00f3wnie\u017c nasz\u0105 ostateczn\u0105 ojczyzn\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u015awi\u0119ty Pawe\u0142 m\u00f3wi:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u201eNasza bowiem ojczyzna jest w niebie\u201d (Flp 3,20).<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ta prawda nie czyni nas mniej odpowiedzialnymi za \u015bwiat.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Czyni nas bardziej odpowiedzialnymi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Poniewa\u017c wiemy, \u017ce nasze \u017cycie ma wieczne przeznaczenie.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">26. Jak rozpozna\u0107 znaturalizowane chrze\u015bcija\u0144stwo?<\/h1>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mo\u017cemy zada\u0107 kilka prostych pyta\u0144.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Pierwsze pytanie: czy m\u00f3wi si\u0119 o Chrystusie, czy tylko o warto\u015bciach?<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Je\u015bli Jezus pojawia si\u0119 jedynie jako moralna inspiracja, istnieje problem.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Drugie pytanie: czy m\u00f3wi si\u0119 o grzechu?<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Je\u015bli wszystko wyja\u015bnia si\u0119 za pomoc\u0105 \u201eb\u0142\u0119d\u00f3w\u201d, \u201eproces\u00f3w\u201d czy \u201eokoliczno\u015bci\u201d, mog\u0142a zosta\u0107 utracona biblijna kategoria grzechu.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Trzecie pytanie: czy g\u0142osi si\u0119 nawr\u00f3cenie?<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ewangelia zawsze wzywa nas do nawr\u00f3cenia.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Czwarte pytanie: czy m\u00f3wi si\u0119 o \u0142asce?<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Je\u015bli wszystko zale\u017cy od naszych zdolno\u015bci, mamy do czynienia z redukcj\u0105 naturalistyczn\u0105.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Pi\u0105te pytanie: czy m\u00f3wi si\u0119 o sakramentach?<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u017bycie chrze\u015bcija\u0144skie ma struktur\u0119 sakramentaln\u0105.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Sz\u00f3ste pytanie: czy m\u00f3wi si\u0119 o \u017cyciu wiecznym?<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Chrze\u015bcija\u0144stwo kieruje wzrok ku wiecznej komunii z Bogiem.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Si\u00f3dme pytanie: czy krzy\u017c zajmuje centralne miejsce?<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Je\u017celi krzy\u017c znika, co\u015b istotnego zosta\u0142o utracone.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">\u00d3sme pytanie: czy Chrystus jest przedstawiany jako Zbawiciel, czy po prostu jako nauczyciel?<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Odpowied\u017a natychmiast pokazuje, jaki rodzaj chrze\u015bcija\u0144stwa g\u0142osimy.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">27. Jak mo\u017cemy na nowo odnale\u017a\u0107 chrze\u015bcija\u0144stwo nadprzyrodzone?<\/h1>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Odpowied\u017a nie polega na porzuceniu rozumu ani odrzuceniu kultury.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Chodzi o <strong>powr\u00f3t do centrum<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">A centrum stanowi Chrystus.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie ideologia.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie estetyka.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie nostalgia.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie to\u017csamo\u015b\u0107 polityczna.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie wojna kulturowa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie zbi\u00f3r warto\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Chrystus.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wszystko musi zaczyna\u0107 si\u0119 w Nim i w Nim si\u0119 ko\u0144czy\u0107.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">28. Pierwsze zastosowanie praktyczne: powr\u00f3t do modlitwy<\/h1>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Je\u017celi chcemy przezwyci\u0119\u017cy\u0107 czysto naturaln\u0105 religijno\u015b\u0107, musimy na nowo odkry\u0107 modlitw\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie tylko czyta\u0107 o Bogu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rozmawia\u0107 z Bogiem.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie tylko publikowa\u0107 duchowe cytaty.