\u017byjemy w epoce zafascynowanej mo\u017cliwo\u015bci\u0105 przekszta\u0142cania cz\u0142owieka. Medycyna mo\u017ce zast\u0119powa\u0107 narz\u0105dy, leczy\u0107 choroby genetyczne, wszczepia\u0107 urz\u0105dzenia elektroniczne do ludzkiego cia\u0142a, znacznie przed\u0142u\u017ca\u0107 \u017cycie i modyfikowa\u0107 niekt\u00f3re funkcje biologiczne. Sztuczna inteligencja zaczyna by\u0107 w\u0142\u0105czana w dzia\u0142ania, kt\u00f3re jeszcze niedawno wydawa\u0142y si\u0119 zarezerwowane wy\u0142\u0105cznie dla cz\u0142owieka. In\u017cynieria genetyczna pozwala ingerowa\u0107 w DNA. Neurotechnologie pr\u00f3buj\u0105 \u0142\u0105czy\u0107 m\u00f3zg z maszynami. Robotyka opracowuje coraz bardziej zaawansowane protezy. A niekt\u00f3rzy badacze, filozofowie i przedsi\u0119biorcy m\u00f3wi\u0105 ju\u017c o przekroczeniu biologicznych ogranicze\u0144 naszego gatunku.<\/p>\n\n\n\n
W tym kontek\u015bcie pojawi\u0142 si\u0119 nurt my\u015blowy nazywany transhumanizmem<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n Og\u00f3lnie rzecz bior\u0105c, transhumanizm zak\u0142ada, \u017ce cz\u0142owiek nie musi koniecznie biernie akceptowa\u0107 swoich obecnych ogranicze\u0144 biologicznych. Starzenie si\u0119, choroby, niekt\u00f3re niepe\u0142nosprawno\u015bci, fizyczne os\u0142abienie, a nawet \u2014 w jego najbardziej radykalnych formach \u2014 \u015bmier\u0107 s\u0105 traktowane jako problemy, kt\u00f3re mo\u017cna by\u0142oby rozwi\u0105za\u0107 za pomoc\u0105 nauki i technologii.<\/p>\n\n\n\n Na pierwszy rzut oka niekt\u00f3re z tych cel\u00f3w mog\u0105 wydawa\u0107 si\u0119 g\u0142\u0119boko ludzkie. Kto m\u00f3g\u0142by by\u0107 przeciwny leczeniu choroby? Kto dobrowolnie wybra\u0142by pozostanie z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna leczy\u0107? Kto nie by\u0142by wdzi\u0119czny za medycyn\u0119 zdoln\u0105 \u0142agodzi\u0107 cierpienie?<\/p>\n\n\n\n Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki nie jest przeciwny nauce, medycynie ani post\u0119powi technologicznemu. Przeciwnie, tradycja chrze\u015bcija\u0144ska zawsze uznawa\u0142a warto\u015b\u0107 ludzkiego rozumu i jego zdolno\u015b\u0107 do poznawania, porz\u0105dkowania i przekszta\u0142cania \u015bwiata.<\/p>\n\n\n\n Problem pojawia si\u0119 wtedy, gdy technologia przestaje by\u0107 postrzegana jako narz\u0119dzie s\u0142u\u017c\u0105ce osobie, a zaczyna stawa\u0107 si\u0119 filozofi\u0105 dotycz\u0105c\u0105 tego, czym cz\u0142owiek jest i czym powinien si\u0119 sta\u0107<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n W tym momencie kwestia nie jest ju\u017c tylko naukowa.<\/p>\n\n\n\n Staje si\u0119 kwesti\u0105 antropologiczn\u0105.<\/p>\n\n\n\n A ostatecznie \u2014 kwesti\u0105 teologiczn\u0105.<\/p>\n\n\n\n Poniewa\u017c za pytaniem: \u201eCo mo\u017cemy zrobi\u0107 z cz\u0142owiekiem?\u201d kryje si\u0119 inne, znacznie g\u0142\u0119bsze:<\/p>\n\n\n\n \u201eKim jest cz\u0142owiek?\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n A za tym pytaniem pojawia si\u0119 jeszcze bardziej fundamentalne:<\/p>\n\n\n\n \u201eKto ma prawo decydowa\u0107 o tym, jaki cz\u0142owiek powinien by\u0107?\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n Chrze\u015bcija\u0144ska odpowied\u017a zaczyna si\u0119 w\u0142a\u015bnie tutaj: cz\u0142owiek nie stworzy\u0142 samego siebie.<\/p>\n\n\n\n Jest stworzeniem.<\/p>\n\n\n\n A bycie stworzeniem nie oznacza bycia kim\u015b gorszym, godnym pogardy czy niezdolnym. Oznacza, \u017ce nasze istnienie jest darem otrzymanym od Boga, \u017ce nasza natura posiada obiektywny porz\u0105dek oraz \u017ce nasza doskona\u0142o\u015b\u0107 nie polega na przekszta\u0142ceniu siebie w swoich w\u0142asnych bog\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Jedna z podstawowych intuicji transhumanizmu polega na interpretowaniu wielu ludzkich ogranicze\u0144 jako wad, kt\u00f3re powinny zosta\u0107 wyeliminowane.<\/p>\n\n\n\n Niekt\u00f3re ograniczenia s\u0105 rzeczywi\u015bcie konsekwencjami grzechu, choroby lub obecnego nieporz\u0105dku \u015bwiata dotkni\u0119tego upadkiem. Zwalczanie ich jest dzie\u0142em g\u0142\u0119boko ludzkim i zgodnym z wiar\u0105 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105.<\/p>\n\n\n\n Ale tutaj pojawia si\u0119 rozr\u00f3\u017cnienie o zasadniczym znaczeniu.<\/p>\n\n\n\n Nie ka\u017cde ludzkie ograniczenie jest koniecznie wad\u0105, kt\u00f3r\u0105 nale\u017cy wyeliminowa\u0107.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Cz\u0142owiek jest ograniczony, poniewa\u017c jest stworzeniem.<\/p>\n\n\n\n Nie jeste\u015bmy wszechwiedz\u0105cy.<\/p>\n\n\n\n Nie jeste\u015bmy wszechmocni.<\/p>\n\n\n\n Nie jeste\u015bmy z natury nie\u015bmiertelni.<\/p>\n\n\n\n Nie mo\u017cemy znajdowa\u0107 si\u0119 jednocze\u015bnie wsz\u0119dzie.<\/p>\n\n\n\n Nie mo\u017cemy ca\u0142kowicie kontrolowa\u0107 naszego cia\u0142a.<\/p>\n\n\n\n Nie mo\u017cemy zapobiec ka\u017cdej chorobie.<\/p>\n\n\n\n Nie mo\u017cemy w niesko\u0144czono\u015b\u0107 powstrzymywa\u0107 starzenia si\u0119.<\/p>\n\n\n\n Nie mo\u017cemy w\u0142asnymi si\u0142ami uciec od \u015bmierci.<\/p>\n\n\n\n Te cechy nie s\u0105 koniecznie jedynie przypadkowymi ograniczeniami, kt\u00f3re technologia powinna wyeliminowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n Niekt\u00f3re z nich nale\u017c\u0105 w\u0142a\u015bnie do naszego istnienia jako stworze\u0144.<\/p>\n\n\n\n Chrze\u015bcija\u0144stwo zaczyna od prawdy, kt\u00f3r\u0105 wsp\u00f3\u0142czesna mentalno\u015b\u0107 ma trudno\u015bci zaakceptowa\u0107:<\/p>\n\n\n\n cz\u0142owiek nie jest Bogiem.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Ksi\u0119ga Rodzaju przedstawia t\u0119 prawd\u0119 ju\u017c na pierwszych stronach Pisma \u015awi\u0119tego. B\u00f3g stwarza cz\u0142owieka nie jako istot\u0119 autonomiczn\u0105 i samowystarczaln\u0105, lecz jako stworzenie zale\u017cne od swego Stw\u00f3rcy.<\/p>\n\n\n\n \u201eUczy\u0144my cz\u0142owieka na Nasz obraz, podobnego Nam\u201d (Rdz 1,26).<\/p>\n\n\n\n Cz\u0142owiek posiada niezwyk\u0142\u0105 godno\u015b\u0107, poniewa\u017c zosta\u0142 stworzony na obraz Boga.<\/p>\n\n\n\n Ale w\u0142a\u015bnie dlatego jego godno\u015b\u0107 nie wynika z faktu, \u017ce sam siebie stworzy\u0142.<\/p>\n\n\n\n Jeste\u015bmy godni, poniewa\u017c B\u00f3g nas chcia\u0142.<\/p>\n\n\n\n Tutaj pojawia si\u0119 zasadnicza r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy antropologi\u0105 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105 a niekt\u00f3rymi formami transhumanizmu.<\/p>\n\n\n\n Dla chrze\u015bcija\u0144stwa godno\u015b\u0107 poprzedza nasze mo\u017cliwo\u015bci technologiczne.<\/p>\n\n\n\n W przypadku niekt\u00f3rych nurt\u00f3w transhumanizmu istnieje jednak ryzyko, \u017ce godno\u015b\u0107 cz\u0142owieka zacznie by\u0107 wi\u0105zana ze zdolno\u015bci\u0105 do modyfikowania, ulepszania lub rozszerzania w\u0142asnych mo\u017cliwo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Wtedy pojawia si\u0119 niepokoj\u0105ce pytanie:<\/p>\n\n\n\n Co dzieje si\u0119 z cz\u0142owiekiem, kt\u00f3ry nie mo\u017ce si\u0119 ulepszy\u0107?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Je\u017celi spo\u0142ecze\u0144stwo zacz\u0119\u0142oby ocenia\u0107 ludzi na podstawie ich zdolno\u015bci poznawczych, wydolno\u015bci biologicznej, d\u0142ugo\u015bci \u017cycia, produktywno\u015bci czy poziomu technologicznej optymalizacji, cz\u0142owiek s\u0142aby m\u00f3g\u0142by zosta\u0107 uznany za istot\u0119 gorsz\u0105.<\/p>\n\n\n\n Osoba starsza.<\/p>\n\n\n\n Chora.<\/p>\n\n\n\n Osoba z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105.<\/p>\n\n\n\n Embrion.<\/p>\n\n\n\n Cz\u0142owiek ubogi.<\/p>\n\n\n\n Osoba, kt\u00f3ra nie mo\u017ce zap\u0142aci\u0107 za okre\u015blone technologie.<\/p>\n\n\n\n Osoba, kt\u00f3ra po prostu chce pozosta\u0107 taka, jaka jest.<\/p>\n\n\n\n Logika chrze\u015bcija\u0144ska dzia\u0142a dok\u0142adnie odwrotnie.<\/p>\n\n\n\n Cz\u0142owiek najs\u0142abszy nie posiada mniejszej godno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n W\u0142a\u015bnie dlatego, \u017ce jego godno\u015b\u0107 nie zale\u017cy od jego zdolno\u015bci produkcyjnej.<\/p>\n\n\n\n Pokusa przekraczania ludzkich ogranicze\u0144 za pomoc\u0105 wiedzy i w\u0142adzy nie rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 wraz z komputerami, sztuczn\u0105 inteligencj\u0105 czy in\u017cynieri\u0105 genetyczn\u0105.<\/p>\n\n\n\n Jest znacznie starsza.<\/p>\n\n\n\n Znajdujemy j\u0105 symbolicznie w opowiadaniu o wie\u017cy Babel:<\/p>\n\n\n\n \u201eChod\u017acie, zbudujemy sobie miasto i wie\u017c\u0119, kt\u00f3rej wierzcho\u0142ek b\u0119dzie si\u0119ga\u0142 nieba\u201d (Rdz 11,4).<\/p>\n\n\n\n Babel przedstawia mi\u0119dzy innymi ludzkie roszczenie do osi\u0105gni\u0119cia w\u0142asnymi si\u0142ami tego, co nale\u017cy do Boga.<\/p>\n\n\n\n Problemem nie jest budowanie.<\/p>\n\n\n\n Problemem nie jest u\u017cywanie rozumu.<\/p>\n\n\n\n Problemem nie jest rozw\u00f3j technologii.<\/p>\n\n\n\n Problem polega na przekszta\u0142ceniu zdolno\u015bci technicznej w form\u0119 duchowej samowystarczalno\u015bci<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n Cz\u0142owiek mo\u017ce zbudowa\u0107 wie\u017c\u0119.<\/p>\n\n\n\n Ale nie mo\u017ce stworzy\u0107 samego siebie, aby sta\u0107 si\u0119 Bogiem.<\/p>\n\n\n\n To rozr\u00f3\u017cnienie jest zasadnicze.<\/p>\n\n\n\n Biblia nie przedstawia ludzkiej pracy jako czego\u015b z\u0142ego. Ju\u017c w Ksi\u0119dze Rodzaju cz\u0142owiek otrzymuje zadanie uprawiania i strze\u017cenia stworzenia. Ludzki rozum uczestniczy, w spos\u00f3b ograniczony, w porz\u0105dkuj\u0105cym dzia\u0142aniu Opatrzno\u015bci nad \u015bwiatem.<\/p>\n\n\n\n Technologia mo\u017ce by\u0107 dobra.<\/p>\n\n\n\n Medycyna mo\u017ce by\u0107 dobra.<\/p>\n\n\n\n Chirurgia mo\u017ce by\u0107 dobra.<\/p>\n\n\n\n Badania genetyczne mog\u0105 by\u0107 dobre.<\/p>\n\n\n\n Sztuczna inteligencja mo\u017ce mie\u0107 po\u017cyteczne zastosowania.<\/p>\n\n\n\n Kwestia moralna nigdy nie polega po prostu na pytaniu:<\/p>\n\n\n\n \u201eCzy mo\u017cemy to zrobi\u0107?\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n W\u0142a\u015bciwe pytanie brzmi:<\/p>\n\n\n\n \u201eCzy powinni\u015bmy to zrobi\u0107?\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n A jeszcze g\u0142\u0119biej:<\/p>\n\n\n\n \u201eCzy jest to zgodne z tym, czym cz\u0142owiek jest?\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n Poniewa\u017c mo\u017cliwo\u015b\u0107 techniczna nie tworzy automatycznie prawa moralnego.<\/p>\n\n\n\n Fakt, \u017ce co\u015b mo\u017cna wykona\u0107, nie oznacza jeszcze, \u017ce powinno si\u0119 to wykona\u0107.<\/p>\n\n\n\n Tradycja chrze\u015bcija\u0144ska uwa\u017ca stworzenie za rzeczywisto\u015b\u0107 powierzon\u0105 cz\u0142owiekowi.