{"id":5765,"date":"2026-04-22T09:47:38","date_gmt":"2026-04-22T07:47:38","guid":{"rendered":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/?p=5765"},"modified":"2026-04-22T09:47:38","modified_gmt":"2026-04-22T07:47:38","slug":"przysiega-antymodernistyczna-ktora-wstrzasnela-kosciolem-zapomniana-obietnica-ktora-dzis-znow-nas-wzywa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/przysiega-antymodernistyczna-ktora-wstrzasnela-kosciolem-zapomniana-obietnica-ktora-dzis-znow-nas-wzywa\/","title":{"rendered":"Przysi\u0119ga antymodernistyczna, kt\u00f3ra wstrz\u0105sn\u0119\u0142a Ko\u015bcio\u0142em: zapomniana obietnica, kt\u00f3ra dzi\u015b zn\u00f3w nas wzywa"},"content":{"rendered":"\n

W czasach takich jak nasze \u2014 naznaczonych zam\u0119tem doktrynalnym, relatywizacj\u0105 prawdy i wiar\u0105 cz\u0119sto sprowadzan\u0105 jedynie do emocji \u2014 niemal prorocze staje si\u0119 spojrzenie na praktyk\u0119, kt\u00f3ra cho\u0107 dzi\u015b mo\u017ce wydawa\u0107 si\u0119 odleg\u0142a, kryje w sobie ogromn\u0105 si\u0142\u0119 duchow\u0105: przysi\u0119g\u0119 antymodernistyczn\u0105<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

Nie by\u0142a to zwyk\u0142a formu\u0142a ani kolejny gest dyscyplinarny. By\u0142a w istocie deklaracj\u0105 duchowej walki<\/strong> przeciw jednej z najwi\u0119kszych wewn\u0119trznych kryzys\u00f3w, jakie kiedykolwiek dotkn\u0119\u0142y Ko\u015bci\u00f3\u0142. A by\u0107 mo\u017ce \u2014 je\u015bli potrafimy jej s\u0142ucha\u0107 \u2014 mo\u017ce ona tak\u017ce o\u015bwietli\u0107 wyzwania naszych czas\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

Czym by\u0142a przysi\u0119ga antymodernistyczna?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Przysi\u0119ga antymodernistyczna zosta\u0142a ustanowiona w 1910 roku przez papie\u017ca \u015bw. Piusa X<\/strong>, jako bezpo\u015brednia odpowied\u017a na nurt teologiczny znany jako modernizm<\/em>, kt\u00f3ry sam papie\u017c okre\u015bli\u0142 jako \u201esyntez\u0119 wszystkich herezji\u201d<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

Przysi\u0119g\u0119 t\u0119 musieli sk\u0142ada\u0107 kap\u0142ani, biskupi, profesorowie teologii oraz kaznodzieje. Zobowi\u0105zywali si\u0119 w niej uroczy\u015bcie do:<\/p>\n\n\n\n

    \n
  • Obrony obiektywnej prawdy wiary.<\/li>\n\n\n\n
  • Odrzucenia subiektywistycznych interpretacji Pisma \u015awi\u0119tego.<\/li>\n\n\n\n
  • Zachowania wierno\u015bci Magisterium Ko\u015bcio\u0142a.<\/li>\n\n\n\n
  • Sprzeciwu wobec rozwoju doktryny rozumianego jako istotna zmiana prawdy objawionej.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

    Nie by\u0142a to zwyk\u0142a formalno\u015b\u0107. By\u0142o to jasne stanowisko<\/strong>: wiara nie zmienia si\u0119 wraz z czasami; to cz\u0142owiek powinien nawraca\u0107 si\u0119 ku prawdzie wiecznej.<\/p>\n\n\n\n

    \n\n\n\n

    Kontekst: cichy, ale niszczycielski kryzys<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

    Pod koniec XIX i na pocz\u0105tku XX wieku wielu teolog\u00f3w zacz\u0119\u0142o reinterpretowa\u0107 wiar\u0119 w oparciu o nowoczesne za\u0142o\u017cenia filozoficzne:<\/p>\n\n\n\n

