{"id":6242,"date":"2026-07-13T22:16:56","date_gmt":"2026-07-13T20:16:56","guid":{"rendered":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/?p=6242"},"modified":"2026-07-13T22:16:57","modified_gmt":"2026-07-13T20:16:57","slug":"klauzula-niewiedzy-co-katechizm-mowi-o-zbawieniu-tych-ktorzy-nigdy-nie-slyszeli-o-chrystusie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/klauzula-niewiedzy-co-katechizm-mowi-o-zbawieniu-tych-ktorzy-nigdy-nie-slyszeli-o-chrystusie\/","title":{"rendered":"Klauzula niewiedzy: Co Katechizm m\u00f3wi o zbawieniu tych, kt\u00f3rzy nigdy nie s\u0142yszeli o Chrystusie"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jednym z najstarszych i najg\u0142\u0119bszych pyta\u0144 chrze\u015bcija\u0144stwa jest nast\u0119puj\u0105ce: <strong>co dzieje si\u0119 z lud\u017ami, kt\u00f3rzy nigdy nie mieli mo\u017cliwo\u015bci pozna\u0107 Jezusa Chrystusa?<\/strong> Czy mo\u017ce zosta\u0107 zbawiony kto\u015b, kto nigdy nie us\u0142ysza\u0142 Ewangelii? Co z tymi, kt\u00f3rzy urodzili si\u0119 w kulturach, do kt\u00f3rych chrze\u015bcija\u0144stwo nigdy nie dotar\u0142o? Czy by\u0142oby sprawiedliwe, gdyby B\u00f3g pot\u0119pi\u0142 kogo\u015b, kto nigdy nie mia\u0142 mo\u017cliwo\u015bci uwierzy\u0107?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pytania te nie s\u0105 nowe. Od pierwszych wiek\u00f3w chrze\u015bcija\u0144stwa teologowie, \u015bwi\u0119ci i sobory zastanawiali si\u0119 nad nimi. W naszych czasach nabra\u0142y one jeszcze wi\u0119kszego znaczenia z powodu globalizacji, kontaktu mi\u0119dzy religiami oraz post\u0119puj\u0105cej sekularyzacji \u015bwiata.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki, daleki od udzielania uproszczonych odpowiedzi, przedstawia nauczanie g\u0142\u0119boko wywa\u017cone, kt\u00f3re \u0142\u0105czy dwie nieroz\u0142\u0105czne prawdy:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Jezus Chrystus jest jedynym Zbawicielem \u015bwiata.<\/strong><\/li>\n\n\n\n<li><strong>Mi\u0142osierdzie Bo\u017ce si\u0119ga znacznie dalej, ni\u017c jeste\u015bmy w stanie poj\u0105\u0107.<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W centrum tego nauczania znajduje si\u0119 jeden z najcz\u0119\u015bciej omawianych fragment\u00f3w Katechizmu Ko\u015bcio\u0142a Katolickiego: <strong>punkt 847<\/strong>, stwierdzenie, kt\u00f3re niekt\u00f3rzy nieoficjalnie nazwali <strong>\u201eklauzul\u0105 niewiedzy\u201d<\/strong>, cho\u0107 nie jest to oficjalny termin u\u017cywany przez Ko\u015bci\u00f3\u0142.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ale co ono naprawd\u0119 oznacza? Czy znaczy, \u017ce wszystkie religie prowadz\u0105 do zbawienia? \u017be nie ma znaczenia, czy kto\u015b wierzy, czy nie? \u017be ewangelizacja nie jest ju\u017c potrzebna?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Odpowied\u017a jest znacznie g\u0142\u0119bsza \u2014 i znacznie pi\u0119kniejsza.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">Punkt 847 Katechizmu: pe\u0142ny tekst<\/h1>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Katechizm naucza:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eCi bowiem, kt\u00f3rzy bez w\u0142asnej winy nie znaj\u0105 Ewangelii Chrystusowej i Jego Ko\u015bcio\u0142a, lecz szczerym sercem szukaj\u0105 Boga i pod wp\u0142ywem \u0142aski staraj\u0105 si\u0119 pe\u0142ni\u0107 czynem Jego wol\u0119, poznan\u0105 przez nakaz sumienia, mog\u0105 osi\u0105gn\u0105\u0107 wieczne zbawienie.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">To jedno zdanie zawiera niezwyk\u0142e bogactwo teologiczne.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ka\u017cde s\u0142owo zosta\u0142o starannie dobrane.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie m\u00f3wi ono:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>\u201eWszyscy b\u0119d\u0105 zbawieni.\u201d<\/li>\n\n\n\n<li>\u201eWszystkie religie s\u0105 takie same.\u201d<\/li>\n\n\n\n<li>\u201eChrystus nie jest potrzebny.\u201d<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u00f3wi co\u015b zupe\u0142nie innego.