\u017byjemy w dziwnych czasach. Nigdy wcze\u015bniej nie by\u0142o tyle informacji, tyle og\u0142aszanych praw, tyle opinii kr\u0105\u017c\u0105cych w ka\u017cdej sekundzie\u2026 a jednak cz\u0142owiek rzadko mia\u0142 tak wielny problem z braniem odpowiedzialno\u015bci. Win\u0119 zrzuca si\u0119 na system, wychowanie, polityk\u0119, gospodark\u0119, dzieci\u0144stwo, media spo\u0142eczno\u015bciowe, a nawet genetyk\u0119. Wszystko wydaje si\u0119 t\u0142umaczy\u0107 nasze dzia\u0142ania\u2026 opr\u00f3cz nas samych.<\/p>\n\n\n\n
Chrze\u015bcija\u0144stwo jednak, od swoich najg\u0142\u0119bszych korzeni, naucza czego\u015b radykalnie odmiennego: cz\u0142owiek jest wolny i w\u0142a\u015bnie dlatego jest odpowiedzialny.<\/p>\n\n\n\n
Odpowiedzialno\u015b\u0107 nie jest ci\u0119\u017carem wymy\u015blonym przez religi\u0119 po to, aby kontrolowa\u0107 ludzi. Jest bezpo\u015bredni\u0105 konsekwencj\u0105 ludzkiej godno\u015bci. B\u00f3g nie stworzy\u0142 robot\u00f3w ani marionetek. Stworzy\u0142 osoby zdolne kocha\u0107, decydowa\u0107, by\u0107 pos\u0142uszne, budowa\u0107 albo niszczy\u0107. A ka\u017cda autentyczna wolno\u015b\u0107 niesie ze sob\u0105 moraln\u0105 odpowied\u017a.<\/p>\n\n\n\n
W gruncie rzeczy ca\u0142e \u017cycie chrze\u015bcija\u0144skie mo\u017cna by stre\u015bci\u0107 w jednym pytaniu: co robi\u0119 z wolno\u015bci\u0105, kt\u00f3r\u0105 da\u0142 mi B\u00f3g?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Poniewa\u017c ka\u017cda decyzja pozostawia \u015blad. Ka\u017cde zaniedbanie ma konsekwencje. Ka\u017cdy czyn co\u015b buduje albo niszczy w nas i w innych.<\/p>\n\n\n\n Dzisiaj du\u017co m\u00f3wi si\u0119 o prawach, ale bardzo ma\u0142o o obowi\u0105zkach. Du\u017co o autonomii, ale ma\u0142o o odpowiedzialno\u015bci. Du\u017co o dobrym samopoczuciu, ale ma\u0142o o czynieniu dobra.<\/p>\n\n\n\n A jednak Pismo \u015awi\u0119te m\u00f3wi bardzo jasno:<\/p>\n\n\n\n \u201eTak wi\u0119c ka\u017cdy z nas o sobie samym zda spraw\u0119 Bogu.\u201d Te s\u0142owa s\u0105 wstrz\u0105saj\u0105ce. Nie jest powiedziane, \u017ce odpowiemy za to, co robili \u201ewszyscy inni\u201d. Nie b\u0119dziemy odpowiada\u0107 za kulturowe mody ani za zbiorowe wym\u00f3wki. Ka\u017cda dusza stanie osobi\u015bcie przed Bogiem.<\/p>\n\n\n\n Odpowiedzialno\u015b\u0107 nie jest wi\u0119c jedynie poj\u0119ciem moralnym. Jest rzeczywisto\u015bci\u0105 duchow\u0105.<\/p>\n\n\n\n Odpowiedzialno\u015b\u0107 rodzi si\u0119 z wolno\u015bci. Tylko ten, kto jest wolny, mo\u017ce by\u0107 odpowiedzialny. Zwierz\u0119 dzia\u0142a instynktownie; cz\u0142owiek dzia\u0142a poprzez wyb\u00f3r. W tym tkwi zar\u00f3wno wielko\u015b\u0107, jak i dramat naszej ludzkiej kondycji.<\/p>\n\n\n\n B\u00f3g chcia\u0142, aby nasze decyzje mia\u0142y prawdziw\u0105 warto\u015b\u0107. Dlatego nasze czyny mog\u0105 by\u0107 cnotliwe albo grzeszne, szlachetne albo nikczemne, \u015bwi\u0119te albo niszcz\u0105ce.<\/p>\n\n\n\n Odpowiedzialno\u015b\u0107 obejmuje trzy wielkie rzeczywisto\u015bci:<\/p>\n\n\n\n Wsp\u00f3\u0142czesna kultura cz\u0119sto ogranicza odpowiedzialno\u015b\u0107 jedynie do sfery prawnej. Dop\u00f3ki co\u015b nie jest nielegalne, wydaje si\u0119 akceptowalne. Jednak moralno\u015b\u0107 chrze\u015bcija\u0144ska idzie znacznie dalej. Istniej\u0105 czyny, kt\u00f3re by\u0107 mo\u017ce nigdy nie zostan\u0105 ukarane przez ludzkie s\u0105dy, a mimo to g\u0142\u0119boko rani\u0105 dusz\u0119 i szkodz\u0105 spo\u0142ecze\u0144stwu.