W epoce, kt\u00f3ra wychwala samowystarczalno\u015b\u0107, szybko\u015b\u0107 i nieustanne afirmowanie \u201eja\u201d, liturgia katolicka zachowuje gest, kt\u00f3ry wydaje si\u0119 i\u015b\u0107 pod pr\u0105d ducha wsp\u00f3\u0142czesnego \u015bwiata: kl\u0119kanie. Dla wielu wsp\u00f3\u0142czesnych m\u0119\u017cczyzn i kobiet ukl\u0119kni\u0119cie mo\u017ce wydawa\u0107 si\u0119 oznak\u0105 pora\u017cki, zale\u017cno\u015bci lub upokorzenia. Jednak dla tradycji chrze\u015bcija\u0144skiej kl\u0119kanie przed Bogiem nigdy nie by\u0142o poni\u017ceniem cz\u0142owieka, lecz w\u0142a\u015bnie uznaniem jego prawdziwej wielko\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
Od samego pocz\u0105tku Ko\u015bci\u00f3\u0142 rozumia\u0142, \u017ce r\u00f3wnie\u017c cia\u0142o si\u0119 modli. Nie adorujemy jedynie ideami, uczuciami czy wewn\u0119trznymi my\u015blami: adorujemy ca\u0142\u0105 nasz\u0105 osob\u0105. Chrze\u015bcija\u0144stwo nigdy nie oddziela\u0142o duszy od cia\u0142a. Dlatego liturgia jest pe\u0142na gest\u00f3w: wstawania, siadania, pochylania si\u0119, czynienia znaku krzy\u017ca, chodzenia w procesji, bicia si\u0119 w piersi\u2026 a przede wszystkim kl\u0119kania.<\/p>\n\n\n\n
\u0141awki w naszych \u015bwi\u0105tyniach, wyposa\u017cone w kl\u0119czniki, pozostaj\u0105 cich\u0105 katechez\u0105. Przypominaj\u0105 nam, \u017ce cz\u0142owiek odnajduje swoj\u0105 prawd\u0119 nie wtedy, gdy dumnie opiera si\u0119 sam na sobie, lecz wtedy, gdy pochyla si\u0119 przed Stw\u00f3rc\u0105.<\/p>\n\n\n\n
\u017byjemy w kulturze, kt\u00f3ra g\u0142\u0119boko boi si\u0119 uzna\u0107 zale\u017cno\u015b\u0107. Wsp\u00f3\u0142czesny cz\u0142owiek chce czu\u0107 si\u0119 samowystarczalny, autonomiczny, absolutnie panuj\u0105cy nad sob\u0105. Idea zgi\u0119cia kolan przed kim\u015b wydaje si\u0119 nie do pogodzenia z dominuj\u0105c\u0105 mentalno\u015bci\u0105. Jednak duchowa tragedia wsp\u00f3\u0142czesnego \u015bwiata polega w\u0142a\u015bnie na tym, \u017ce zapomnieli\u015bmy, i\u017c jeste\u015bmy stworzeniami.<\/p>\n\n\n\n
Psalm wyra\u017ca to z poruszaj\u0105cym pi\u0119knem:<\/p>\n\n\n\n
\n\u201ePrzyjd\u017acie, oddajmy pok\u0142on i padnijmy na twarz, kl\u0119knijmy przed Panem, kt\u00f3ry nas stworzy\u0142. Albowiem On jest naszym Bogiem, a my ludem Jego pastwiska\u201d (Ps 95,6-7).<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
Kl\u0119ka\u0107 oznacza uzna\u0107, \u017ce B\u00f3g jest Bogiem\u2026 a my nimi nie jeste\u015bmy.<\/p>\n\n\n\n
Wydaje si\u0119 to prostym stwierdzeniem, ale zawiera ono ogromn\u0105 duchow\u0105 rewolucj\u0119. Poniewa\u017c grzech pierworodny by\u0142 dok\u0142adnie przeciwie\u0144stwem tego: pragnieniem \u201eby\u0107 jak bogowie\u201d (Rdz 3,5). Od tamtej chwili ludzkie serce nieustannie zmaga si\u0119 mi\u0119dzy adoracj\u0105 a samowystarczalno\u015bci\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Dlatego liturgia zachowuje ten gest. Nie jako pusty formalizm, lecz jako lekarstwo dla duszy.<\/p>\n\n\n\n