<\/p>\n\n\n\n Cz\u0142owiek otrzymuje rozum, aby poznawa\u0107.<\/p>\n\n\n\n Otrzymuje wol\u0119, aby wybiera\u0107.<\/p>\n\n\n\n Otrzymuje r\u0119ce, aby pracowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n Otrzymuje kreatywno\u015b\u0107, aby budowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n Ale \u017cadna z tych zdolno\u015bci nie czyni cz\u0142owieka absolutnym w\u0142a\u015bcicielem rzeczywisto\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Cz\u0142owiek jest zarz\u0105dc\u0105.<\/p>\n\n\n\n Nie jest absolutnym panem.<\/p>\n\n\n\n To rozr\u00f3\u017cnienie ma g\u0142\u0119bokie konsekwencje.<\/p>\n\n\n\n Lekarz, kt\u00f3ry wykorzystuje protez\u0119, aby przywr\u00f3ci\u0107 cz\u0142owiekowi zdolno\u015b\u0107 chodzenia, wykorzystuje technologi\u0119 do przywr\u00f3cenia funkcji fizycznej.<\/p>\n\n\n\n Chirurg, kt\u00f3ry wymienia zastawk\u0119 serca, leczy chorob\u0119.<\/p>\n\n\n\n Terapia genowa, kt\u00f3ra koryguje patologi\u0119, mo\u017ce by\u0107 niezwyk\u0142ym osi\u0105gni\u0119ciem medycyny.<\/p>\n\n\n\n Czym\u015b zupe\u0142nie innym jest jednak twierdzenie:<\/p>\n\n\n\n \u201eSkoro mo\u017cemy technicznie ingerowa\u0107 w organizm cz\u0142owieka, mo\u017cemy dowolnie przeprojektowywa\u0107 ludzk\u0105 natur\u0119 zgodnie z naszymi pragnieniami\u201d.<\/p>\n\n\n\n W tym miejscu nast\u0119puje filozoficzny skok, kt\u00f3rego antropologia chrze\u015bcija\u0144ska nie mo\u017ce zaakceptowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n Leczenie nie jest tym samym co przeprojektowanie.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Przywracanie nie jest tym samym co produkowanie.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Podtrzymywanie nie jest tym samym co panowanie.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Ulepszanie chorej funkcji nie oznacza koniecznie tworzenia nowej ludzkiej natury.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Tradycyjnie medycyna stara si\u0119 leczy\u0107 chorych.<\/p>\n\n\n\n Transhumanizm w swoich najbardziej radykalnych formach mo\u017ce natomiast d\u0105\u017cy\u0107 do stworzenia innego rodzaju cz\u0142owieka.<\/p>\n\n\n\n I to rozr\u00f3\u017cnienie jest zasadnicze.<\/p>\n\n\n\n Antropologia chrze\u015bcija\u0144ska stwierdza, \u017ce cz\u0142owiek posiada natur\u0119.<\/p>\n\n\n\n Twierdzenie to mo\u017ce wydawa\u0107 si\u0119 dziwne w epoce, w kt\u00f3rej nieustannie s\u0142yszymy o to\u017csamo\u015bci, autonomii i samostanowieniu.<\/p>\n\n\n\n Ale stanowi ono jeden z fundament\u00f3w chrze\u015bcija\u0144skiej moralno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Cz\u0142owiek nie jest ca\u0142kowicie neutralnym materia\u0142em, na kt\u00f3rym ka\u017cda jednostka mo\u017ce napisa\u0107 dowolny projekt, jakiego zapragnie.<\/p>\n\n\n\n Nie jeste\u015bmy produktem, kt\u00f3ry sami wytwarzamy.<\/p>\n\n\n\n Jeste\u015bmy jedno\u015bci\u0105 cia\u0142a i duszy.<\/p>\n\n\n\n Tradycja filozoficzna i teologiczna chrze\u015bcija\u0144stwa, szczeg\u00f3lnie poprzez \u015bw. Tomasza z Akwinu, naucza, \u017ce duchowa dusza jest form\u0105 ludzkiego cia\u0142a.<\/p>\n\n\n\n Dlatego cia\u0142o nie jest po prostu przypadkowym pojemnikiem dla \u201eja\u201d.<\/p>\n\n\n\n Cia\u0142o nale\u017cy do tego, kim jeste\u015bmy.<\/p>\n\n\n\n Prawda ta nabiera ogromnego znaczenia wobec niekt\u00f3rych wsp\u00f3\u0142czesnych koncepcji, kt\u00f3re maj\u0105 tendencj\u0119 do radykalnego oddzielania osobowej to\u017csamo\u015bci od cia\u0142a.<\/p>\n\n\n\n Wizja chrze\u015bcija\u0144ska nie gardzi cia\u0142em.<\/p>\n\n\n\n Przeciwnie.<\/p>\n\n\n\n Cia\u0142o nale\u017cy do osoby.<\/p>\n\n\n\n I w\u0142a\u015bnie dlatego zas\u0142uguje na szacunek.<\/p>\n\n\n\n Ale szanowanie cia\u0142a nie oznacza przekszta\u0142cania go w przedmiot, kt\u00f3rym mo\u017cna manipulowa\u0107 bez ogranicze\u0144.<\/p>\n\n\n\n Ludzkie cia\u0142o posiada struktur\u0119 i cel.<\/p>\n\n\n\n Posiada porz\u0105dek.<\/p>\n\n\n\n A moralno\u015b\u0107 chrze\u015bcija\u0144ska uznaje, \u017ce istnieje r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy szanowaniem tego porz\u0105dku<\/strong> a arbitraln\u0105 pr\u00f3b\u0105 jego zniesienia<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n W tym miejscu dochodzimy do teologicznego centrum ca\u0142ego zagadnienia.<\/p>\n\n\n\n Dlaczego antropologia chrze\u015bcija\u0144ska uwa\u017ca za niewystarczaj\u0105cy ka\u017cdy projekt, kt\u00f3ry pr\u00f3buje zbawi\u0107 cz\u0142owieka wy\u0142\u0105cznie za pomoc\u0105 technologii?<\/p>\n\n\n\n Poniewa\u017c g\u0142\u00f3wny problem cz\u0142owieka nie jest problemem technologicznym.<\/p>\n\n\n\n Jest problemem duchowym.<\/p>\n\n\n\n Ludzko\u015b\u0107 nie potrzebuje jedynie lepszych maszyn.<\/p>\n\n\n\n Potrzebuje odkupienia.<\/p>\n\n\n\n Ksi\u0119ga Rodzaju przedstawia upadek w\u0142a\u015bnie pod znakiem pr\u00f3by uniezale\u017cnienia si\u0119 od Boga:<\/p>\n\n\n\n \u201eTak jak B\u00f3g b\u0119dziecie\u201d (por. Rdz 3,5).<\/p>\n\n\n\n To zdanie jest jednym z kluczy do zrozumienia historii ludzko\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Grzech pierworodny nie polega po prostu na zjedzeniu zakazanego owocu.<\/p>\n\n\n\n Jest buntem przeciwko porz\u0105dkowi ustanowionemu przez Boga.<\/p>\n\n\n\n Cz\u0142owiek chce samodzielnie decydowa\u0107 o dobru i z\u0142u.<\/p>\n\n\n\n Chce przesta\u0107 przyjmowa\u0107 swoje istnienie jako dar.<\/p>\n\n\n\n Chce uczyni\u0107 siebie ostatecznym kryterium rzeczywisto\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Innymi s\u0142owy:<\/p>\n\n\n\n chce by\u0107 niezale\u017cny od Boga.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Ta pokusa nadal istnieje.<\/p>\n\n\n\n Mo\u017ce przybiera\u0107 formy religijne, polityczne, filozoficzne lub technologiczne.<\/p>\n\n\n\n Radykalny transhumanizm mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 wsp\u00f3\u0142czesnym przejawem staro\u017cytnej pokusy: poszukiwania zbawienia stworzonego przez samego cz\u0142owieka.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Dawniej nie\u015bmiertelno\u015bci szukano za pomoc\u0105 mit\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n P\u00f3\u017aniej za pomoc\u0105 filozofii.<\/p>\n\n\n\n Dzi\u015b mo\u017cna jej szuka\u0107 poprzez biotechnologi\u0119, sztuczn\u0105 inteligencj\u0119, krioprezerwacj\u0119, manipulacj\u0119 genetyczn\u0105 czy po\u0142\u0105czenie m\u00f3zgu z maszyn\u0105.<\/p>\n\n\n\n J\u0119zyk si\u0119 zmienia.<\/p>\n\n\n\n Pokusa pozostaje.<\/p>\n\n\n\n Potrzebne jest tutaj wa\u017cne doprecyzowanie.<\/p>\n\n\n\n Nauka o grzechu pierworodnym nie m\u00f3wi, \u017ce cz\u0142owiek jest zasadniczo istot\u0105 z\u0142\u0105.<\/p>\n\n\n\n Ko\u015bci\u00f3\u0142 naucza dok\u0142adnie czego\u015b przeciwnego.<\/p>\n\n\n\n B\u00f3g stworzy\u0142 cz\u0142owieka dobrym.<\/p>\n\n\n\n \u201eB\u00f3g widzia\u0142, \u017ce wszystko, co uczyni\u0142, by\u0142o bardzo dobre\u201d (Rdz 1,31).<\/p>\n\n\n\n Grzech pierworodny wprowadzi\u0142 g\u0142\u0119bok\u0105 ran\u0119 w ludzk\u0105 natur\u0119.<\/p>\n\n\n\n Nie zniszczy\u0142 jej ca\u0142kowicie.<\/p>\n\n\n\n Ale pozostawi\u0142 j\u0105 zranion\u0105.<\/p>\n\n\n\n Rozum jest zaciemniony.<\/p>\n\n\n\n Wola os\u0142abiona.<\/p>\n\n\n\n Nami\u0119tno\u015bci nieuporz\u0105dkowane.<\/p>\n\n\n\n Pozostaje sk\u0142onno\u015b\u0107 do grzechu.<\/p>\n\n\n\n \u015amier\u0107 wesz\u0142a w ludzkie istnienie.<\/p>\n\n\n\n Dlatego cz\u0142owiek do\u015bwiadcza w sobie sprzeczno\u015bci, kt\u00f3rej \u017cadna technologia nie mo\u017ce ca\u0142kowicie rozwi\u0105za\u0107.<\/p>\n\n\n\n \u015awi\u0119ty Pawe\u0142 wyra\u017ca to do\u015bwiadczenie z niezwyk\u0142\u0105 si\u0142\u0105:<\/p>\n\n\n\n \u201eNie czyni\u0119 bowiem dobra, kt\u00f3rego chc\u0119, ale czyni\u0119 to z\u0142o, kt\u00f3rego nie chc\u0119\u201d (Rz 7,19).<\/p>\n\n\n\n Mo\u017cemy rozwija\u0107 niezwyk\u0142e technologie i nadal by\u0107 zdolni do nienawi\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Mo\u017cemy przed\u0142u\u017cy\u0107 \u017cycie i nadal by\u0107 egoistami.<\/p>\n\n\n\n Mo\u017cemy zwi\u0119kszy\u0107 pami\u0119\u0107 i nadal by\u0107 pyszni.<\/p>\n\n\n\n Mo\u017cemy zwi\u0119kszy\u0107 zdolno\u015bci poznawcze i nadal by\u0107 niezdolni do prawdziwej mi\u0142o\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Mo\u017cemy budowa\u0107 coraz inteligentniejsze maszyny i nadal nie potrafi\u0107 uczyni\u0107 ludzkiego serca bardziej \u015bwi\u0119tym.<\/p>\n\n\n\n Tutaj pojawia si\u0119 fundamentalna prawda:<\/p>\n\n\n\n post\u0119p techniczny nie jest automatycznie r\u00f3wnoznaczny z post\u0119pem moralnym.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Historia wsp\u00f3\u0142czesna pokazuje ten paradoks.<\/p>\n\n\n\n Ludzko\u015b\u0107 osi\u0105gn\u0119\u0142a niezwyk\u0142y post\u0119p naukowy.<\/p>\n\n\n\n Ale wiedza naukowa nie wyeliminowa\u0142a wojny.<\/p>\n\n\n\n Technologia nie wyeliminowa\u0142a niesprawiedliwo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Natychmiastowa komunikacja nie wyeliminowa\u0142a samotno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Media spo\u0142eczno\u015bciowe nie wyeliminowa\u0142y izolacji.<\/p>\n\n\n\n Zaawansowana medycyna nie wyeliminowa\u0142a l\u0119ku przed \u015bmierci\u0105.<\/p>\n\n\n\n Dobrobyt materialny nie wyeliminowa\u0142 niepokoju.<\/p>\n\n\n\n Edukacja nie wyeliminowa\u0142a z\u0142a.<\/p>\n\n\n\n Pokazuje to, \u017ce problemu cz\u0142owieka nie mo\u017cna sprowadzi\u0107 wy\u0142\u0105cznie do kwestii mo\u017cliwo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Cz\u0142owiek nie potrzebuje jedynie wi\u0119kszej zdolno\u015bci do dzia\u0142ania<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n Potrzebuje uczy\u0107 si\u0119 lepiej kocha\u0107<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n I to ca\u0142kowicie zmienia perspektyw\u0119.<\/p>\n\n\n\n Cz\u0142owiek mo\u017ce posiada\u0107 niezwyk\u0142\u0105 pami\u0119\u0107 i wykorzystywa\u0107 j\u0105 do oszukiwania.<\/p>\n\n\n\n Mo\u017ce posiada\u0107 niezwyk\u0142\u0105 inteligencj\u0119 i wykorzystywa\u0107 j\u0105 do manipulowania.<\/p>\n\n\n\n Mo\u017ce posiada\u0107 nadzwyczajn\u0105 si\u0142\u0119 fizyczn\u0105 i wykorzystywa\u0107 j\u0105 do dominowania nad innymi.<\/p>\n\n\n\n Mo\u017ce posiada\u0107 niezwyk\u0142e narz\u0119dzia technologiczne i wykorzystywa\u0107 je do niszczenia.<\/p>\n\n\n\n Chrze\u015bcija\u0144skie pytanie nie brzmi zatem:<\/p>\n\n\n\n \u201eJak uczyni\u0107 cz\u0142owieka pot\u0119\u017cniejszym?\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n Ale:<\/p>\n\n\n\n \u201eJak uczyni\u0107 cz\u0142owieka lepszym?\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n A chrze\u015bcija\u0144ska odpowied\u017a nie jest technologi\u0105.<\/p>\n\n\n\n Jest ni\u0105 \u0142aska.