{"id":6276,"date":"2026-08-03T21:32:30","date_gmt":"2026-08-03T19:32:30","guid":{"rendered":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/?p=6276"},"modified":"2026-08-03T21:32:30","modified_gmt":"2026-08-03T19:32:30","slug":"emocjonalizm-kontra-panowanie-nad-soba-jak-kierowac-namietnosciami-wedlug-doktora-anielskiego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/emocjonalizm-kontra-panowanie-nad-soba-jak-kierowac-namietnosciami-wedlug-doktora-anielskiego\/","title":{"rendered":"Emocjonalizm kontra Panowanie nad Sob\u0105: Jak kierowa\u0107 nami\u0119tno\u015bciami wed\u0142ug Doktora Anielskiego"},"content":{"rendered":"\n

Odpowied\u017a \u015bw. Tomasza z Akwinu na panowanie emocji we wsp\u00f3\u0142czesnej kulturze<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

\u017byjemy w epoce, w kt\u00f3rej emocje wydaj\u0105 si\u0119 zosta\u0107 wyniesione do rangi najwy\u017cszego kryterium prawdy. Wsp\u00f3\u0142czesne spo\u0142ecze\u0144stwo nieustannie powtarza has\u0142a takie jak: \u201ePod\u0105\u017caj za swoim sercem\u201d<\/em>, \u201eR\u00f3b to, co czujesz\u201d<\/em>, \u201eJe\u015bli to ci\u0119 uszcz\u0119\u015bliwia, to znaczy, \u017ce jest dobre\u201d<\/em> albo \u201eNie t\u0142um tego, kim jeste\u015b\u201d<\/em>. W mediach spo\u0142eczno\u015bciowych, filmach, reklamach, a nawet w niekt\u00f3rych \u015brodowiskach religijnych autentyczno\u015b\u0107 cz\u0119sto uto\u017csamia si\u0119 ze spontanicznym wyra\u017caniem uczu\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Ta wizja rodzi jednak zasadnicze pytanie:<\/p>\n\n\n\n

Czy cz\u0142owiek powinien by\u0107 kierowany przez swoje emocje, czy przez rozum o\u015bwiecony \u0142ask\u0105?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Tradycja katolicka odpowiada z niezwyk\u0142\u0105 jasno\u015bci\u0105: emocje s\u0105 dobre, lecz nie powinny rz\u0105dzi\u0107 ludzkim \u017cyciem.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Niewielu wyja\u015bni\u0142o t\u0119 rzeczywisto\u015b\u0107 tak g\u0142\u0119boko jak \u015bw. Tomasz z Akwinu<\/strong>, Doktor Anielski<\/strong>, kt\u00f3ry znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 Summa Theologiae<\/em> po\u015bwi\u0119ci\u0142 analizie nami\u0119tno\u015bci duszy, cn\u00f3t oraz panowania nad sob\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Jego nauczanie, dalekie od bycia przestarza\u0142ym traktatem filozoficznym, stanowi prawdziwe lekarstwo duchowe dla wsp\u00f3\u0142czesnego cz\u0142owieka, nieustannie porywanego przez impulsy, zmienne uczucia i nieuporz\u0105dkowane emocje.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

Wielkie z\u0142udzenie naszych czas\u00f3w<\/h1>\n\n\n\n

Jednym z najwi\u0119kszych b\u0142\u0119d\u00f3w wsp\u00f3\u0142czesnej kultury jest uto\u017csamianie odczuwania<\/strong> z byciem<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

Dzisiaj s\u0142yszymy:<\/p>\n\n\n\n

    \n
  • \u201eCzuj\u0119 si\u0119 kobiet\u0105, wi\u0119c jestem kobiet\u0105.\u201d<\/li>\n\n\n\n
  • \u201eNie czuj\u0119 ju\u017c mi\u0142o\u015bci do mojego wsp\u00f3\u0142ma\u0142\u017conka, wi\u0119c moje ma\u0142\u017ce\u0144stwo si\u0119 sko\u0144czy\u0142o.\u201d<\/li>\n\n\n\n
  • \u201eNie mam ochoty i\u015b\u0107 na Msz\u0119 \u015awi\u0119t\u0105.\u201d<\/li>\n\n\n\n
  • \u201eNie czuj\u0119 Boga.\u201d<\/li>\n\n\n\n
  • \u201eNie czuj\u0119, \u017ceby to by\u0142 grzech.\u201d<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

    Wszystko zdaje si\u0119 zale\u017ce\u0107 od uczu\u0107.<\/p>\n\n\n\n

    Tymczasem wiara katolicka nigdy nie naucza\u0142a, \u017ce prawda zale\u017cy od emocji.<\/p>\n\n\n\n