      \n
    • Prawda przesta\u0142a by\u0107 absolutna, a sta\u0142a si\u0119 wzgl\u0119dna.<\/li>\n\n\n\n
    • Objawienie zosta\u0142o zredukowane do do\u015bwiadczenia wewn\u0119trznego.<\/li>\n\n\n\n
    • Dogmaty zacz\u0119to postrzega\u0107 jako zmienne symbole.<\/li>\n\n\n\n
    • Chrystusa interpretowano bardziej jako posta\u0107 historyczn\u0105 ni\u017c jako Syna Bo\u017cego.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

      To podej\u015bcie, cho\u0107 przedstawiane jako \u201eaktualizacja\u201d, w rzeczywisto\u015bci podkopywa\u0142o fundamenty chrze\u015bcija\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n

      \u015aw. Pius X dostrzeg\u0142 zagro\u017cenie bardzo wyra\u017anie: nie by\u0142a to konkretna i widoczna herezja, lecz mentalno\u015b\u0107, kt\u00f3ra rozk\u0142ada\u0142a wiar\u0119 od wewn\u0105trz<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

      \n\n\n\n

      Akt odwagi doktrynalnej<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

      Przysi\u0119ga antymodernistyczna by\u0142a wi\u0119c aktem odwagi duszpasterskiej. Nie mia\u0142a na celu wzbudzania strachu, lecz ochron\u0119 depozytu wiary<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

      Wyra\u017anie potwierdzano w niej mi\u0119dzy innymi:<\/p>\n\n\n\n

        \n
      • \u017be Boga mo\u017cna pozna\u0107 z pewno\u015bci\u0105 za pomoc\u0105 rozumu.<\/li>\n\n\n\n
      • \u017be Ewangelie s\u0105 historycznie wiarygodne.<\/li>\n\n\n\n
      • \u017be dogmaty nie ewoluuj\u0105 w swojej istocie.<\/li>\n\n\n\n
      • \u017be wiara nie jest owocem uczu\u0107, lecz przylgni\u0119ciem do prawdy objawionej.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

        Przysi\u0119ga ta przypomina\u0142a co\u015b fundamentalnego:
        wiara katolicka nie jest wytworem ludzkim, lecz otrzymanym darem.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

        \n\n\n\n

        Podstawa biblijna: wierno\u015b\u0107 prawdzie<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

        Przysi\u0119ga antymodernistyczna nie by\u0142a odosobnionym wynalazkiem. Jest g\u0142\u0119boko zakorzeniona w Pi\u015bmie \u015awi\u0119tym.<\/p>\n\n\n\n

        \u015awi\u0119ty Pawe\u0142 ostrzega stanowczo:<\/p>\n\n\n\n

        \n

        \u201ePrzyjdzie bowiem czas, kiedy zdrowej nauki nie b\u0119d\u0105 znosili, ale wed\u0142ug w\u0142asnych po\u017c\u0105da\u0144 \u2014 poniewa\u017c ich uszy \u015bwierzbi\u0105 \u2014 b\u0119d\u0105 sobie mno\u017cyli nauczycieli\u201d (2 Tm 4,3).<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

        Czy nie opisuje to naszych czas\u00f3w?<\/p>\n\n\n\n

        Sam Chrystus m\u00f3wi r\u00f3wnie\u017c:<\/p>\n\n\n\n

        \n

        \u201eNiebo i ziemia przemin\u0105, ale moje s\u0142owa nie przemin\u0105\u201d (Mt 24,35).<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

        Prawda objawiona nie podlega modom ani wi\u0119kszo\u015bciom. Jest wieczna.<\/p>\n\n\n\n

        \n\n\n\n

        Dlaczego zosta\u0142a zniesiona?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

        Przysi\u0119ga antymodernistyczna zosta\u0142a zniesiona w 1967 roku, w kontek\u015bcie po Soborze Watyka\u0144skim II.<\/p>\n\n\n\n

        Nie oznacza to, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 porzuci\u0142 prawd\u0119, lecz \u017ce poszukiwa\u0142 nowych sposob\u00f3w dialogu ze wsp\u00f3\u0142czesnym \u015bwiatem. Wielu jednak uwa\u017ca, \u017ce jej zniesienie zbieg\u0142o si\u0119 z okresem:<\/p>\n\n\n\n