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u00f3wi o ludziach, kt\u00f3rzy <strong>nie znaj\u0105 Ewangelii bez w\u0142asnej winy.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">I w\u0142a\u015bnie to rozr\u00f3\u017cnienie zmienia wszystko.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">Co oznacza \u201ebez w\u0142asnej winy\u201d?<\/h1>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tutaj spotykamy klasyczne poj\u0119cie teologii katolickiej: <strong>niewiedz\u0119 niepokonaln\u0105<\/strong> (<em>ignorantia invincibilis<\/em>).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie ka\u017cda niewiedza jest taka sama.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Teologowie rozr\u00f3\u017cniaj\u0105:<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Niewiedz\u0119 pokonaln\u0105<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jest to niewiedza, kt\u00f3r\u0105 cz\u0142owiek m\u00f3g\u0142by przezwyci\u0119\u017cy\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Na przyk\u0142ad:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kto\u015b odmawia poszukiwania Boga z lenistwa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Albo dlatego, \u017ce nie chce zmieni\u0107 swojego \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Albo dlatego, \u017ce \u015bwiadomie odrzuca prawd\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W takich przypadkach istnieje odpowiedzialno\u015b\u0107 moralna.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Niewiedz\u0119 niepokonaln\u0105<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jest to niewiedza, kt\u00f3rej cz\u0142owiek nie jest w stanie przezwyci\u0119\u017cy\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mo\u017ce ona wynika\u0107 z wielu okoliczno\u015bci:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Urodzenie si\u0119 w miejscu, do kt\u00f3rego Ewangelia nigdy nie dotar\u0142a.<\/li>\n\n\n\n<li>\u017bycie pod prze\u015bladowaniami religijnymi.<\/li>\n\n\n\n<li>Otrzymanie ca\u0142kowicie zniekszta\u0142conego obrazu chrze\u015bcija\u0144stwa.<\/li>\n\n\n\n<li>Obiektywny brak jakiejkolwiek rzeczywistej mo\u017cliwo\u015bci poznania wiary chrze\u015bcija\u0144skiej.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W takich sytuacjach cz\u0142owiek nie mo\u017ce by\u0107 uznany za winnego czego\u015b, czego nigdy nie mia\u0142 realnej mo\u017cliwo\u015bci pozna\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u00f3g, kt\u00f3ry widzi serce, s\u0105dzi z doskona\u0142\u0105 sprawiedliwo\u015bci\u0105.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">B\u00f3g pragnie, aby wszyscy ludzie zostali zbawieni<\/h1>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pierwsza prawda, o kt\u00f3rej nigdy nie wolno nam zapomina\u0107, zosta\u0142a jasno wyra\u017cona w Pi\u015bmie \u015awi\u0119tym.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u015awi\u0119ty Pawe\u0142 pisze:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u201eB\u00f3g pragnie, aby wszyscy ludzie zostali zbawieni i doszli do poznania prawdy.\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>(1 Tm 2,4)<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u00f3g nie stwarza ludzi po to, aby ich pot\u0119pi\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie znajduje upodobania w karaniu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jego pragnieniem jest zbawienie wszystkich.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jednocze\u015bnie g\u0142\u0119boko szanuje ludzk\u0105 wolno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">Chrystus pozostaje jedynym Zbawicielem<\/h1>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W tym miejscu musimy unikn\u0105\u0107 bardzo powszechnego b\u0142\u0119du.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Niekt\u00f3rzy interpretuj\u0105 Katechizm w nast\u0119puj\u0105cy spos\u00f3b:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eA wi\u0119c wszystkie religie prowadz\u0105 do zbawienia.