<\/p>\n\n\n\n Przedsi\u0119biorca mo\u017ce wyzyskiwa\u0107 pracownik\u00f3w, nie \u0142ami\u0105c formalnie prawa. Dziennikarz mo\u017ce manipulowa\u0107 bez trafienia do wi\u0119zienia. Polityk mo\u017ce nieustannie k\u0142ama\u0107 bez konsekwencji prawnych. Ojciec mo\u017ce emocjonalnie porzuci\u0107 swoje dzieci, nie b\u0119d\u0105c s\u0105dzonym przez trybuna\u0142.<\/p>\n\n\n\n Ale B\u00f3g widzi.<\/p>\n\n\n\n I sumienie r\u00f3wnie\u017c.<\/p>\n\n\n\n Ju\u017c od pierwszych stron Pisma \u015awi\u0119tego pojawia si\u0119 ta rzeczywisto\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n Kiedy Adam i Ewa grzesz\u0105, B\u00f3g pyta:<\/p>\n\n\n\n \u201eGdzie jeste\u015b?\u201d To pytanie nie jest geograficzne. Jest moralne. B\u00f3g wzywa cz\u0142owieka, aby odpowiedzia\u0142 za swoje czyny.<\/p>\n\n\n\n Ale natychmiast pojawia si\u0119 ten sam mechanizm, kt\u00f3ry do dzi\u015b dominuje ludzko\u015b\u0107: ucieczka od odpowiedzialno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Adam oskar\u017ca Ew\u0119.<\/p>\n\n\n\n Ewa oskar\u017ca w\u0119\u017ca.<\/p>\n\n\n\n Nikt nie chce w pe\u0142ni przyj\u0105\u0107 swojej winy.<\/p>\n\n\n\n I tak \u015bwiat dzia\u0142a nadal.<\/p>\n\n\n\n Grzech pierworodny nie tylko zrani\u0142 nasz\u0105 natur\u0119; os\u0142abi\u0142 r\u00f3wnie\u017c nasz\u0105 zdolno\u015b\u0107 uznawania w\u0142asnych b\u0142\u0119d\u00f3w. Upad\u0142y cz\u0142owiek nieustannie ma tendencj\u0119 do usprawiedliwiania samego siebie.<\/p>\n\n\n\n Chrystus natomiast przyszed\u0142 przywr\u00f3ci\u0107 prawdziwego cz\u0142owieka. I jedn\u0105 z najbardziej imponuj\u0105cych cech Jezusa jest w\u0142a\u015bnie Jego absolutna odpowiedzialno\u015b\u0107 wobec woli Ojca.<\/p>\n\n\n\n Jezus Chrystus nie \u017cy\u0142, szukaj\u0105c wym\u00f3wek. \u017by\u0142 w pos\u0142usze\u0144stwie.<\/p>\n\n\n\n \u201eOjcze, nie moja wola, lecz Twoja niech si\u0119 stanie.\u201d W Getsemani widzimy doskona\u0142y wz\u00f3r odpowiedzialno\u015bci duchowej: przyj\u0105\u0107 obowi\u0105zek nawet wtedy, gdy kosztuje krew.<\/p>\n\n\n\n Odpowiedzialno\u015b\u0107 polega na w\u0142a\u015bciwej odpowiedzi na obowi\u0105zki, jakie mamy wobec Boga, wobec innych ludzi i wobec w\u0142asnego sumienia.<\/p>\n\n\n\n Nie zale\u017cy ona jedynie od tego, co \u201eczuj\u0119\u201d albo \u201emy\u015bl\u0119\u201d. Prawda moralna nie zmienia si\u0119 pod wp\u0142ywem emocji.<\/p>\n\n\n\n \u017byjemy w kulturze g\u0142\u0119boko sentymentalnej. Wielu ludzi uwa\u017ca, \u017ce co\u015b jest dobre tylko dlatego, \u017ce sprawia im dobre samopoczucie. Ale dobro nie zale\u017cy od stan\u00f3w emocjonalnych.<\/p>\n\n\n\n Prawda jest obiektywna.<\/p>\n\n\n\n Dobro istnieje nawet wtedy, gdy mi si\u0119 nie podoba.<\/p>\n\n\n\n Z\u0142o pozostaje z\u0142em, nawet je\u015bli miliony ludzi je aprobuj\u0105.<\/p>\n\n\n\n Dlatego odpowiedzialno\u015b\u0107 wymaga dojrza\u0142o\u015bci. Oznacza przyj\u0119cie, \u017ce nie jeste\u015bmy centrum wszech\u015bwiata i \u017ce nasze decyzje maj\u0105 realne konsekwencje.<\/p>\n\n\n\n Chrze\u015bcija\u0144stwo nie infantylizuje cz\u0142owieka. Wzywa go do wzrastania.<\/p>\n\n\n\n \u015awi\u0119ty Pawe\u0142 pisze:<\/p>\n\n\n\n \u201eGdy by\u0142em dzieckiem, m\u00f3wi\u0142em jak dziecko\u2026 lecz gdy sta\u0142em si\u0119 m\u0119\u017cczyzn\u0105, wyzby\u0142em si\u0119 tego, co dzieci\u0119ce.\u201d Spo\u0142ecze\u0144stwo niedojrza\u0142e szuka natychmiastowej przyjemno\u015bci i ucieka od obowi\u0105zku. Spo\u0142ecze\u0144stwo dojrza\u0142e rozumie, \u017ce prawdziwa wolno\u015b\u0107 wymaga ofiary, dyscypliny i prawdy.