{"id":5404,"date":"2026-03-19T12:51:30","date_gmt":"2026-03-19T11:51:30","guid":{"rendered":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/?p=5404"},"modified":"2026-03-19T12:51:30","modified_gmt":"2026-03-19T11:51:30","slug":"istnienie-boga-w-pieciu-argumentach-filozoficznych-ktore-kazdy-czlowiek-powinien-znac","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/istnienie-boga-w-pieciu-argumentach-filozoficznych-ktore-kazdy-czlowiek-powinien-znac\/","title":{"rendered":"Istnienie Boga w pi\u0119ciu argumentach filozoficznych, kt\u00f3re ka\u017cdy cz\u0142owiek powinien zna\u0107"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>G\u0142\u0119boki, aktualny i duchowo o\u015bwiecaj\u0105cy przewodnik<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u017byjemy w czasach, w kt\u00f3rych wiele pewnik\u00f3w zdaje si\u0119 zanika\u0107. Nauka si\u0119 rozwija, technologia nas \u0142\u0105czy, a jednocze\u015bnie ro\u015bnie wewn\u0119trzny niepok\u00f3j: czy to wszystko ma sens? Czy B\u00f3g naprawd\u0119 istnieje, czy jest tylko ide\u0105 odziedziczon\u0105 z przesz\u0142o\u015bci?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wiara chrze\u015bcija\u0144ska nie boi si\u0119 tych pyta\u0144. Przeciwnie \u2013 przyjmuje je. Poniewa\u017c wierzy\u0107 to nie znaczy zamyka\u0107 oczy, ale otwiera\u0107 je g\u0142\u0119biej. Na przestrzeni dziej\u00f3w wielcy my\u015bliciele, tacy jak \u015bw. Tomasz z Akwinu, \u015bw. Augustyn z Hippony czy Arystoteles, rozwa\u017cali z wielk\u0105 precyzj\u0105 kwesti\u0119 istnienia Boga, przedstawiaj\u0105c argumenty, kt\u00f3re pozostaj\u0105 zaskakuj\u0105co aktualne.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W tym artykule przejdziemy przez pi\u0119\u0107 najwa\u017cniejszych argument\u00f3w filozoficznych wskazuj\u0105cych na istnienie Boga. Nie s\u0105 to dowody matematyczne \u2014 B\u00f3g nie jest przedmiotem, kt\u00f3ry mo\u017cna zamkn\u0105\u0107 w formule \u2014 lecz s\u0105 to rozumne drogi, kt\u00f3re o\u015bwiecaj\u0105 rozum i otwieraj\u0105 serce.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">1. Argument z ruchu (Pierwszy Poruszyciel)<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ten argument, sformu\u0142owany mistrzowsko przez \u015bw. Tomasza z Akwinu, wychodzi od prostego spostrze\u017cenia: wszystko, co si\u0119 porusza, jest poruszane przez co\u015b innego.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nic nie przechodzi z mo\u017cno\u015bci do aktu samo z siebie. Ziarno nie staje si\u0119 drzewem bez przyczyn zewn\u0119trznych. Przedmiot nie porusza si\u0119, je\u015bli co\u015b nie wprawi go w ruch.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Je\u015bli jednak wszystko jest poruszane przez co\u015b innego, pojawia si\u0119 nieuniknione pytanie:<br><strong>czy mo\u017ce istnie\u0107 niesko\u0144czony \u0142a\u0144cuch poruszycieli?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rozum odpowiada: nie. Gdyby nie by\u0142o pierwszego poruszyciela, nic by si\u0119 nie porusza\u0142o.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\ud83d\udc49 Zatem musi istnie\u0107 <strong>Pierwszy Poruszyciel nieruchomy<\/strong>, kt\u00f3ry porusza, sam nie b\u0119d\u0105c poruszanym: B\u00f3g.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Zastosowanie duchowe<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ten argument zaprasza nas do spojrzenia na \u015bwiat nie jako na chaos, lecz jako na rzeczywisto\u015b\u0107 podtrzymywan\u0105 przez inteligencj\u0119 i wol\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gdy wszystko w naszym \u017cyciu wydaje si\u0119 wymyka\u0107 spod kontroli, mo\u017cemy pami\u0119ta\u0107:<br><strong>istnieje pocz\u0105tek, fundament, niewidzialna r\u0119ka, kt\u00f3ra podtrzymuje wszech\u015bwiat\u2026 i tak\u017ce nasz\u0105 osobist\u0105 histori\u0119.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">2. Argument z przyczynowo\u015bci (Pierwsza Przyczyna)<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">R\u00f3wnie\u017c rozwini\u0119ty przez \u015bw. Tomasza z Akwinu, ten argument stwierdza, \u017ce ka\u017cdy skutek ma swoj\u0105 przyczyn\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nic nie istnieje samo z siebie w porz\u0105dku naturalnym. Wszystko zale\u017cy od czego\u015b wcze\u015bniejszego.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ale zn\u00f3w pojawia si\u0119 pytanie:<br><strong>czy mo\u017ce istnie\u0107 niesko\u0144czony \u0142a\u0144cuch przyczyn?