          \n
        • Zam\u0119tu doktrynalnego.<\/li>\n\n\n\n
        • Kryzysu powo\u0142a\u0144.<\/li>\n\n\n\n
        • Utraty to\u017csamo\u015bci w niekt\u00f3rych \u015brodowiskach ko\u015bcielnych.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

          Pojawia si\u0119 wi\u0119c trudne, ale konieczne pytanie:
          czy potrafili\u015bmy zachowa\u0107 r\u00f3wnowag\u0119 mi\u0119dzy otwarciem na \u015bwiat a wierno\u015bci\u0105 prawdzie?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

          \n\n\n\n

          Aktualne znaczenie: czy potrzebujemy dzi\u015b \u201enowej przysi\u0119gi\u201d?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

          Cho\u0107 przysi\u0119ga antymodernistyczna nie jest ju\u017c formalnie wymagana, jej duch jest dzi\u015b bardziej potrzebny ni\u017c kiedykolwiek.<\/p>\n\n\n\n

          \u017byjemy w kulturze, w kt\u00f3rej:<\/p>\n\n\n\n

            \n
          • Prawda jest subiektywna.<\/li>\n\n\n\n
          • Moralno\u015b\u0107 jest wzgl\u0119dna.<\/li>\n\n\n\n
          • Religia zostaje sprowadzona do uczu\u0107.<\/li>\n\n\n\n
          • Wiara dostosowuje si\u0119 do \u015bwiata, zamiast go przemienia\u0107.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

            W tym kontek\u015bcie ka\u017cdy chrze\u015bcijanin jest wezwany, aby w swoim sercu z\u0142o\u017cy\u0107 \u201ecich\u0105 przysi\u0119g\u0119\u201d:<\/p>\n\n\n\n

              \n
            • Pozosta\u0107 wiernym nauczaniu Ko\u015bcio\u0142a.<\/li>\n\n\n\n
            • Szuka\u0107 prawdy z pokor\u0105.<\/li>\n\n\n\n
            • Nie ulega\u0107 ideologiom.<\/li>\n\n\n\n
            • \u017by\u0107 wiar\u0105 sp\u00f3jn\u0105 i bez kompromis\u00f3w.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
              \n\n\n\n

              Zastosowania praktyczne w \u017cyciu duchowym<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

              Ten temat nie jest tylko historyczny. Ma konkretne konsekwencje dla twojego \u017cycia dzisiaj.<\/p>\n\n\n\n

              1. Formacja w wierze<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

              Nie wystarczy \u201eczu\u0107\u201d. Trzeba wiedzie\u0107. Czyta\u0107 Katechizm, studiowa\u0107 Pismo \u015awi\u0119te, pog\u0142\u0119bia\u0107 Tradycj\u0119.<\/p>\n\n\n\n

              2. Kocha\u0107 prawd\u0119, nawet gdy jest trudna<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

              Prawda nie zawsze jest \u0142atwa, ale zawsze wyzwala.<\/p>\n\n\n\n

              \n

              \u201ePoznacie prawd\u0119, a prawda was wyzwoli\u201d (J 8,32).<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

              3. Rozeznawa\u0107 to, co s\u0142yszysz<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

              Nie wszystko, co przedstawia si\u0119 jako \u201ekatolickie\u201d, rzeczywi\u015bcie takie jest. Naucz si\u0119 rozr\u00f3\u017cnia\u0107.<\/p>\n\n\n\n

              4. \u017by\u0107 konsekwentnie<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

              Najwi\u0119kszym \u015bwiadectwem dzi\u015b nie jest polemika, lecz codzienna \u015bwi\u0119to\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n

              5. Modli\u0107 si\u0119 za Ko\u015bci\u00f3\u0142<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

              Kryzys nie rozwi\u0105zuje si\u0119 jedynie przez analiz\u0119, ale przez \u0142ask\u0119.<\/p>\n\n\n\n

              \n\n\n\n

              Wezwanie do wierno\u015bci w czasach zam\u0119tu<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

              Przysi\u0119ga antymodernistyczna pozostawia nam jasn\u0105 lekcj\u0119:
              Ko\u015bci\u00f3\u0142 nie potrzebuje si\u0119 na nowo wymy\u015bla\u0107, lecz pozosta\u0107 wierny Chrystusowi.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