<\/p>\n\n\n\n Dzi\u015b prze\u017cywamy g\u0142\u0119boki kryzys odpowiedzialno\u015bci na wielu poziomach:<\/p>\n\n\n\n Wielu ludzi przesta\u0142o kierowa\u0107 w\u0142asnym \u017cyciem. \u017byj\u0105 reaguj\u0105c na impulsy, emocje i chwilowe pragnienia.<\/p>\n\n\n\n Wini si\u0119 wszystko opr\u00f3cz osobistego grzechu.<\/p>\n\n\n\n Rodzice nieobecni emocjonalnie.<\/p>\n\n\n\n Dzieci wychowywane bez granic.<\/p>\n\n\n\n Ma\u0142\u017ce\u0144stwa niszczone przez egoizm.<\/p>\n\n\n\n Rodzina cierpi, gdy zanika poczucie obowi\u0105zku.<\/p>\n\n\n\n Liderzy szukaj\u0105cy popularno\u015bci zamiast prawdy.<\/p>\n\n\n\n Media manipuluj\u0105ce emocjami.<\/p>\n\n\n\n Instytucje niezdolne do ochrony dobra wsp\u00f3lnego.<\/p>\n\n\n\n By\u0107 mo\u017ce najgorszy kryzys ze wszystkich.<\/p>\n\n\n\n Wielu ludzi przesta\u0142o czu\u0107 si\u0119 odpowiedzialnymi za swoj\u0105 dusz\u0119. \u017byj\u0105 tak, jakby B\u00f3g nie istnia\u0142 i jakby nigdy nie mieli zda\u0107 sprawy.<\/p>\n\n\n\n Ale Chrystus ostrzeg\u0142 jasno:<\/p>\n\n\n\n \u201eW dzie\u0144 s\u0105du ludzie zdadz\u0105 spraw\u0119 z ka\u017cdego bezu\u017cytecznego s\u0142owa, kt\u00f3re wypowiedzieli.\u201d Istnieje odpowiedzialno\u015b\u0107, kt\u00f3rej nikt nie mo\u017ce wzi\u0105\u0107 za nas: odpowiedzialno\u015b\u0107 osobista.<\/p>\n\n\n\n Ka\u017cdy cz\u0142owiek musi odpowiedzie\u0107 za swoje czyny.<\/p>\n\n\n\n To wydaje si\u0119 oczywiste, a jednak dzi\u015b ta prawda jest nieustannie rozmywana. \u017byjemy otoczeni tak silnymi wp\u0142ywami zbiorowymi, \u017ce wielu ludzi zaczyna wierzy\u0107, i\u017c nie s\u0105 naprawd\u0119 odpowiedzialni za to, co robi\u0105.<\/p>\n\n\n\n \u201eWszyscy tak robi\u0105.\u201d<\/p>\n\n\n\n \u201eTo normalne.\u201d<\/p>\n\n\n\n \u201eSpo\u0142ecze\u0144stwo si\u0119 zmieni\u0142o.\u201d<\/p>\n\n\n\n \u201eKa\u017cdy ma swoj\u0105 prawd\u0119.\u201d<\/p>\n\n\n\n Ale Ewangelia nigdy tak nie m\u00f3wi.<\/p>\n\n\n\n Ludzkie sumienie pozostaje osobiste.<\/p>\n\n\n\n Ka\u017cdy m\u0119\u017cczyzna i ka\u017cda kobieta stan\u0105 indywidualnie przed Bogiem.<\/p>\n\n\n\n Odpowiedzialno\u015b\u0107 osobista mo\u017ce by\u0107 zawiniona, gdy istnieje zaniedbanie, wygodnictwo, zaniechanie lub moralne lenistwo.<\/p>\n\n\n\n Grzeszymy nie tylko czyni\u0105c z\u0142o.<\/p>\n\n\n\n Grzeszymy r\u00f3wnie\u017c przez zaniedbanie dobra.<\/p>\n\n\n\n To jedna z wielkich duchowych prawd zapomnianych przez nasze czasy.<\/p>\n\n\n\n Wielu uwa\u017ca, \u017ce wystarczy \u201enikomu nie szkodzi\u0107\u201d. Ale Ewangelia wymaga o wiele wi\u0119cej.<\/p>\n\n\n\n Grzech zaniedbania pojawia si\u0119 z wielk\u0105 si\u0142\u0105 w S\u0105dzie Ostatecznym:<\/p>\n\n\n\n \u201eBy\u0142em g\u0142odny, a nie dali\u015bcie Mi je\u015b\u0107.\u201d Nie zostali pot\u0119pieni za kradzie\u017c.<\/p>\n\n\n\n Ani za zab\u00f3jstwo.<\/p>\n\n\n\n Lecz za brak mi\u0142o\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Za brak dzia\u0142ania.<\/p>\n\n\n\n Za brak odpowiedzi.<\/p>\n\n\n\n Ko\u015bci\u00f3\u0142 naucza r\u00f3wnie\u017c czego\u015b g\u0142\u0119boko ludzkiego i wywa\u017conego: nie ka\u017cda odpowiedzialno\u015b\u0107 niesie ten sam stopie\u0144 winy.<\/p>\n\n\n\n Pe\u0142na wolno\u015b\u0107 mo\u017ce by\u0107 ograniczona przez niewiedz\u0119 nie do pokonania, powa\u017cny strach, przymus, chorob\u0119 lub uwarunkowania psychiczne.<\/p>\n\n\n\n Moralno\u015b\u0107 katolicka nigdy nie by\u0142a uproszczona.<\/p>\n\n\n\n B\u00f3g doskonale zna ludzkie serce.