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kl\u0119ka\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie tylko s\u0142ucha\u0107 religijnych podcast\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zachowa\u0107 milczenie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Modlitwa przypomina nam co\u015b zasadniczego:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Nie jestem Bogiem.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Potrzebuj\u0119 przyjmowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Potrzebuj\u0119 prosi\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Potrzebuj\u0119 dzi\u0119kowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Potrzebuj\u0119 adorowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Potrzebuj\u0119 \u017ca\u0142owa\u0107.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">29. Drugie zastosowanie: ponowne odkrycie spowiedzi<\/h1>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Spowied\u017a jest jedn\u0105 z wielkich odpowiedzi na znaturalizowane chrze\u015bcija\u0144stwo.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dlaczego?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Poniewa\u017c uznajemy tam co\u015b, co wsp\u00f3\u0142czesna kultura chce wyeliminowa\u0107:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>zgrzeszyli\u015bmy.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ale uznajemy r\u00f3wnie\u017c co\u015b jeszcze pi\u0119kniejszego:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>B\u00f3g mo\u017ce nam przebaczy\u0107.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Spowied\u017a niszczy dwa b\u0142\u0119dy.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pierwszy:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eJestem doskona\u0142y\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Drugi:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eJestem beznadziejnie winny\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Chrze\u015bcija\u0144stwo naucza:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Jeste\u015b grzesznikiem, ale mi\u0142osierdzie Boga jest wi\u0119ksze ni\u017c tw\u00f3j grzech, je\u015bli si\u0119 nawracasz.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">30. Trzecie zastosowanie: powr\u00f3t do Eucharystii<\/h1>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Eucharystia przypomina nam, \u017ce \u017cycie chrze\u015bcija\u0144skie nie polega na samodzielnym wytwarzaniu naszego zbawienia.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Najpierw otrzymujemy.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Potem dajemy.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Najpierw Chrystus ofiarowuje siebie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Potem uczymy si\u0119 oddawa\u0107 siebie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Najpierw otrzymujemy \u0142ask\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Potem mo\u017cemy przynosi\u0107 owoce.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dlatego Msza nie mo\u017ce by\u0107 traktowana jedynie jako cotygodniowy obowi\u0105zek.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jest centrum \u017cycia chrze\u015bcija\u0144skiego.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">31. Czwarte zastosowanie: ponowne odkrycie doktryny<\/h1>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Znaturalizowane chrze\u015bcija\u0144stwo rozwija si\u0119 tam, gdzie istnieje religijna niewiedza.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Je\u017celi katolik nie zna w\u0142asnej wiary, \u0142atwo zast\u0105pi chrze\u015bcija\u0144stwo w\u0142asnymi opiniami.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dlatego pilnie potrzebujemy na nowo odkry\u0107:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Katechizm;<\/li>\n\n\n\n<li>Pismo \u015awi\u0119te;<\/li>\n\n\n\n<li>Tradycj\u0119;<\/li>\n\n\n\n<li>Ojc\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a;<\/li>\n\n\n\n<li>teologi\u0119;<\/li>\n\n\n\n<li>\u017cycie \u015bwi\u0119tych;<\/li>\n\n\n\n<li>dokumenty Magisterium.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie po to, aby\u015bmy stali si\u0119 specjalistami niezdolnymi do mi\u0142o\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ale po to, aby nasza wiara zapu\u015bci\u0142a korzenie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wiara pozbawiona formacji \u0142atwo staje si\u0119 sentymentalizmem.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">32. Pi\u0105te zastosowanie: ponowne odkrycie sensu ofiary<\/h1>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u017byjemy w kulturze, kt\u00f3ra stara si\u0119 wyeliminowa\u0107 wszelki dyskomfort.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ale chrze\u015bcija\u0144stwo posiada inne s\u0142owo:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>ofiara.