              Dzi\u015b bardziej ni\u017c kiedykolwiek potrzeba chrze\u015bcijan:<\/p>\n\n\n\n

                \n
              • Niez\u0142omnych w prawdzie.<\/li>\n\n\n\n
              • Pokornych sercem.<\/li>\n\n\n\n
              • Odwa\u017cnych w \u015bwiadectwie.<\/li>\n\n\n\n
              • Zakorzenionych w \u017cywej Tradycji Ko\u015bcio\u0142a.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

                Nie chodzi o nostalgi\u0119, lecz o wierno\u015b\u0107<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

                \n\n\n\n

                Zako\u0144czenie: obietnica, kt\u00f3ra wci\u0105\u017c \u017cyje<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

                Cho\u0107 s\u0142owa przysi\u0119gi nie rozbrzmiewaj\u0105 ju\u017c przy o\u0142tarzach, jej duch nadal nas wzywa.<\/p>\n\n\n\n

                Za ka\u017cdym razem, gdy wybierasz prawd\u0119 zamiast wygody,
                za ka\u017cdym razem, gdy bronisz wiary z mi\u0142o\u015bci\u0105,
                za ka\u017cdym razem, gdy pozostajesz wierny po\u015br\u00f3d w\u0105tpliwo\u015bci\u2026<\/p>\n\n\n\n

                odnawiasz w ciszy t\u0119 przysi\u0119g\u0119.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                A w tym pokornym ge\u015bcie uczestniczysz w czym\u015b wielkim:
                w strze\u017ceniu prawdy, kt\u00f3ra zbawia \u015bwiat.<\/p>\n\n\n

                <\/i>\n\t\t\t<\/span>
                \nJa N. przyjmuj\u0119 niezachwianie, tak w og\u00f3lno\u015bci, jak w ka\u017cdym szczeg\u00f3le, to wszystko, co okre\u015bli\u0142, orzek\u0142 i o\u015bwiadczy\u0142 nieomylny Urz\u0105d Nauczycielski Ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\n

                Najpierw wyznaj\u0119, \u017ce Boga, pocz\u0105tek i koniec wszechrzeczy, mo\u017cna pozna\u0107 w spos\u00f3b pewny, a zatem i dowie\u015b\u0107 Jego istnienia, naturalnym \u015bwiat\u0142em rozumu w oparciu o \u015bwiat stworzony, to jest z widzialnych dzie\u0142 stworzenia, jako przyczyn\u0119 przez skutki.<\/p>\n

                Po drugie: zewn\u0119trzne dowody Objawienia, to jest fakty Bo\u017ce, przede wszystkim za\u015b cuda i proroctwa, przyjmuj\u0119 i uznaj\u0119 za ca\u0142kiem pewne oznaki Boskiego pochodzenia religii chrze\u015bcija\u0144skiej i uwa\u017cam je za najzupe\u0142niej odpowiednie dla umys\u0142owo\u015bci wszystkich czas\u00f3w i ludzi, nie wy\u0142\u0105czaj\u0105c ludzi wsp\u00f3\u0142czesnych.<\/p>\n

                Po trzecie: mocno te\u017c wierz\u0119 \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142, str\u00f3\u017c i nauczyciel s\u0142owa objawionego, zosta\u0142 wprost i bezpo\u015brednio za\u0142o\u017cony przez samego prawdziwego i historycznego Chrystusa, kiedy po\u015br\u00f3d nas przebywa\u0142, i \u017ce ten\u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 zbudowany jest na Piotrze, g\u0142owie hierarchii apostolskiej, i na jego nast\u0119pcach po wszystkie czasy.<\/p>\n

                Po czwarte: szczerze przyjmuj\u0119 nauk\u0119 wiary przekazan\u0105 nam od Aposto\u0142\u00f3w przez prawowiernych Ojc\u00f3w, w tym samym zawsze rozumieniu i poj\u0119ciu. Przeto ca\u0142kowicie odrzucam jako herezj\u0119 zmy\u015blon\u0105 teori\u0119 ewolucji dogmat\u00f3w, kt\u00f3re z jednego znaczenia przechodzi\u0142yby w drugie, r\u00f3\u017cne od tego, jakiego Ko\u015bci\u00f3\u0142 trzyma\u0142 si\u0119 poprzednio. Pot\u0119piam r\u00f3wnie\u017c wszelki b\u0142\u0105d, kt\u00f3ry w miejsce Boskiego depozytu wiary, jaki Chrystus powierzy\u0142 swej Oblubienicy do wiernego przechowywania, podstawia… twory \u015bwiadomo\u015bci ludzkiej, kt\u00f3re zrodzone z biegiem czasu przez wysi\u0142ek ludzi \u2013 nadal w nieokre\u015blonym post\u0119pie maj\u0105 si\u0119 doskonali\u0107.<\/p>\n