<\/p>\n\n\n\n Os\u0105dza nie tylko czyny zewn\u0119trzne, ale r\u00f3wnie\u017c intencj\u0119, wolno\u015b\u0107 i okoliczno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Jednak ta prawda nigdy nie mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 wym\u00f3wk\u0105 do relatywizowania grzechu.<\/p>\n\n\n\n Dzisiaj istnieje niebezpieczna tendencja do zamieniania ka\u017cdej winy w traum\u0119, a ka\u017cdej odpowiedzialno\u015bci w mentalno\u015b\u0107 ofiary.<\/p>\n\n\n\n Ewangelia leczy rany, tak \u2014 ale tak\u017ce wzywa do nawr\u00f3cenia.<\/p>\n\n\n\n Jednym z najwi\u0119kszych wrog\u00f3w odpowiedzialno\u015bci jest niewola opinii publicznej.<\/p>\n\n\n\n Wiele os\u00f3b wie, co jest w\u0142a\u015bciwe, ale nie robi tego z l\u0119ku przed odrzuceniem.<\/p>\n\n\n\n Chrze\u015bcijanin jest powo\u0142any do \u017cycia wed\u0142ug prawdy, a nie wed\u0142ug aplauzu.<\/p>\n\n\n\n M\u0119czennicy nie umierali dla popularno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n \u015awi\u0119ci nie zmieniali prawdy, by przypodoba\u0107 si\u0119 \u015bwiatu.<\/p>\n\n\n\n Sam Chrystus zosta\u0142 odrzucony w\u0142a\u015bnie dlatego, \u017ce m\u00f3wi\u0142 prawd\u0119.<\/p>\n\n\n\n Dzisiaj trzeba odzyska\u0107 odwag\u0119 moraln\u0105.<\/p>\n\n\n\n Wychowywa\u0107 dzieci w wierze.<\/p>\n\n\n\n Broni\u0107 ludzkiej godno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n M\u00f3wi\u0107 prawd\u0119.<\/p>\n\n\n\n Nie uczestniczy\u0107 w niesprawiedliwo\u015bci, nawet je\u015bli jest legalna lub popularna.<\/p>\n\n\n\n Wiara katolicka nigdy nie naucza\u0142a egoistycznego indywidualizmu. Cz\u0142owiek nie \u017cyje w izolacji.<\/p>\n\n\n\n Jeste\u015bmy tak\u017ce odpowiedzialni za dobro wsp\u00f3lne.<\/p>\n\n\n\n Katolicka nauka spo\u0142eczna nieustannie podkre\u015bla t\u0119 rzeczywisto\u015b\u0107: ka\u017cde zdrowe spo\u0142ecze\u0144stwo potrzebuje odpowiedzialnych obywateli.<\/p>\n\n\n\n Dobro wsp\u00f3lne nie powstaje spontanicznie.<\/p>\n\n\n\n Musi by\u0107 budowane.<\/p>\n\n\n\n Szpital, szko\u0142a, sprawiedliwy system s\u0105downiczy czy pokojowe wsp\u00f3\u0142istnienie istniej\u0105 tylko wtedy, gdy miliony ludzi wype\u0142niaj\u0105 konkretne obowi\u0105zki.<\/p>\n\n\n\n Odpowiedzialno\u015b\u0107 wsp\u00f3lna oznacza zrozumienie, \u017ce moje czyny wp\u0142ywaj\u0105 na innych.<\/p>\n\n\n\n Chocia\u017c grzech jest zawsze osobisty, istniej\u0105 tak\u017ce struktury grzechu.<\/p>\n\n\n\n Ca\u0142e systemy mog\u0105 normalizowa\u0107 niesprawiedliwo\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n \u015awi\u0119ty Jan Pawe\u0142 II wielokrotnie m\u00f3wi\u0142 o tych strukturach spo\u0142ecznych sprzyjaj\u0105cych z\u0142u:<\/p>\n\n\n\n Kiedy spo\u0142ecze\u0144stwo przestaje odr\u00f3\u017cnia\u0107 dobro od z\u0142a, staje si\u0119 moralnie chore.<\/p>\n\n\n\n Ci, kt\u00f3rzy posiadaj\u0105 w\u0142adz\u0119, nios\u0105 jeszcze wi\u0119ksz\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n Rz\u0105dy.<\/p>\n\n\n\n S\u0119dziowie.<\/p>\n\n\n\n Policja.<\/p>\n\n\n\n Nauczyciele.<\/p>\n\n\n\n Dziennikarze.<\/p>\n\n\n\n Kap\u0142ani.<\/p>\n\n\n\n Rodzice.<\/p>\n\n\n\n Wszyscy oni g\u0142\u0119boko wp\u0142ywaj\u0105 na \u017cycie innych.<\/p>\n\n\n\n Dlatego Chrystus by\u0142 szczeg\u00f3lnie surowy wobec tych, kt\u00f3rzy daj\u0105 zgorszenie:<\/p>\n\n\n\n \u201eKto by zgorszy\u0142 jednego z tych ma\u0142ych\u2026 temu by\u0142oby lepiej zawiesi\u0107 kamie\u0144 m\u0142y\u0144ski u szyi.\u201d Zgorszenie nie oznacza po prostu \u201ezrobienia czego\u015b szokuj\u0105cego\u201d. W teologii moralnej zgorszy\u0107 oznacza doprowadzi\u0107 drugiego cz\u0142owieka do grzechu.