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Post.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pokuta.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Umartwienie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wyrzeczenie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Milczenie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dyscyplina.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hojno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u0142u\u017cba.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wszystko to wychowuje serce.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Poniewa\u017c cz\u0142owiek, kt\u00f3ry nigdy nie nauczy\u0142 si\u0119 m\u00f3wi\u0107 sobie \u201enie\u201d, b\u0119dzie mia\u0142 ogromne trudno\u015bci z powiedzeniem \u201etak\u201d Bogu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wolno\u015b\u0107 chrze\u015bcija\u0144ska nie oznacza pos\u0142usze\u0144stwa ka\u017cdemu z naszych pragnie\u0144.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Oznacza wolno\u015b\u0107 do wybierania dobra.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">33. Sz\u00f3ste zastosowanie: nauczy\u0107 si\u0119 \u017cy\u0107 pod pr\u0105d<\/h1>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Chrze\u015bcijanin nie powinien nieustannie szuka\u0107 konfliktu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ale nie powinien r\u00f3wnie\u017c ba\u0107 si\u0119 \u017cy\u0107 wed\u0142ug Ewangelii, kiedy wchodzi ona w konflikt z dominuj\u0105cymi tendencjami.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kiedy kultura m\u00f3wi:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eKa\u017cde pragnienie powinno zosta\u0107 zaspokojone\u201d,<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">chrze\u015bcijanin odpowiada:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Nie ka\u017cde pragnienie jest dobre.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kiedy m\u00f3wi:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201ePrawda zale\u017cy od ka\u017cdego cz\u0142owieka\u201d,<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">odpowiada:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Prawda istnieje.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kiedy m\u00f3wi:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eReligia jest prywatn\u0105 opini\u0105\u201d,<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">odpowiada:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>B\u00f3g istnieje.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kiedy m\u00f3wi:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201e\u015amier\u0107 jest ko\u0144cem\u201d,<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">odpowiada:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Chrystus zmartwychwsta\u0142.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kiedy m\u00f3wi:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eCz\u0142owiek zbawia sam siebie\u201d,<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">odpowiada:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Potrzebujemy Zbawiciela.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">34. Niebezpiecze\u0144stwo przekszta\u0142cenia chrze\u015bcija\u0144stwa w ideologi\u0119<\/h1>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Istnieje r\u00f3wnie\u017c niebezpiecze\u0144stwo dla tych, kt\u00f3rzy chc\u0105 walczy\u0107 ze znaturalizowanym chrze\u015bcija\u0144stwem.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mo\u017cemy przej\u015b\u0107 od skrajno\u015bci chrze\u015bcija\u0144stwa bez doktryny do skrajno\u015bci doktryny bez \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mo\u017cemy nieustannie m\u00f3wi\u0107 o tradycji, liturgii, moralno\u015bci, polityce i kulturze, zapominaj\u0105c o mi\u0142o\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mo\u017cemy s\u0142usznie broni\u0107 prawdy, a jednak czyni\u0107 to z sercem niezdolnym do mi\u0142o\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mo\u017cemy wygrywa\u0107 dyskusje i traci\u0107 dusze.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">By\u0142aby to inna forma naturalizacji: przekszta\u0142cenie wiary w to\u017csamo\u015b\u0107 kulturow\u0105 lub ideologiczn\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Prawdziwa tradycja katolicka nie jest ideologi\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jest \u017cywym przekazywaniem wiary apostolskiej, kt\u00f3r\u0105 Ko\u015bci\u00f3\u0142 otrzyma\u0142 od Chrystusa i Aposto\u0142\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">A jej centrum nadal stanowi Chrystus.