Cia\u0142o r\u00f3wnie\u017c wierzy<\/h2>\n\n\n\n
Jednym z wielkich b\u0142\u0119d\u00f3w naszych czas\u00f3w jest my\u015blenie, \u017ce wiara nale\u017cy wy\u0142\u0105cznie do sfery wewn\u0119trznej. Cz\u0119sto s\u0142yszymy zdania takie jak:<\/p>\n\n\n\n
\n
- \u201eNajwa\u017cniejsze jest to, co si\u0119 czuje.\u201d<\/li>\n\n\n\n
- \u201eB\u00f3g jest w sercu.\u201d<\/li>\n\n\n\n
- \u201eZewn\u0119trzne gesty nie s\u0105 potrzebne.\u201d<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Ale Wcielenie niszczy t\u0119 fa\u0142szyw\u0105 opozycj\u0119. Syn Bo\u017cy przyj\u0105\u0142 ludzkie cia\u0142o. Chrystus dotyka\u0142, chodzi\u0142, p\u0142aka\u0142, obejmowa\u0142, po\u015bci\u0142, upada\u0142 pod krzy\u017cem i fizycznie umar\u0142 dla naszego zbawienia. Chrze\u015bcija\u0144stwo nie jest duchowo\u015bci\u0105 oderwan\u0105 od cia\u0142a.<\/p>\n\n\n\n
Dlatego Katechizm naucza, \u017ce cz\u0142owiek wyra\u017ca i postrzega rzeczywisto\u015bci duchowe poprzez materialne znaki i symbole.<\/p>\n\n\n\n
Gest kl\u0119kania nie jest opcjonalnym dodatkiem: stanowi cz\u0119\u015b\u0107 j\u0119zyka mi\u0142o\u015bci i adoracji.<\/p>\n\n\n\n
Tak jak obejmujemy tych, kt\u00f3rych kochamy, albo pochylamy g\u0142ow\u0119 przed kim\u015b godnym czci, tak r\u00f3wnie\u017c wierz\u0105cy wyra\u017ca swoj\u0105 relacj\u0119 z Bogiem poprzez cia\u0142o.<\/p>\n\n\n\n
Kiedy kolana si\u0119 zginaj\u0105, serce uczy si\u0119 pokory.<\/p>\n\n\n\n
Kl\u0119kanie przed Tajemnic\u0105<\/h2>\n\n\n\n
Ca\u0142e Pismo \u015awi\u0119te jest pe\u0142ne m\u0119\u017cczyzn i kobiet, kt\u00f3rzy padaj\u0105 na kolana wobec objawienia si\u0119 Boga.<\/p>\n\n\n\n
Abraham pada na twarz.
Moj\u017cesz pochyla si\u0119 przed gorej\u0105cym krzewem.
Salomon modli si\u0119 na kolanach.
M\u0119drcy kl\u0119kaj\u0105 przed Dzieci\u0105tkiem Jezus.
Piotr upada przed Chrystusem m\u00f3wi\u0105c:<\/p>\n\n\n\n\n\u201eOdejd\u017a ode mnie, Panie, bo jestem cz\u0142owiekiem grzesznym\u201d (\u0141k 5,8).<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
A \u015bwi\u0119ty Pawe\u0142 zapisuje jedno z najpot\u0119\u017cniejszych zda\u0144 Nowego Testamentu:<\/p>\n\n\n\n
\n\u201eAby na imi\u0119 Jezusa zgi\u0119\u0142o si\u0119 ka\u017cde kolano istot niebieskich, ziemskich i podziemnych\u201d (Flp 2,10).<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
Zgi\u0119te kolano jest uznaniem kr\u00f3lewskiej w\u0142adzy Chrystusa.<\/p>\n\n\n\n
Nie jest przypadkiem, \u017ce Apokalipsa nieustannie opisuje starc\u00f3w padaj\u0105cych na twarz przed Barankiem w adoracji. Liturgia niebieska jest adoracj\u0105. A liturgia ziemska ju\u017c uczestniczy w tej wiecznej rzeczywisto\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