<\/p>\n\n\n\n A dzi\u015b zgorszenie niemal sta\u0142o si\u0119 przemys\u0142em kulturowym.<\/p>\n\n\n\n Seriale telewizyjne.<\/p>\n\n\n\n Reklama.<\/p>\n\n\n\n Influencerzy.<\/p>\n\n\n\n Muzyka.<\/p>\n\n\n\n Polityka.<\/p>\n\n\n\n Wszystko wydaje si\u0119 nieustannie popycha\u0107 ku banalizacji z\u0142a.<\/p>\n\n\n\n To jeden z najwa\u017cniejszych i najmniej rozumianych temat\u00f3w wsp\u00f3\u0142czesnej moralno\u015bci katolickiej.<\/p>\n\n\n\n Wiele os\u00f3b my\u015bli:<\/p>\n\n\n\n \u201eJa nie zrobi\u0142em nic z\u0142ego.\u201d<\/p>\n\n\n\n Ale pytanie moralne brzmi r\u00f3wnie\u017c:<\/p>\n\n\n\n \u201eCzy pomog\u0142e\u015b komu\u015b innemu to zrobi\u0107?\u201d<\/p>\n\n\n\n Istnieje wtedy, gdy kto\u015b dobrowolnie wsp\u00f3\u0142pracuje z grzechem drugiej osoby, podzielaj\u0105c t\u0119 sam\u0105 intencj\u0119.<\/p>\n\n\n\n Tutaj odpowiedzialno\u015b\u0107 moralna jest powa\u017cna.<\/p>\n\n\n\n Wsp\u00f3\u0142czesne przyk\u0142ady mog\u0105 obejmowa\u0107:<\/p>\n\n\n\n Formalny wsp\u00f3\u0142udzia\u0142 oznacza wewn\u0119trzn\u0105 zgod\u0119 na z\u0142o.<\/p>\n\n\n\n Wyst\u0119puje wtedy, gdy istnieje pewna zewn\u0119trzna wsp\u00f3\u0142praca, ale bez podzielania grzesznej intencji.<\/p>\n\n\n\n Teologia moralna g\u0142\u0119boko bada\u0142a takie sytuacje, poniewa\u017c wsp\u00f3\u0142czesne \u017cycie stawia skomplikowane przypadki.<\/p>\n\n\n\n Na przyk\u0142ad:<\/p>\n\n\n\n W takich przypadkach trzeba dok\u0142adnie analizowa\u0107:<\/p>\n\n\n\n Chrze\u015bcija\u0144skie sumienie nie mo\u017ce by\u0107 wygodne ani powierzchowne.<\/p>\n\n\n\n Historia pokazuje straszliwe niebezpiecze\u0144stwo wyrzeczenia si\u0119 osobistej odpowiedzialno\u015bci moralnej.<\/p>\n\n\n\n Wiele z najgorszych zbrodni XX wieku zosta\u0142o pope\u0142nionych przez ludzi, kt\u00f3rzy po prostu byli pos\u0142uszni systemom.<\/p>\n\n\n\n Sumienia nigdy nie mo\u017cna ca\u0142kowicie uciszy\u0107.<\/p>\n\n\n\n Chrze\u015bcijanin nie mo\u017ce usprawiedliwia\u0107 ka\u017cdego czynu m\u00f3wi\u0105c:<\/p>\n\n\n\n \u201eWszyscy tak robi\u0105.\u201d<\/p>\n\n\n\n \u201eTo legalne.\u201d<\/p>\n\n\n\n \u201eTo moja praca.\u201d<\/p>\n\n\n\n Prawo ludzkie nie zawsze zgadza si\u0119 z prawem moralnym.<\/p>\n\n\n\n Dochodziemy by\u0107 mo\u017ce do samego centrum wsp\u00f3\u0142czesnego kryzysu.<\/p>\n\n\n\n Subiektywizm praktycznie twierdzi, \u017ce dobro i z\u0142o zale\u017c\u0105 od tego, co ka\u017cdy cz\u0142owiek my\u015bli lub czuje.<\/p>\n\n\n\n \u201eDla ciebie to mo\u017ce by\u0107 z\u0142e.\u201d<\/p>\n\n\n\n \u201eMoja prawda.\u201d<\/p>\n\n\n\n \u201eWa\u017cne, \u017cebym czu\u0142 si\u0119 ze sob\u0105 dobrze.\u201d<\/p>\n\n\n\n \u201eDop\u00f3ki nikogo nie krzywdz\u0119\u2026\u201d<\/p>\n\n\n\n Ale taka mentalno\u015b\u0107 niszczy obiektywn\u0105 moralno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n Wiara katolicka naucza czego\u015b ca\u0142kowicie odmiennego:<\/p>\n\n\n\n Prawda nie zmienia si\u0119 wraz z opiniami.<\/p>\n\n\n\n Morderstwo nie staje si\u0119 dobre dlatego, \u017ce kto\u015b je aprobuje.<\/p>\n\n\n\n K\u0142amstwo nie przestaje by\u0107 k\u0142amstwem dlatego, \u017ce jest u\u017cyteczne.<\/p>\n\n\n\n Cudzo\u0142\u00f3stwo nie przestaje niszczy\u0107 dlatego, \u017ce spo\u0142ecze\u0144stwo je normalizuje.<\/p>\n\n\n\n Ludzkie sumienie posiada ogromn\u0105 godno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n Ko\u015bci\u00f3\u0142 nigdy nie naucza\u0142 \u015blepego i irracjonalnego pos\u0142usze\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n Cz\u0142owiek powinien formowa\u0107 swoje sumienie.