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">35. Tradycja nie oznacza nostalgii<\/h1>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ten punkt jest szczeg\u00f3lnie wa\u017cny.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Prawdziwa Tradycja nie polega po prostu na zachowywaniu form z przesz\u0142o\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tradycja oznacza przyjmowanie i przekazywanie tego, co Ko\u015bci\u00f3\u0142 otrzyma\u0142 od Chrystusa i Aposto\u0142\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tradycyjna liturgia katolicka mo\u017ce w pot\u0119\u017cny spos\u00f3b pom\u00f3c ponownie odkry\u0107 sens sacrum.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Muzyka sakralna mo\u017ce wznie\u015b\u0107 dusz\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Milczenie mo\u017ce nauczy\u0107 adoracji.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0141acina mo\u017ce przypomina\u0107 o powszechno\u015bci Ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Architektura sakralna mo\u017ce by\u0107 katechez\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ale \u017cadna zewn\u0119trzna forma nie mo\u017ce zast\u0105pi\u0107 wewn\u0119trznego nawr\u00f3cenia.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Liturgia ma prowadzi\u0107 nas do Chrystusa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tradycja ma prowadzi\u0107 nas do Chrystusa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Doktryna ma prowadzi\u0107 nas do Chrystusa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pobo\u017cno\u015b\u0107 ma prowadzi\u0107 nas do Chrystusa.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">36. Chrze\u015bcija\u0144stwo nadprzyrodzone przywraca cz\u0142owiekowi jego prawdziw\u0105 wielko\u015b\u0107<\/h1>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Paradoksalnie, im bardziej jest nadprzyrodzone, tym g\u0142\u0119biej chrze\u015bcija\u0144stwo dowarto\u015bciowuje cz\u0142owieka.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Poniewa\u017c nie m\u00f3wi:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eJeste\u015b po prostu inteligentnym zwierz\u0119ciem\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u00f3wi:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Zosta\u0142e\u015b stworzony dla Boga.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie m\u00f3wi:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eTwoje \u017cycie ko\u0144czy si\u0119 w grobie\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u00f3wi:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Jeste\u015b powo\u0142any do zmartwychwstania.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie m\u00f3wi:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eTwoje grzechy okre\u015blaj\u0105 ci\u0119 na zawsze\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u00f3wi:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Mo\u017cesz otrzyma\u0107 przebaczenie.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie m\u00f3wi:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eMusisz zbawi\u0107 si\u0119 w\u0142asnymi si\u0142ami\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u00f3wi:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>B\u00f3g ofiaruje ci swoj\u0105 \u0142ask\u0119.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie m\u00f3wi:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eTwoje cierpienie nie ma sensu\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u00f3wi:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Mo\u017cesz zjednoczy\u0107 je z krzy\u017cem Chrystusa.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie m\u00f3wi:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eJeste\u015b sam\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u00f3wi:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Chrystus jest z tob\u0105.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">37. Chrze\u015bcija\u0144stwo nie obiecuje po prostu lepszego \u017cycia: obiecuje nowe \u017cycie<\/h1>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">By\u0107 mo\u017ce jest to najlepszy spos\u00f3b podsumowania wszystkiego.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Chrze\u015bcija\u0144stwo nie jest po prostu metod\u0105 poprawiania \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jest g\u0142oszeniem <strong>nowego \u017cycia<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u015awi\u0119ty Pawe\u0142 wyra\u017ca to wspaniale:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u201eJe\u017celi wi\u0119c kto\u015b pozostaje w Chrystusie, jest nowym stworzeniem\u201d (2 Kor 5,17).<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nowym stworzeniem.