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Odpowied\u017a jest negatywna. Gdyby nie by\u0142o pierwszej przyczyny, nie by\u0142oby ani przyczyn po\u015brednich, ani skutk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\ud83d\udc49 Zatem musi istnie\u0107 <strong>Pierwsza Przyczyna nie maj\u0105ca przyczyny<\/strong>: B\u00f3g.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Zastosowanie duchowe<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">To przypomina nam co\u015b g\u0142\u0119boko pocieszaj\u0105cego:<br><strong>twoje \u017cycie nie jest dzie\u0142em przypadku.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie jeste\u015b przypadkiem. Jeste\u015b chciany, znany, powo\u0142any przez Mi\u0142o\u015b\u0107, kt\u00f3ra jest u pocz\u0105tku wszystkiego.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jak m\u00f3wi Pismo:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eZanim ukszta\u0142towa\u0142em ci\u0119 w \u0142onie matki, zna\u0142em ci\u0119.\u201d (Jeremiasz 1,5)<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">3. Argument z kontyngencji (Byt konieczny)<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ten argument ma swoje korzenie u Awicenny i zosta\u0142 rozwini\u0119ty przez tradycj\u0119 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Obserwujemy, \u017ce rzeczy na \u015bwiecie <strong>mog\u0105 istnie\u0107 lub nie istnie\u0107<\/strong>. S\u0105 przygodne: powstaj\u0105, zmieniaj\u0105 si\u0119 i przemijaj\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gdyby jednak wszystko by\u0142o przygodne, musia\u0142by istnie\u0107 moment, w kt\u00f3rym nic nie istnia\u0142o.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">A gdyby kiedykolwiek nic nie istnia\u0142o\u2026<br>\ud83d\udc49 nic nie istnia\u0142oby teraz.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zatem musi istnie\u0107 <strong>Byt konieczny<\/strong>, kt\u00f3ry nie zale\u017cy od niczego w swoim istnieniu i kt\u00f3ry daje istnienie wszystkiemu innemu: B\u00f3g.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Zastosowanie duchowe<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ten argument dotyka jednej z najg\u0142\u0119bszych obaw wsp\u00f3\u0142czesnego cz\u0142owieka: poczucia pustki.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ale rzeczywisto\u015b\u0107 nie jest zawieszona nad nico\u015bci\u0105.<br>Jest podtrzymywana przez <strong>Byt wieczny, sta\u0142y i wierny<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u00f3g nie jest przemijaj\u0105cy jak nasze emocje.<br>B\u00f3g jest \u201eJESTEM, KT\u00d3RY JESTEM\u201d (Wj 3,14).<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">4. Argument z porz\u0105dku (Inteligentny zamys\u0142)<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ten argument pojawia si\u0119 ju\u017c u Arystotelesa i znajduje jasne sformu\u0142owanie u \u015bw. Tomasza z Akwinu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u015awiat ukazuje zadziwiaj\u0105cy porz\u0105dek:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Prawa fizyki s\u0105 sta\u0142e<\/li>\n\n\n\n<li>Wszech\u015bwiat jest precyzyjnie dostrojony<\/li>\n\n\n\n<li>\u017bycie pod\u0105\u017ca wed\u0142ug zrozumia\u0142ych wzorc\u00f3w<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nawet byty pozbawione inteligencji (jak ro\u015bliny czy planety) dzia\u0142aj\u0105 w okre\u015blonym celu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\ud83d\udc49 To, co nie ma inteligencji, nie mo\u017ce d\u0105\u017cy\u0107 do celu, je\u015bli nie jest kierowane przez inteligencj\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zatem musi istnie\u0107 <strong>Inteligencja porz\u0105dkuj\u0105ca<\/strong>: B\u00f3g.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Zastosowanie duchowe<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ten argument zaprasza nas do odzyskania zdolno\u015bci zachwytu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W kulturze, kt\u00f3ra redukuje wszystko do materii, ten argument m\u00f3wi nam:<br><strong>istnieje sens, istnieje cel, istnieje zamierzona pi\u0119kno\u015b\u0107.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wszech\u015bwiat nie jest zimnym przypadkiem. Jest dzie\u0142em.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">A ty nie jeste\u015b b\u0142\u0119dem: jeste\u015b cz\u0119\u015bci\u0105 zamys\u0142u.