<\/p>\n\n\n\n Powinien reflektowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n Powinien szczerze szuka\u0107 prawdy.<\/p>\n\n\n\n Tutaj znajduje si\u0119 katolicka r\u00f3wnowaga.<\/p>\n\n\n\n Sumienie nie tworzy prawdy.<\/p>\n\n\n\n Ono j\u0105 odkrywa.<\/p>\n\n\n\n Cz\u0142owiek nie wymy\u015bla dobra i z\u0142a.<\/p>\n\n\n\n On je rozpoznaje.<\/p>\n\n\n\n Dlatego \u017ale uformowane sumienie mo\u017ce pope\u0142nia\u0107 powa\u017cne b\u0142\u0119dy.<\/p>\n\n\n\n Dzisiaj subiektywizm przenika niemal wszystko:<\/p>\n\n\n\n Emocje zast\u0105pi\u0142y prawd\u0119.<\/p>\n\n\n\n Ale spo\u0142ecze\u0144stwo bez prawdy ostatecznie si\u0119 rozpada.<\/p>\n\n\n\n Bo je\u015bli ka\u017cdy cz\u0142owiek arbitralnie decyduje, co jest dobre lub z\u0142e, znika wsp\u00f3lny fundament moralny.<\/p>\n\n\n\n A wtedy przychodzi chaos.<\/p>\n\n\n\n Jezus nigdy nie powiedzia\u0142:<\/p>\n\n\n\n \u201eMam swoj\u0105 prawd\u0119.\u201d<\/p>\n\n\n\n Powiedzia\u0142:<\/p>\n\n\n\n \u201eJa jestem drog\u0105, prawd\u0105 i \u017cyciem.\u201d Chrystus nie jest po prostu kolejn\u0105 opini\u0105 duchow\u0105.<\/p>\n\n\n\n Jest Wcielon\u0105 Prawd\u0105.<\/p>\n\n\n\n I tylko przez Niego mo\u017cna w\u0142a\u015bciwie zrozumie\u0107 ludzk\u0105 wolno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n Wolno\u015b\u0107 nie polega na robieniu wszystkiego, co si\u0119 chce.<\/p>\n\n\n\n Polega na zdolno\u015bci wybierania dobra.<\/p>\n\n\n\n Wielu ludzi wyobra\u017ca sobie \u015bwi\u0119to\u015b\u0107 jako co\u015b nadzwyczajnego, zarezerwowanego dla klasztor\u00f3w albo wielkich mistyk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Ale wielka cz\u0119\u015b\u0107 codziennej \u015bwi\u0119to\u015bci polega po prostu na byciu odpowiedzialnym.<\/p>\n\n\n\n Wype\u0142nia\u0107 sw\u00f3j obowi\u0105zek.<\/p>\n\n\n\n By\u0107 uczciwym.<\/p>\n\n\n\n Troszczy\u0107 si\u0119 o rodzin\u0119.<\/p>\n\n\n\n Dobrze pracowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n M\u00f3wi\u0107 prawd\u0119.<\/p>\n\n\n\n Przyjmowa\u0107 konsekwencje.<\/p>\n\n\n\n Prosi\u0107 o przebaczenie.<\/p>\n\n\n\n Poprawia\u0107 si\u0119.<\/p>\n\n\n\n Zaczyna\u0107 od nowa.<\/p>\n\n\n\n \u015awi\u0119ci byli g\u0142\u0119boko odpowiedzialni, poniewa\u017c rozumieli, \u017ce ca\u0142e \u017cycie jest odpowiedzi\u0105 dan\u0105 Bogu.<\/p>\n\n\n\n Nie wystarczy jedynie czu\u0107.<\/p>\n\n\n\n Trzeba studiowa\u0107 wiar\u0119.<\/p>\n\n\n\n Czyta\u0107 Ewangeli\u0119.<\/p>\n\n\n\n Poznawa\u0107 Katechizm.<\/p>\n\n\n\n Szuka\u0107 kierownictwa duchowego.<\/p>\n\n\n\n Nie wszystko zale\u017cy od emocji.<\/p>\n\n\n\n S\u0105 rzeczy, kt\u00f3re trzeba zrobi\u0107, nawet gdy s\u0105 trudne.<\/p>\n\n\n\n Pokora zaczyna si\u0119 wtedy, gdy przestajemy nieustannie usprawiedliwia\u0107 nasze grzechy.<\/p>\n\n\n\n Chrze\u015bcijanin nie \u017cyje tylko dla siebie.<\/p>\n\n\n\n Co promujemy?<\/p>\n\n\n\n Co konsumujemy?<\/p>\n\n\n\n Co rozpowszechniamy?<\/p>\n\n\n\n Co wspieramy finansowo?<\/p>\n\n\n\n Prawda nie rodzi si\u0119 z moich upodoba\u0144.<\/p>\n\n\n\n Musz\u0119 dostosowa\u0107 swoje \u017cycie do Bo\u017cej prawdy.<\/p>\n\n\n\n Paradoksalnie wsp\u00f3\u0142czesny cz\u0142owiek uwa\u017ca, \u017ce odpowiedzialno\u015b\u0107 ogranicza wolno\u015b\u0107. Tymczasem jest dok\u0142adnie odwrotnie.<\/p>\n\n\n\n Nieodpowiedzialno\u015b\u0107 zniewala.<\/p>\n\n\n\n Grzech zniewala.