<\/p>\n\n\n\n Jest to szczeg\u00f3lnie interesuj\u0105ce, poniewa\u017c chrze\u015bcija\u0144stwo r\u00f3wnie\u017c m\u00f3wi o radykalnej przemianie cz\u0142owieka.<\/p>\n\n\n\n \u015awi\u0119ty Pawe\u0142 pisze:<\/p>\n\n\n\n \u201ePrzemieniajcie si\u0119 przez odnowienie umys\u0142u\u201d (Rz 12,2).<\/p>\n\n\n\n Chrze\u015bcija\u0144ska przemiana zaczyna si\u0119 we wn\u0119trzu.<\/p>\n\n\n\n Nie polega na zast\u0105pieniu ludzkiego cia\u0142a maszyn\u0105.<\/p>\n\n\n\n Polega na pozwoleniu, aby \u0142aska uzdrawia\u0142a i podnosi\u0142a cz\u0142owieka.<\/p>\n\n\n\n Nie d\u0105\u017cy do stworzenia \u201enadcz\u0142owieka\u201d.<\/p>\n\n\n\n D\u0105\u017cy do przemiany grzesznika w \u015bwi\u0119tego.<\/p>\n\n\n\n R\u00f3\u017cnica jest ogromna.<\/p>\n\n\n\n Transhumanizm pr\u00f3buje przekroczy\u0107 ludzk\u0105 kondycj\u0119 poprzez technologiczn\u0105 w\u0142adz\u0119.<\/p>\n\n\n\n Chrze\u015bcija\u0144stwo pragnie pozwoli\u0107 cz\u0142owiekowi, poprzez \u0142ask\u0119 Bo\u017c\u0105, osi\u0105gn\u0105\u0107 jego prawdziw\u0105 pe\u0142ni\u0119.<\/p>\n\n\n\n Transhumanizm mo\u017ce marzy\u0107 o pokonaniu \u015bmierci za pomoc\u0105 biologii.<\/p>\n\n\n\n Chrze\u015bcija\u0144stwo g\u0142osi zmartwychwstanie cia\u0142a.<\/p>\n\n\n\n Transhumanizm mo\u017ce poszukiwa\u0107 technologicznie udoskonalonej ludzko\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Chrze\u015bcija\u0144stwo g\u0142osi ludzko\u015b\u0107 odkupion\u0105 i uwielbion\u0105.<\/p>\n\n\n\n I tutaj znajdujemy jedn\u0105 z najpi\u0119kniejszych prawd wiary chrze\u015bcija\u0144skiej.<\/p>\n\n\n\n Odpowiedzi\u0105 Boga na problem cz\u0142owieka nie jest zniszczenie ludzkiej natury, lecz przyj\u0119cie jej, uzdrowienie i wyniesienie.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Centrum chrze\u015bcija\u0144stwa stanowi Wcielenie.<\/p>\n\n\n\n \u201eA S\u0142owo sta\u0142o si\u0119 cia\u0142em i zamieszka\u0142o w\u015br\u00f3d nas\u201d (J 1,14).<\/p>\n\n\n\n To stwierdzenie posiada ogromne konsekwencje antropologiczne.<\/p>\n\n\n\n B\u00f3g nie zbawia cz\u0142owieka przez pogard\u0119 dla jego cia\u0142a.<\/p>\n\n\n\n Syn Bo\u017cy przyj\u0105\u0142 prawdziw\u0105 ludzk\u0105 natur\u0119.<\/p>\n\n\n\n Narodzi\u0142 si\u0119.<\/p>\n\n\n\n Dorasta\u0142.<\/p>\n\n\n\n Pracowa\u0142.<\/p>\n\n\n\n By\u0142 g\u0142odny.<\/p>\n\n\n\n By\u0142 spragniony.<\/p>\n\n\n\n M\u0119czy\u0142 si\u0119.<\/p>\n\n\n\n P\u0142aka\u0142.<\/p>\n\n\n\n Cierpia\u0142.<\/p>\n\n\n\n Umar\u0142.<\/p>\n\n\n\n I zmartwychwsta\u0142 w ciele.<\/p>\n\n\n\n Materia nie jest z\u0142a.<\/p>\n\n\n\n Cia\u0142o nie jest wi\u0119zieniem, od kt\u00f3rego powinni\u015bmy ucieka\u0107.<\/p>\n\n\n\n Stworzenie nie jest b\u0142\u0119dem, kt\u00f3ry powinni\u015bmy naprawi\u0107 za pomoc\u0105 doskonalszej technologii.<\/p>\n\n\n\n Stworzenie jest dobre, poniewa\u017c pochodzi od Boga.<\/p>\n\n\n\n Ale zosta\u0142o zranione przez grzech i oczekuje ostatecznego odnowienia.<\/p>\n\n\n\n Dlatego chrze\u015bcija\u0144ska nadzieja nie polega na porzuceniu cia\u0142a.<\/p>\n\n\n\n Polega na zmartwychwstaniu cia\u0142a<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n Credo nie m\u00f3wi po prostu: \u201eWierz\u0119 w nie\u015bmiertelno\u015b\u0107 duszy\u201d.<\/p>\n\n\n\n Wiara katolicka wyznaje:<\/p>\n\n\n\n \u201eWierz\u0119 w zmartwychwstanie cia\u0142a\u201d.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Ta prawda jest g\u0142\u0119boko kontrkulturowa.<\/p>\n\n\n\n Chrze\u015bcija\u0144stwo nie obiecuje przemiany w istoty cyfrowe.<\/p>\n\n\n\n Nie obiecuje wieczno\u015bci wyprodukowanej w laboratorium.<\/p>\n\n\n\n Obiecuje co\u015b niesko\u0144czenie wi\u0119kszego:<\/p>\n\n\n\n \u017ce sam B\u00f3g wskrzesi cz\u0142owieka.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Ten punkt zas\u0142uguje na szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119.<\/p>\n\n\n\n Za\u0142\u00f3\u017cmy hipotetycznie, \u017ce nauka mog\u0142aby pewnego dnia przed\u0142u\u017cy\u0107 ludzkie \u017cycie o setki lat.<\/p>\n\n\n\n By\u0142oby to czym\u015b niezwyk\u0142ym.<\/p>\n\n\n\n Ale nie rozwi\u0105za\u0142oby fundamentalnego problemu.<\/p>\n\n\n\n Poniewa\u017c niesko\u0144czenie przed\u0142u\u017cone \u017cycie nadal nie by\u0142oby chrze\u015bcija\u0144skim \u017cyciem wiecznym.<\/p>\n\n\n\n \u017bycie wieczne nie polega po prostu na posiadaniu wi\u0119kszej ilo\u015bci czasu.<\/p>\n\n\n\n Polega na uczestnictwie w \u017cyciu Boga.<\/p>\n\n\n\n Jezus Chrystus m\u00f3wi:<\/p>\n\n\n\n \u201eA to jest \u017cycie wieczne: aby znali Ciebie, jedynego prawdziwego Boga, oraz Tego, kt\u00f3rego pos\u0142a\u0142e\u015b, Jezusa Chrystusa\u201d (J 17,3).<\/p>\n\n\n\n Chrze\u015bcija\u0144ska wieczno\u015b\u0107 nie jest po prostu niesko\u0144czonym trwaniem.<\/p>\n\n\n\n Jest komuni\u0105 z Bogiem.<\/p>\n\n\n\n Dlatego \u017cadna technologia nie mo\u017ce jej wytworzy\u0107.<\/p>\n\n\n\n Mo\u017cemy modyfikowa\u0107 tkanki.<\/p>\n\n\n\n Mo\u017cemy zast\u0119powa\u0107 narz\u0105dy.<\/p>\n\n\n\n Mo\u017cemy zmienia\u0107 geny.<\/p>\n\n\n\n Mo\u017cemy poprawia\u0107 okre\u015blone zdolno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Ale nie mo\u017cemy wyprodukowa\u0107 \u0142aski u\u015bwi\u0119caj\u0105cej.<\/p>\n\n\n\n Nie mo\u017cemy wyprodukowa\u0107 Bo\u017cego dzieci\u0119ctwa.<\/p>\n\n\n\n Nie mo\u017cemy wyprodukowa\u0107 wizji uszcz\u0119\u015bliwiaj\u0105cej.<\/p>\n\n\n\n Nie mo\u017cemy wyprodukowa\u0107 nieba.<\/p>\n\n\n\n Zbawienie nie jest produktem technologicznym.<\/p>\n\n\n\n Jest darem Boga.<\/p>\n\n\n\n Ba\u0142wochwalstwo nie polega jedynie na kl\u0119kaniu przed pos\u0105giem.<\/p>\n\n\n\n Mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c polega\u0107 na przypisywaniu stworzeniu tego, co nale\u017cy wy\u0142\u0105cznie do Boga.<\/p>\n\n\n\n Technologia jest ludzkim wytworem.<\/p>\n\n\n\n Jest owocem rozumu, kt\u00f3ry B\u00f3g da\u0142 cz\u0142owiekowi.<\/p>\n\n\n\n Ale kiedy technologii zaczyna si\u0119 ufa\u0107 absolutnie, mo\u017ce ona sta\u0107 si\u0119 bo\u017ckiem.<\/p>\n\n\n\n Dzieje si\u0119 tak wtedy, gdy oczekujemy od niej tego, co mo\u017ce da\u0107 tylko B\u00f3g.<\/p>\n\n\n\n Kiedy oczekujemy, \u017ce wyeliminuje ka\u017cd\u0105 chorob\u0119.<\/p>\n\n\n\n Ka\u017cde cierpienie.<\/p>\n\n\n\n \u015amier\u0107.<\/p>\n\n\n\n \u017be okre\u015bli dobro i z\u0142o.<\/p>\n\n\n\n \u017be rozwi\u0105\u017ce samotno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n \u017be nada sens \u017cyciu.<\/p>\n\n\n\n \u017be zdecyduje, kto mo\u017ce \u017cy\u0107.<\/p>\n\n\n\n \u017be ustanowi, co znaczy by\u0107 cz\u0142owiekiem.<\/p>\n\n\n\n W tym momencie technologia przestaje by\u0107 narz\u0119dziem.<\/p>\n\n\n\n Staje si\u0119 rodzajem \u015bwieckiego zbawiciela.<\/p>\n\n\n\n A historia ludzko\u015bci zna a\u017c nazbyt dobrze niebezpiecze\u0144stwa fa\u0142szywych zbawicieli.<\/p>\n\n\n\n Istnieje tutaj r\u00f3wnie\u017c g\u0142\u0119boka sprzeczno\u015b\u0107 duchowa.<\/p>\n\n\n\n Wsp\u00f3\u0142czesny cz\u0142owiek mo\u017ce uwa\u017ca\u0107 \u015bmier\u0107 za absolutny absurd, a jednocze\u015bnie pr\u00f3bowa\u0107 usun\u0105\u0107 j\u0105 za pomoc\u0105 technologii.<\/p>\n\n\n\n Wiara chrze\u015bcija\u0144ska naucza natomiast, \u017ce \u015bmier\u0107 jest rzeczywi\u015bcie wrogiem, cho\u0107 nie ma ostatniego s\u0142owa.<\/p>\n\n\n\n \u015awi\u0119ty Pawe\u0142 m\u00f3wi:<\/p>\n\n\n\n \u201eJako ostatni wr\u00f3g zostanie pokonana \u015bmier\u0107\u201d (1 Kor 15,26).<\/p>\n\n\n\n Chrze\u015bcija\u0144stwo nie wychwala \u015bmierci.<\/p>\n\n\n\n Sam Chrystus zap\u0142aka\u0142 przy grobie \u0141azarza.<\/p>\n\n\n\n Ko\u015bci\u00f3\u0142 towarzyszy chorym.<\/p>\n\n\n\n Modli si\u0119 za umieraj\u0105cych.<\/p>\n\n\n\n Udziela namaszczenia chorych.<\/p>\n\n\n\n Popiera medycyn\u0119.<\/p>\n\n\n\n Broni \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n Ale nie obiecuje, \u017ce medycyna mo\u017ce przekszta\u0142ci\u0107 nasze ziemskie istnienie w \u017cycie trwaj\u0105ce bez ko\u0144ca.<\/p>\n\n\n\n \u015amier\u0107 przypomina cz\u0142owiekowi, \u017ce nie jest Bogiem.<\/p>\n\n\n\n A w\u0142a\u015bnie dlatego, \u017ce nie jeste\u015bmy Bogiem, potrzebujemy Boga.<\/p>\n\n\n\n Jedn\u0105 z nadziei transhumanizmu jest pokonanie starzenia si\u0119.<\/p>\n\n\n\n Z medycznego punktu widzenia uzasadnione i po\u017c\u0105dane jest zwalczanie chor\u00f3b zwi\u0105zanych z wiekiem.<\/p>\n\n\n\n Ale z punktu widzenia antropologii chrze\u015bcija\u0144skiej powinni\u015bmy odr\u00f3\u017cni\u0107 leczenie choroby<\/strong> od uznania \u015bmiertelno\u015bci cz\u0142owieka za b\u0142\u0105d, kt\u00f3ry technologia powinna wyeliminowa\u0107<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n Staro\u015b\u0107 ma r\u00f3wnie\u017c wymiar duchowy.<\/p>\n\n\n\n Cz\u0142owiek starszy przypomina spo\u0142ecze\u0144stwu, \u017ce warto\u015b\u0107 cz\u0142owieka nie zale\u017cy od jego produktywno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Przypomina, \u017ce \u017cycia ludzkiego nie mo\u017cna mierzy\u0107 wy\u0142\u0105cznie kategoriami ekonomicznymi.<\/p>\n\n\n\n Przypomina, \u017ce potrzebujemy siebie nawzajem.<\/p>\n\n\n\n I przypomina nam co\u015b, co nasza kultura pr\u00f3buje ukry\u0107:<\/p>\n\n\n\n jeste\u015bmy \u015bmiertelni.<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u015awiadomo\u015b\u0107 ta mo\u017ce by\u0107 g\u0142\u0119boko zdrowa.<\/p>\n\n\n\n \u015amier\u0107 nie powinna sta\u0107 si\u0119 obsesj\u0105, ale \u015bwiadomo\u015b\u0107 naszej \u015bmiertelno\u015bci mo\u017ce pom\u00f3c nam uporz\u0105dkowa\u0107 \u017cycie.<\/p>\n\n\n\n \u201eNaucz nas liczy\u0107 dni nasze, aby\u015bmy osi\u0105gn\u0119li m\u0105dro\u015b\u0107 serca\u201d (Ps 90,12).<\/p>\n\n\n\n Kolejna fundamentalna r\u00f3\u017cnica dotyczy cierpienia.<\/p>\n\n\n\n Medycyna powinna zwalcza\u0107 cierpienie, kt\u00f3rego mo\u017cna unikn\u0105\u0107.<\/p>\n\n\n\n Chrze\u015bcija\u0144stwo nigdy nie naucza, \u017ce powinni\u015bmy szuka\u0107 b\u00f3lu dla samego b\u00f3lu.<\/p>\n\n\n\n Ale r\u00f3wnie\u017c nie twierdzi, \u017ce ka\u017cde cierpienie jest pozbawione sensu.<\/p>\n\n\n\n Tutaj spotykamy jeden z wielkich misteri\u00f3w wiary.<\/p>\n\n\n\n Chrystus nie usun\u0105\u0142 natychmiast ca\u0142ego cierpienia \u015bwiata.<\/p>\n\n\n\n Wszed\u0142 w cierpienie.<\/p>\n\n\n\n Przyj\u0105\u0142 je.<\/p>\n\n\n\n Odkupi\u0142 je od wewn\u0105trz.<\/p>\n\n\n\n Krzy\u017c jest chrze\u015bcija\u0144sk\u0105 odpowiedzi\u0105 na cierpienie.<\/p>\n\n\n\n Nie oznacza to, \u017ce powinni\u015bmy odrzuca\u0107 post\u0119p medyczny.<\/p>\n\n\n\n Oznacza to, \u017ce osoba zachowuje swoj\u0105 godno\u015b\u0107 nawet wtedy, gdy medycyna nie mo\u017ce jej wyleczy\u0107.