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie po prostu cz\u0142owiekiem, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 troch\u0119 lepszy.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie zoptymalizowan\u0105 wersj\u0105 samego siebie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Istnieniem odnowionym przez \u0142ask\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">To wyja\u015bnia, dlaczego \u015bwi\u0119ci mogli \u017cy\u0107 w spos\u00f3b niezrozumia\u0142y dla \u015bwiata.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie byli po prostu lud\u017ami obdarzonymi niezwyk\u0142\u0105 dyscyplin\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Byli m\u0119\u017cczyznami i kobietami przemienionymi przez Boga.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">38. Prawdziwe chrze\u015bcija\u0144stwo zaczyna si\u0119 tam, gdzie ko\u0144czy si\u0119 samowystarczalny cz\u0142owiek<\/h1>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wsp\u00f3\u0142czesny cz\u0142owiek chce kontroli.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kontroli nad w\u0142asnym cia\u0142em.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kontroli nad w\u0142asn\u0105 przysz\u0142o\u015bci\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kontroli nad w\u0142asnym wizerunkiem.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kontroli nad w\u0142asn\u0105 reputacj\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kontroli nad otaczaj\u0105cym go \u015brodowiskiem.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nawet kontroli nad w\u0142asn\u0105 to\u017csamo\u015bci\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ale Ewangelia zaczyna si\u0119 wtedy, gdy cz\u0142owiek odkrywa, \u017ce nie mo\u017ce sam siebie zbawi\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">I wtedy s\u0142yszy niezwyk\u0142\u0105 wiadomo\u015b\u0107:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>B\u00f3g przyszed\u0142 go szuka\u0107.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie musimy wspina\u0107 si\u0119 do Boga o w\u0142asnych si\u0142ach.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u00f3g zst\u0105pi\u0142 do nas.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Chrze\u015bcija\u0144stwo zaczyna si\u0119 w Betlejem.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trwa w Nazarecie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przechodzi przez Golgot\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Triumfuje w zmartwychwstaniu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rozprzestrzenia si\u0119 w Pi\u0119\u0107dziesi\u0105tnicy.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">I trwa sakramentalnie w Ko\u015bciele.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">To nie jest filozofia wymy\u015blona przez cz\u0142owieka.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">To historia zbawienia.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">39. Pytanie dla naszych czas\u00f3w: co pozosta\u0142oby, gdyby\u015bmy usun\u0119li Chrystusa?<\/h1>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mo\u017cemy przeprowadzi\u0107 bardzo prosty eksperyment.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wyobra\u017amy sobie, \u017ce jutro z chrze\u015bcija\u0144skiego dyskursu znikn\u0119\u0142yby wszystkie odniesienia do nast\u0119puj\u0105cych rzeczywisto\u015bci:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Boga;<\/li>\n\n\n\n<li>Chrystusa;<\/li>\n\n\n\n<li>grzechu;<\/li>\n\n\n\n<li>\u0142aski;<\/li>\n\n\n\n<li>krzy\u017ca;<\/li>\n\n\n\n<li>zmartwychwstania;<\/li>\n\n\n\n<li>sakrament\u00f3w;<\/li>\n\n\n\n<li>Ko\u015bcio\u0142a;<\/li>\n\n\n\n<li>modlitwy;<\/li>\n\n\n\n<li>nawr\u00f3cenia;<\/li>\n\n\n\n<li>\u017cycia wiecznego.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">A pozosta\u0142yby jedynie:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>solidarno\u015b\u0107;<\/li>\n\n\n\n<li>sprawiedliwo\u015b\u0107;<\/li>\n\n\n\n<li>r\u00f3wno\u015b\u0107;<\/li>\n\n\n\n<li>braterstwo;<\/li>\n\n\n\n<li>pok\u00f3j;<\/li>\n\n\n\n<li>godno\u015b\u0107;<\/li>\n\n\n\n<li>tolerancja;<\/li>\n\n\n\n<li>pomoc potrzebuj\u0105cym.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Czy nadal mieliby\u015bmy chrze\u015bcija\u0144stwo?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Odpowied\u017a jest jasna:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Nie w pe\u0142nym znaczeniu tego s\u0142owa.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mieliby\u015bmy warto\u015bci zgodne z chrze\u015bcija\u0144stwem.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ale utraciliby\u015bmy to, co czyni te warto\u015bci owocami \u017cycia nadprzyrodzonego.