    Prawda pozostaje niezmienna, nawet gdy zmieniaj\u0105 si\u0119 nasze nastroje.<\/p>\n\n\n\n

    Jezus nie powiedzia\u0142:<\/p>\n\n\n\n

    \n

    \u201ePrawd\u0105 b\u0119dzie to, co odczuwacie.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

    Przeciwnie, powiedzia\u0142:<\/p>\n\n\n\n

    \n

    \u201eJa jestem drog\u0105 i prawd\u0105, i \u017cyciem.\u201d<\/strong> (J 14,6)<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

    Prawda nie rodzi si\u0119 z uczu\u0107; to uczucia powinny nauczy\u0107 si\u0119 kierowa\u0107 ku prawdzie.<\/p>\n\n\n\n

    \n\n\n\n

    Cz\u0142owiek wed\u0142ug \u015bw. Tomasza<\/h1>\n\n\n\n

    Aby zrozumie\u0107 ten problem, trzeba najpierw przypomnie\u0107 sobie, jak \u015bw. Tomasz pojmuje natur\u0119 ludzk\u0105.<\/p>\n\n\n\n

    Cz\u0142owiek posiada:<\/p>\n\n\n\n

      \n
    • rozum<\/li>\n\n\n\n
    • wol\u0119<\/li>\n\n\n\n
    • sfer\u0119 zmys\u0142ow\u0105<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

      To w\u0142a\u015bnie do tej sfery nale\u017c\u0105 emocje, czyli nami\u0119tno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

      Nie s\u0105 one z\u0142e.<\/p>\n\n\n\n

      Wr\u0119cz przeciwnie.<\/p>\n\n\n\n

      Zosta\u0142y stworzone przez Boga.<\/p>\n\n\n\n

      Problem pojawia si\u0119 wtedy, gdy przestaj\u0105 by\u0107 pos\u0142uszne rozumowi.<\/p>\n\n\n\n

      \u015aw. Tomasz naucza, \u017ce cz\u0142owiek cnotliwy nie eliminuje nami\u0119tno\u015bci; porz\u0105dkuje je<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

      Tutaj w\u0142a\u015bnie ujawnia si\u0119 jedna z najwi\u0119kszych r\u00f3\u017cnic mi\u0119dzy my\u015bl\u0105 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105 a wieloma filozofiami staro\u017cytno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

      Chrze\u015bcija\u0144stwo nie chce uczyni\u0107 z cz\u0142owieka maszyny pozbawionej uczu\u0107.<\/p>\n\n\n\n

      Chce uczyni\u0107 go \u015bwi\u0119tym.<\/p>\n\n\n\n

      \n\n\n\n

      Czym s\u0105 nami\u0119tno\u015bci?<\/h1>\n\n\n\n

      W Summa Theologiae<\/em> (I-II, qq. 22\u201348) \u015bw. Tomasz bardzo dok\u0142adnie analizuje nami\u0119tno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

      Okre\u015bla je jako poruszenia po\u017c\u0105dania zmys\u0142owego wywo\u0142ane postrzeganym dobrem lub z\u0142em.<\/p>\n\n\n\n

      Innymi s\u0142owy, s\u0105 one naturalnymi reakcjami naszej sfery uczuciowej.<\/p>\n\n\n\n

      Nale\u017c\u0105 do nich:<\/p>\n\n\n\n

        \n
      • mi\u0142o\u015b\u0107<\/li>\n\n\n\n
      • nienawi\u015b\u0107<\/li>\n\n\n\n
      • po\u017c\u0105danie<\/li>\n\n\n\n
      • odraza<\/li>\n\n\n\n
      • nadzieja<\/li>\n\n\n\n
      • rozpacz<\/li>\n\n\n\n
      • l\u0119k<\/li>\n\n\n\n
      • odwaga<\/li>\n\n\n\n
      • gniew<\/li>\n\n\n\n
      • rado\u015b\u0107<\/li>\n\n\n\n
      • smutek<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

        Ka\u017cda z nich mo\u017ce zosta\u0107 skierowana ku dobru albo odwr\u00f3cona ku z\u0142u.<\/p>\n\n\n\n

        Nie istnieje \u017cadna nami\u0119tno\u015b\u0107, kt\u00f3ra sama w sobie by\u0142aby z\u0142a.<\/p>\n\n\n\n

        Z\u0142e jest jedynie ich nieuporz\u0105dkowanie.<\/p>\n\n\n\n

        \n\n\n\n

        Wsp\u00f3\u0142czesny sentymentalizm<\/h1>\n\n\n\n

        Wsp\u00f3\u0142czesna kultura zast\u0105pi\u0142a klasyczne poj\u0119cie cnoty poj\u0119ciem autentyczno\u015bci emocjonalnej.<\/p>\n\n\n\n