<\/p>\n\n\n\n I jest to fundamentalna prawda w spo\u0142ecze\u0144stwie, kt\u00f3re ryzykuje uto\u017csamienie godno\u015bci ze zdrowiem, autonomi\u0105 lub zdolno\u015bci\u0105 produkcyjn\u0105.<\/p>\n\n\n\n Chrze\u015bcija\u0144stwo g\u0142osi co\u015b radykalnego:<\/p>\n\n\n\n cz\u0142owiek chory nadal jest w pe\u0142ni cz\u0142owiekiem.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Transhumanizm stawia r\u00f3wnie\u017c problem spo\u0142eczny.<\/p>\n\n\n\n Je\u017celi okre\u015blone technologie mog\u0105 zwi\u0119ksza\u0107 ludzkie zdolno\u015bci, mo\u017ce pojawi\u0107 si\u0119 nowa forma nier\u00f3wno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Wyobra\u017amy sobie spo\u0142ecze\u0144stwo, w kt\u00f3rym mo\u017cliwe sta\u0142yby si\u0119 okre\u015blone ulepszenia genetyczne, poznawcze lub neurologiczne.<\/p>\n\n\n\n Czy by\u0142yby dobrowolne?<\/p>\n\n\n\n Czy by\u0142yby dost\u0119pne dla wszystkich?<\/p>\n\n\n\n Czy rodzice mogliby odm\u00f3wi\u0107 okre\u015blonych interwencji u swoich dzieci?<\/p>\n\n\n\n Czy mo\u017ce nadej\u015b\u0107 moment, w kt\u00f3rym kto\u015b zostanie uznany za nieodpowiedzialnego dlatego, \u017ce nie \u201eulepszy\u0142\u201d technologicznie swoich dzieci?<\/p>\n\n\n\n Pytania te nie nale\u017c\u0105 wy\u0142\u0105cznie do \u015bwiata science fiction.<\/p>\n\n\n\n Logika efektywno\u015bci mog\u0142aby ostatecznie stworzy\u0107 now\u0105 form\u0119 presji spo\u0142ecznej.<\/p>\n\n\n\n Dawniej m\u00f3wiono ludziom:<\/p>\n\n\n\n \u201eMusicie by\u0107 bogatsi\u201d.<\/p>\n\n\n\n P\u00f3\u017aniej:<\/p>\n\n\n\n \u201eMusicie by\u0107 bardziej produktywni\u201d.<\/p>\n\n\n\n Teraz mo\u017ce pojawi\u0107 si\u0119 nowe przes\u0142anie:<\/p>\n\n\n\n \u201eMusicie by\u0107 biologicznie lepsi\u201d.<\/p>\n\n\n\n Ludzko\u015b\u0107 mog\u0142aby w\u00f3wczas stworzy\u0107 now\u0105 arystokracj\u0119: opart\u0105 nie tylko na bogactwie, ale r\u00f3wnie\u017c na dost\u0119pie do technologii ulepszania cz\u0142owieka.<\/p>\n\n\n\n Chrze\u015bcija\u0144stwo musi zawsze przypomina\u0107, \u017ce \u017cadna dodatkowa zdolno\u015b\u0107 nie tworzy wi\u0119kszej godno\u015bci<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n Dziecko z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 nie ma mniejszej warto\u015bci ni\u017c sportowiec.<\/p>\n\n\n\n Osoba starsza nie ma mniejszej warto\u015bci ni\u017c cz\u0142owiek m\u0142ody.<\/p>\n\n\n\n Cz\u0142owiek chory nie ma mniejszej warto\u015bci ni\u017c cz\u0142owiek zdrowy.<\/p>\n\n\n\n Osoba o mniejszych zdolno\u015bciach intelektualnych nie ma mniejszej warto\u015bci ni\u017c naukowiec.<\/p>\n\n\n\n Godno\u015bci nie mo\u017cna kupi\u0107.<\/p>\n\n\n\n Nie mo\u017cna jej zaprogramowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n Nie mo\u017cna jej wszczepi\u0107.<\/p>\n\n\n\n Nie mo\u017cna jej pobra\u0107.<\/p>\n\n\n\n Nie mo\u017cna jej zwi\u0119kszy\u0107.<\/p>\n\n\n\n Otrzymujemy j\u0105 od Boga.<\/p>\n\n\n\n Gdyby logika transhumanistyczna uleg\u0142a radykalizacji, mog\u0142oby powsta\u0107 rozr\u00f3\u017cnienie mi\u0119dzy lud\u017ami \u201eulepszonymi\u201d a lud\u017ami \u201enaturalnymi\u201d.<\/p>\n\n\n\n Postawi\u0142oby to powa\u017cne pytanie moralne.<\/p>\n\n\n\n Czy nadal byliby r\u00f3wni?<\/p>\n\n\n\n Czy mieliby takie same prawa?<\/p>\n\n\n\n Czy ci, kt\u00f3rzy odrzuciliby okre\u015blone technologie, byliby uznawani za gorszych?<\/p>\n\n\n\n Czy zdolno\u015b\u0107 technologiczna sta\u0142aby si\u0119 kryterium selekcji spo\u0142ecznej?<\/p>\n\n\n\n Historia uczy nas, \u017ce konsekwencje mog\u0105 by\u0107 katastrofalne, gdy spo\u0142ecze\u0144stwo zaczyna klasyfikowa\u0107 ludzi wed\u0142ug ich warto\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Doktryna chrze\u015bcija\u0144ska oferuje zupe\u0142nie inne kryterium:<\/p>\n\n\n\n ka\u017cdy cz\u0142owiek posiada nienaruszaln\u0105 godno\u015b\u0107, poniewa\u017c zosta\u0142 stworzony na obraz Boga.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Godno\u015b\u0107 ta nie wzrasta wraz z inteligencj\u0105.<\/p>\n\n\n\n Nie zmniejsza si\u0119 z powodu choroby.<\/p>\n\n\n\n Nie znika wraz z wiekiem.<\/p>\n\n\n\n Nie zale\u017cy od autonomii.<\/p>\n\n\n\n Nie zale\u017cy od produktywno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Nie zale\u017cy od poziomu rozwoju technologicznego.<\/p>\n\n\n\n Innym niebezpiecze\u0144stwem jest przekszta\u0142cenie cia\u0142a w produkt konsumpcyjny.<\/p>\n\n\n\n Dzi\u015b zmieniam ubrania.<\/p>\n\n\n\n Jutro zmieniam cia\u0142o.<\/p>\n\n\n\n Dzi\u015b modyfikuj\u0119 sw\u00f3j wygl\u0105d.<\/p>\n\n\n\n Jutro modyfikuj\u0119 swoje zdolno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Logika rynku mo\u017ce wkroczy\u0107 w najbardziej intymny wymiar osoby.<\/p>\n\n\n\n Cia\u0142o przestaje by\u0107 przyjmowane jako cz\u0119\u015b\u0107 w\u0142asnej to\u017csamo\u015bci i staje si\u0119 konfigurowaln\u0105 platform\u0105.<\/p>\n\n\n\n Antropologia chrze\u015bcija\u0144ska naucza natomiast, \u017ce nie jestem po prostu u\u017cytkownikiem, kt\u00f3ry posiada cia\u0142o<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n Jestem osob\u0105 cielesn\u0105.<\/p>\n\n\n\n Moje cia\u0142o nale\u017cy do mojego bytu.<\/p>\n\n\n\n Nie oznacza to, \u017ce ka\u017cda modyfikacja cia\u0142a jest moralnie niedopuszczalna. Istniej\u0105 uzasadnione interwencje medyczne i konieczne terapie.<\/p>\n\n\n\n Oznacza to, \u017ce cia\u0142o nie mo\u017ce by\u0107 uwa\u017cane za moralnie neutralny materia\u0142, kt\u00f3rym mo\u017cemy dowolnie manipulowa\u0107 bez odniesienia do prawdy o osobie.<\/p>\n\n\n\n Tutaj pojawia si\u0119 kolejny fundamentalny punkt.<\/p>\n\n\n\n Jednym z najcz\u0119\u015bciej u\u017cywanych s\u0142\u00f3w w naszej kulturze jest \u201ewolno\u015b\u0107\u201d.<\/p>\n\n\n\n Ale wolno\u015b\u0107 chrze\u015bcija\u0144ska nie oznacza:<\/p>\n\n\n\n \u201eMog\u0119 robi\u0107 wszystko, czego chc\u0119\u201d.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Oznacza:<\/p>\n\n\n\n \u201eJestem zdolny wybra\u0107 dobro\u201d.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Cz\u0142owiek mo\u017ce by\u0107 technicznie niezwykle wolny, a moralnie g\u0142\u0119boko zniewolony.<\/p>\n\n\n\n Mo\u017ce posiada\u0107 niesko\u0144czone mo\u017cliwo\u015bci, a mimo to nie by\u0107 zdolnym do panowania nad swoimi nami\u0119tno\u015bciami.<\/p>\n\n\n\n Mo\u017ce mie\u0107 dost\u0119p do niezliczonych technologii, a jednocze\u015bnie nie wiedzie\u0107, dlaczego \u017cyje.<\/p>\n\n\n\n Mo\u017ce kontrolowa\u0107 maszyny i nie potrafi\u0107 kontrolowa\u0107 w\u0142asnego gniewu.<\/p>\n\n\n\n Mo\u017ce zmienia\u0107 swoje cia\u0142o i nie wiedzie\u0107, kim jest.<\/p>\n\n\n\n Prawdziwa wolno\u015b\u0107 wymaga prawdy.<\/p>\n\n\n\n Chrystus m\u00f3wi:<\/p>\n\n\n\n \u201ePoznacie prawd\u0119, a prawda was wyzwoli\u201d (J 8,32).<\/p>\n\n\n\n Dlatego ludzka wolno\u015b\u0107 potrzebuje prawdy o cz\u0142owieku.<\/p>\n\n\n\n Je\u015bli nie wiemy, czym jest cz\u0142owiek, nie mo\u017cemy r\u00f3wnie\u017c wiedzie\u0107, co oznacza go szanowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n Ko\u015bci\u00f3\u0142 nie jest powo\u0142any do odrzucania wszelkiego post\u0119pu.<\/p>\n\n\n\n Jest powo\u0142any do rozeznawania.<\/p>\n\n\n\n Chrze\u015bcijanin mo\u017ce szczerze cieszy\u0107 si\u0119 z post\u0119pu naukowego, kt\u00f3ry leczy choroby, \u0142agodzi cierpienie i pomaga ludziom.<\/p>\n\n\n\n Ale musi pami\u0119ta\u0107, \u017ce istnieje r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy:<\/p>\n\n\n\n post\u0119pem technicznym<\/strong><\/p>\n\n\n\n a<\/p>\n\n\n\n post\u0119pem ludzkim<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n Pierwszy poszerza nasze mo\u017cliwo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Drugi poprawia spos\u00f3b, w jaki z nich korzystamy.<\/p>\n\n\n\n Mo\u017cemy mie\u0107 wi\u0119cej technologii i mniej m\u0105dro\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Wi\u0119cej informacji i mniej prawdy.<\/p>\n\n\n\n Wi\u0119cej komunikacji i mniej wsp\u00f3lnoty.<\/p>\n\n\n\n Wi\u0119cej mo\u017cliwo\u015bci ingerencji i mniej roztropno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Wi\u0119cej w\u0142adzy i mniej cnoty.<\/p>\n\n\n\n Dlatego prawdziwie chrze\u015bcija\u0144skie pytanie wobec post\u0119pu naukowego nie brzmi:<\/p>\n\n\n\n \u201eCzy powinni\u015bmy zatrzyma\u0107 post\u0119p?\u201d<\/p>\n\n\n\n Ale:<\/p>\n\n\n\n \u201eJakiego rodzaju post\u0119pu chcemy?\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n Tradycja katolicka daje nam niezwyk\u0142e narz\u0119dzie do oceny tych kwestii: roztropno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n Roztropno\u015b\u0107 nie jest l\u0119kiem.<\/p>\n\n\n\n Nie jest irracjonalnym odrzucaniem nowo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Nie oznacza powrotu do przesz\u0142o\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Roztropno\u015b\u0107 oznacza w\u0142a\u015bciwe rozwa\u017cenie sposobu osi\u0105gni\u0119cia prawdziwego dobra.<\/p>\n\n\n\n Wobec nowej technologii chrze\u015bcijanin powinien pyta\u0107:<\/p>\n\n\n\n Do czego s\u0142u\u017cy?<\/p>\n\n\n\n Komu przynosi korzy\u015b\u0107?<\/p>\n\n\n\n Kogo mo\u017ce skrzywdzi\u0107?<\/p>\n\n\n\n Czy szanuje godno\u015b\u0107 cz\u0142owieka?<\/p>\n\n\n\n Czy szanuje integralno\u015b\u0107 fizyczn\u0105?<\/p>\n\n\n\n Czy szanuje \u017cycie?<\/p>\n\n\n\n Czy stworzy nowe formy nier\u00f3wno\u015bci?<\/p>\n\n\n\n Czy sprzyja cnocie, czy karmi pr\u00f3\u017cno\u015b\u0107?<\/p>\n\n\n\n Czy pomaga cz\u0142owiekowi wype\u0142ni\u0107 swoje powo\u0142anie, czy czyni z niego przedmiot?<\/p>\n\n\n\n Czy promuje s\u0142u\u017cb\u0119, czy dominacj\u0119?<\/p>\n\n\n\n Czy jest u\u017cywana do leczenia, czy do zaspokojenia obsesji kontroli?<\/p>\n\n\n\n Pytania te s\u0105 znacznie wa\u017cniejsze ni\u017c fascynacja wywo\u0142ana przez now\u0105 technologi\u0119.<\/p>\n\n\n\n Trzeba powiedzie\u0107 to jasno.<\/p>\n\n\n\n Wiara katolicka nie ma powodu ba\u0107 si\u0119 nauki.<\/p>\n\n\n\n Nauka bada stworzenie.<\/p>\n\n\n\n A stworzenie nale\u017cy do Boga.<\/p>\n\n\n\n Sam ludzki rozum jest r\u00f3wnie\u017c darem Boga.<\/p>\n\n\n\n Dlatego badania naukowe mog\u0105 by\u0107 form\u0105 s\u0142u\u017cby bli\u017aniemu.<\/p>\n\n\n\n Lekarz badaj\u0105cy chorob\u0119 pragnie \u0142agodzi\u0107 cierpienie.<\/p>\n\n\n\n Naukowiec opracowuj\u0105cy terapi\u0119 mo\u017ce dokonywa\u0107 dzie\u0142a mi\u0142osierdzia.<\/p>\n\n\n\n In\u017cynier opracowuj\u0105cy protez\u0119 mo\u017ce przywr\u00f3ci\u0107 cz\u0142owiekowi samodzielno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n Naukowiec badaj\u0105cy chorob\u0119 genetyczn\u0105 mo\u017ce pom\u00f3c wielu rodzinom.<\/p>\n\n\n\n Wszystko to mo\u017ce by\u0107 dobre.