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">40. Chrze\u015bcijanin przysz\u0142o\u015bci musi na nowo odkry\u0107 s\u0142owo \u201enadprzyrodzone\u201d<\/h1>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jednym z wielkich wyzwa\u0144 ewangelizacji nast\u0119pnych dziesi\u0119cioleci b\u0119dzie by\u0107 mo\u017ce w\u0142a\u015bnie ponowne odkrycie s\u0142owa, kt\u00f3rego przestali\u015bmy u\u017cywa\u0107:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>nadprzyrodzone.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Poniewa\u017c je\u015bli nadprzyrodzono\u015b\u0107 nie istnieje, w\u00f3wczas modlitwa jest jedynie autorefleksj\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Msza jest tylko spotkaniem.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Spowied\u017a jest jedynie psychologi\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Eucharystia jest tylko symbolem.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0141aska jest jedynie metafor\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Cuda s\u0105 jedynie dawnymi opowie\u015bciami.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zmartwychwstanie jest tylko obrazem.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u015awi\u0119ci s\u0105 tylko przyk\u0142adami moralnymi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Niebo jest jedynie poetyck\u0105 nadziej\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ale je\u015bli B\u00f3g istnieje i Chrystus zmartwychwsta\u0142, wszystko si\u0119 zmienia.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Religia przestaje by\u0107 ludzk\u0105 konstrukcj\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Staje si\u0119 spotkaniem z najg\u0142\u0119bsz\u0105 rzeczywisto\u015bci\u0105, jaka istnieje:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>z samym Bogiem.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">41. Prawdziwe chrze\u015bcija\u0144stwo jest radykalnie nadprzyrodzone i radykalnie ludzkie<\/h1>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tutaj znajduje si\u0119 synteza ko\u0144cowa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie musimy wybiera\u0107 mi\u0119dzy cz\u0142owiecze\u0144stwem a nadprzyrodzono\u015bci\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sam Chrystus jest odpowiedzi\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Syn Bo\u017cy przyj\u0105\u0142 ludzk\u0105 natur\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0141aska nie zniszczy\u0142a cz\u0142owiecze\u0144stwa Chrystusa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Doprowadzi\u0142a je do pe\u0142ni.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W ten sam spos\u00f3b \u0142aska nie niszczy cz\u0142owieka.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Odnawia go.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Podnosi go.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">U\u015bwi\u0119ca go.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przeb\u00f3stwia go poprzez uczestnictwo.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dlatego prawdziwe chrze\u015bcija\u0144stwo jest g\u0142\u0119boko ludzkie w\u0142a\u015bnie dlatego, \u017ce jest g\u0142\u0119boko nadprzyrodzone.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kocha cz\u0142owieka, poniewa\u017c kocha Boga.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u0142u\u017cy cz\u0142owiekowi, poniewa\u017c rozpoznaje w nim obraz Boga.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Broni prawdy, poniewa\u017c Chrystus jest Prawd\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Chroni \u017cycie, poniewa\u017c \u017cycie pochodzi od Boga.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kocha nieprzyjaciela, poniewa\u017c Chrystus umar\u0142 za grzesznik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przebacza, poniewa\u017c samo otrzyma\u0142o przebaczenie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ma nadziej\u0119, poniewa\u017c Chrystus pokona\u0142 \u015bmier\u0107.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">42. Zako\u0144czenie: nie potrzebujemy \u201ebardziej naturalnego\u201d chrze\u015bcija\u0144stwa, lecz powrotu do nadprzyrodzonego \u017ar\u00f3d\u0142a<\/h1>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">By\u0107 mo\u017ce problemem naszych czas\u00f3w nie jest to, \u017ce istnieje zbyt wiele chrze\u015bcija\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">By\u0107 mo\u017ce problem polega na tym, \u017ce w wielu dziedzinach pr\u00f3bowali\u015bmy przekszta\u0142ci\u0107 chrze\u015bcija\u0144stwo w co\u015b, co <strong>\u015bwiat mo\u017ce zaakceptowa\u0107 bez konieczno\u015bci nawr\u00f3cenia<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sprowadzili\u015bmy Ewangeli\u0119 do warto\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jezusa do nauczyciela.