        Dzisiaj wa\u017cniejsze wydaje si\u0119 wyra\u017canie tego, co si\u0119 czuje, ni\u017c zadawanie sobie pytania, czy te uczucia s\u0105 prawdziwe i dobre.<\/p>\n\n\n\n

        St\u0105d bior\u0105 si\u0119 takie stwierdzenia jak:<\/p>\n\n\n\n

          \n
        • \u201eNic na to nie poradz\u0119.\u201d<\/li>\n\n\n\n
        • \u201eTaki ju\u017c jestem.\u201d<\/li>\n\n\n\n
        • \u201eTak podpowiada mi serce.\u201d<\/li>\n\n\n\n
        • \u201eMam prawo by\u0107 szcz\u0119\u015bliwy.\u201d<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

          Do\u015bwiadczenie pokazuje jednak, \u017ce emocje nieustannie si\u0119 zmieniaj\u0105.<\/p>\n\n\n\n

          To, co dzi\u015b nas zachwyca, jutro mo\u017ce pozostawi\u0107 nas oboj\u0119tnymi.<\/p>\n\n\n\n

          Kto buduje swoje \u017cycie wy\u0142\u0105cznie na emocjach, ten ostatecznie prowadzi \u017cycie g\u0142\u0119boko niestabilne.<\/p>\n\n\n\n

          \n\n\n\n

          Rozum jako kr\u00f3lowa duszy<\/h1>\n\n\n\n

          \u015aw. Tomasz naucza, \u017ce B\u00f3g ustanowi\u0142 wewn\u0119trzny porz\u0105dek.<\/p>\n\n\n\n

          Rozum poznaje.<\/p>\n\n\n\n

          Wola wybiera.<\/p>\n\n\n\n

          Nami\u0119tno\u015bci pomagaj\u0105.<\/p>\n\n\n\n

          Nigdy nie powinny zast\u0119powa\u0107 rozumu ani panowa\u0107 nad wol\u0105.<\/p>\n\n\n\n

          Gdy dzieje si\u0119 odwrotnie, pojawia si\u0119 moralny nie\u0142ad.<\/p>\n\n\n\n

          To w\u0142a\u015bnie jest do\u015bwiadczeniem ludzko\u015bci po grzechu pierworodnym.<\/p>\n\n\n\n

          Nami\u0119tno\u015bci nie s\u0105 ju\u017c spontanicznie pos\u0142uszne rozumowi.<\/p>\n\n\n\n

          Dlatego \u017cycie chrze\u015bcija\u0144skie polega r\u00f3wnie\u017c na wewn\u0119trznym odnowieniu.<\/p>\n\n\n\n

          \n\n\n\n

          Grzech pierworodny i wewn\u0119trzny nie\u0142ad<\/h1>\n\n\n\n

          Przed upadkiem Adam posiada\u0142 doskona\u0142e panowanie nad swoimi sk\u0142onno\u015bciami.<\/p>\n\n\n\n

          Nie istnia\u0142 konflikt mi\u0119dzy rozumem a emocjami.<\/p>\n\n\n\n

          Po upadku do natury ludzkiej wesz\u0142a po\u017c\u0105dliwo\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n

          \u015awi\u0119ty Pawe\u0142 opisuje t\u0119 walk\u0119 w spos\u00f3b mistrzowski:<\/p>\n\n\n\n

          \n

          \u201eNie czyni\u0119 bowiem dobra, kt\u00f3rego chc\u0119, ale czyni\u0119 to z\u0142o, kt\u00f3rego nie chc\u0119.\u201d<\/strong> (Rz 7,19)<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

          Ta wewn\u0119trzna walka nale\u017cy do ludzkiej kondycji.<\/p>\n\n\n\n

          Dlatego nikt nie mo\u017ce s\u0142usznie powiedzie\u0107:<\/p>\n\n\n\n

          \u201eSkoro to czuj\u0119, musz\u0119 to zrobi\u0107.\u201d<\/p>\n\n\n\n

          W\u0142a\u015bnie dlatego, \u017ce nasza natura zosta\u0142a zraniona.<\/p>\n\n\n\n

          \n\n\n\n

          Cnota umiarkowania<\/h1>\n\n\n\n

          Odpowied\u017a \u015bw. Tomasza nie polega na gwa\u0142townym t\u0142umieniu emocji.<\/p>\n\n\n\n

          Jego odpowiedzi\u0105 jest cnota.<\/p>\n\n\n\n

          Przede wszystkim cnota umiarkowania<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

          Umiarkowanie porz\u0105dkuje poci\u0105g do przyjemno\u015bci zmys\u0142owych, aby nie zniewala\u0142y cz\u0142owieka.<\/p>\n\n\n\n