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tego <strong>Ko\u015bci\u00f3\u0142 nie naucza.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pismo \u015awi\u0119te m\u00f3wi:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u201eJa jestem drog\u0105, prawd\u0105 i \u017cyciem. Nikt nie przychodzi do Ojca inaczej jak tylko przeze Mnie.\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>(J 14,6)<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">A tak\u017ce:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u201eNie ma w nikim innym zbawienia, gdy\u017c nie dano ludziom pod niebem \u017cadnego innego imienia, przez kt\u00f3re mogliby\u015bmy by\u0107 zbawieni.\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>(Dz 4,12)<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ka\u017cde zbawienie dokonuje si\u0119 przez Jezusa Chrystusa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zawsze.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nawet wtedy, gdy cz\u0142owiek nie zna Go w spos\u00f3b wyra\u017any.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jest to prawda fundamentalna.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ko\u015bci\u00f3\u0142 nigdy nie naucza\u0142, \u017ce istnieje druga droga zbawienia niezale\u017cna od Chrystusa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie ma dw\u00f3ch dr\u00f3g:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Chrystus.<\/li>\n\n\n\n<li>Inne religie.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jest tylko Chrystus.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">R\u00f3\u017cnica polega na tym, \u017ce niekt\u00f3rzy ludzie mog\u0105 otrzyma\u0107 owoce Jego Odkupienia, nie dochodz\u0105c jeszcze do wyra\u017anego poznania Ewangelii.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">Jak Chrystus mo\u017ce dzia\u0142a\u0107 w cz\u0142owieku, kt\u00f3ry Go nie zna?<\/h1>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W tym miejscu wkraczamy w jedn\u0105 z najwi\u0119kszych tajemnic \u0142aski.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u00f3g nie jest ograniczony sakramentami.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sakramenty s\u0105 zwyczajn\u0105 drog\u0105 zbawienia.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jednak B\u00f3g mo\u017ce dzia\u0142a\u0107 r\u00f3wnie\u017c w spos\u00f3b nadzwyczajny.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u015awi\u0119ty Tomasz z Akwinu naucza\u0142 ju\u017c, \u017ce B\u00f3g mo\u017ce udziela\u0107 swojej \u0142aski tak\u017ce poza zwyczajnymi \u015brodkami zbawienia, gdy istnieje obiektywna niemo\u017cno\u015b\u0107 skorzystania z nich.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie oznacza to, \u017ce sakramenty s\u0105 niepotrzebne.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Oznacza to, \u017ce B\u00f3g nie jest nimi zwi\u0105zany.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">To On ustanowi\u0142 je dla naszego dobra.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">My nie mo\u017cemy dobrowolnie z nich rezygnowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">On natomiast mo\u017ce dzia\u0142a\u0107 wtedy, kiedy chce, i tak, jak chce.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">Sumienie nie zast\u0119puje Boga<\/h1>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Innym wsp\u00f3\u0142czesnym b\u0142\u0119dem jest twierdzenie:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eWystarczy post\u0119powa\u0107 zgodnie z w\u0142asnym sumieniem.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tak\u017ce tego Ko\u015bci\u00f3\u0142 nie naucza.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sumienie nie tworzy dobra i z\u0142a.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sumienie musi by\u0107 w\u0142a\u015bciwie ukszta\u0142towane.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Musi szuka\u0107 prawdy.