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ko\u015bci\u00f3\u0142 do instytucji.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Liturgi\u0119 do uroczysto\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sakramenty do symboli.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Moralno\u015b\u0107 do zasad.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mi\u0142o\u015b\u0107 do solidarno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Modlitw\u0119 do dobrego samopoczucia.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wiar\u0119 do to\u017csamo\u015bci kulturowej.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">I w ten spos\u00f3b chrze\u015bcija\u0144stwo przestaje by\u0107 zgorszeniem.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ale r\u00f3wnie\u017c przestaje zbawia\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Poniewa\u017c Ewangelia nie zosta\u0142a g\u0142oszona po to, aby \u015bwiat powiedzia\u0142:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eJakie wspania\u0142e warto\u015bci!\u201d<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zosta\u0142a g\u0142oszona po to, aby cz\u0142owiek m\u00f3g\u0142 powiedzie\u0107:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u201ePanie, zbaw mnie!\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Chrze\u015bcija\u0144stwo nie g\u0142osi po prostu, \u017ce powinni\u015bmy sta\u0107 si\u0119 lepsi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">G\u0142osi, \u017ce <strong>B\u00f3g ofiaruje nam swoj\u0105 \u0142ask\u0119<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie g\u0142osi po prostu, \u017ce powinni\u015bmy kocha\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">G\u0142osi, \u017ce <strong>B\u00f3g pierwszy nas umi\u0142owa\u0142<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie g\u0142osi po prostu, \u017ce powinni\u015bmy przebacza\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">G\u0142osi, \u017ce <strong>Chrystus umar\u0142 za nasze grzechy<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie g\u0142osi po prostu, \u017ce powinni\u015bmy mie\u0107 nadziej\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">G\u0142osi, \u017ce <strong>Chrystus pokona\u0142 \u015bmier\u0107<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie g\u0142osi po prostu nowej etyki.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">G\u0142osi nowe stworzenie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dlatego Ko\u015bci\u00f3\u0142, wobec ka\u017cdej pr\u00f3by sprowadzenia chrze\u015bcija\u0144stwa do ludzkiej etyki, powinien ponownie z ca\u0142\u0105 moc\u0105 g\u0142osi\u0107 to, co stanowi samo centrum jego istnienia:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Chrystus jest prawdziwym Bogiem i prawdziwym cz\u0142owiekiem.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Chrystus umar\u0142 za nasze grzechy.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Chrystus zmartwychwsta\u0142.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Chrystus jest rzeczywi\u015bcie obecny w Eucharystii.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Chrystus odpuszcza grzechy.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Chrystus daje swoj\u0105 \u0142ask\u0119.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Chrystus wzywa nas do nawr\u00f3cenia.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Chrystus za\u0142o\u017cy\u0142 sw\u00f3j Ko\u015bci\u00f3\u0142.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Chrystus powr\u00f3ci.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Chrystus jest pocz\u0105tkiem i ko\u0144cem.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">I wtedy rozumiemy prawdziw\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0119 mi\u0119dzy religi\u0105 znaturalizowan\u0105 a chrze\u015bcija\u0144stwem.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Religia znaturalizowana m\u00f3wi:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u201eCzy\u0144 dobro i b\u0105d\u017a dobrym cz\u0142owiekiem\u201d.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ewangelia m\u00f3wi:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u201ePrzyjd\u017a do Chrystusa, przyjmij Jego \u0142ask\u0119, nawr\u00f3\u0107 si\u0119, id\u017a za Nim i pozw\u00f3l Mu przemieni\u0107 swoje \u017cycie\u201d.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Religia znaturalizowana mo\u017ce wyda\u0107 ludzi godnych podziwu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ale tylko \u0142aska mo\u017ce wyda\u0107 \u015bwi\u0119tych.