{"id":5290,"date":"2026-03-13T18:10:49","date_gmt":"2026-03-13T17:10:49","guid":{"rendered":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/?p=5290"},"modified":"2026-03-13T18:10:49","modified_gmt":"2026-03-13T17:10:49","slug":"od-meczenstwa-machabeuszy-do-krzyza-zaskakujace-i-zapomniane-powiazanie-ktore-oswietla-wielki-tydzien","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/od-meczenstwa-machabeuszy-do-krzyza-zaskakujace-i-zapomniane-powiazanie-ktore-oswietla-wielki-tydzien\/","title":{"rendered":"Od m\u0119cze\u0144stwa Machabeuszy do Krzy\u017ca: zaskakuj\u0105ce i zapomniane powi\u0105zanie, kt\u00f3re o\u015bwietla Wielki Tydzie\u0144"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kiedy nadchodzi <strong>Wielki Tydzie\u0144<\/strong>, wi\u0119kszo\u015b\u0107 chrze\u015bcijan natychmiast my\u015bli o ostatnich dniach Jezusa: o wje\u017adzie do Jerozolimy, Ostatniej Wieczerzy, M\u0119ce i Zmartwychwstaniu. Jednak na wiele wiek\u00f3w przed tym, jak Chrystus wyruszy\u0142 w stron\u0119 Kalwarii, pewna \u017cydowska rodzina prze\u017cy\u0142a wydarzenia, kt\u00f3re zdaj\u0105 si\u0119 zapowiada\u0107 tajemnic\u0119 Krzy\u017ca: <strong>Machabeusze<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Historia opowiedziana w ksi\u0119gach Pierwsza Ksi\u0119ga Machabejska oraz Druga Ksi\u0119ga Machabejska nie jest jedynie heroicznym opisem religijnego oporu. W tradycji katolickiej stanowi ona <strong>prawdziwe duchowe przygotowanie do zrozumienia ofiary Chrystusa<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Co zaskakuj\u0105ce, wielu wsp\u00f3\u0142czesnych chrze\u015bcijan nie zna tego powi\u0105zania. Jednym z powod\u00f3w historycznych jest to, \u017ce te ksi\u0119gi <strong>zosta\u0142y usuni\u0119te z kanonu biblijnego przez protestanckich reformator\u00f3w w XVI wieku<\/strong>, przez co ca\u0142e pokolenia utraci\u0142y wa\u017cny element potrzebny do pe\u0142niejszego zrozumienia wiary.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dzi\u015b chcemy na nowo odkry\u0107 t\u0119 g\u0142\u0119bok\u0105 relacj\u0119 \u2014<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>historyczn\u0105<\/li>\n\n\n\n<li>teologiczn\u0105<\/li>\n\n\n\n<li>duchow\u0105<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2014 i zobaczy\u0107 <strong>jak do\u015bwiadczenie Machabeuszy o\u015bwietla Wielki Tydzie\u0144 oraz nasze chrze\u015bcija\u0144skie \u017cycie dzisiaj<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">1. Historia prze\u015bladowa\u0144 zapowiadaj\u0105ca Krzy\u017c<\/h1>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Kontekst historyczny<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W II wieku przed Chrystusem lud Izraela \u017cy\u0142 pod panowaniem imperium Seleucyd\u00f3w. Kr\u00f3l Antioch IV Epifanes pr\u00f3bowa\u0142 wykorzeni\u0107 wiar\u0119 \u017cydowsk\u0105, narzucaj\u0105c praktyki poga\u0144skie i zakazuj\u0105c Prawa Bo\u017cego.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zakazano mi\u0119dzy innymi:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>obrzezania<\/li>\n\n\n\n<li>szabatu<\/li>\n\n\n\n<li>czytania Tory<\/li>\n\n\n\n<li>kultu w \u015awi\u0105tyni<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nawet sama \u015awi\u0105tynia Jerozolimska zosta\u0142a zbezczeszczona przez poga\u0144skie ofiary.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W tym kontek\u015bcie pojawi\u0142a si\u0119 rodzina kap\u0142a\u0144ska prowadzona przez Mattatiasz Hasmoneusz i jego syn\u00f3w, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych by\u0142 s\u0142ynny Juda Machabeusz.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Poprowadzili oni powstanie, kt\u00f3re nie by\u0142o jedynie polityczne, lecz przede wszystkim <strong>religijne<\/strong>: chodzi\u0142o o obron\u0119 wierno\u015bci Bogu wobec apostazji.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jednak bardziej ni\u017c sama wojna na duchowo\u015b\u0107 \u017cydowsk\u0105 wp\u0142yn\u0119\u0142o <strong>\u015bwiadectwo m\u0119czennik\u00f3w<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">2. M\u0119cze\u0144stwo Machabeuszy: zapowied\u017a Kalwarii<\/h1>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rozdzia\u0142 7 Druga Ksi\u0119ga Machabejska opisuje jeden z najbardziej poruszaj\u0105cych fragment\u00f3w Biblii: m\u0119cze\u0144stwo matki i jej siedmiu syn\u00f3w, kt\u00f3rzy odm\u00f3wili z\u0142amania Prawa Bo\u017cego.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jeden po drugim s\u0105 torturowani i zabijani na oczach swojej matki.