Adoracja eucharystyczna i milczenie kolan<\/h2>\n\n\n\n
By\u0107 mo\u017ce nie ma miejsca, w kt\u00f3rym duchowe znaczenie kl\u0119kania staje si\u0119 bardziej widoczne ni\u017c podczas adoracji eucharystycznej.<\/p>\n\n\n\n
Przed Naj\u015bwi\u0119tszym Sakramentem s\u0142owa zaczynaj\u0105 traci\u0107 znaczenie. M\u00f3wi\u0105 kolana. Dusza rozumie, \u017ce stoi przed Obecno\u015bci\u0105 niesko\u0144czenie wi\u0119ksz\u0105 od siebie samej.<\/p>\n\n\n\n
Wielu \u015bwi\u0119tych podkre\u015bla\u0142o t\u0119 prawd\u0119.<\/p>\n\n\n\n
\u015awi\u0119ty Jan Pawe\u0142 II twierdzi\u0142, \u017ce cz\u0142owiek nie mo\u017ce zrozumie\u0107 samego siebie bez adoracji. A Benedykt XVI napisa\u0142 niezapomniane strony o znaczeniu przywr\u00f3cenia przykl\u0119kania w liturgii, przypominaj\u0105c, \u017ce ten, kto uczy si\u0119 wierzy\u0107, uczy si\u0119 tak\u017ce kl\u0119ka\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Utrata zewn\u0119trznej adoracji cz\u0119sto powoli prowadzi do utraty wewn\u0119trznej wiary.<\/p>\n\n\n\n
Kiedy zanika poczucie sacrum, cz\u0142owiek ostatecznie stawia samego siebie w centrum.<\/p>\n\n\n\n
Kl\u0119kanie podczas Mszy \u015awi\u0119tej<\/h2>\n\n\n\n
Liturgia rzymska zachowuje szczeg\u00f3lnie znacz\u0105ce momenty, w kt\u00f3rych wierni kl\u0119kaj\u0105. Nie s\u0105 to jedynie ludzkie zwyczaje, lecz akty g\u0142\u0119boko teologiczne.<\/p>\n\n\n\n
Podczas konsekracji<\/h3>\n\n\n\n
Kiedy kap\u0142an wypowiada s\u0142owa Chrystusa:<\/p>\n\n\n\n
\n\u201eTo jest Cia\u0142o moje\u2026 To jest Krew moja\u2026\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
ca\u0142y Ko\u015bci\u00f3\u0142 kl\u0119ka.<\/p>\n\n\n\n
Dlaczego?<\/p>\n\n\n\n
Poniewa\u017c w tym momencie dokonuje si\u0119 najwi\u0119kszy cud na ziemi: chleb i wino przestaj\u0105 by\u0107 chlebem i winem, a staj\u0105 si\u0119 prawdziwie Cia\u0142em, Krwi\u0105, Dusz\u0105 i B\u00f3stwem Jezusa Chrystusa.<\/p>\n\n\n\n
Przykl\u0119kni\u0119cie wyra\u017ca prawdziw\u0105 adoracj\u0119.<\/p>\n\n\n\n
Nie chodzi o emocjonalny symbol. Katolik kl\u0119ka, poniewa\u017c Chrystus jest rzeczywi\u015bcie obecny.<\/p>\n\n\n\n
Podczas Credo w Bo\u017ce Narodzenie i Zwiastowanie<\/h2>\n\n\n\n
Tradycja liturgiczna zaprasza r\u00f3wnie\u017c wiernych do kl\u0119kania podczas wypowiadania s\u0142\u00f3w:<\/p>\n\n\n\n
\n\u201eI za spraw\u0105 Ducha \u015awi\u0119tego przyj\u0105\u0142 cia\u0142o z Maryi Dziewicy i sta\u0142 si\u0119 cz\u0142owiekiem.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
Ko\u015bci\u00f3\u0142 pochyla si\u0119 lub kl\u0119ka, poniewa\u017c kontempluje niewyobra\u017caln\u0105 tajemnic\u0119 Wcielenia.<\/p>\n\n\n\n
Niesko\u0144czony B\u00f3g wszed\u0142 w czas.
Stw\u00f3rca sta\u0142 si\u0119 stworzeniem.