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Musi pozwoli\u0107 si\u0119 o\u015bwieca\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Katechizm m\u00f3wi o tych, kt\u00f3rzy:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>szczerze szukaj\u0105 Boga;<\/li>\n\n\n\n<li>s\u0105 pos\u0142uszni poznanej prawdzie;<\/li>\n\n\n\n<li>pod\u0105\u017caj\u0105 za dobrem odkrytym przez rozum;<\/li>\n\n\n\n<li>odpowiadaj\u0105 na \u0142ask\u0119.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie m\u00f3wi o kim\u015b, kto po prostu robi to, co wydaje mu si\u0119 s\u0142uszne.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">R\u00f3\u017cnica jest ogromna.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">Prawo naturalne zapisane w sercu<\/h1>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u015awi\u0119ty Pawe\u0142 rozwija t\u0119 my\u015bl w Li\u015bcie do Rzymian.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pisze:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u201eGdy bowiem poganie, kt\u00f3rzy nie maj\u0105 Prawa, id\u0105c za natur\u0105 czyni\u0105 to, co Prawo nakazuje, wtedy, chocia\u017c Prawa nie maj\u0105, sami dla siebie s\u0105 prawem&#8230; Wykazuj\u0105 oni, \u017ce tre\u015b\u0107 Prawa jest zapisana w ich sercach.\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>(Rz 2,14-15)<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tutaj spotykamy nauk\u0119 o prawie naturalnym.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ka\u017cdy cz\u0142owiek posiada sumienie moralne.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Potrafi rozpozna\u0107:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>\u017ce zab\u00f3jstwo jest z\u0142em;<\/li>\n\n\n\n<li>\u017ce k\u0142amstwo niszczy;<\/li>\n\n\n\n<li>\u017ce mi\u0142o\u015b\u0107 jest dobrem;<\/li>\n\n\n\n<li>\u017ce sprawiedliwo\u015b\u0107 jest konieczna.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">To wewn\u0119trzne prawo r\u00f3wnie\u017c stanowi cz\u0119\u015b\u0107 Bo\u017cego s\u0105du.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">Szczere szukanie Boga<\/h1>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Katechizm nie m\u00f3wi po prostu o \u201edobrych ludziach\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u00f3wi o ludziach, kt\u00f3rzy szczerze szukaj\u0105 Boga.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">To zasadnicza r\u00f3\u017cnica.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u0105 ludzie ca\u0142kowicie zamkni\u0119ci w sobie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u0105 jednak i tacy, kt\u00f3rzy \u2014 cho\u0107 nie znaj\u0105 Chrystusa \u2014 szczerze poszukuj\u0105 prawdy.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Szukaj\u0105 dobra.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Szukaj\u0105 sprawiedliwo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Szukaj\u0105 tego, co przekracza ten \u015bwiat.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ju\u017c w tym poszukiwaniu dzia\u0142a \u0142aska.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nikt bowiem nie mo\u017ce naprawd\u0119 szuka\u0107 Boga, je\u015bli wcze\u015bniej sam B\u00f3g nie zacz\u0105\u0142 szuka\u0107 jego.<\/p>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\"><strong>\u0141aska zawsze wychodzi z inicjatyw\u0105<\/strong><\/h1>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ka\u017cde nawr\u00f3cenie rozpoczyna si\u0119 od Boga.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jezus m\u00f3wi:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u201eNikt nie mo\u017ce przyj\u015b\u0107 do Mnie, je\u017celi go nie poci\u0105gnie Ojciec, kt\u00f3ry Mnie pos\u0142a\u0142.\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>(J 6,44)<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nawet cz\u0142owiek, kt\u00f3ry nigdy nie s\u0142ysza\u0142 Ewangelii, mo\u017ce otrzymywa\u0107 wewn\u0119trzne \u0142aski.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Natchnienia.