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jeden z syn\u00f3w wo\u0142a:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eTy, zbrodniarzu, odbierasz nam \u017cycie doczesne, lecz Kr\u00f3l \u015bwiata wskrzesi nas do \u017cycia wiecznego, poniewa\u017c umieramy za Jego prawa.\u201d<br>(2 Machabejska 7,9)<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ten fragment zawiera co\u015b niezwyk\u0142ego: <strong>wyra\u017ane potwierdzenie przysz\u0142ego zmartwychwstania<\/strong>, na wiele wiek\u00f3w przed Chrystusem.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tutaj pojawia si\u0119 kluczowa idea, kt\u00f3ra p\u00f3\u017aniej stanie si\u0119 centralna w Wielkim Tygodniu:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>cierpienie ofiarowane z wierno\u015bci Bogu nie jest pora\u017ck\u0105, lecz drog\u0105 do \u017cycia.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Czy nie jest to dok\u0142adnie to, co dzieje si\u0119 na Kalwarii?<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">3. Machabeusze przygotowuj\u0105 serca na zrozumienie Chrystusa<\/h1>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kiedy Jezus przybywa do Jerozolimy w Ewangelia wed\u0142ug \u015bw. Mateusza, nar\u00f3d \u017cydowski ma ju\u017c d\u0142ug\u0105 pami\u0119\u0107 duchow\u0105 naznaczon\u0105:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>prze\u015bladowaniami<\/li>\n\n\n\n<li>m\u0119cze\u0144stwem<\/li>\n\n\n\n<li>wierno\u015bci\u0105 Prawu<\/li>\n\n\n\n<li>nadziej\u0105 na zmartwychwstanie<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Machabeusze pomogli ukszta\u0142towa\u0107 t\u0119 mentalno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dlatego pierwsi chrze\u015bcijanie widzieli w nich <strong>zapowied\u017a ofiary Chrystusa<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Trzy zaskakuj\u0105ce podobie\u0144stwa<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>1. Wierno\u015b\u0107 a\u017c do \u015bmierci<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Machabeusze umieraj\u0105, zamiast zdradzi\u0107 Prawo.<br>Chrystus umiera, zamiast porzuci\u0107 misj\u0119 Ojca.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>2. Odkupie\u0144cze cierpienie<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u0119czennicy oddaj\u0105 swoje \u017cycie za lud.<br>Chrystus oddaje swoje \u017cycie <strong>za ca\u0142\u0105 ludzko\u015b\u0107<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>3. Nadzieja zmartwychwstania<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Machabeusze g\u0142osz\u0105, \u017ce B\u00f3g przywr\u00f3ci \u017cycie.<br>Chrystus <strong>naprawd\u0119 pokonuje \u015bmier\u0107 w Zmartwychwstaniu<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Historia Machabeuszy jest jak <strong>\u017cywe proroctwo<\/strong> misterium paschalnego.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">4. Jedna z biblijnych podstaw modlitwy za zmar\u0142ych<\/h1>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Istnieje jeszcze jeden kluczowy fragment, kt\u00f3ry bezpo\u015brednio \u0142\u0105czy si\u0119 z duchowo\u015bci\u0105 katolick\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W rozdziale 12 Druga Ksi\u0119ga Machabejska Juda Machabeusz nakazuje z\u0142o\u017cy\u0107 ofiar\u0119 za poleg\u0142ych \u017co\u0142nierzy, aby ich grzechy mog\u0142y zosta\u0107 odpuszczone.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tekst m\u00f3wi:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eDlatego z\u0142o\u017cy\u0142 ofiar\u0119 przeb\u0142agaln\u0105 za zmar\u0142ych, aby zostali uwolnieni od grzechu.\u201d<br>(2 Machabejska 12,46)<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ten werset jest niezwykle wa\u017cny, poniewa\u017c wspiera praktyki, kt\u00f3re w Ko\u015bciele istniej\u0105 do dzi\u015b:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>modlitw\u0119 za zmar\u0142ych<\/li>\n\n\n\n<li>ofiarowanie mszy za dusze zmar\u0142ych<\/li>\n\n\n\n<li>nauk\u0119 o czy\u015b\u0107cu<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Podczas <strong>Wielkiego Tygodnia<\/strong>, zw\u0142aszcza w Wielki Pi\u0105tek, chrze\u015bcijanie modl\u0105 si\u0119 za ca\u0142\u0105 ludzko\u015b\u0107 odkupion\u0105 przez Krzy\u017c Chrystusa. Ta duchowa wra\u017cliwo\u015b\u0107 <strong>by\u0142a ju\u017c obecna w\u015br\u00f3d Machabeuszy<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">5. Dlaczego protestanci usun\u0119li Machabeuszy z Biblii?<\/h1>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ta kwestia cz\u0119sto rodzi wiele pyta\u0144.