          Nie niszczy pragnienia.<\/p>\n\n\n\n

          Oczyszcza je.<\/p>\n\n\n\n

          Nie eliminuje rado\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

          Uszlachetnia j\u0105.<\/p>\n\n\n\n

          Nie t\u0142umi mi\u0142o\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

          Porz\u0105dkuje j\u0105.<\/p>\n\n\n\n

          \n\n\n\n

          Panowanie nad sob\u0105 nie jest t\u0142umieniem<\/h1>\n\n\n\n

          Cz\u0119sto zarzuca si\u0119 chrze\u015bcija\u0144stwu, \u017ce t\u0142umi uczucia.<\/p>\n\n\n\n

          Nic bardziej b\u0142\u0119dnego.<\/p>\n\n\n\n

          T\u0142umi\u0107 oznacza ukrywa\u0107.<\/p>\n\n\n\n

          Panowa\u0107 oznacza kierowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n

          R\u00f3\u017cnica jest ogromna.<\/p>\n\n\n\n

          Dziki ko\u0144 mo\u017ce posiada\u0107 niezwyk\u0142\u0105 si\u0142\u0119.<\/p>\n\n\n\n

          Ale dopiero wtedy, gdy przyjmie uzd\u0119, mo\u017ce s\u0142u\u017cy\u0107 do osi\u0105gni\u0119cia celu.<\/p>\n\n\n\n

          Tak samo jest z nami\u0119tno\u015bciami.<\/p>\n\n\n\n

          Ich si\u0142a jest darem.<\/p>\n\n\n\n

          Ich w\u0142a\u015bciwy kierunek zale\u017cy od cnoty.<\/p>\n\n\n\n

          Chrystus: Doskona\u0142y Wz\u00f3r<\/strong><\/h1>\n\n\n\n

          Jezus do\u015bwiadcza\u0142 autentycznie ludzkich emocji.<\/p>\n\n\n\n

          Odczuwa\u0142:<\/p>\n\n\n\n

            \n
          • smutek<\/li>\n\n\n\n
          • wsp\u00f3\u0142czucie<\/li>\n\n\n\n
          • rado\u015b\u0107<\/li>\n\n\n\n
          • sprawiedliwy gniew<\/li>\n\n\n\n
          • trwog\u0119<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

            Zap\u0142aka\u0142 przy grobie \u0141azarza.<\/p>\n\n\n\n

            Ulitowa\u0142 si\u0119 nad t\u0142umami.<\/p>\n\n\n\n

            Oburzy\u0142 si\u0119 na kupc\u00f3w w \u015awi\u0105tyni.<\/p>\n\n\n\n

            W Ogrodzie Getsemani prze\u017cywa\u0142 tak g\u0142\u0119bok\u0105 udr\u0119k\u0119, \u017ce poci\u0142 si\u0119 krwi\u0105.<\/p>\n\n\n\n

            A jednak nigdy nie by\u0142 niewolnikiem swoich emocji.<\/p>\n\n\n\n

            W decyduj\u0105cej chwili powiedzia\u0142:<\/p>\n\n\n\n

            \n

            \u201eOjcze, nie moja wola, lecz Twoja niech si\u0119 stanie.\u201d<\/strong> (\u0141k 22,42)<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

            Tutaj objawia si\u0119 doskona\u0142e panowanie woli nad sfer\u0105 zmys\u0142ow\u0105.<\/p>\n\n\n\n

            \n\n\n\n

            Dyktatura \u201eMam na to ochot\u0119\u201d<\/h1>\n\n\n\n

            Jednym z najwi\u0119kszych bo\u017ck\u00f3w wsp\u00f3\u0142czesnego \u015bwiata jest natychmiastowe zaspokojenie pragnie\u0144.<\/p>\n\n\n\n

            Je\u015bli co\u015b jest trudne…<\/p>\n\n\n\n

            porzuca si\u0119 to.<\/p>\n\n\n\n

            Je\u015bli wymaga ofiary…<\/p>\n\n\n\n

            unika si\u0119 tego.<\/p>\n\n\n\n

            Je\u015bli wymaga wytrwa\u0142o\u015bci…<\/p>\n\n\n\n

            zast\u0119puje si\u0119 to czym\u015b innym.<\/p>\n\n\n\n

            Taki spos\u00f3b my\u015blenia dotyka nawet \u017cycia duchowego.<\/p>\n\n\n\n

            Wielu ludzi porzuca modlitw\u0119, poniewa\u017c \u201eju\u017c nic nie czuje\u201d.<\/p>\n\n\n\n

            Tymczasem modlitwa nigdy nie zale\u017ca\u0142a od uczu\u0107.<\/p>\n\n\n\n

            Wielcy \u015bwi\u0119ci przechodzili przez d\u0142ugie noce duchowej osch\u0142o\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