<\/p>\n\n\n\n K\u0142amstwo zniewala.<\/p>\n\n\n\n Powierzchowno\u015b\u0107 zniewala.<\/p>\n\n\n\n Tylko cz\u0142owiek, kt\u00f3ry uczy si\u0119 odpowiada\u0107 przed Bogiem, osi\u0105ga prawdziw\u0105 wewn\u0119trzn\u0105 wolno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n Poniewa\u017c odpowiedzialno\u015b\u0107 dojrzewa dusz\u0119.<\/p>\n\n\n\n Czyni j\u0105 siln\u0105.<\/p>\n\n\n\n Czyni j\u0105 godn\u0105 zaufania.<\/p>\n\n\n\n Czyni j\u0105 zdoln\u0105 do prawdziwej mi\u0142o\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Chrze\u015bcija\u0144ska odpowiedzialno\u015b\u0107 nie powinna by\u0107 prze\u017cywana w neurotycznym l\u0119ku, lecz z nadziej\u0105 i powag\u0105.<\/p>\n\n\n\n Tak, pewnego dnia odpowiemy przed Bogiem.<\/p>\n\n\n\n Ale r\u00f3wnie prawdziwe jest to, \u017ce B\u00f3g nigdy nie opuszcza cz\u0142owieka w tym zadaniu.<\/p>\n\n\n\n \u0141aska istnieje.<\/p>\n\n\n\n Mi\u0142osierdzie istnieje.<\/p>\n\n\n\n Nawr\u00f3cenie jest zawsze mo\u017cliwe.<\/p>\n\n\n\n Problemem nie jest upadek.<\/p>\n\n\n\n Problemem jest odmowa odpowiedzi.<\/p>\n\n\n\n By\u0107 mo\u017ce wielk\u0105 tragedi\u0105 wsp\u00f3\u0142czesnego \u015bwiata nie jest sam grzech, lecz to, \u017ce przestano nazywa\u0107 grzech grzechem.<\/p>\n\n\n\n A kiedy znika odpowiedzialno\u015b\u0107, znika r\u00f3wnie\u017c mo\u017cliwo\u015b\u0107 nawr\u00f3cenia.<\/p>\n\n\n\n Dlatego dzi\u015b bardziej ni\u017c kiedykolwiek potrzebujemy m\u0119\u017cczyzn i kobiet zdolnych \u017cy\u0107 z prawym sumieniem, moraln\u0105 odwag\u0105 i wierno\u015bci\u0105 prawdzie.<\/p>\n\n\n\n Ludzi, kt\u00f3rzy nie chowaj\u0105 si\u0119 za wym\u00f3wkami.<\/p>\n\n\n\n Ludzi, kt\u00f3rzy rozumiej\u0105, \u017ce ka\u017cda wolno\u015b\u0107 jest jednocze\u015bnie darem\u2026 i misj\u0105.<\/p>\n\n\n\n Poniewa\u017c na ko\u0144cu naszego \u017cycia nie zostaniemy zapytani o to, jak wielki sukces osi\u0105gn\u0119li\u015bmy, ilu zgromadzili\u015bmy obserwuj\u0105cych ani ile spo\u0142ecznej aprobaty zdobyli\u015bmy.<\/p>\n\n\n\n Zostaniemy zapytani o co\u015b znacznie g\u0142\u0119bszego:<\/p>\n\n\n\n Co zrobi\u0142e\u015b z wolno\u015bci\u0105, kt\u00f3r\u0105 B\u00f3g ci powierzy\u0142?<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" \u017byjemy w dziwnych czasach. Nigdy wcze\u015bniej nie by\u0142o tyle informacji, tyle og\u0142aszanych praw, tyle opinii kr\u0105\u017c\u0105cych w ka\u017cdej sekundzie\u2026 a jednak cz\u0142owiek rzadko mia\u0142 tak wielny problem z braniem odpowiedzialno\u015bci. Win\u0119 zrzuca si\u0119 na system, wychowanie, polityk\u0119, gospodark\u0119, dzieci\u0144stwo, media spo\u0142eczno\u015bciowe, a nawet genetyk\u0119. Wszystko wydaje si\u0119 t\u0142umaczy\u0107 nasze dzia\u0142ania\u2026 opr\u00f3cz nas samych. Chrze\u015bcija\u0144stwo jednak, …<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":5895,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[57,39],"tags":[1841],"class_list":["post-5894","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-cnoty-chrzescijanskie","category-moralnosc-i-zycie-chrzescijanskie","tag-odpowiedzialnosc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5894","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5894"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5894\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5896,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5894\/revisions\/5896"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5895"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5894"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5894"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5894"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}\n