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Poruszenia.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ruchy serca.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ciche zaproszenia do czynienia dobra.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0141aska dzia\u0142a na sposoby, kt\u00f3re pozostaj\u0105 przed nami ukryte.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">A co z innymi religiami?<\/h1>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ko\u015bci\u00f3\u0142 uznaje, \u017ce w innych religiach mog\u0105 znajdowa\u0107 si\u0119:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>ziarna prawdy;<\/li>\n\n\n\n<li>warto\u015bci moralne;<\/li>\n\n\n\n<li>elementy przygotowuj\u0105ce do przyj\u0119cia Ewangelii.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jednak same w sobie elementy te nie zbawiaj\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wszystko, co rzeczywi\u015bcie prowadzi cz\u0142owieka do Boga, ostatecznie pochodzi od Chrystusa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dlatego Ko\u015bci\u00f3\u0142 docenia wszystko, co jest prawdziwe i dobre w innych tradycjach religijnych, jednocze\u015bnie niezmiennie nauczaj\u0105c, \u017ce pe\u0142nia Bo\u017cego Objawienia znajduje si\u0119 wy\u0142\u0105cznie w Jezusie Chrystusie i w Ko\u015bciele przez Niego za\u0142o\u017conym.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">Dlaczego wi\u0119c ewangelizowa\u0107?<\/h1>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">To prawdopodobnie najcz\u0119\u015bciej stawiany zarzut.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Je\u017celi kto\u015b mo\u017ce zosta\u0107 zbawiony, nie znaj\u0105c Chrystusa&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Po co g\u0142osi\u0107 Ewangeli\u0119?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Odpowied\u017a jest prosta.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Poniewa\u017c poznanie Chrystusa jest niesko\u0144czenie lepsze ni\u017c nieznanie Go.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie ewangelizujemy jedynie po to, by uchroni\u0107 ludzi przed pot\u0119pieniem.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ewangelizujemy po to, aby przekaza\u0107 pe\u0142ni\u0119 prawdy.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Aby ofiarowa\u0107 przyja\u017a\u0144 z Bogiem.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Aby otworzy\u0107 drog\u0119 do sakrament\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Aby prowadzi\u0107 ludzi do Naj\u015bwi\u0119tszej Eucharystii.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Aby uczy\u0107 prawdziwego kultu Bo\u017cego.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Aby prowadzi\u0107 dusze do \u015bwi\u0119to\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ewangelizacja nie rodzi si\u0119 ze strachu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rodzi si\u0119 z mi\u0142o\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">Niebezpiecze\u0144stwo relatywizmu religijnego<\/h1>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Niekiedy punkt 847 Katechizmu by\u0142 b\u0142\u0119dnie interpretowany jako uzasadnienie relatywizmu religijnego.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tymczasem zaraz potem Katechizm przypomina, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 nadal posiada \u015bwi\u0119ty obowi\u0105zek i \u015bwi\u0119te prawo do ewangelizowania wszystkich narod\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie ma tu \u017cadnej sprzeczno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nadzwyczajna mo\u017cliwo\u015b\u0107 zbawienia nigdy nie znosi zwyczajnej drogi ustanowionej przez Chrystusa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Je\u017celi znamy Ewangeli\u0119 i dobrowolnie odrzucamy wiar\u0119, nasza sytuacja jest ca\u0142kowicie odmienna od sytuacji cz\u0142owieka, kt\u00f3ry nigdy nie mia\u0142 mo\u017cliwo\u015bci jej pozna\u0107.