            Wierno\u015b\u0107 ma wi\u0119ksz\u0105 warto\u015b\u0107 ni\u017c emocje.<\/p>\n\n\n\n

            \n\n\n\n

            Media spo\u0142eczno\u015bciowe i manipulacja emocjonalna<\/h1>\n\n\n\n

            Nigdy wcze\u015bniej ludzko\u015b\u0107 nie by\u0142a tak wystawiona na nieustanny strumie\u0144 bod\u017ac\u00f3w emocjonalnych.<\/p>\n\n\n\n

            Ka\u017cde powiadomienie.<\/p>\n\n\n\n

            Ka\u017cdy film.<\/p>\n\n\n\n

            Ka\u017cdy nag\u0142\u00f3wek.<\/p>\n\n\n\n

            Ka\u017cdy komentarz.<\/p>\n\n\n\n

            Jest zaprojektowany po to, by wywo\u0142a\u0107 natychmiastow\u0105 reakcj\u0119.<\/p>\n\n\n\n

            Gniew sprzedaje.<\/p>\n\n\n\n

            Strach generuje klikni\u0119cia.<\/p>\n\n\n\n

            Oburzenie zwi\u0119ksza zaanga\u017cowanie.<\/p>\n\n\n\n

            Rezultatem jest spo\u0142ecze\u0144stwo emocjonalnie wyczerpane.<\/p>\n\n\n\n

            \u015aw. Tomasz przypomnia\u0142by nam, \u017ce cz\u0142owiek, kt\u00f3ry traci panowanie nad swoimi nami\u0119tno\u015bciami, staje si\u0119 \u0142atwym celem manipulacji.<\/p>\n\n\n\n

            \n\n\n\n

            Czysto\u015b\u0107: Przyk\u0142ad Wewn\u0119trznego Panowania<\/h1>\n\n\n\n

            Niewiele cn\u00f3t ukazuje t\u0119 nauk\u0119 tak wyra\u017anie jak czysto\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n

            \u015awiat m\u00f3wi:<\/p>\n\n\n\n

            \u201eJe\u015bli czego\u015b po\u017c\u0105dasz seksualnie, musisz to zaspokoi\u0107.\u201d<\/p>\n\n\n\n

            Ko\u015bci\u00f3\u0142 naucza czego\u015b dok\u0142adnie przeciwnego.<\/p>\n\n\n\n

            Po\u017c\u0105danie nie wyznacza moralno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

            Rozum o\u015bwiecony przez Boga rozeznaje w\u0142a\u015bciwe korzystanie z seksualno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

            Czysto\u015b\u0107 nie niszczy mi\u0142o\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

            Wyzwala j\u0105 z egoizmu.<\/p>\n\n\n\n

            \n\n\n\n

            Czy gniew jest zawsze z\u0142y?<\/h1>\n\n\n\n

            Nie.<\/p>\n\n\n\n

            \u015aw. Tomasz wyja\u015bnia, \u017ce istnieje co\u015b takiego jak sprawiedliwy gniew.<\/p>\n\n\n\n

            Jezus wyp\u0119dzi\u0142 kupc\u00f3w ze \u015awi\u0105tyni.<\/p>\n\n\n\n

            Pytanie nie brzmi, czy odczuwa si\u0119 gniew.<\/p>\n\n\n\n

            Pytanie brzmi:<\/p>\n\n\n\n

            Dlaczego?<\/p>\n\n\n\n

            Jak silny jest ten gniew?<\/p>\n\n\n\n

            Jak d\u0142ugo trwa?<\/p>\n\n\n\n

            Jaki jest jego cel?<\/p>\n\n\n\n

            Uporz\u0105dkowany gniew broni sprawiedliwo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

            Nieuporz\u0105dkowany gniew niszczy mi\u0142o\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n

            \n\n\n\n

            Smutek<\/h1>\n\n\n\n

            \u017byjemy w kulturze, kt\u00f3ra obsesyjnie unika wszelkiego cierpienia.<\/p>\n\n\n\n

            A jednak smutek nie zawsze jest czym\u015b negatywnym.<\/p>\n\n\n\n

            Mo\u017ce prowadzi\u0107 do skruchy.<\/p>\n\n\n\n

            Mo\u017ce przybli\u017ca\u0107 nas do Boga.<\/p>\n\n\n\n

            \u015awi\u0119ty Pawe\u0142 rozr\u00f3\u017cnia smutek pochodz\u0105cy od Boga i smutek \u015bwiata (por. 2 Kor 7,10).<\/p>\n\n\n\n

            Pierwszy prowadzi do nawr\u00f3cenia.<\/p>\n\n\n\n

            Drugi prowadzi do rozpaczy.<\/p>\n\n\n\n

            \n\n\n\n

            Chrze\u015bcija\u0144ska rado\u015b\u0107<\/h1>\n\n\n\n

            Prawdziwa rado\u015b\u0107 nie zale\u017cy od sprzyjaj\u0105cych okoliczno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