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">5. Argument moralny (Prawo w sercu)<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rozwini\u0119ty przez my\u015blicieli takich jak Immanuel Kant, ten argument opiera si\u0119 na uniwersalnym do\u015bwiadczeniu: sumieniu moralnym.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ka\u017cdy z nas w g\u0142\u0119bi serca rozr\u00f3\u017cnia dobro i z\u0142o.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Co wi\u0119cej: odczuwamy, \u017ce <strong>powinni\u015bmy czyni\u0107 dobro<\/strong>, nawet gdy jest to trudne.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ale\u2026 sk\u0105d pochodzi to prawo moralne?<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Nie jest tylko spo\u0142eczne (r\u00f3\u017cni si\u0119 mi\u0119dzy kulturami, ale istniej\u0105 zasady uniwersalne)<\/li>\n\n\n\n<li>Nie jest tylko biologiczne (wykracza poza przetrwanie)<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\ud83d\udc49 Prawo moralne wskazuje na <strong>Najwy\u017cszego Prawodawc\u0119<\/strong>: Boga.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jak m\u00f3wi \u015bw. Pawe\u0142:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eWykazuj\u0105 oni, \u017ce tre\u015b\u0107 Prawa wypisana jest w ich sercach.\u201d (Rz 2,15)<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Zastosowanie duchowe<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ten argument jest szczeg\u00f3lnie aktualny.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W spo\u0142ecze\u0144stwie, kt\u00f3re wszystko relatywizuje, sumienie staje si\u0119 \u015bwiat\u0142em.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u0142uchanie wewn\u0119trznego g\u0142osu \u2014 w\u0142a\u015bciwie ukszta\u0142towanego \u2014 oznacza otwarcie si\u0119 na Boga.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bo kiedy wybierasz dobro, nawet w ukryciu\u2026<br><strong>odpowiadasz Komu\u015b.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Historia i aktualno\u015b\u0107: czy te argumenty s\u0105 nadal wa\u017cne?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Niekt\u00f3rzy uwa\u017caj\u0105, \u017ce te argumenty s\u0105 \u201eprzestarza\u0142e\u201d. W rzeczywisto\u015bci jest odwrotnie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dzi\u015b, w XXI wieku:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Kosmologia stawia pytania o pocz\u0105tek wszech\u015bwiata<\/li>\n\n\n\n<li>Biologia ukazuje zdumiewaj\u0105c\u0105 z\u0142o\u017cono\u015b\u0107<\/li>\n\n\n\n<li>Filozofia nadal pyta o sens<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Te argumenty nie stoj\u0105 w sprzeczno\u015bci z nauk\u0105.<br><strong>One wychodz\u0105 poza ni\u0105.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nauka wyja\u015bnia \u201ejak\u201d.<br>Filozofia i teologia szukaj\u0105 \u201edlaczego\u201d.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Wiara i rozum: dwa skrzyd\u0142a<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ko\u015bci\u00f3\u0142 zawsze naucza\u0142, \u017ce wiara i rozum nie s\u0105 ze sob\u0105 sprzeczne.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jak naucza\u0142 \u015bw. Jan Pawe\u0142 II:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eWiara i rozum s\u0105 jak dwa skrzyd\u0142a, na kt\u00f3rych duch ludzki unosi si\u0119 ku kontemplacji prawdy.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Argumenty filozoficzne nie zast\u0119puj\u0105 wiary, ale j\u0105 przygotowuj\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Otwieraj\u0105 drzwi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wiara\u2026 to wej\u015bcie.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Praktyczne zastosowania w codziennym \u017cyciu<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">To wszystko nie jest teori\u0105 abstrakcyjn\u0105. Ma bardzo konkretne konsekwencje:<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">1. \u017by\u0107 z sensem<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Je\u015bli B\u00f3g istnieje, twoje \u017cycie ma cel.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie jeste\u015b tu przypadkiem.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">2. Prze\u017cywa\u0107 cierpienie z nadziej\u0105<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Cierpienie nie jest absurdem, je\u015bli istnieje B\u00f3g, kt\u00f3ry nadaje sens nawet temu, czego nie rozumiemy.