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">Odpowiedzialno\u015b\u0107 wzrasta wraz z otrzymanym \u015bwiat\u0142em<\/h1>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sam Jezus naucza\u0142 tej zasady.<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u201eKomu wiele dano, od tego wiele wymaga\u0107 si\u0119 b\u0119dzie.\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>(\u0141k 12,48)<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Im wi\u0119ksze poznanie otrzymali\u015bmy, tym wi\u0119ksza jest r\u00f3wnie\u017c nasza odpowiedzialno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dlatego ochrzczeni nie mog\u0105 zas\u0142ania\u0107 si\u0119 punktem 847 Katechizmu, aby usprawiedliwia\u0107 \u017cycie w oboj\u0119tno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Znamy Chrystusa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Znamy Jego Ko\u015bci\u00f3\u0142.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Znamy sakramenty.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dlatego nasza odpowiedzialno\u015b\u0107 jest wi\u0119ksza.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">S\u0105d nale\u017cy wy\u0142\u0105cznie do Boga<\/h1>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jednym z najpi\u0119kniejszych owoc\u00f3w tego nauczania jest pokora.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Chrze\u015bcijanie nie mog\u0105 orzeka\u0107, \u017ce konkretna osoba jest pot\u0119piona.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie mog\u0105 r\u00f3wnie\u017c automatycznie og\u0142asza\u0107, \u017ce wszyscy s\u0105 zbawieni.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u0105d nale\u017cy wy\u0142\u0105cznie do Boga.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tylko On zna:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>okoliczno\u015bci \u017cycia ka\u017cdego cz\u0142owieka;<\/li>\n\n\n\n<li>mo\u017cliwo\u015bci, jakie otrzyma\u0142;<\/li>\n\n\n\n<li>stopie\u0144 wolno\u015bci, z jak\u0105 dzia\u0142a\u0142;<\/li>\n\n\n\n<li>jego zranienia;<\/li>\n\n\n\n<li>jego sumienie;<\/li>\n\n\n\n<li>\u0142aski, kt\u00f3re otrzyma\u0142.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">My widzimy jedynie to, co zewn\u0119trzne.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u00f3g widzi serce.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">Wezwanie do nadziei<\/h1>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ta nauka nape\u0142nia wiele rodzin nadziej\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Co z dziadkiem, kt\u00f3ry nigdy naprawd\u0119 nie pozna\u0142 wiary?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Co z lud\u017ami wychowanymi pod rz\u0105dami ateistycznego re\u017cimu?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Co z ca\u0142ymi narodami, kt\u00f3re nigdy nie us\u0142ysza\u0142y imienia Jezusa?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ko\u015bci\u00f3\u0142 zach\u0119ca nas do ca\u0142kowitego zaufania niesko\u0144czonej sprawiedliwo\u015bci i niesko\u0144czonemu mi\u0142osierdziu Boga.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie wiemy dok\u0142adnie, jak dzia\u0142a Jego \u0142aska.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ale wiemy, kim jest B\u00f3g.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">I wiemy, \u017ce jest niesko\u0144czenie sprawiedliwy.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">I niesko\u0144czenie mi\u0142osierny.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">Wezwanie do misji<\/h1>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Paradoksalnie, im g\u0142\u0119biej rozumiemy to nauczanie, tym pilniejsza staje si\u0119 ewangelizacja.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Je\u017celi bowiem Chrystus jest najwi\u0119kszym skarbem ludzko\u015bci, nie mo\u017cemy zatrzyma\u0107 Go tylko dla siebie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie g\u0142osimy Ewangelii dlatego, \u017ce uwa\u017camy, i\u017c B\u00f3g nie potrafi dzia\u0142a\u0107 bez nas.