            Zale\u017cy od \u017cycia w przyja\u017ani z Bogiem.<\/p>\n\n\n\n

            Dlatego tak wielu m\u0119czennik\u00f3w umiera\u0142o, \u015bpiewaj\u0105c.<\/p>\n\n\n\n

            Z ludzkiego punktu widzenia wydawa\u0142o si\u0119 to absurdem.<\/p>\n\n\n\n

            Z teologicznego punktu widzenia by\u0142o to przejawem woli ca\u0142kowicie zjednoczonej z Bogiem.<\/p>\n\n\n\n

            \n\n\n\n

            Duch \u015awi\u0119ty i Panowanie nad Sob\u0105<\/h1>\n\n\n\n

            Naturalna cnota musi zosta\u0107 wyniesiona przez \u0142ask\u0119.<\/p>\n\n\n\n

            Chrze\u015bcijanin nie walczy sam.<\/p>\n\n\n\n

            Duch \u015awi\u0119ty umacnia wol\u0119.<\/p>\n\n\n\n

            \u015awi\u0119ty Pawe\u0142 wymienia w\u015br\u00f3d owoc\u00f3w Ducha:<\/p>\n\n\n\n

            \n

            \u201eOwocem za\u015b Ducha jest: mi\u0142o\u015b\u0107, rado\u015b\u0107, pok\u00f3j, cierpliwo\u015b\u0107, uprzejmo\u015b\u0107, dobro\u0107, wierno\u015b\u0107, \u0142agodno\u015b\u0107 i opanowanie.\u201d<\/strong> (Ga 5,22\u201323)<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

            Panowanie nad sob\u0105 nie jest jedynie owocem ludzkiego wysi\u0142ku.<\/p>\n\n\n\n

            Jest tak\u017ce dzie\u0142em \u0142aski w duszy pos\u0142usznej Bogu.<\/p>\n\n\n\n

            \n\n\n\n

            Zastosowania Duszpasterskie w \u017byciu Codziennym<\/h1>\n\n\n\n

            Nauczanie \u015bw. Tomasza nie nale\u017cy wy\u0142\u0105cznie do sal wyk\u0142adowych i wydzia\u0142\u00f3w teologicznych.<\/p>\n\n\n\n

            Ma ono bardzo konkretne konsekwencje dla codziennego \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n

            W ma\u0142\u017ce\u0144stwie<\/h2>\n\n\n\n

            Mi\u0142o\u015bci ma\u0142\u017ce\u0144skiej nie mo\u017cna sprowadzi\u0107 do chwilowego uczucia. B\u0119d\u0105 dni pe\u0142ne entuzjazmu i dni zm\u0119czenia, chwile czu\u0142o\u015bci i chwile niezrozumienia. Ma\u0142\u017ce\u0144stwo chrze\u015bcija\u0144skie opiera si\u0119 na decyzji woli umocnionej \u0142ask\u0105, a nie na zmiennej intensywno\u015bci uczu\u0107. Ten, kto kocha tylko wtedy, gdy \u201ema na to ochot\u0119\u201d, z trudem wytrwa w czasie pr\u00f3b.<\/p>\n\n\n\n

            W wychowaniu dzieci<\/h2>\n\n\n\n

            Wychowywa\u0107 nie oznacza spe\u0142nia\u0107 ka\u017cde pragnienie dziecka, lecz uczy\u0107 je panowania nad sob\u0105. Dziecko, kt\u00f3re uczy si\u0119 czeka\u0107, by\u0107 pos\u0142uszne, prosi\u0107 o przebaczenie i wyrzeka\u0107 si\u0119 zachcianek, rozwija fundamenty samokontroli. Prawdziwa wolno\u015b\u0107 rodzi si\u0119 wtedy, gdy wola uczy si\u0119 wybiera\u0107 dobro, nawet je\u015bli wymaga to wysi\u0142ku.<\/p>\n\n\n\n

            W pracy<\/h2>\n\n\n\n

            Emocje mog\u0105 wp\u0142ywa\u0107 na atmosfer\u0119 pracy, lecz nie powinny dyktowa\u0107 ka\u017cdej decyzji. Roztropno\u015b\u0107, sprawiedliwo\u015b\u0107 i m\u0119stwo pomagaj\u0105 dzia\u0142a\u0107 z r\u00f3wnowag\u0105 wobec konflikt\u00f3w, presji czy sukces\u00f3w. Cz\u0142owiek, kt\u00f3ry panuje nad swoimi impulsami, budzi zaufanie i daje poczucie stabilno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