<\/p>\n\n\n\n Problem pojawia si\u0119 wtedy, gdy technologia traci pokor\u0119 i zaczyna przedstawia\u0107 si\u0119 jako kompletna filozofia \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n Nauka mo\u017ce powiedzie\u0107 nam, jak dzia\u0142a rzeczywisto\u015b\u0107.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Ale sama z siebie nie mo\u017ce powiedzie\u0107 nam, jaki jest ostateczny sens naszego istnienia.<\/p>\n\n\n\n Mo\u017ce opisywa\u0107 m\u00f3zg.<\/p>\n\n\n\n Nie mo\u017ce dowie\u015b\u0107, \u017ce cz\u0142owiek jest tylko m\u00f3zgiem.<\/p>\n\n\n\n Mo\u017ce opisywa\u0107 DNA.<\/p>\n\n\n\n Nie mo\u017ce sprowadzi\u0107 osoby do sekwencji genetycznej.<\/p>\n\n\n\n Mo\u017ce mierzy\u0107 procesy neuronalne.<\/p>\n\n\n\n Nie mo\u017ce w\u0142a\u015bciwie sprowadzi\u0107 mi\u0142o\u015bci, wolno\u015bci, sumienia moralnego i godno\u015bci do prostych obiekt\u00f3w mierzalnych bez utraty istotnej cz\u0119\u015bci ludzkiej rzeczywisto\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Antropologia chrze\u015bcija\u0144ska stwierdza, \u017ce cz\u0142owiek posiada duchow\u0105 i nie\u015bmierteln\u0105 dusz\u0119.<\/p>\n\n\n\n Oznacza to, \u017ce osoby nie mo\u017cna sprowadzi\u0107 do materii.<\/p>\n\n\n\n Chocia\u017c istniej\u0105 niezwykle wa\u017cne korelacje mi\u0119dzy aktywno\u015bci\u0105 m\u00f3zgu a my\u015bleniem, nie wynika z tego, \u017ce my\u015blenie jest po prostu maszyn\u0105 biologiczn\u0105.<\/p>\n\n\n\n Cz\u0142owiek posiada rozum i wol\u0119.<\/p>\n\n\n\n Mo\u017ce poznawa\u0107 prawd\u0119.<\/p>\n\n\n\n Mo\u017ce kocha\u0107.<\/p>\n\n\n\n Mo\u017ce po\u015bwi\u0119ci\u0107 si\u0119 dla drugiego.<\/p>\n\n\n\n Mo\u017ce z\u0142o\u017cy\u0107 ofiar\u0119 z siebie.<\/p>\n\n\n\n Mo\u017ce rozpozna\u0107 moralny obowi\u0105zek nawet wtedy, gdy nikt go nie obserwuje.<\/p>\n\n\n\n Mo\u017ce szuka\u0107 Boga.<\/p>\n\n\n\n Te wymiary wskazuj\u0105 na rzeczywisto\u015b\u0107, kt\u00f3rej czysto mechanistyczna perspektywa nie potrafi w\u0142a\u015bciwie wyja\u015bni\u0107.<\/p>\n\n\n\n Cz\u0142owiek nie jest wi\u0119c po prostu niezwykle z\u0142o\u017con\u0105 maszyn\u0105.<\/p>\n\n\n\n Jest osob\u0105.<\/p>\n\n\n\n Pytanie to b\u0119dzie pojawia\u0107 si\u0119 coraz cz\u0119\u015bciej.<\/p>\n\n\n\n Sztuczna inteligencja mo\u017ce generowa\u0107 teksty, obrazy, d\u017awi\u0119ki i odpowiedzi o niezwyk\u0142ym stopniu zaawansowania.<\/p>\n\n\n\n Ale tworzenie inteligentnych odpowiedzi nie oznacza koniecznie posiadania duchowej inteligencji.<\/p>\n\n\n\n Maszyna mo\u017ce przetwarza\u0107 informacje.<\/p>\n\n\n\n Cz\u0142owiek poznaje.<\/p>\n\n\n\n Maszyna mo\u017ce na\u015bladowa\u0107 j\u0119zyk.<\/p>\n\n\n\n Cz\u0142owiek poszukuje prawdy.<\/p>\n\n\n\n Maszyna mo\u017ce wygenerowa\u0107 w\u0142a\u015bciw\u0105 odpowied\u017a moraln\u0105.<\/p>\n\n\n\n Cz\u0142owiek do\u015bwiadcza obowi\u0105zku moralnego.<\/p>\n\n\n\n Maszyna mo\u017ce odtwarza\u0107 wyrazy uczu\u0107.<\/p>\n\n\n\n Cz\u0142owiek naprawd\u0119 kocha.<\/p>\n\n\n\n Nie mo\u017cna rozwi\u0105za\u0107 tej kwestii po prostu przez obserwacj\u0119 zewn\u0119trznego zachowania.<\/p>\n\n\n\n Antropologia chrze\u015bcija\u0144ska uwa\u017ca osob\u0119 ludzk\u0105 za nosiciela wymiaru duchowego, kt\u00f3rego nie mo\u017cna sprowadzi\u0107 do przetwarzania informacji.<\/p>\n\n\n\n Dlatego teologicznie b\u0142\u0119dne by\u0142oby my\u015blenie, \u017ce mo\u017cemy przenie\u015b\u0107 nasz\u0105 dusz\u0119 do maszyny, zapisuj\u0105c w niej wystarczaj\u0105c\u0105 ilo\u015b\u0107 informacji.<\/p>\n\n\n\n Dusza ludzka nie jest plikiem.<\/p>\n\n\n\n Osoba nie jest oprogramowaniem.<\/p>\n\n\n\n Zmartwychwstanie nie jest kopi\u0105 zapasow\u0105.<\/p>\n\n\n\n Niekt\u00f3re formy transhumanizmu zak\u0142adaj\u0105, \u017ce w przysz\u0142o\u015bci mo\u017cliwe b\u0119dzie skopiowanie struktury m\u00f3zgu cz\u0142owieka i przeniesienie jej na inne pod\u0142o\u017ce.<\/p>\n\n\n\n Nawet gdyby podobna technologia mog\u0142a kiedy\u015b odtworzy\u0107 okre\u015blone wzorce neuronalne z niezwyk\u0142\u0105 dok\u0142adno\u015bci\u0105, pozosta\u0142oby fundamentalne pytanie:<\/p>\n\n\n\n Czy taka kopia by\u0142aby rzeczywi\u015bcie t\u0105 sam\u0105 osob\u0105?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Z punktu widzenia antropologii chrze\u015bcija\u0144skiej osoba nie uto\u017csamia si\u0119 po prostu ze zbiorem danych.<\/p>\n\n\n\n To\u017csamo\u015b\u0107 osobowa posiada jedno\u015b\u0107 cielesn\u0105 i duchow\u0105.<\/p>\n\n\n\n Duszy nie mo\u017cna przenie\u015b\u0107 jak pliku.<\/p>\n\n\n\n \u017bycie ludzkie nie jest programem komputerowym.<\/p>\n\n\n\n Dlatego chrze\u015bcija\u0144stwo oferuje nadziej\u0119 niesko\u0144czenie g\u0142\u0119bsz\u0105 ni\u017c \u201ecyfrowa nie\u015bmiertelno\u015b\u0107\u201d.<\/p>\n\n\n\n B\u00f3g zna ka\u017cd\u0105 osob\u0119.<\/p>\n\n\n\n B\u00f3g nie potrzebuje jej kopiowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n B\u00f3g mo\u017ce j\u0105 wskrzesi\u0107.<\/p>\n\n\n\n Nauka o zmartwychwstaniu cia\u0142a jest by\u0107 mo\u017ce najg\u0142\u0119bsz\u0105 odpowiedzi\u0105 Ko\u015bcio\u0142a na marzenie o technologicznym pokonaniu \u015bmierci.<\/p>\n\n\n\n \u015awi\u0119ty Pawe\u0142 g\u0142osi:<\/p>\n\n\n\n \u201eSieje si\u0119 cia\u0142o cielesne, powstaje cia\u0142o duchowe\u201d (1 Kor 15,44).<\/p>\n\n\n\n Chrze\u015bcija\u0144ska nadzieja nie polega na ucieczce od cielesno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Polega na tym, \u017ce B\u00f3g doprowadzi ludzkie cia\u0142o do pe\u0142ni, kt\u00f3ra niesko\u0144czenie przewy\u017csza ka\u017cd\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 technologiczn\u0105.<\/p>\n\n\n\n Cia\u0142o uwielbione nie b\u0119dzie maszyn\u0105.<\/p>\n\n\n\n Nie b\u0119dzie sztucznie ulepszon\u0105 wersj\u0105.<\/p>\n\n\n\n B\u0119dzie ludzkim cia\u0142em przemienionym moc\u0105 Boga.<\/p>\n\n\n\n Oto r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy technologicznym projektem samousprawiedliwienia i samozbawienia<\/strong> a chrze\u015bcija\u0144skim odkupieniem<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n Pierwszy m\u00f3wi:<\/p>\n\n\n\n \u201ePokonamy samych siebie\u201d.<\/p>\n\n\n\n Drugi g\u0142osi:<\/p>\n\n\n\n \u201eB\u00f3g nas zbawi\u201d.<\/p>\n\n\n\n Pierwszy rodzi si\u0119 z samowystarczalno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Drugi z \u0142aski.<\/p>\n\n\n\n Technologia mo\u017ce sprzyja\u0107 szczeg\u00f3lnie subtelnej formie pychy.<\/p>\n\n\n\n Wsp\u00f3\u0142czesny cz\u0142owiek mo\u017ce doj\u015b\u0107 do przekonania:<\/p>\n\n\n\n \u201eJe\u015bli mog\u0119 to zrobi\u0107, nie musz\u0119 akceptowa\u0107 \u017cadnych ogranicze\u0144\u201d.<\/p>\n\n\n\n Ale ograniczenie nie zawsze jest wrogiem wolno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Czasami ukazuje nasz\u0105 kondycj\u0119 stworzenia.<\/p>\n\n\n\n Dziecko musi otrzymywa\u0107.<\/p>\n\n\n\n Chory potrzebuje pomocy.<\/p>\n\n\n\n Osoba starsza potrzebuje opieki.<\/p>\n\n\n\n Cz\u0142owiek potrzebuje odpoczynku.<\/p>\n\n\n\n Wszyscy potrzebujemy przebaczenia.<\/p>\n\n\n\n Wszyscy potrzebujemy kocha\u0107 i by\u0107 kochani.<\/p>\n\n\n\n Wszyscy potrzebujemy Boga.<\/p>\n\n\n\n Kultura samowystarczalno\u015bci uwa\u017ca te zale\u017cno\u015bci za wady.<\/p>\n\n\n\n Antropologia chrze\u015bcija\u0144ska mo\u017ce postrzega\u0107 je r\u00f3wnie\u017c jako mo\u017cliwo\u015bci komunii.<\/p>\n\n\n\n Cz\u0142owiek nie zosta\u0142 stworzony po to, aby by\u0107 samowystarczalny.<\/p>\n\n\n\n Zosta\u0142 stworzony dla Boga i dla innych.<\/p>\n\n\n\n Jednym z wielkich stwierdze\u0144 tradycji katolickiej jest to, \u017ce \u0142aska nie niszczy natury, lecz j\u0105 udoskonala<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n To ma fundamentalne znaczenie.<\/p>\n\n\n\n Chrze\u015bcija\u0144ska odpowied\u017a na transhumanizm nie polega na pogardzie dla ludzkiej natury.<\/p>\n\n\n\n Polega na uznaniu, \u017ce ludzka natura posiada w\u0142asn\u0105 doskona\u0142o\u015b\u0107, a ponadto jest powo\u0142ana do nadprzyrodzonego wyniesienia.<\/p>\n\n\n\n Cz\u0142owiek zosta\u0142 stworzony dla czego\u015b wi\u0119kszego ni\u017c niesko\u0144czenie przed\u0142u\u017cone istnienie biologiczne.<\/p>\n\n\n\n Zosta\u0142 stworzony dla Boga.<\/p>\n\n\n\n Ludzkie powo\u0142anie niesko\u0144czenie przewy\u017csza ka\u017cdy projekt technologicznego ulepszania.<\/p>\n\n\n\n Celem cz\u0142owieka nie jest stanie si\u0119 istot\u0105 technologicznie doskonalsz\u0105.<\/p>\n\n\n\n Celem jest stanie si\u0119, przez \u0142ask\u0119, dzieckiem Boga i uczestnikiem Jego \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n Mo\u017cemy tutaj u\u017cy\u0107 prowokuj\u0105cego sformu\u0142owania:<\/p>\n\n\n\n Ko\u015bci\u00f3\u0142 r\u00f3wnie\u017c wierzy w doskonalenie cz\u0142owieka.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Ale nazywa je \u015bwi\u0119to\u015bci\u0105.<\/p>\n\n\n\n \u015awi\u0119ty nie jest kim\u015b biologicznie lepszym.<\/p>\n\n\n\n Jest kim\u015b, czyja wola zosta\u0142a upodobniona do Boga.<\/p>\n\n\n\n \u015awi\u0119ty Franciszek z Asy\u017cu nie potrzebowa\u0142 ulepszonej inteligencji.<\/p>\n\n\n\n \u015awi\u0119ta Teresa z \u00c1vili nie potrzebowa\u0142a implant\u00f3w neuronalnych.<\/p>\n\n\n\n \u015awi\u0119ty J\u00f3zef nie potrzebowa\u0142 sztucznego przed\u0142u\u017cania \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n M\u0119czennicy nie potrzebowali eliminacji cierpienia.<\/p>\n\n\n\n Chrze\u015bcija\u0144ska wielko\u015b\u0107 nie polega na posiadaniu wi\u0119kszej w\u0142adzy.<\/p>\n\n\n\n Polega na wi\u0119kszej mi\u0142o\u015bci.<\/p>\n\n\n\n \u015awi\u0119to\u015b\u0107 jest zatem radykaln\u0105 krytyk\u0105 idea\u0142u transhumanistycznego, gdy rozumie si\u0119 go jako absolutne samoprzekraczanie.<\/p>\n\n\n\n \u015awi\u0119ty nie m\u00f3wi:<\/p>\n\n\n\n \u201eSam stan\u0119 si\u0119 doskona\u0142y\u201d.<\/strong><\/p>\n\n\n\n M\u00f3wi:<\/p>\n\n\n\n \u201ePanie, uczy\u0144 mnie \u015bwi\u0119tym\u201d.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Nie wystarczy krytykowa\u0107 transhumanizmu na poziomie intelektualnym.<\/p>\n\n\n\n Chrze\u015bcijanin powinien \u017cy\u0107 konkretnie.<\/p>\n\n\n\n Po pierwsze, powinien mie\u0107 zdrow\u0105 relacj\u0119 z technologi\u0105.<\/p>\n\n\n\n Nie demonizowa\u0107 jej.<\/p>\n\n\n\n Ale r\u00f3wnie\u017c nie ub\u00f3stwia\u0107.<\/p>\n\n\n\n U\u017cywa\u0107 jej.<\/p>\n\n\n\n Nie s\u0142u\u017cy\u0107 jej.<\/p>\n\n\n\n Po drugie, powinien odkry\u0107 na nowo sens bycia stworzeniem.<\/p>\n\n\n\n By\u0107 wdzi\u0119cznym za \u017cycie.<\/p>\n\n\n\n Wdzi\u0119cznym za cia\u0142o.<\/p>\n\n\n\n Wdzi\u0119cznym za zdrowie.<\/p>\n\n\n\n Wdzi\u0119cznym za rozum.<\/p>\n\n\n\n Ale r\u00f3wnie\u017c uznawa\u0107 w\u0142asne ograniczenia.