                Po pi\u0105te: z wszelk\u0105 pewno\u015bci\u0105 utrzymuj\u0119 i szczerze wyznaj\u0119, \u017ce wiara nie jest \u015blepym uczuciem religijnym, wy\u0142aniaj\u0105cym si\u0119 z g\u0142\u0119bin pod\u015bwiadomo\u015bci pod wp\u0142ywem serca i pod dzia\u0142aniem dobrze usposobionej woli, lecz prawdziwym rozumowym uznaniem prawdy przyj\u0119tej z zewn\u0105trz ze s\u0142uchania, moc\u0105 kt\u00f3rego wszystko to, co powiedzia\u0142, za\u015bwiadczy\u0142 i objawi\u0142 B\u00f3g osobowy, Stw\u00f3rca i Pan nasz, uznajemy za prawd\u0119 dla powagi Boga najbardziej prawdom\u00f3wnego.<\/p>\n

                Poddaj\u0119 si\u0119 te\u017c z nale\u017cytym uszanowaniem i ca\u0142ym sercem wyrokom pot\u0119pienia, orzeczeniom i wszystkim przepisom zawartym w encyklice Pascendi i dekrecie Lamentabili, zw\u0142aszcza co si\u0119 tyczy tzw. historii dogmat\u00f3w.<\/p>\n

                R\u00f3wnie\u017c odrzucam b\u0142\u0105d tych, kt\u00f3rzy twierdz\u0105, \u017ce wiara podana przez Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki mo\u017ce si\u0119 sprzeciwia\u0107 historii i \u017ce katolickich dogmat\u00f3w, tak jak je obecnie rozumiemy, nie mo\u017cna pogodzi\u0107 z dok\u0142adniejsz\u0105 znajomo\u015bci\u0105 pocz\u0105tk\u00f3w religii chrze\u015bcija\u0144skiej.<\/p>\n

                Pot\u0119piam r\u00f3wnie\u017c i odrzucam zdanie tych, kt\u00f3rzy m\u00f3wi\u0105, \u017ce wykszta\u0142cony chrze\u015bcijanin wyst\u0119puje w podw\u00f3jnej roli: jednej cz\u0142owieka wierz\u0105cego, a drugiej historyka, jak gdyby wolno by\u0142o historykowi trzyma\u0107 si\u0119 tego, co si\u0119 sprzeciwia przekonaniom wierz\u0105cego, albo stawia\u0107 przes\u0142anki, z kt\u00f3rych wynika\u0142oby, \u017ce dogmaty s\u0105 albo b\u0142\u0119dne, albo w\u0105tpliwe \u2013 byleby tylko wprost im si\u0119 nie przeczy\u0142o.<\/p>\n

                Pot\u0119piam r\u00f3wnie\u017c ten spos\u00f3b rozumienia i wyk\u0142adu Pisma \u015bw., kt\u00f3ry pomijaj\u0105c Tradycj\u0119 Ko\u015bcio\u0142a, analogi\u0119 wiary i normy podane przez Stolic\u0119 Apostolsk\u0105, przyjmuje wymys\u0142y racjonalist\u00f3w w spos\u00f3b zar\u00f3wno niedozwolony, jak i lekkomy\u015blny, a krytyk\u0119 tekstu uznaje za jedyn\u0105 i najwy\u017csz\u0105 regu\u0142\u0119.<\/p>\n