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">A Ko\u015bci\u00f3\u0142 nie istnieje po prostu po to, aby kszta\u0142towa\u0107 dobrych obywateli.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Istnieje po to, aby prowadzi\u0107 ludzi do Chrystusa.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Poniewa\u017c na ko\u0144cu wszystkich naszych dzie\u0142, wszystkich naszych cn\u00f3t, wszystkich naszych projekt\u00f3w, wszystkich naszych dyskusji i wszystkich naszych ludzkich osi\u0105gni\u0119\u0107 pozostaje jedno pytanie naprawd\u0119 decyduj\u0105ce:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Czy znamy Chrystusa?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">A jeszcze bardziej:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Czy pozwalamy Chrystusowi \u017cy\u0107 w nas?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tutaj zaczyna si\u0119 prawdziwe chrze\u015bcija\u0144stwo.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie w samej moralno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie w ideologii.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie w kulturze.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie w sentymentalizmie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie w zbiorze warto\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>W Chrystusie.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Poniewa\u017c chrze\u015bcija\u0144stwo nie jest po prostu sposobem \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Jest \u017cyciem Chrystusa udzielanym cz\u0142owiekowi poprzez \u0142ask\u0119.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">I dlatego Ko\u015bci\u00f3\u0142, wobec ka\u017cdej pr\u00f3by sprowadzenia go do ludzkiej etyki, powinien ponownie z ca\u0142\u0105 moc\u0105 g\u0142osi\u0107 to, co stanowi samo centrum jego istnienia:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u201eJa przyszed\u0142em po to, aby owce mia\u0142y \u017cycie i mia\u0142y je w obfito\u015bci\u201d (J 10,10).<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Wprowadzenie: a gdyby\u015bmy zachowali warto\u015bci, ale utracili Ewangeli\u0119? Istnieje forma chrze\u015bcija\u0144stwa, kt\u00f3ra mo\u017ce wydawa\u0107 si\u0119 niezwykle atrakcyjna wsp\u00f3\u0142czesnemu cz\u0142owiekowi. M\u00f3wi o mi\u0142o\u015bci.M\u00f3wi o solidarno\u015bci.M\u00f3wi o braterstwie.M\u00f3wi o sprawiedliwo\u015bci.M\u00f3wi o przyj\u0119ciu drugiego cz\u0142owieka i otwarto\u015bci.M\u00f3wi o pokoju.M\u00f3wi o godno\u015bci cz\u0142owieka.M\u00f3wi o trosce o potrzebuj\u0105cych. A jednak mo\u017ce wydarzy\u0107 si\u0119 co\u015b g\u0142\u0119boko paradoksalnego: mo\u017cemy m\u00f3wi\u0107 niemal o &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":6325,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","_seopress_robots_follow":"","_seopress_robots_imageindex":"","_seopress_robots_snippet":"","_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_robots_breadcrumbs":"","_seopress_robots_freeze_modified_date":"","_seopress_robots_custom_modified_date":"","_seopress_robots_canonical":"","_seopress_social_fb_title":"","_seopress_social_fb_desc":"","_seopress_social_fb_img":"","_seopress_social_fb_img_attachment_id":0,"_seopress_social_fb_img_width":0,"_seopress_social_fb_img_height":0,"_seopress_social_twitter_title":"","_seopress_social_twitter_desc":"","_seopress_social_twitter_img":"","_seopress_social_twitter_img_attachment_id":0,"_seopress_social_twitter_img_width":0,"_seopress_social_twitter_img_height":0,"_seopress_redirections_value":"","_seopress_redirections_enabled":"","_seopress_redirections_enabled_regex":"","_seopress_redirections_logged_status":"","_seopress_redirections_param":"","_seopress_redirections_type":0,"_seopress_analysis_target_kw":"","footnotes":""},"categories":[39,53],"tags":[1907],"class_list":["post-6324","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-moralnosc-i-zycie-chrzescijanskie","category-nauka-spoleczna-kosciola","tag-naturalne-chrzescijanstwo"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6324","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6324"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6324\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6326,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6324\/revisions\/6326"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6325"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6324"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6324"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6324"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}