<\/p>\n\n\n\n Po trzecie, powinien odkry\u0107 na nowo cnot\u0119 umiarkowania.<\/p>\n\n\n\n Nie wszystko, co technicznie mo\u017cliwe, jest konieczne.<\/p>\n\n\n\n Nie wszystko, co nowe, jest lepsze.<\/p>\n\n\n\n Nie ka\u017cda wygoda poprawia \u017cycie.<\/p>\n\n\n\n Nie ka\u017cda optymalizacja przynosi szcz\u0119\u015bcie.<\/p>\n\n\n\n Po czwarte, powinien na nowo odkry\u0107 \u017cycie sakramentalne.<\/p>\n\n\n\n Poniewa\u017c \u017cadne urz\u0105dzenie nie mo\u017ce udzieli\u0107 \u0142aski u\u015bwi\u0119caj\u0105cej.<\/p>\n\n\n\n \u017badna sztuczna inteligencja nie mo\u017ce odpu\u015bci\u0107 grzech\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n \u017badna technologia nie mo\u017ce konsekrowa\u0107 Eucharystii.<\/p>\n\n\n\n \u017badna maszyna nie mo\u017ce zast\u0105pi\u0107 nadprzyrodzonego spotkania z Chrystusem.<\/p>\n\n\n\n Istnieje tutaj g\u0142\u0119boko pi\u0119kny kontrast.<\/p>\n\n\n\n Transhumanizm marzy o zachowaniu \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n Ko\u015bci\u00f3\u0142 daje cz\u0142owiekowi Chleb \u017bycia.<\/p>\n\n\n\n Chrystus m\u00f3wi:<\/p>\n\n\n\n \u201eJa jestem chlebem \u017cycia; kto do Mnie przychodzi, nie b\u0119dzie \u0142akn\u0105\u0142\u201d (J 6,35).<\/p>\n\n\n\n Technologia mo\u017ce pr\u00f3bowa\u0107 przed\u0142u\u017cy\u0107 nasze biologiczne istnienie.<\/p>\n\n\n\n Chrystus oferuje \u017cycie wieczne.<\/p>\n\n\n\n R\u00f3\u017cnica jest niesko\u0144czona.<\/p>\n\n\n\n Eucharystia nie czyni magicznie cia\u0142a biologicznie nie\u015bmiertelnym.<\/p>\n\n\n\n Ale jednoczy chrze\u015bcijanina z Chrystusem i kieruje ca\u0142e jego istnienie ku zmartwychwstaniu.<\/p>\n\n\n\n Chrze\u015bcijanin nie musi wynajdywa\u0107 technologii, aby uciec od \u015bmierci.<\/p>\n\n\n\n Musi \u017cy\u0107 w jedno\u015bci z Tym, kt\u00f3ry pokona\u0142 \u015bmier\u0107.<\/p>\n\n\n\n Istnieje r\u00f3wnie\u017c kontrast mi\u0119dzy logik\u0105 transhumanistyczn\u0105 a sakramentem Pokuty.<\/p>\n\n\n\n Transhumanizm mo\u017ce m\u00f3wi\u0107:<\/p>\n\n\n\n \u201eUsu\u0144 swoje wady\u201d.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Ewangelia m\u00f3wi:<\/p>\n\n\n\n \u201eNawracaj si\u0119\u201d.<\/strong><\/p>\n\n\n\n R\u00f3\u017cnica jest g\u0142\u0119boka.<\/p>\n\n\n\n Grzech nie jest po prostu b\u0142\u0119dem programowania.<\/p>\n\n\n\n Nie jest wad\u0105 biologiczn\u0105.<\/p>\n\n\n\n Nie jest anomali\u0105, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna naprawi\u0107 za pomoc\u0105 in\u017cynierii.<\/p>\n\n\n\n Jest zerwaniem relacji z Bogiem.<\/p>\n\n\n\n Dlatego wymaga skruchy.<\/p>\n\n\n\n Wymaga \u0142aski.<\/p>\n\n\n\n Wymaga mi\u0142osierdzia.<\/p>\n\n\n\n Wymaga odkupienia.<\/p>\n\n\n\n Modyfikacja genetyczna nie mo\u017ce przebaczy\u0107 grzechu.<\/p>\n\n\n\n Interfejs m\u00f3zgowy nie mo\u017ce przywr\u00f3ci\u0107 przyja\u017ani z Bogiem.<\/p>\n\n\n\n Maszyna nie mo\u017ce zast\u0105pi\u0107 sakramentu pojednania.<\/p>\n\n\n\n Cz\u0142owiek potrzebuje czego\u015b, czego \u017cadna technologia nie mo\u017ce wyprodukowa\u0107:<\/p>\n\n\n\n przebaczenia.<\/strong><\/p>\n\n\n\n R\u00f3wnie\u017c rodzina musi na nowo odkry\u0107 swoj\u0105 misj\u0119.<\/p>\n\n\n\n W kulturze obsesyjnie zainteresowanej in\u017cynieri\u0105 ludzkiego \u017cycia istnieje ryzyko, \u017ce nawet dzieci b\u0119d\u0105 traktowane jako projekty.<\/p>\n\n\n\n \u201eJaki chc\u0119, \u017ceby by\u0142 m\u00f3j syn?\u201d<\/p>\n\n\n\n \u201eJakie zdolno\u015bci chc\u0119, \u017ceby posiada\u0142?\u201d<\/p>\n\n\n\n \u201eJakie cechy chc\u0119 wybra\u0107?\u201d<\/p>\n\n\n\n Ale dziecko nie jest produktem.<\/p>\n\n\n\n Jest darem.<\/p>\n\n\n\n Rodzice otrzymuj\u0105 osob\u0119, kt\u00f3ra nie nale\u017cy do nich w spos\u00f3b absolutny.<\/p>\n\n\n\n Nie s\u0105 producentami ludzi.<\/p>\n\n\n\n S\u0105 opiekunami.<\/p>\n\n\n\n Ojcostwo i macierzy\u0144stwo s\u0105 przede wszystkim aktami przyj\u0119cia.<\/p>\n\n\n\n W ten spos\u00f3b rodzina chrze\u015bcija\u0144ska mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 jednym z miejsc, w kt\u00f3rych zachowuje si\u0119 prawd\u0119, o kt\u00f3rej kultura technologiczna mog\u0142aby zapomnie\u0107:<\/p>\n\n\n\n cz\u0142owiek nie musi by\u0107 zaprojektowany, aby zas\u0142ugiwa\u0107 na mi\u0142o\u015b\u0107.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Katoliccy rodzice maj\u0105 tutaj ogromn\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n Nie wystarczy zakazywa\u0107 okre\u015blonych technologii.<\/p>\n\n\n\n Dzieci musz\u0105 nauczy\u0107 si\u0119 je ocenia\u0107.<\/p>\n\n\n\n Powinny rozumie\u0107, \u017ce ekran nie jest wrogiem.<\/p>\n\n\n\n Ale nie jest r\u00f3wnie\u017c przyjacielem.<\/p>\n\n\n\n Sztuczna inteligencja mo\u017ce by\u0107 u\u017cyteczna.<\/p>\n\n\n\n Ale nie mo\u017ce zast\u0105pi\u0107 sumienia.<\/p>\n\n\n\n Sie\u0107 spo\u0142eczno\u015bciowa mo\u017ce \u0142\u0105czy\u0107 ludzi.<\/p>\n\n\n\n Ale nie mo\u017ce zast\u0105pi\u0107 prawdziwej przyja\u017ani.<\/p>\n\n\n\n Narz\u0119dzie technologiczne mo\u017ce pomaga\u0107 w nauce.<\/p>\n\n\n\n Ale nie mo\u017ce zast\u0105pi\u0107 osobistego wysi\u0142ku.<\/p>\n\n\n\n Aplikacja mo\u017ce przypomina\u0107 nam o modlitwie.<\/p>\n\n\n\n Ale nie mo\u017ce kocha\u0107 Boga za nas.<\/p>\n\n\n\n Technologia powinna zajmowa\u0107 swoje miejsce:<\/p>\n\n\n\n narz\u0119dzie, nigdy pan.<\/strong><\/p>\n\n\n\n By\u0107 mo\u017ce jednym z najwi\u0119kszych duchowych wyzwa\u0144 transhumanizmu jest ponowne odkrycie warto\u015bci zale\u017cno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Zale\u017cymy od Boga.<\/p>\n\n\n\n Zale\u017cymy od naszych rodzic\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Zale\u017cymy od rodziny.<\/p>\n\n\n\n Zale\u017cymy od przyjaci\u00f3\u0142.<\/p>\n\n\n\n Zale\u017cymy od tych, kt\u00f3rzy opiekuj\u0105 si\u0119 nami, gdy chorujemy.<\/p>\n\n\n\n I ostatecznie ca\u0142kowicie zale\u017cymy od Boga w kwestii naszego zbawienia.<\/p>\n\n\n\n Wsp\u00f3\u0142czesna kultura cz\u0119sto interpretuje zale\u017cno\u015b\u0107 jako upokorzenie.<\/p>\n\n\n\n Chrze\u015bcija\u0144stwo mo\u017ce pokaza\u0107, \u017ce przyjmowanie r\u00f3wnie\u017c jest form\u0105 mi\u0142o\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Dziecko otrzymuje.<\/p>\n\n\n\n Chory otrzymuje.<\/p>\n\n\n\n Starszy cz\u0142owiek otrzymuje.<\/p>\n\n\n\n Ubogi otrzymuje.<\/p>\n\n\n\n I my r\u00f3wnie\u017c nieustannie otrzymujemy.<\/p>\n\n\n\n Samo istnienie jest otrzymane.<\/p>\n\n\n\n Tutaj znajdujemy by\u0107 mo\u017ce najpi\u0119kniejsz\u0105 odpowied\u017a na ca\u0142e zagadnienie.<\/p>\n\n\n\n Wsp\u00f3\u0142czesny cz\u0142owiek mo\u017ce marzy\u0107 o staniu si\u0119 boskim poprzez technologi\u0119.<\/p>\n\n\n\n Chrze\u015bcija\u0144stwo g\u0142osi co\u015b niesko\u0144czenie bardziej zdumiewaj\u0105cego:<\/p>\n\n\n\n B\u00f3g sta\u0142 si\u0119 cz\u0142owiekiem.<\/strong><\/p>\n\n\n\n To nie cz\u0142owiek wzni\u00f3s\u0142 si\u0119 do Boga.<\/p>\n\n\n\n To B\u00f3g zst\u0105pi\u0142 do cz\u0142owieka.<\/p>\n\n\n\n Nie musimy sami produkowa\u0107 swojej bosko\u015bci.<\/p>\n\n\n\n B\u00f3g zaoferowa\u0142 nam uczestnictwo w swoim \u017cyciu.<\/p>\n\n\n\n Tradycja chrze\u015bcija\u0144ska nazywa ten proces przeb\u00f3stwieniem<\/strong> lub uczestnictwem w \u017cyciu Bo\u017cym przez \u0142ask\u0119<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n \u015awi\u0119ty Piotr m\u00f3wi o mo\u017cliwo\u015bci stania si\u0119 \u201euczestnikami Boskiej natury\u201d (2 P 1,4).<\/p>\n\n\n\n To przeb\u00f3stwienie nie oznacza, \u017ce stajemy si\u0119 bogami z natury.<\/p>\n\n\n\n Oznacza, \u017ce przez \u0142ask\u0119 uczestniczymy w \u017cyciu Boga.<\/p>\n\n\n\n R\u00f3\u017cnica jest absolutna.<\/p>\n\n\n\n Radykalny transhumanizm mo\u017ce m\u00f3wi\u0107:<\/p>\n\n\n\n \u201eStaniemy si\u0119 jak bogowie dzi\u0119ki naszym zdolno\u015bciom\u201d.<\/p>\n\n\n\n Chrze\u015bcija\u0144stwo m\u00f3wi:<\/p>\n\n\n\n \u201eB\u00f3g czyni nas swoimi dzie\u0107mi przez \u0142ask\u0119\u201d.<\/p>\n\n\n\n Jedno jest samowystarczalno\u015bci\u0105.<\/p>\n\n\n\n Drugie jest darem.<\/p>\n\n\n\n By\u0107 mo\u017ce jedn\u0105 z cn\u00f3t, kt\u00f3rych najbardziej potrzebujemy w XXI wieku, jest pokora.<\/p>\n\n\n\n Nie fa\u0142szywa pokora, kt\u00f3ra gardzi rozumem.<\/p>\n\n\n\n Ale prawdziwa pokora, kt\u00f3ra uznaje prawd\u0119.<\/p>\n\n\n\n Technologia mo\u017ce dokonywa\u0107 rzeczy niezwyk\u0142ych.<\/p>\n\n\n\n Ale nie mo\u017ce odpowiada\u0107 za nas na ostateczne pytania:<\/p>\n\n\n\n Sk\u0105d pochodz\u0119?<\/p>\n\n\n\n Dlaczego istniej\u0119?<\/p>\n\n\n\n Czym jest dobro?<\/p>\n\n\n\n Dlaczego powinienem kocha\u0107?<\/p>\n\n\n\n Dlaczego powinienem przebacza\u0107?<\/p>\n\n\n\n Co dzieje si\u0119 po \u015bmierci?<\/p>\n\n\n\n Dlaczego istnieje raczej co\u015b ni\u017c nic?<\/p>\n\n\n\n Kim jest B\u00f3g?<\/p>\n\n\n\n Czym jest szcz\u0119\u015bcie?<\/p>\n\n\n\n \u017badna maszyna nie mo\u017ce sama rozwi\u0105za\u0107 tych pyta\u0144.<\/p>\n\n\n\n Cz\u0142owiek potrzebuje nauki.<\/p>\n\n\n\n Ale potrzebuje r\u00f3wnie\u017c filozofii.<\/p>\n\n\n\n Potrzebuje moralno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Potrzebuje religii.<\/p>\n\n\n\n I potrzebuje Objawienia.<\/p>\n\n\n\n Stanowisko katolickie nie powinno popada\u0107 w \u017cadn\u0105 z dw\u00f3ch skrajno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Z jednej strony technofobia<\/strong>, kt\u00f3ra uwa\u017ca ka\u017cd\u0105 innowacj\u0119 za podejrzan\u0105.<\/p>\n\n\n\n Z drugiej technolatria<\/strong>, kt\u00f3ra uwa\u017ca ka\u017cd\u0105 innowacj\u0119 za post\u0119p moralny.<\/p>\n\n\n\n Oba stanowiska s\u0105 niewystarczaj\u0105ce.<\/p>\n\n\n\n Chrze\u015bcijanin powinien pod\u0105\u017ca\u0107 trzeci\u0105 drog\u0105:<\/p>\n\n\n\n rozeznaniem.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Przyjmowa\u0107 dobro.<\/p>\n\n\n\n Odrzuca\u0107 z\u0142o.<\/p>\n\n\n\n Korygowa\u0107 to, co niebezpieczne.<\/p>\n\n\n\n Regulowa\u0107 to, co wymaga ogranicze\u0144.<\/p>\n\n\n\n Promowa\u0107 badania ukierunkowane na prawdziwe dobro cz\u0142owieka.<\/p>\n\n\n\n I zawsze pami\u0119ta\u0107, \u017ce technologia powinna by\u0107 podporz\u0105dkowana osobie.<\/p>\n\n\n\n Decyduj\u0105cym pytaniem nie b\u0119dzie po prostu to, ile technologia b\u0119dzie mog\u0142a zrobi\u0107.<\/p>\n\n\n\n Prawdopodobnie b\u0119dzie mog\u0142a zrobi\u0107 bardzo wiele.<\/p>\n\n\n\n Pytanie b\u0119dzie brzmia\u0142o:<\/p>\n\n\n\n \u201eCo zrobimy z t\u0105 w\u0142adz\u0105?\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n N\u00f3\u017c mo\u017ce s\u0142u\u017cy\u0107 do przygotowania jedzenia albo do zabijania.<\/p>\n\n\n\n In\u017cynieria genetyczna mo\u017ce leczy\u0107 albo by\u0107 wykorzystywana do selekcjonowania i eliminowania ludzi.