            W \u017cyciu duchowym<\/h2>\n\n\n\n

            Modlitwie nie zawsze towarzysz\u0105 odczuwalne pociechy. B\u0119d\u0105 okresy osch\u0142o\u015bci, rozprosze\u0144 i chwile, gdy B\u00f3g b\u0119dzie zdawa\u0142 si\u0119 milcze\u0107. Wierno\u015b\u0107 w takich momentach ma ogromn\u0105 warto\u015b\u0107, poniewa\u017c ukazuje mi\u0142o\u015b\u0107, kt\u00f3ra nie zale\u017cy od przemijaj\u0105cych emocji, lecz od woli pozostaj\u0105cej zjednoczonej z Panem.<\/p>\n\n\n\n

            W korzystaniu z technologii<\/h2>\n\n\n\n

            Zanim zareagujemy na wiadomo\u015b\u0107, odpowiemy na komentarz lub udost\u0119pnimy jaki\u015b materia\u0142, warto zapyta\u0107 siebie: czy dzia\u0142am pod wp\u0142ywem gniewu, l\u0119ku albo pr\u00f3\u017cno\u015bci, czy te\u017c kieruj\u0119 si\u0119 prawd\u0105 i mi\u0142o\u015bci\u0105? Panowanie nad sob\u0105 \u0107wiczy si\u0119 r\u00f3wnie\u017c przed ekranem.<\/p>\n\n\n\n

            \u0106wiczenia Duchowe w Kierowaniu Nami\u0119tno\u015bciami<\/strong><\/h1>\n\n\n\n

            Tradycja ascetyczna Ko\u015bcio\u0142a proponuje konkretne \u015brodki s\u0142u\u017c\u0105ce kszta\u0142towaniu serca:<\/p>\n\n\n\n

              \n
            • Codzienny rachunek sumienia:<\/strong> rozpoznawanie, kt\u00f3re emocje kierowa\u0142y naszym post\u0119powaniem, i pokorne przedstawianie ich Panu.<\/li>\n\n\n\n
            • Wytrwa\u0142a modlitwa:<\/strong> proszenie o \u0142ask\u0119 uporz\u0105dkowania naszych uczu\u0107 i wzrastania w cnotach.<\/li>\n\n\n\n
            • Cz\u0119ste korzystanie z sakrament\u00f3w:<\/strong> sakrament pokuty przywraca duszy \u017cycie, a Naj\u015bwi\u0119tsza Eucharystia umacnia nasze zjednoczenie z Chrystusem.<\/li>\n\n\n\n
            • Drobne dobrowolne umartwienia:<\/strong> rezygnacja z wygody, ograniczenie korzystania z telefonu kom\u00f3rkowego lub cierpliwe znoszenie codziennych przeciwno\u015bci pomaga umacnia\u0107 wol\u0119.<\/li>\n\n\n\n
            • Lektura duchowa:<\/strong> rozwa\u017canie Pisma \u015awi\u0119tego i nauczania \u015bwi\u0119tych kszta\u0142tuje rozum, aby o\u015bwieca\u0142 nasze decyzje.<\/li>\n\n\n\n
            • Kierownictwo duchowe:<\/strong> je\u015bli to mo\u017cliwe, korzystanie z pomocy roztropnego kap\u0142ana sprzyja rozeznawaniu i wzrastaniu w \u017cyciu wewn\u0119trznym.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
              \n\n\n\n

              Wizja G\u0142\u0119boko Pe\u0142na Nadziei<\/h1>\n\n\n\n

              Nauka \u015bw. Tomasza z Akwinu o nami\u0119tno\u015bciach nie ma na celu t\u0142umienia bogactwa ludzkiej uczuciowo\u015bci. Wr\u0119cz przeciwnie \u2013 ukazuje, \u017ce B\u00f3g nie pragnie ludzi zimnych, niewra\u017cliwych ani niezdolnych do mi\u0142o\u015bci. Pragnie m\u0119\u017cczyzn i kobiet, kt\u00f3rych serce jest ca\u0142kowicie uporz\u0105dkowane ku dobru.<\/p>\n\n\n\n

              Ewangelia nie proponuje \u017cycia pozbawionego emocji; proponuje \u017cycie, w kt\u00f3rym emocje, o\u015bwiecone prawd\u0105 i podtrzymywane przez \u0142ask\u0119, odnajduj\u0105 swoje w\u0142a\u015bciwe miejsce. Mi\u0142o\u015b\u0107 przestaje by\u0107 kapry\u015bnym impulsem i staje si\u0119 trwa\u0142ym darem z siebie; rado\u015b\u0107 przestaje zale\u017ce\u0107 od okoliczno\u015bci i wyp\u0142ywa ze wsp\u00f3lnoty z Bogiem; smutek mo\u017ce przemieni\u0107 si\u0119 w owocn\u0105 skruch\u0119; gniew mo\u017ce zosta\u0107 oddany na s\u0142u\u017cb\u0119 sprawiedliwo\u015bci; l\u0119k mo\u017ce otworzy\u0107 dusz\u0119 na dzieci\u0119c\u0105 ufno\u015b\u0107 wobec Boga.<\/p>\n\n\n\n