\u2014 Rzymian 14,12<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
\n\n\n\nOdpowiedzialno\u015b\u0107: \u015bwi\u0119ty ci\u0119\u017car wolno\u015bci<\/h1>\n\n\n\n
\n
\n\n\n\nOdpowiedzialno\u015b\u0107 w Biblii: od Ksi\u0119gi Rodzaju a\u017c po Chrystusa<\/h1>\n\n\n\n
\n
\u2014 Rodzaju 3,9<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n\n
\u2014 \u0141ukasza 22,42<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
\n\n\n\na) Odpowiedzialno\u015b\u0107: zapomniana cnota<\/h1>\n\n\n\n
\n
\u2014 1 Koryntian 13,11<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
\n\n\n\nWsp\u00f3\u0142czesny kryzys odpowiedzialno\u015bci<\/h1>\n\n\n\n
1. Odpowiedzialno\u015b\u0107 osobista<\/h2>\n\n\n\n
2. Odpowiedzialno\u015b\u0107 rodzinna<\/h2>\n\n\n\n
3. Odpowiedzialno\u015b\u0107 polityczna i spo\u0142eczna<\/h2>\n\n\n\n
4. Odpowiedzialno\u015b\u0107 duchowa<\/h2>\n\n\n\n
\n
\u2014 Mateusza 12,36<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
\n\n\n\nb) Odpowiedzialno\u015b\u0107 osobista: ka\u017cda dusza odpowie za siebie<\/h1>\n\n\n\n
\n\n\n\nOdpowiedzialno\u015b\u0107 zawiniona<\/h1>\n\n\n\n
\n
\u2014 Mateusza 25,42<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
\n\n\n\nOdpowiedzialno\u015b\u0107 niezawiniona<\/h1>\n\n\n\n
\n\n\n\nNiebezpiecze\u0144stwo \u017cycia wed\u0142ug \u201eco powiedz\u0105 inni\u201d<\/h1>\n\n\n\n
\n\n\n\nc) Odpowiedzialno\u015b\u0107 wsp\u00f3lna: wszyscy budujemy albo niszczymy spo\u0142ecze\u0144stwo<\/h1>\n\n\n\n
\n\n\n\nGrzech spo\u0142eczny<\/h1>\n\n\n\n
\n
\n\n\n\nOdpowiedzialni za dobro wsp\u00f3lne<\/h1>\n\n\n\n
\n
\u2014 Mateusza 18,6<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
\n\n\n\nd) Wsp\u00f3\u0142udzia\u0142 w z\u0142u: kiedy sami nie czynimy z\u0142a\u2026 ale pomagamy, by si\u0119 wydarzy\u0142o<\/h1>\n\n\n\n
\n\n\n\nFormalny wsp\u00f3\u0142udzia\u0142 w z\u0142u<\/h1>\n\n\n\n
\n
\n\n\n\nMaterialny wsp\u00f3\u0142udzia\u0142 w z\u0142u<\/h1>\n\n\n\n
\n
\n
\n\n\n\nWielki wsp\u00f3\u0142czesny problem: \u201eTylko wykonywa\u0142em rozkazy\u201d<\/h1>\n\n\n\n
\n\n\n\ne) Subiektywizm: kiedy cz\u0142owiek staje si\u0119 w\u0142asnym bogiem<\/h1>\n\n\n\n
1. Rzeczy s\u0105 takie, jakie s\u0105<\/h2>\n\n\n\n
\n\n\n\n2. Moja opinia nadal ma znaczenie<\/h2>\n\n\n\n
\n\n\n\n3. Rzeczywisto\u015b\u0107 jest wa\u017cniejsza ni\u017c moja opinia<\/h2>\n\n\n\n
\n\n\n\nSubiektywizm i wsp\u00f3\u0142czesna kultura<\/h1>\n\n\n\n
\n
\n\n\n\nChrystus: ostateczna odpowied\u017a na relatywizm<\/h1>\n\n\n\n
\n
\u2014 Jana 14,6<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
\n\n\n\nOdpowiedzialno\u015b\u0107 i \u015bwi\u0119to\u015b\u0107: zapomniana droga<\/h1>\n\n\n\n
\n\n\n\nJak dzi\u015b \u017cy\u0107 prawdziw\u0105 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105 odpowiedzialno\u015bci\u0105<\/h1>\n\n\n\n
1. Formowa\u0107 sumienie<\/h2>\n\n\n\n
2. Odzyska\u0107 poczucie obowi\u0105zku<\/h2>\n\n\n\n
3. Przyjmowa\u0107 w\u0142asne b\u0142\u0119dy bez wym\u00f3wek<\/h2>\n\n\n\n
4. My\u015ble\u0107 o dobru wsp\u00f3lnym<\/h2>\n\n\n\n
5. Bada\u0107 nasz wsp\u00f3\u0142udzia\u0142 w z\u0142u<\/h2>\n\n\n\n
6. Odrzuci\u0107 subiektywizm<\/h2>\n\n\n\n
\n\n\n\nOdpowiedzialno\u015b\u0107 jako droga do prawdziwej wolno\u015bci<\/h1>\n\n\n\n
\n\n\n\nZako\u0144czenie: B\u00f3g za\u017c\u0105da od nas odpowiedzi\u2026 ale da nam tak\u017ce \u0142ask\u0119<\/h1>\n\n\n\n