<\/p>\n\n\n\n Sztuczna inteligencja mo\u017ce pomaga\u0107 albo manipulowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n Neurotechnologia mo\u017ce rehabilitowa\u0107 albo kontrolowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n Biotechnologia mo\u017ce leczy\u0107 albo sta\u0107 si\u0119 narz\u0119dziem dyskryminacji.<\/p>\n\n\n\n Przysz\u0142o\u015b\u0107 ludzko\u015bci nie b\u0119dzie wi\u0119c zale\u017ca\u0142a wy\u0142\u0105cznie od genialnych naukowc\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n B\u0119dzie zale\u017ca\u0142a r\u00f3wnie\u017c od ludzi cnotliwych.<\/p>\n\n\n\n B\u0119dziemy potrzebowa\u0107 nauki.<\/p>\n\n\n\n Ale jeszcze bardziej b\u0119dziemy potrzebowa\u0107 m\u0105dro\u015bci.<\/p>\n\n\n\n To stwierdzenie zas\u0142uguje na zapami\u0119tanie.<\/p>\n\n\n\n Podstawowym problemem nie jest to, \u017ce maszyny stan\u0105 si\u0119 zbyt pot\u0119\u017cne.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Problem polega na tym, \u017ce ludzkie serce nadal jest zranione przez grzech.<\/p>\n\n\n\n Pot\u0119\u017cna technologia w r\u0119kach cz\u0142owieka cnotliwego mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 narz\u0119dziem dobra.<\/p>\n\n\n\n Pot\u0119\u017cna technologia w r\u0119kach cz\u0142owieka opanowanego przez pych\u0119 mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 narz\u0119dziem zniszczenia.<\/p>\n\n\n\n Chrze\u015bcija\u0144stwo nie proponuje wi\u0119c jedynie ulepszania narz\u0119dzi.<\/p>\n\n\n\n Proponuje nawr\u00f3cenie serca.<\/p>\n\n\n\n \u201eStw\u00f3rz, o Bo\u017ce, we mnie serce czyste\u201d (Ps 51,12).<\/p>\n\n\n\n Ta modlitwa pozostanie potrzebna nawet wtedy, gdy ludzko\u015b\u0107 b\u0119dzie posiada\u0142a technologie niewyobra\u017calne dla nas dzisiaj.<\/p>\n\n\n\n Wsp\u00f3\u0142czesna mentalno\u015b\u0107 mo\u017ce sugerowa\u0107, \u017ce idealnym cz\u0142owiekiem b\u0119dzie ten, kto ca\u0142kowicie kontroluje swoje cia\u0142o, swoje \u015brodowisko, swoj\u0105 inteligencj\u0119, d\u0142ugo\u015b\u0107 swojego \u017cycia, a w ko\u0144cu w\u0142asne istnienie.<\/p>\n\n\n\n Antropologia chrze\u015bcija\u0144ska przedstawia zupe\u0142nie inny obraz.<\/p>\n\n\n\n Prawdziwie wielkim cz\u0142owiekiem nie jest ten, kto wszystko kontroluje.<\/p>\n\n\n\n Jest nim ten, kto uczy si\u0119 dawa\u0107 siebie.<\/p>\n\n\n\n Sam Chrystus jest najwy\u017cszym wzorem.<\/p>\n\n\n\n Nie zbawia \u015bwiata poprzez samowystarczalno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n Zbawia go przez pos\u0142usze\u0144stwo i mi\u0142o\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n \u201eUni\u017cy\u0142 samego siebie, stawszy si\u0119 pos\u0142usznym a\u017c do \u015bmierci \u2014 i to \u015bmierci krzy\u017cowej\u201d (Flp 2,8).<\/p>\n\n\n\n Tutaj znajdujemy ca\u0142kowite odwr\u00f3cenie Babel.<\/p>\n\n\n\n Babel m\u00f3wi:<\/p>\n\n\n\n \u201eWst\u0105pmy do nieba\u201d.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Chrystus m\u00f3wi:<\/p>\n\n\n\n \u201eNiech si\u0119 stanie Twoja wola\u201d.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Babel przedstawia pych\u0119.<\/p>\n\n\n\n Chrystus przedstawia pos\u0142usze\u0144stwo.<\/p>\n\n\n\n Babel chce zdobywa\u0107.<\/p>\n\n\n\n Chrystus oddaje siebie.<\/p>\n\n\n\n Babel chce sta\u0107 si\u0119 wielki w\u0142asnymi si\u0142ami.<\/p>\n\n\n\n Chrystus staje si\u0119 ma\u0142y, aby zbawi\u0107.<\/p>\n\n\n\n I w\u0142a\u015bnie tutaj znajdujemy prawdziw\u0105 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105 odpowied\u017a na pych\u0119 technologiczn\u0105.<\/p>\n\n\n\n Wsp\u00f3\u0142czesne spo\u0142ecze\u0144stwo mo\u017ce marzy\u0107 o ludziach szybszych, inteligentniejszych, odporniejszych, \u017cyj\u0105cych d\u0142u\u017cej i posiadaj\u0105cych wi\u0119ksze zdolno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Ko\u015bci\u00f3\u0142 marzy o czym\u015b innym.<\/p>\n\n\n\n O \u015bwi\u0119tych m\u0119\u017cczyznach.<\/p>\n\n\n\n O \u015bwi\u0119tych kobietach.<\/p>\n\n\n\n O \u015bwi\u0119tych ojcach.<\/p>\n\n\n\n O \u015bwi\u0119tych matkach.<\/p>\n\n\n\n O \u015bwi\u0119tych kap\u0142anach.<\/p>\n\n\n\n O \u015bwi\u0119tej m\u0142odzie\u017cy.<\/p>\n\n\n\n O \u015bwi\u0119tych osobach starszych.<\/p>\n\n\n\n O \u015bwi\u0119tych naukowcach.<\/p>\n\n\n\n O \u015bwi\u0119tych lekarzach.<\/p>\n\n\n\n O \u015bwi\u0119tych in\u017cynierach.<\/p>\n\n\n\n O \u015bwi\u0119tych programistach.<\/p>\n\n\n\n O \u015bwi\u0119tych przedsi\u0119biorcach.<\/p>\n\n\n\n Poniewa\u017c cz\u0142owiek niezwykle inteligentny, ale moralnie zepsuty, mo\u017ce wyrz\u0105dzi\u0107 ogromne szkody.<\/p>\n\n\n\n Naukowiec natomiast, kt\u00f3ry naprawd\u0119 kocha Boga i bli\u017aniego, mo\u017ce wykorzysta\u0107 swoj\u0105 wiedz\u0119 jako s\u0142u\u017cb\u0119.<\/p>\n\n\n\n Nie chodzi wi\u0119c tylko o zwi\u0119kszanie zdolno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Chodzi o skierowanie tych zdolno\u015bci ku dobru.<\/p>\n\n\n\n Wobec ka\u017cdej przysz\u0142ej innowacji katolik mo\u017ce zada\u0107 pi\u0119\u0107 pyta\u0144:<\/p>\n\n\n\n Po pierwsze:<\/strong> czy chroni ludzk\u0105 godno\u015b\u0107, czy j\u0105 podwa\u017ca?<\/p>\n\n\n\n Po drugie:<\/strong> czy s\u0142u\u017cy osobie, czy przekszta\u0142ca osob\u0119 w przedmiot?<\/p>\n\n\n\n Po trzecie:<\/strong> czy leczy chorob\u0119, czy pr\u00f3buje arbitralnie na nowo zdefiniowa\u0107, co znaczy by\u0107 cz\u0142owiekiem?<\/p>\n\n\n\n Po czwarte:<\/strong> czy promuje dobro wsp\u00f3lne, czy tworzy nowe formy dominacji?<\/p>\n\n\n\n Po pi\u0105te:<\/strong> czy pomaga mi lepiej \u017cy\u0107 moim powo\u0142aniem, czy karmi moj\u0105 pych\u0119?<\/p>\n\n\n\n Pytania te nie rozwi\u0105\u017c\u0105 wszystkich problem\u00f3w naukowych.<\/p>\n\n\n\n Ale pomog\u0105 nam zachowa\u0107 w\u0142a\u015bciw\u0105 perspektyw\u0119.<\/p>\n\n\n\n Ko\u015bci\u00f3\u0142 ma r\u00f3wnie\u017c odpowiedzialno\u015b\u0107 duszpastersk\u0105.<\/p>\n\n\n\n Nie mo\u017ce ograniczy\u0107 si\u0119 do stwierdzenia:<\/p>\n\n\n\n \u201eTechnologia jest niebezpieczna\u201d.<\/p>\n\n\n\n Powinien formowa\u0107 sumienia zdolne do rozeznania.<\/p>\n\n\n\n Katolicy powinni zna\u0107 antropologi\u0119 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105.<\/p>\n\n\n\n Powinni rozumie\u0107, czym jest osoba.<\/p>\n\n\n\n Czym jest cia\u0142o.<\/p>\n\n\n\n Czym jest dusza.<\/p>\n\n\n\n Czym jest wolno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n Czym jest sumienie.<\/p>\n\n\n\n Czym jest grzech.<\/p>\n\n\n\n Czym jest \u0142aska.<\/p>\n\n\n\n Czym jest odkupienie.<\/p>\n\n\n\n Czym jest zmartwychwstanie.<\/p>\n\n\n\n Bez tych podstaw debata o technologii sprowadza si\u0119 do zwyk\u0142ych opinii.<\/p>\n\n\n\n Dzi\u0119ki nim mo\u017cemy dokonywa\u0107 prawdziwego rozeznania moralnego.<\/p>\n\n\n\n Parafie i wsp\u00f3lnoty katolickie powinny coraz cz\u0119\u015bciej m\u00f3wi\u0107 o tych kwestiach.<\/p>\n\n\n\n Nie tylko w spos\u00f3b defensywny.<\/p>\n\n\n\n Ale r\u00f3wnie\u017c pozytywny.<\/p>\n\n\n\n M\u0142odzi ludzie musz\u0105 nauczy\u0107 si\u0119, \u017ce ich warto\u015b\u0107 nie zale\u017cy od \u201epolubie\u0144\u201d.<\/p>\n\n\n\n \u017be ich inteligencja nie okre\u015bla ich godno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n \u017be ich cia\u0142o nie jest przedmiotem konsumpcji.<\/p>\n\n\n\n \u017be choroba nie czyni ich lud\u017ami gorszymi.<\/p>\n\n\n\n \u017be \u015bmier\u0107 nie oznacza, i\u017c ich \u017cycie by\u0142o pora\u017ck\u0105.<\/p>\n\n\n\n \u017be technologia mo\u017ce by\u0107 u\u017cywana bez przekszta\u0142cania jej w religi\u0119.<\/p>\n\n\n\n \u017be modlitwa pozostaje potrzebna nawet wtedy, gdy maszyny mog\u0105 odpowiada\u0107 na pytania.<\/p>\n\n\n\n \u017be spowied\u017a pozostaje potrzebna nawet wtedy, gdy aplikacje mog\u0105 pomaga\u0107 w poprawianiu okre\u015blonych nawyk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n \u017be Eucharystia pozostaje centrum \u017cycia chrze\u015bcija\u0144skiego nawet wtedy, gdy \u015bwiat mo\u017ce po\u0142\u0105czy\u0107 si\u0119 cyfrowo w ci\u0105gu kilku sekund.<\/p>\n\n\n\n I \u017ce \u017cadna maszyna nigdy nie b\u0119dzie mog\u0142a zast\u0105pi\u0107 Chrystusa.<\/p>\n\n\n\n By\u0107 mo\u017ce wielkim duchowym zadaniem naszych czas\u00f3w jest ponowne odkrycie s\u0142owa, kt\u00f3re wprawia nowoczesno\u015b\u0107 w zak\u0142opotanie:<\/p>\n\n\n\n stworzenie.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Jeste\u015bmy stworzeniami.<\/p>\n\n\n\n I jest to dobra wiadomo\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n Oznacza to, \u017ce nie musimy sami wymy\u015bla\u0107 swojego fundamentu.<\/p>\n\n\n\n Nie musimy sami uzasadnia\u0107 swojego istnienia.<\/p>\n\n\n\n Nie musimy przemienia\u0107 si\u0119 w bog\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Nie musimy nieustannie udowadnia\u0107 swojej warto\u015bci.<\/p>\n\n\n\n B\u00f3g nas chcia\u0142.<\/p>\n\n\n\n B\u00f3g nas podtrzymuje.<\/p>\n\n\n\n B\u00f3g nas wzywa.<\/p>\n\n\n\n B\u00f3g nas odkupuje.<\/p>\n\n\n\n B\u00f3g na nas czeka.<\/p>\n\n\n\n Bycie stworzeniem nie jest upokorzeniem.<\/p>\n\n\n\n Jest korzeniem wdzi\u0119czno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Transhumanizm stawia niekt\u00f3re z najwa\u017cniejszych pyta\u0144, z kt\u00f3rymi ludzko\u015b\u0107 b\u0119dzie musia\u0142a zmierzy\u0107 si\u0119 w nadchodz\u0105cych dziesi\u0119cioleciach.<\/p>\n\n\n\n Co mo\u017cemy zmieni\u0107?<\/p>\n\n\n\n Co powinni\u015bmy zmieni\u0107?<\/p>\n\n\n\n Co oznacza udoskonalenie cz\u0142owieka?<\/p>\n\n\n\n Jakie istniej\u0105 granice?<\/p>\n\n\n\n Kto je ustanawia?<\/p>\n\n\n\n Jaka relacja powinna istnie\u0107 mi\u0119dzy technologi\u0105 a godno\u015bci\u0105?<\/p>\n\n\n\n Co si\u0119 stanie, gdy b\u0119dziemy mogli g\u0142\u0119boko ingerowa\u0107 w ludzk\u0105 biologi\u0119?<\/p>\n\n\n\n Na te pytania nie mo\u017cna odpowiedzie\u0107 wy\u0142\u0105cznie w laboratoriach.<\/p>\n\n\n\n Potrzebuj\u0105 filozofii.<\/p>\n\n\n\n Potrzebuj\u0105 etyki.<\/p>\n\n\n\n Potrzebuj\u0105 prawa.<\/p>\n\n\n\n A przede wszystkim potrzebuj\u0105 prawdziwej antropologii.<\/p>\n\n\n\n Antropologia chrze\u015bcija\u0144ska zaczyna od prostego, ale rewolucyjnego stwierdzenia:<\/p>\n\n\n\n Cz\u0142owiek jest stworzeniem.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Nie jest Bogiem.<\/p>\n\n\n\n Ale zosta\u0142 stworzony na obraz Boga.<\/p>\n\n\n\n Nie jest doskona\u0142y.<\/p>\n\n\n\n Ale zosta\u0142 stworzony dla doskona\u0142o\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Nie jest z natury nie\u015bmiertelny.<\/p>\n\n\n\n Ale jest powo\u0142any do \u017cycia wiecznego.<\/p>\n\n\n\n Jest zraniony przez grzech.<\/p>\n\n\n\n Ale mo\u017ce zosta\u0107 uzdrowiony przez \u0142ask\u0119.<\/p>\n\n\n\n Jego cia\u0142o jest \u015bmiertelne.<\/p>\n\n\n\n Ale jest przeznaczone do zmartwychwstania.