              W cywilizacji naznaczonej natychmiastowo\u015bci\u0105, wywy\u017cszaniem uczu\u0107 i nieustannym poszukiwaniem przyjemno\u015bci przes\u0142anie Doktora Anielskiego brzmi z zadziwiaj\u0105c\u0105 aktualno\u015bci\u0105. Jego nauczanie przypomina nam, \u017ce prawdziwa wolno\u015b\u0107 nie polega na robieniu wszystkiego, czego si\u0119 pragnie, lecz na doj\u015bciu do pragnienia tego, co jest dobre, prawdziwe i \u015bwi\u0119te.<\/p>\n\n\n\n

              Chrze\u015bcijanin nie jest powo\u0142any do tego, aby by\u0107 niewolnikiem swoich nami\u0119tno\u015bci, lecz uczniem Chrystusa. Im bardziej upodabnia si\u0119 do Niego, tym bardziej odkrywa, \u017ce prawdziwe panowanie nad sob\u0105 nie jest ci\u0119\u017carem, lecz drog\u0105 do pokoju wewn\u0119trznego. Jak naucza Tradycja Ko\u015bcio\u0142a, \u0142aska nie niszczy natury \u2013 uzdrawia j\u0105, podnosi i udoskonala. W tym procesie nami\u0119tno\u015bci przestaj\u0105 by\u0107 polem walki nieuporz\u0105dkowania, a staj\u0105 si\u0119 sprzymierze\u0144cami \u017cycia ca\u0142kowicie skierowanego ku Bogu.<\/p>\n\n\n\n

              Niech przyk\u0142ad \u015bw. Tomasza z Akwinu zach\u0119ca nas do poszukiwania tej wewn\u0119trznej harmonii, w kt\u00f3rej rozum poznaje prawd\u0119, wola obejmuje dobro, a nami\u0119tno\u015bci \u2013 oczyszczone przez cnot\u0119 i umocnione \u0142ask\u0105 \u2013 wsp\u00f3\u0142dzia\u0142aj\u0105 dla jedynego celu, dla kt\u00f3rego zostali\u015bmy stworzeni: aby mi\u0142owa\u0107 Boga ponad wszystko i osi\u0105gn\u0105\u0107 \u015bwi\u0119to\u015b\u0107.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

              Odpowied\u017a \u015bw. Tomasza z Akwinu na panowanie emocji we wsp\u00f3\u0142czesnej kulturze \u017byjemy w epoce, w kt\u00f3rej emocje wydaj\u0105 si\u0119 zosta\u0107 wyniesione do rangi najwy\u017cszego kryterium prawdy. Wsp\u00f3\u0142czesne spo\u0142ecze\u0144stwo nieustannie powtarza has\u0142a takie jak: \u201ePod\u0105\u017caj za swoim sercem\u201d, \u201eR\u00f3b to, co czujesz\u201d, \u201eJe\u015bli to ci\u0119 uszcz\u0119\u015bliwia, to znaczy, \u017ce jest dobre\u201d albo \u201eNie t\u0142um tego, kim …<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":6277,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","_seopress_robots_follow":"","_seopress_robots_imageindex":"","_seopress_robots_snippet":"","_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_robots_breadcrumbs":"","_seopress_robots_freeze_modified_date":"","_seopress_robots_custom_modified_date":"","_seopress_robots_canonical":"","_seopress_social_fb_title":"","_seopress_social_fb_desc":"","_seopress_social_fb_img":"","_seopress_social_fb_img_attachment_id":0,"_seopress_social_fb_img_width":0,"_seopress_social_fb_img_height":0,"_seopress_social_twitter_title":"","_seopress_social_twitter_desc":"","_seopress_social_twitter_img":"","_seopress_social_twitter_img_attachment_id":0,"_seopress_social_twitter_img_width":0,"_seopress_social_twitter_img_height":0,"_seopress_redirections_value":"","_seopress_redirections_enabled":"","_seopress_redirections_enabled_regex":"","_seopress_redirections_logged_status":"","_seopress_redirections_param":"","_seopress_redirections_type":0,"_seopress_analysis_target_kw":"","footnotes":""},"categories":[57,39],"tags":[],"class_list":["post-6276","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-cnoty-chrzescijanskie","category-moralnosc-i-zycie-chrzescijanskie"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6276","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6276"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6276\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6278,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6276\/revisions\/6278"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6277"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6276"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6276"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6276"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}