Wieczny przyj\u0105\u0142 ludzkie cia\u0142o.<\/p>\n\n\n\nKolana uznaj\u0105 to, czego rozum ledwie mo\u017ce poj\u0105\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Wielki Pi\u0105tek: kl\u0119kanie przed Krzy\u017cem<\/h2>\n\n\n\n
Jeden z najbardziej poruszaj\u0105cych moment\u00f3w ca\u0142ej liturgii ma miejsce w Wielki Pi\u0105tek, kiedy krzy\u017c zostaje uroczy\u015bcie ods\u0142oni\u0119ty, a Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bpiewa:<\/p>\n\n\n\n
\n\u201eOto drzewo Krzy\u017ca, na kt\u00f3rym zawis\u0142o Zbawienie \u015bwiata.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
Wtedy lud odpowiada:<\/p>\n\n\n\n
\n\u201eP\u00f3jd\u017amy z pok\u0142onem.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
Ko\u015bci\u00f3\u0142 kl\u0119ka przed krzy\u017cem, poniewa\u017c tam kontempluje cen\u0119 odkupienia.<\/p>\n\n\n\n
Chrze\u015bcijanin nie kl\u0119ka przed samym cierpieniem, lecz przed niesko\u0144czon\u0105 mi\u0142o\u015bci\u0105 objawion\u0105 w ukrzy\u017cowanym Chrystusie.<\/p>\n\n\n\n
Kl\u0119kanie i uznanie siebie za grzesznika<\/h2>\n\n\n\n
Istnieje tak\u017ce wymiar pokutny g\u0142\u0119boko zwi\u0105zany z tym gestem.<\/p>\n\n\n\n
Celnik z Ewangelii, niezdolny nawet podnie\u015b\u0107 oczu, wo\u0142a:<\/p>\n\n\n\n
\n\u201eBo\u017ce, miej lito\u015b\u0107 dla mnie, grzesznika\u201d (\u0141k 18,13).<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
Kl\u0119ka\u0107 oznacza pokornie uzna\u0107 w\u0142asne duchowe ub\u00f3stwo.<\/p>\n\n\n\n
Dlatego tradycyjnie wielu wiernych spowiada\u0142o si\u0119 na kolanach. Nie jako psychiczne upokorzenie, lecz jako widzialny wyraz skruchy i zaufania.<\/p>\n\n\n\n
Zgi\u0119te kolano m\u00f3wi:
\u201eNie mog\u0119 sam siebie zbawi\u0107.\u201d<\/p>\n\n\n\nI w\u0142a\u015bnie tam zaczyna si\u0119 prawdziwe nawr\u00f3cenie.<\/p>\n\n\n\n
Staro\u017cytna tradycja: nie kl\u0119ka\u0107 w okresie wielkanocnym<\/h2>\n\n\n\n
Ma\u0142o znanym aspektem dawnej tradycji liturgicznej jest to, \u017ce w okresie wielkanocnym chrze\u015bcijanie unikali kl\u0119kania.<\/p>\n\n\n\n
Dlaczego?<\/p>\n\n\n\n
Poniewa\u017c Wielkanoc by\u0142a prze\u017cywana jako wielkie \u015bwi\u0119to Zmartwychwstania. Postawa stoj\u0105ca wyra\u017ca\u0142a godno\u015b\u0107 cz\u0142owieka zmartwychwsta\u0142ego z Chrystusem.<\/p>\n\n\n\n
Pokazuje to, \u017ce liturgia nigdy nie u\u017cywa gest\u00f3w w spos\u00f3b przypadkowy. Ka\u017cda postawa cia\u0142a posiada g\u0142\u0119bokie znaczenie duchowe i teologiczne.<\/p>\n\n\n\n
Ko\u015bci\u00f3\u0142 zawsze rozumia\u0142, \u017ce cia\u0142o aktywnie uczestniczy w celebrowanej tajemnicy.<\/p>\n\n\n\n
Wsp\u00f3\u0142czesny kryzys poczucia adoracji<\/h2>\n\n\n\n
W wielu miejscach gest kl\u0119kania zosta\u0142 bardzo os\u0142abiony. Niekt\u00f3re ko\u015bcio\u0142y usuwaj\u0105 kl\u0119czniki, inne ograniczaj\u0105 przykl\u0119kni\u0119cia, a nie brakuje te\u017c tych, kt\u00f3rzy uwa\u017caj\u0105 te znaki za \u201eprzestarza\u0142e\u201d.<\/p>\n\n\n\n
Jednak problem nie jest estetyczny ani kulturowy: jest duchowy.<\/p>\n\n\n\n
Kiedy znika adoracja, nieuchronnie pojawia si\u0119 antropocentryzm.<\/p>\n\n\n\n
Liturgia przestaje by\u0107 skierowana ku Bogu, a zaczyna obraca\u0107 si\u0119 wok\u00f3\u0142 cz\u0142owieka, jego emocji lub wygody.<\/p>\n\n\n\n
Ale liturgia katolicka nigdy nie mia\u0142a przede wszystkim sprawia\u0107, by\u015bmy \u201edobrze si\u0119 czuli\u201d. Jej centrum stanowi B\u00f3g.<\/p>\n\n\n\n
A przed Bogiem cz\u0142owiek odkrywa jednocze\u015bnie dwie rzeczy:
swoj\u0105 ma\u0142o\u015b\u0107\u2026 i swoj\u0105 ogromn\u0105 godno\u015b\u0107 umi\u0142owanego dziecka.<\/p>\n\n\n\nPokora, kt\u00f3ra wywy\u017csza<\/h2>\n\n\n\n
Ewangelia zawiera nieustanny paradoks:<\/p>\n\n\n\n
\n\u201eKto si\u0119 uni\u017ca, b\u0119dzie wywy\u017cszony\u201d (\u0141k 14,11).<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
Kl\u0119kanie wyra\u017ca w\u0142a\u015bnie t\u0119 prawd\u0119.<\/p>\n\n\n\n
\u015awiat uwa\u017ca, \u017ce ten, kto si\u0119 pochyla, traci godno\u015b\u0107.