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">G\u0142osimy j\u0105 dlatego, \u017ce B\u00f3g zechcia\u0142 uczyni\u0107 nas narz\u0119dziami swojej Opatrzno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ka\u017cdy chrze\u015bcijanin jest powo\u0142any do dawania \u015bwiadectwa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W rodzinie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W miejscu pracy.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W parafii.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W mediach spo\u0142eczno\u015bciowych.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W codziennym \u017cyciu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nigdy z pych\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zawsze z mi\u0142o\u015bci\u0105.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">Praktyczne zastosowania w naszym \u017cyciu duchowym<\/h1>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">To nauczanie Katechizmu stawia r\u00f3wnie\u017c osobiste wymagania ka\u017cdemu z nas.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przypomina nam, \u017ce wiara nie jest przywilejem, z kt\u00f3rego mo\u017cna by\u0107 dumnym, lecz ogromnym darem, za kt\u00f3ry powinni\u015bmy dzi\u0119kowa\u0107 i kt\u00f3rym mamy \u017cy\u0107 wiernie. Otrzymanie Ewangelii oznacza wi\u0119ksz\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107: poznanie Chrystusa wymaga odpowiedzi na Jego \u0142ask\u0119 poprzez \u017cycie sp\u00f3jne z wiar\u0105, karmione modlitw\u0105, sakramentami i uczynkami mi\u0142osierdzia.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ponadto nauczanie to zach\u0119ca nas, aby patrze\u0107 na innych z nadziej\u0105 i szacunkiem. Nie znamy wewn\u0119trznej drogi ka\u017cdej duszy ani tajemniczych sposob\u00f3w, poprzez kt\u00f3re B\u00f3g mo\u017ce dotkn\u0105\u0107 ludzkiego serca. Dlatego chrze\u015bcijanin unika zar\u00f3wno pochopnego os\u0105dzania, jak i oboj\u0119tno\u015bci. Jest powo\u0142any do mi\u0142o\u015bci wobec wszystkich, do modlitwy za wszystkich i do g\u0142oszenia Ewangelii z pokor\u0105, przekonany, \u017ce prawdy nigdy nie narzuca si\u0119 si\u0142\u0105, lecz zawsze proponuje z mi\u0142o\u015bci\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wreszcie, ta doktryna zach\u0119ca nas do w\u0142a\u015bciwego kszta\u0142towania sumienia. Nie wystarczy po prostu kierowa\u0107 si\u0119 \u201etym, co czujemy\u201d. Powinni\u015bmy formowa\u0107 nasz rozum i serce w \u015bwietle Bo\u017cego Objawienia, aby nasze decyzje naprawd\u0119 odpowiada\u0142y woli Boga.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">Zako\u0144czenie: sprawiedliwo\u015b\u0107 i mi\u0142osierdzie spotykaj\u0105 si\u0119 w Chrystusie<\/h1>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Punkt 847 Katechizmu nie jest \u201etylnymi drzwiami\u201d, kt\u00f3re czyni\u0142yby wiar\u0119 zb\u0119dn\u0105, ani ust\u0119pstwem wobec relatywizmu religijnego. Jest raczej jasnym wyrazem dw\u00f3ch nieroz\u0142\u0105cznych przymiot\u00f3w Boga: Jego doskona\u0142ej sprawiedliwo\u015bci i niesko\u0144czonego mi\u0142osierdzia.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ko\u015bci\u00f3\u0142 z ca\u0142\u0105 stanowczo\u015bci\u0105 g\u0142osi, \u017ce <strong>Jezus Chrystus jest jedynym Odkupicielem ludzko\u015bci<\/strong>, a Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest powszechnym sakramentem zbawienia. Jednocze\u015bnie uznaje, \u017ce B\u00f3g mo\u017ce doprowadzi\u0107 do wiecznego zbawienia tych, kt\u00f3rzy <strong>bez w\u0142asnej winy<\/strong> nie znali Ewangelii, lecz szczerze odpowiedzieli na \u0142ask\u0119, kt\u00f3r\u0105 zasia\u0142 w ich sercach.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">To nauczanie chroni nas przed dwoma r\u00f3wnie niebezpiecznymi skrajno\u015bciami. Z jednej strony zapobiega ekskluzywizmowi, kt\u00f3ry ogranicza\u0142by zbawcze dzia\u0142anie Boga wy\u0142\u0105cznie do widzialnych granic Ko\u015bcio\u0142a. Z drugiej strony odrzuca relatywizm, kt\u00f3ry twierdzi, \u017ce wszystkie religie s\u0105 jednakowo prawdziwe albo \u017ce Chrystus jest zb\u0119dny.