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">3. Szuka\u0107 prawdy z pokor\u0105<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Te argumenty ucz\u0105 nas my\u015blenia, ale tak\u017ce uznania naszych ogranicze\u0144.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">4. S\u0142ucha\u0107 sumienia<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wewn\u0119trzny g\u0142os nie jest wrogiem, lecz przewodnikiem ku Bogu.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">5. Otworzy\u0107 si\u0119 na wiar\u0119<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rozum prowadzi ci\u0119 do progu.<br>Wiara pozwala wej\u015b\u0107 w osobist\u0105 relacj\u0119 z Bogiem.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Zako\u0144czenie: od rozumu do spotkania<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pi\u0119\u0107 argument\u00f3w, kt\u00f3re om\u00f3wili\u015bmy, nie zmusza do wiary, ale powa\u017cnie do niej zaprasza.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u0105 jak znaki na drodze.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wskazuj\u0105 kierunek:<br><strong>nie jeste\u015bmy sami, nie jeste\u015bmy zagubieni, nie pochodzimy z niczego.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u00f3g nie jest tylko wnioskiem filozoficznym.<br>Jest Ojcem, kt\u00f3ry pragnie by\u0107 odnaleziony.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">I by\u0107 mo\u017ce dzi\u015b, po\u015br\u00f3d twoich pyta\u0144, w\u0105tpliwo\u015bci czy poszukiwa\u0144\u2026<br>ju\u017c puka do twoich drzwi.<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201ePro\u015bcie, a b\u0119dzie wam dane; szukajcie, a znajdziecie.\u201d (Mt 7,7)<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bo ostatecznie pytanie nie brzmi tylko, czy B\u00f3g istnieje.<br>Prawdziwe pytanie brzmi:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Czy jestem got\u00f3w Go odnale\u017a\u0107?<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>G\u0142\u0119boki, aktualny i duchowo o\u015bwiecaj\u0105cy przewodnik \u017byjemy w czasach, w kt\u00f3rych wiele pewnik\u00f3w zdaje si\u0119 zanika\u0107. Nauka si\u0119 rozwija, technologia nas \u0142\u0105czy, a jednocze\u015bnie ro\u015bnie wewn\u0119trzny niepok\u00f3j: czy to wszystko ma sens? Czy B\u00f3g naprawd\u0119 istnieje, czy jest tylko ide\u0105 odziedziczon\u0105 z przesz\u0142o\u015bci? Wiara chrze\u015bcija\u0144ska nie boi si\u0119 tych pyta\u0144. Przeciwnie \u2013 przyjmuje je. Poniewa\u017c &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":5405,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","_seopress_robots_follow":"","_seopress_robots_imageindex":"","_seopress_robots_snippet":"","_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_robots_breadcrumbs":"","_seopress_robots_freeze_modified_date":"","_seopress_robots_custom_modified_date":"","_seopress_robots_canonical":"","_seopress_social_fb_title":"","_seopress_social_fb_desc":"","_seopress_social_fb_img":"","_seopress_social_fb_img_attachment_id":0,"_seopress_social_fb_img_width":0,"_seopress_social_fb_img_height":0,"_seopress_social_twitter_title":"","_seopress_social_twitter_desc":"","_seopress_social_twitter_img":"","_seopress_social_twitter_img_attachment_id":0,"_seopress_social_twitter_img_width":0,"_seopress_social_twitter_img_height":0,"_seopress_redirections_value":"","_seopress_redirections_enabled":"","_seopress_redirections_enabled_regex":"","_seopress_redirections_logged_status":"","_seopress_redirections_param":"","_seopress_redirections_type":0,"_seopress_analysis_target_kw":"","footnotes":""},"categories":[63,41],"tags":[],"class_list":["post-5404","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-filozofia-i-wiara","category-wiara-i-kultura"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5404","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5404"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5404\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5406,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5404\/revisions\/5406"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5405"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5404"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5404"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5404"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}