Chrystus uczy czego\u015b przeciwnego:
ten, kto pada przed Bogiem, odnajduje swoj\u0105 prawdziw\u0105 wielko\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\nW adoracji nie ma upokorzenia.
Jest wolno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\nPoniewa\u017c cz\u0142owiek naprawd\u0119 poni\u017ca si\u0119 jedynie wtedy, gdy adoruje fa\u0142szywe bo\u017cki:
pieni\u0105dz,
przyjemno\u015b\u0107,
w\u0142adz\u0119,
ideologi\u0119,
w\u0142asny obraz.<\/p>\n\n\n\nKa\u017cdy cz\u0142owiek ostatecznie kl\u0119ka przed czym\u015b.<\/p>\n\n\n\n
Pytanie nie brzmi, czy b\u0119dziemy adorowa\u0107.
Pytanie brzmi: kogo b\u0119dziemy adorowa\u0107.<\/p>\n\n\n\nKap\u0142an na kolanach: znak duchowej p\u0142odno\u015bci<\/h2>\n\n\n\n
Szczeg\u00f3lnie poruszaj\u0105cy jest moment \u015bwi\u0119ce\u0144 kap\u0142a\u0144skich. Kandydaci kl\u0119kaj\u0105, podczas gdy Ko\u015bci\u00f3\u0142 wzywa Ducha \u015awi\u0119tego.<\/p>\n\n\n\n
Ten gest zawiera ogromne duchowe bogactwo.<\/p>\n\n\n\n
Kap\u0142an nie otrzymuje swojej pos\u0142ugi jako osobistego osi\u0105gni\u0119cia, ludzkiej zas\u0142ugi czy spo\u0142ecznego awansu. Wszystko jest \u0142ask\u0105.<\/p>\n\n\n\n
P\u0142odno\u015b\u0107 kap\u0142a\u0144stwa rodzi si\u0119 ze zgi\u0119tych kolan.<\/p>\n\n\n\n
Tak\u017ce tutaj liturgia cicho uczy, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 nie \u017cyje ludzkimi strategiami, lecz moc\u0105 Boga.<\/p>\n\n\n\n
Odzyska\u0107 poczucie sacrum<\/h2>\n\n\n\n
By\u0107 mo\u017ce jedn\u0105 z najwi\u0119kszych duchowych potrzeb naszych czas\u00f3w jest w\u0142a\u015bnie odzyskanie ducha adoracji.<\/p>\n\n\n\n
Musimy zn\u00f3w wchodzi\u0107 do ko\u015bcio\u0142\u00f3w, gdzie cisza spontanicznie zaprasza do ukl\u0119kni\u0119cia.
Musimy na nowo odkry\u0107 rzeczywist\u0105 obecno\u015b\u0107 Chrystusa w Eucharystii.