                Odrzucam r\u00f3wnie\u017c zdanie tych, kt\u00f3rzy twierdz\u0105, \u017ce ten, co wyk\u0142ada histori\u0119 teologii lub o tym przedmiocie pisze, powinien najpierw od\u0142o\u017cy\u0107 na bok wszelkie uprzednie opinie, tak co do nadprzyrodzonego pocz\u0105tku katolickiej Tradycji jak co do obiecanej przez Boga pomocy w dziele wiecznego przechowywania wszelkiej objawionej prawdy; nadto \u017ce pisma poszczeg\u00f3lnych Ojc\u00f3w nale\u017cy wyk\u0142ada\u0107 wed\u0142ug samych tylko zasad naukowych z pomini\u0119ciem wszelkiej powagi nadprzyrodzonej i z tak\u0105 swobod\u0105 s\u0105du, z jak\u0105 zwyk\u0142o si\u0119 bada\u0107 jakiekolwiek dokumenty \u015bwieckie.<\/p>\n

                W ko\u0144cu wreszcie og\u00f3lnie o\u015bwiadczam, \u017ce jestem najzupe\u0142niej przeciwny b\u0142\u0119dowi modernist\u00f3w twierdz\u0105cych, \u017ce w \u015bwi\u0119tej Tradycji nie ma nic Bo\u017cego, albo \u2013 co daleko gorsze \u2013 pojmuj\u0105cych pierwiastek Bo\u017cy w znaczeniu panteistycznym, tak i\u017c nic nie pozostaje z Tradycji katolickiej poza tym suchym i prostym faktem, podleg\u0142ym na r\u00f3wni z innymi dociekaniom historycznym, \u017ce byli ludzie, kt\u00f3rzy szko\u0142\u0119 za\u0142o\u017con\u0105 przez Chrystusa i Jego Aposto\u0142\u00f3w rozwijali w nast\u0119pnych wiekach sw\u0105 gorliw\u0105 dzia\u0142alno\u015bci\u0105, zr\u0119czno\u015bci\u0105 i zdolno\u015bciami.<\/p>\n

                Przeto usilnie si\u0119 trzymam i do ostatniego tchu trzyma\u0107 si\u0119 b\u0119d\u0119 wiary Ojc\u00f3w w niezawodny charyzmat prawdy, kt\u00f3ry jest, by\u0142 i zawsze pozostanie w \u201esukcesji biskupstwa od Aposto\u0142\u00f3w\u201d [\u015aw. Ireneusz, Adv. haer. IV, 26 \u2013 PG 7, 1053 C]; a to nie w tym celu, by trzyma\u0107 si\u0119 tego, co mo\u017ce si\u0119 wydawa\u0107 lepsze i bardziej odpowiednie dla stopy kultury danego wieku, lecz aby nigdy inaczej nie rozumie\u0107 absolutnej i niezmiennej prawdy g\u0142oszonej od pocz\u0105tku przez Aposto\u0142\u00f3w.<\/p>\n

                \u015alubuj\u0119, i\u017c to wszystko wiernie, nieska\u017cenie i szczerze zachowam i nienaruszenie tego przestrzega\u0107 b\u0119d\u0119 i \u017ce nigdy od tego nie odst\u0105pi\u0119, czy to w nauczaniu. czy w jakikolwiek inny spos\u00f3b mow\u0105 lub pismem. Tak \u015blubuj\u0119, tak przysi\u0119gam, tak niech mi dopomo\u017ce B\u00f3g i ta \u015bwi\u0119ta Bo\u017ca Ewangelia.<\/span>
                \n\n\t\t\t<\/div><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

                W czasach takich jak nasze \u2014 naznaczonych zam\u0119tem doktrynalnym, relatywizacj\u0105 prawdy i wiar\u0105 cz\u0119sto sprowadzan\u0105 jedynie do emocji \u2014 niemal prorocze staje si\u0119 spojrzenie na praktyk\u0119, kt\u00f3ra cho\u0107 dzi\u015b mo\u017ce wydawa\u0107 si\u0119 odleg\u0142a, kryje w sobie ogromn\u0105 si\u0142\u0119 duchow\u0105: przysi\u0119g\u0119 antymodernistyczn\u0105. Nie by\u0142a to zwyk\u0142a formu\u0142a ani kolejny gest dyscyplinarny. By\u0142a w istocie deklaracj\u0105 duchowej …<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":5766,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[38,48],"tags":[1821],"class_list":["post-5765","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-historia-i-tradycja","category-historia-kosciola","tag-przysiega-antymodernistyczna"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5765","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5765"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5765\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5767,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5765\/revisions\/5767"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5766"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5765"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5765"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5765"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}