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pomi\u0119dzy tymi dwiema skrajno\u015bciami stoi autentyczna nauka katolicka: <strong>zbawienie jest zawsze dzie\u0142em Chrystusa, lecz dzia\u0142anie Chrystusa mo\u017ce dotrze\u0107 do dusz drogami znanymi jedynie Bogu.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dlatego nasza postawa powinna by\u0107 naznaczona g\u0142\u0119bok\u0105 wdzi\u0119czno\u015bci\u0105 za dar wiary, odnowionym zapa\u0142em do misji ewangelizacyjnej oraz ca\u0142kowitym zaufaniem Bo\u017cej Opatrzno\u015bci. Nie do nas nale\u017cy wyznaczanie granic Bo\u017cego mi\u0142osierdzia, lecz wielkoduszne odpowiadanie na otrzyman\u0105 \u0142ask\u0119 i wsp\u00f3\u0142praca, aby jak najwi\u0119cej ludzi mog\u0142o wyra\u017anie pozna\u0107 Tego, kt\u00f3ry powiedzia\u0142:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u201eId\u017acie na ca\u0142y \u015bwiat i g\u0142o\u015bcie Ewangeli\u0119 wszelkiemu stworzeniu.\u201d<\/strong><br><strong>(Mk 16,15)<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kto spotka\u0142 Chrystusa, nie mo\u017ce zatrzyma\u0107 Go tylko dla siebie. W\u0142a\u015bnie dlatego, \u017ce wierzymy, i\u017c jest On jedynym Zbawicielem i pe\u0142ni\u0105 prawdy, pragniemy, aby wszyscy ludzie Go poznali, pokochali i poszli za Nim. Taka jest nieustanna misja Ko\u015bcio\u0142a i samo serce \u017cycia chrze\u015bcija\u0144skiego.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Jednym z najstarszych i najg\u0142\u0119bszych pyta\u0144 chrze\u015bcija\u0144stwa jest nast\u0119puj\u0105ce: co dzieje si\u0119 z lud\u017ami, kt\u00f3rzy nigdy nie mieli mo\u017cliwo\u015bci pozna\u0107 Jezusa Chrystusa? Czy mo\u017ce zosta\u0107 zbawiony kto\u015b, kto nigdy nie us\u0142ysza\u0142 Ewangelii? Co z tymi, kt\u00f3rzy urodzili si\u0119 w kulturach, do kt\u00f3rych chrze\u015bcija\u0144stwo nigdy nie dotar\u0142o? Czy by\u0142oby sprawiedliwe, gdyby B\u00f3g pot\u0119pi\u0142 kogo\u015b, kto nigdy &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":6243,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","_seopress_robots_follow":"","_seopress_robots_imageindex":"","_seopress_robots_snippet":"","_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_robots_breadcrumbs":"","_seopress_robots_freeze_modified_date":"","_seopress_robots_custom_modified_date":"","_seopress_robots_canonical":"","_seopress_social_fb_title":"","_seopress_social_fb_desc":"","_seopress_social_fb_img":"","_seopress_social_fb_img_attachment_id":0,"_seopress_social_fb_img_width":0,"_seopress_social_fb_img_height":0,"_seopress_social_twitter_title":"","_seopress_social_twitter_desc":"","_seopress_social_twitter_img":"","_seopress_social_twitter_img_attachment_id":0,"_seopress_social_twitter_img_width":0,"_seopress_social_twitter_img_height":0,"_seopress_redirections_value":"","_seopress_redirections_enabled":"","_seopress_redirections_enabled_regex":"","_seopress_redirections_logged_status":"","_seopress_redirections_param":"","_seopress_redirections_type":0,"_seopress_analysis_target_kw":"","footnotes":""},"categories":[37,43],"tags":[1893],"class_list":["post-6242","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-doktryna-i-wiara","category-katechizm-kosciola-katolickiego","tag-klauzula-niewiedzy"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6242","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6242"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6242\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6244,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6242\/revisions\/6244"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6243"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6242"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6242"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6242"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}