Musimy ponownie zrozumie\u0107, \u017ce liturgia nie jest rozrywk\u0105, lecz uczestnictwem w kulcie niebieskim.<\/p>\n\n\n\nKolana wychowuj\u0105 dusz\u0119.<\/p>\n\n\n\n
Ten, kto cz\u0119sto kl\u0119ka przed Bogiem, powoli uczy si\u0119:<\/p>\n\n\n\n
\n
- by\u0107 pokornym,<\/li>\n\n\n\n
- uznawa\u0107 swoje granice,<\/li>\n\n\n\n
- \u017cy\u0107 wdzi\u0119czno\u015bci\u0105,<\/li>\n\n\n\n
- przesta\u0107 stawia\u0107 siebie w centrum,<\/li>\n\n\n\n
- otwiera\u0107 si\u0119 na \u0142ask\u0119.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Kl\u0119ka\u0107, aby na nowo sta\u0107 si\u0119 prawdziwie cz\u0142owiekiem<\/h2>\n\n\n\n
Paradoksalnie wsp\u00f3\u0142czesny cz\u0142owiek uwa\u017ca, \u017ce nieustanne stanie wyprostowanym jest oznak\u0105 si\u0142y. Jednak tradycja chrze\u015bcija\u0144ska uczy czego\u015b znacznie g\u0142\u0119bszego: cz\u0142owiek mo\u017ce naprawd\u0119 sta\u0107 wyprostowany dopiero wtedy, gdy nauczy si\u0119 kl\u0119ka\u0107 przed Bogiem.<\/p>\n\n\n\n
Przykl\u0119kni\u0119cie nie niszczy cz\u0142owieka.
Ono ratuje go przed nim samym.<\/p>\n\n\n\nPoniewa\u017c w akcie kl\u0119kania wierz\u0105cy uznaje:<\/p>\n\n\n\n
\n
- \u017ce B\u00f3g jest Panem,<\/li>\n\n\n\n
- \u017ce Chrystus kr\u00f3luje,<\/li>\n\n\n\n
- \u017ce \u0142aska jest konieczna,<\/li>\n\n\n\n
- \u017ce jeste\u015bmy stworzeniami,<\/li>\n\n\n\n
- \u017ce potrzebujemy mi\u0142osierdzia,<\/li>\n\n\n\n
- i \u017ce jedynie Bo\u017ca mi\u0142o\u015b\u0107 mo\u017ce nas podnie\u015b\u0107.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Za ka\u017cdym razem, gdy chrze\u015bcijanin zgina kolana w liturgii, niebo dotyka ziemi.<\/p>\n\n\n\n
I by\u0107 mo\u017ce w \u015bwiecie, kt\u00f3ry zapomnia\u0142, jak adorowa\u0107, jednym z najbardziej rewolucyjnych \u015bwiadectw pozostaje wci\u0105\u017c to samo:<\/p>\n\n\n\n
cz\u0142owiek na kolanach przed Bogiem.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
W epoce, kt\u00f3ra wychwala samowystarczalno\u015b\u0107, szybko\u015b\u0107 i nieustanne afirmowanie \u201eja\u201d, liturgia katolicka zachowuje gest, kt\u00f3ry wydaje si\u0119 i\u015b\u0107 pod pr\u0105d ducha wsp\u00f3\u0142czesnego \u015bwiata: kl\u0119kanie. Dla wielu wsp\u00f3\u0142czesnych m\u0119\u017cczyzn i kobiet ukl\u0119kni\u0119cie mo\u017ce wydawa\u0107 si\u0119 oznak\u0105 pora\u017cki, zale\u017cno\u015bci lub upokorzenia. Jednak dla tradycji chrze\u015bcija\u0144skiej kl\u0119kanie przed Bogiem nigdy nie by\u0142o poni\u017ceniem cz\u0142owieka, lecz w\u0142a\u015bnie uznaniem jego …<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":5913,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","_seopress_robots_follow":"","_seopress_robots_imageindex":"","_seopress_robots_snippet":"","_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_robots_breadcrumbs":"","_seopress_robots_freeze_modified_date":"","_seopress_robots_custom_modified_date":"","_seopress_robots_canonical":"","_seopress_social_fb_title":"","_seopress_social_fb_desc":"","_seopress_social_fb_img":"","_seopress_social_fb_img_attachment_id":0,"_seopress_social_fb_img_width":0,"_seopress_social_fb_img_height":0,"_seopress_social_twitter_title":"","_seopress_social_twitter_desc":"","_seopress_social_twitter_img":"","_seopress_social_twitter_img_attachment_id":0,"_seopress_social_twitter_img_width":0,"_seopress_social_twitter_img_height":0,"_seopress_redirections_value":"","_seopress_redirections_enabled":"","_seopress_redirections_enabled_regex":"","_seopress_redirections_logged_status":"","_seopress_redirections_param":"","_seopress_redirections_type":0,"_seopress_analysis_target_kw":"","footnotes":""},"categories":[59,40],"tags":[1845],"class_list":["post-5912","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-eucharystia-i-adoracja","category-modlitwa-i-duchowosc","tag-klekanie"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5912","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5912"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5912\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5914,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5912\/revisions\/5914"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5913"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5912"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5912"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5912"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}