<\/p>\n\n\n\n Nie mo\u017ce sam si\u0119 zbawi\u0107.<\/p>\n\n\n\n Ale zosta\u0142 odkupiony przez Chrystusa.<\/p>\n\n\n\n To jest zasadnicza r\u00f3\u017cnica.<\/p>\n\n\n\n Transhumanizm, gdy staje si\u0119 ideologi\u0105 absolutnego samodoskonalenia, marzy o przekroczeniu cz\u0142owieka dzi\u0119ki w\u0142asnej sile cz\u0142owieka.<\/p>\n\n\n\n Chrze\u015bcija\u0144stwo g\u0142osi, \u017ce cz\u0142owiek osi\u0105ga swoj\u0105 prawdziw\u0105 wielko\u015b\u0107 wtedy, gdy przestaje pretendowa\u0107 do bycia Bogiem i pokornie przyjmuje od Boga to, czego nigdy nie m\u00f3g\u0142by da\u0107 sam sobie.<\/p>\n\n\n\n Technologia mo\u017ce da\u0107 nam niezwyk\u0142e narz\u0119dzia.<\/p>\n\n\n\n Mo\u017ce leczy\u0107.<\/p>\n\n\n\n Mo\u017ce pomaga\u0107.<\/p>\n\n\n\n Mo\u017ce \u0142agodzi\u0107.<\/p>\n\n\n\n Mo\u017ce poprawia\u0107 wiele warunk\u00f3w naszego \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n Dlatego powinni\u015bmy by\u0107 za ni\u0105 wdzi\u0119czni i odpowiedzialnie z niej korzysta\u0107.<\/p>\n\n\n\n Ale nigdy nie powinni\u015bmy myli\u0107 narz\u0119dzia ze zbawicielem.<\/p>\n\n\n\n Poniewa\u017c \u017cadna maszyna nie mo\u017ce odkupi\u0107 od grzechu.<\/p>\n\n\n\n \u017baden algorytm nie mo\u017ce udzieli\u0107 \u0142aski.<\/p>\n\n\n\n \u017baden implant nie mo\u017ce wytworzy\u0107 \u015bwi\u0119to\u015bci.<\/p>\n\n\n\n \u017badne laboratorium nie mo\u017ce wyprodukowa\u0107 \u017cycia wiecznego.<\/p>\n\n\n\n \u017badna sztuczna inteligencja nie mo\u017ce zaj\u0105\u0107 miejsca Boga.<\/p>\n\n\n\n I \u017cadna technologia nigdy nie b\u0119dzie mog\u0142a odpowiedzie\u0107 na najg\u0142\u0119bsze pytanie ludzkiego serca:<\/p>\n\n\n\n \u201ePo co zosta\u0142em stworzony?\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n Chrze\u015bcija\u0144ska odpowied\u017a pozostaje niezmienna:<\/p>\n\n\n\n \u201eZosta\u0142e\u015b stworzony dla Boga\u201d.<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u015awi\u0119ty Augustyn wyrazi\u0142 to s\u0142owami, kt\u00f3re przetrwa\u0142y wieki:<\/p>\n\n\n\n \u201eStworzy\u0142e\u015b nas bowiem dla siebie, Panie, i niespokojne jest nasze serce, dop\u00f3ki nie spocznie w Tobie\u201d.<\/strong><\/p>\n\n\n\n To jest punkt, kt\u00f3rego \u017cadna rewolucja technologiczna nie mo\u017ce zmieni\u0107.<\/p>\n\n\n\n Cz\u0142owiek mo\u017ce przekszta\u0142ca\u0107 \u015bwiat.<\/p>\n\n\n\n Mo\u017ce budowa\u0107 maszyny.<\/p>\n\n\n\n Mo\u017ce bada\u0107 wszech\u015bwiat.<\/p>\n\n\n\n Mo\u017ce zmienia\u0107 niekt\u00f3re aspekty swojego organizmu.<\/p>\n\n\n\n Mo\u017ce rozwija\u0107 niezwyk\u0142e narz\u0119dzia.<\/p>\n\n\n\n Ale nigdy nie przestanie by\u0107 stworzeniem.<\/p>\n\n\n\n I w\u0142a\u015bnie dlatego, \u017ce jest stworzeniem, jego wielko\u015b\u0107 nie polega na kontrolowaniu wszystkiego.<\/p>\n\n\n\n Polega na pokornym uznaniu, od Kogo otrzyma\u0142 swoje istnienie.<\/p>\n\n\n\n Prawdziwym pytaniem przysz\u0142o\u015bci nie b\u0119dzie to, czy b\u0119dziemy w stanie sta\u0107 si\u0119 czym\u015b wi\u0119cej ni\u017c lud\u017ami.<\/p>\n\n\n\n B\u0119dzie nim pytanie, czy wreszcie nauczymy si\u0119 by\u0107 naprawd\u0119 lud\u017ami<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n A dla chrze\u015bcijanina bycie naprawd\u0119 cz\u0142owiekiem oznacza \u017cycie zgodne z prawd\u0105 o w\u0142asnej naturze, uznanie rany grzechu, przyj\u0119cie \u0142aski, kochanie Boga ponad wszystko, kochanie bli\u017aniego i pod\u0105\u017canie ku celowi, dla kt\u00f3rego zostali\u015bmy stworzeni:<\/p>\n\n\n\n ku wiecznej komunii z Bogiem.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Nie potrzebujemy produkowa\u0107 nowego cz\u0142owieka.<\/p>\n\n\n\n Potrzebujemy Chrystusa, kt\u00f3ry czyni wszystko nowe.<\/p>\n\n\n\n \u201eOto czyni\u0119 wszystko nowe\u201d (Ap 21,5).<\/p>\n\n\n\n To jest prawdziwa przysz\u0142o\u015b\u0107 cz\u0142owieka.<\/p>\n\n\n\n Nie pycha Babel.<\/p>\n\n\n\n Nie iluzja zbawienia zbudowanego w\u0142asnymi r\u0119kami.<\/p>\n\n\n\n Ale Chrystus.<\/p>\n\n\n\n \u0141aska.<\/p>\n\n\n\n Odkupienie.<\/p>\n\n\n\n Zmartwychwstanie.<\/p>\n\n\n\n I \u017cycie wieczne.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" \u017byjemy w epoce zafascynowanej mo\u017cliwo\u015bci\u0105 przekszta\u0142cania cz\u0142owieka. Medycyna mo\u017ce zast\u0119powa\u0107 narz\u0105dy, leczy\u0107 choroby genetyczne, wszczepia\u0107 urz\u0105dzenia elektroniczne do ludzkiego cia\u0142a, znacznie przed\u0142u\u017ca\u0107 \u017cycie i modyfikowa\u0107 niekt\u00f3re funkcje biologiczne. Sztuczna inteligencja zaczyna by\u0107 w\u0142\u0105czana w dzia\u0142ania, kt\u00f3re jeszcze niedawno wydawa\u0142y si\u0119 zarezerwowane wy\u0142\u0105cznie dla cz\u0142owieka. In\u017cynieria genetyczna pozwala ingerowa\u0107 w DNA. Neurotechnologie pr\u00f3buj\u0105 \u0142\u0105czy\u0107 m\u00f3zg z …<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":6319,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","_seopress_robots_follow":"","_seopress_robots_imageindex":"","_seopress_robots_snippet":"","_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_robots_breadcrumbs":"","_seopress_robots_freeze_modified_date":"","_seopress_robots_custom_modified_date":"","_seopress_robots_canonical":"","_seopress_social_fb_title":"","_seopress_social_fb_desc":"","_seopress_social_fb_img":"","_seopress_social_fb_img_attachment_id":0,"_seopress_social_fb_img_width":0,"_seopress_social_fb_img_height":0,"_seopress_social_twitter_title":"","_seopress_social_twitter_desc":"","_seopress_social_twitter_img":"","_seopress_social_twitter_img_attachment_id":0,"_seopress_social_twitter_img_width":0,"_seopress_social_twitter_img_height":0,"_seopress_redirections_value":"","_seopress_redirections_enabled":"","_seopress_redirections_enabled_regex":"","_seopress_redirections_logged_status":"","_seopress_redirections_param":"","_seopress_redirections_type":0,"_seopress_analysis_target_kw":"","footnotes":""},"categories":[54,39],"tags":[1906],"class_list":["post-6318","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-bioetyka-i-wspolczesne-problemy","category-moralnosc-i-zycie-chrzescijanskie","tag-transhumanizm"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6318","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6318"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6318\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6320,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6318\/revisions\/6320"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6319"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6318"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6318"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6318"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}1. Wielki problem transhumanizmu: nie ka\u017cde ograniczenie jest niesprawiedliwo\u015bci\u0105<\/h2>\n\n\n\n
2. Od pychy Babel do wsp\u00f3\u0142czesnego marzenia technologicznego<\/h2>\n\n\n\n
3. Technologia jest narz\u0119dziem; nie mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 panem<\/h2>\n\n\n\n
4. Co oznacza stwierdzenie, \u017ce cz\u0142owiek posiada natur\u0119?<\/h2>\n\n\n\n
5. Grzech pierworodny: rana, kt\u00f3rej transhumanizm nie mo\u017ce uleczy\u0107<\/h2>\n\n\n\n
6. Grzech pierworodny nie oznacza, \u017ce cz\u0142owiek jest z natury z\u0142y<\/h2>\n\n\n\n
7. Cz\u0142owiek mo\u017ce zmieni\u0107 wiele rzeczy, nie zmieniaj\u0105c w\u0142asnego serca<\/h2>\n\n\n\n
8. Prawdziwa przemiana chrze\u015bcija\u0144ska<\/h2>\n\n\n\n
9. Wcielenie niszczy fa\u0142szyw\u0105 opozycj\u0119 mi\u0119dzy cia\u0142em a duchem<\/h2>\n\n\n\n
10. R\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy technologiczn\u0105 nie\u015bmiertelno\u015bci\u0105 a \u017cyciem wiecznym<\/h2>\n\n\n\n
11. Technologia mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 now\u0105 form\u0105 ba\u0142wochwalstwa<\/h2>\n\n\n\n
12. Paradoks pragnienia pokonania \u015bmierci bez przyj\u0119cia \u017cycia jako daru<\/h2>\n\n\n\n
13. Starzenie si\u0119: absolutny wr\u00f3g czy wezwanie do nadziei?<\/h2>\n\n\n\n
14. Technologia mo\u017ce \u0142agodzi\u0107 cierpienie, ale nie mo\u017ce wyja\u015bni\u0107 jego znaczenia<\/h2>\n\n\n\n
15. Co si\u0119 dzieje, gdy doskona\u0142o\u015b\u0107 staje si\u0119 obowi\u0105zkiem?<\/h2>\n\n\n\n
16. Niebezpiecze\u0144stwo ludzko\u015bci podzielonej na \u201eulepszonych\u201d i \u201enieulepszonych\u201d<\/h2>\n\n\n\n
17. Cia\u0142o jako przedmiot konsumpcji<\/h2>\n\n\n\n
18. Wolno\u015b\u0107 nie oznacza mo\u017cliwo\u015bci robienia wszystkiego<\/h2>\n\n\n\n
19. Prawdziwy post\u0119p: doskonali\u0107 osob\u0119, a nie produkowa\u0107 produkt<\/h2>\n\n\n\n
20. Cnota roztropno\u015bci wobec fascynacji technologi\u0105<\/h2>\n\n\n\n
21. Chrze\u015bcijanin nie powinien ba\u0107 si\u0119 nauki<\/h2>\n\n\n\n
22. Tajemnica ludzkiej duszy<\/h2>\n\n\n\n
23. Czy maszyna mo\u017ce mie\u0107 dusz\u0119?<\/h2>\n\n\n\n
24. Marzenie o \u201eza\u0142adowaniu\u201d \u015bwiadomo\u015bci<\/h2>\n\n\n\n
25. Tajemnica zmartwychwstania: prawdziwa chrze\u015bcija\u0144ska odpowied\u017a na transhumanizm<\/h2>\n\n\n\n
26. Duchowe niebezpiecze\u0144stwo pychy technologicznej<\/h2>\n\n\n\n
27. \u0141aska nie niszczy natury: udoskonala j\u0105<\/h2>\n\n\n\n
28. \u015awi\u0119to\u015b\u0107 jest prawdziwym \u201eudoskonaleniem\u201d cz\u0142owieka<\/h2>\n\n\n\n
29. Co katolik powinien zrobi\u0107 wobec transhumanizmu?<\/h2>\n\n\n\n
30. Eucharystia wobec marzenia o technologicznej nie\u015bmiertelno\u015bci<\/h2>\n\n\n\n
31. Spowied\u017a wobec marzenia o sztucznej doskona\u0142o\u015bci<\/h2>\n\n\n\n
32. Rodzina wobec laboratorium<\/h2>\n\n\n\n
33. Wychowanie dzieci w kulturze technologicznej<\/h2>\n\n\n\n
34. \u017bycie chrze\u015bcija\u0144skie jako szko\u0142a zale\u017cno\u015bci<\/h2>\n\n\n\n
35. Cz\u0142owiek nie musi stawa\u0107 si\u0119 Bogiem, poniewa\u017c B\u00f3g sta\u0142 si\u0119 cz\u0142owiekiem<\/h2>\n\n\n\n
36. Pokora jako cnota technologiczna<\/h2>\n\n\n\n
37. Ko\u015bci\u00f3\u0142 wobec przysz\u0142o\u015bci: ani technofobia, ani technolatria<\/h2>\n\n\n\n
38. Wielkie pytanie naszych czas\u00f3w<\/h2>\n\n\n\n
39. Prawdziwym wrogiem nie jest maszyna, lecz grzech<\/h2>\n\n\n\n
40. Przysz\u0142o\u015b\u0107 nie nale\u017cy do cz\u0142owieka, kt\u00f3ry wszystko kontroluje<\/h2>\n\n\n\n
41. Nie potrzebujemy \u201enadcz\u0142owieka\u201d: potrzebujemy \u015bwi\u0119tych<\/h2>\n\n\n\n
42. Prosta zasada oceny technologii<\/h2>\n\n\n\n
43. Odpowied\u017a duszpasterska: formowa\u0107 sumienia, a nie wzbudza\u0107 l\u0119k<\/h2>\n\n\n\n
44. Duszpasterstwo w epoce technologicznej<\/h2>\n\n\n\n
45. Prawdziwa rewolucja: ponowne odkrycie sensu bycia stworzeniem<\/h2>\n\n\n\n
Zako\u0144czenie: od pychy Babel do pokory Chrystusa<\/h2>\n\n\n\n