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Podczas reformacji w XVI wieku Marcin Luter zdecydowa\u0142 si\u0119 usun\u0105\u0107 kilka ksi\u0105g ze Starego Testamentu, kt\u00f3re znajdowa\u0142y si\u0119 w chrze\u015bcija\u0144skiej Biblii od pierwszych wiek\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W\u015br\u00f3d nich by\u0142y:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Tobiasz<\/li>\n\n\n\n<li>Judyta<\/li>\n\n\n\n<li>M\u0105dro\u015b\u0107<\/li>\n\n\n\n<li>Syracydes (Eklezjastyk)<\/li>\n\n\n\n<li>Baruch<\/li>\n\n\n\n<li><strong>1 i 2 Machabejska<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ksi\u0119gi te s\u0105 dzi\u015b znane jako <strong>ksi\u0119gi deuterokanoniczne<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Dlaczego zosta\u0142y usuni\u0119te?<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">G\u0142\u00f3wnie z trzech powod\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>1. Nie znajdowa\u0142y si\u0119 w p\u00f3\u017aniejszym kanonie hebrajskim<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u017bydowscy rabini w I wieku (po zburzeniu \u015awi\u0105tyni) ustalili w\u0119\u017cszy kanon w j\u0119zyku hebrajskim. Luter postanowi\u0142 si\u0119 nim kierowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tymczasem chrze\u015bcijanie od pocz\u0105tku u\u017cywali <strong>greckiej Biblii zwanej Septuaginta<\/strong>, kt\u00f3ra zawiera\u0142a te ksi\u0119gi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>2. R\u00f3\u017cnice teologiczne<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Niekt\u00f3re fragmenty wspieraj\u0105 doktryny katolickie, kt\u00f3re Luter odrzuca\u0142:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>modlitw\u0119 za zmar\u0142ych<\/li>\n\n\n\n<li>zas\u0142ug\u0119 dobrych uczynk\u00f3w<\/li>\n\n\n\n<li>wstawiennictwo<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Szczeg\u00f3lnie <strong>2 Machabejska 12<\/strong> by\u0142a sprzeczna z jego teologi\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>3. Tradycja a interpretacja<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki oficjalnie potwierdzi\u0142 te ksi\u0119gi jako natchnione na Sob\u00f3r Trydencki w 1546 roku, potwierdzaj\u0105c tradycj\u0119 istniej\u0105c\u0105 od pierwszych wiek\u00f3w chrze\u015bcija\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">6. Duchowe przes\u0142anie Machabeuszy dla chrze\u015bcijan dzisiaj<\/h1>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Poza debat\u0105 historyczn\u0105 przes\u0142anie Machabeuszy jest niezwykle aktualne.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u017byjemy w kulturze, kt\u00f3ra cz\u0119sto naciska na chrze\u015bcijan, aby:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>relatywizowali swoj\u0105 wiar\u0119<\/li>\n\n\n\n<li>ukrywali swoje przekonania religijne<\/li>\n\n\n\n<li>dostosowywali si\u0119 do warto\u015bci sprzecznych z Ewangeli\u0105<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Historia Machabeuszy przypomina nam o jednej wa\u017cnej prawdzie:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>wierno\u015b\u0107 Bogu zawsze ma swoj\u0105 cen\u0119.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sam Jezus powiedzia\u0142:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eJe\u015bli kto\u015b chce i\u015b\u0107 za Mn\u0105, niech si\u0119 zaprze samego siebie, niech we\u017amie sw\u00f3j krzy\u017c i niech Mnie na\u015bladuje.\u201d<br>(Mateusz 16,24)<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Machabeusze wzi\u0119li sw\u00f3j krzy\u017c jeszcze zanim Krzy\u017c sta\u0142 si\u0119 chrze\u015bcija\u0144skim symbolem.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">7. Jak \u017cy\u0107 duchem Machabeuszy w czasie Wielkiego Tygodnia<\/h1>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zwi\u0105zek z Wielkim Tygodniem nie jest jedynie historyczny; jest g\u0142\u0119boko duchowy.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Oto kilka praktycznych sposob\u00f3w, aby nim \u017cy\u0107.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">1. Odkry\u0107 na nowo warto\u015b\u0107 ofiary<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wsp\u00f3\u0142czesny \u015bwiat ucieka od cierpienia, lecz wiara chrze\u015bcija\u0144ska przemienia je w mi\u0142o\u015b\u0107 ofiarowan\u0105 Bogu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ma\u0142e codzienne ofiary mog\u0105 sta\u0107 si\u0119 modlitw\u0105.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">2. Broni\u0107 wiary z odwag\u0105<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Machabeusze ucz\u0105 nas, \u017ce wiara nie jest tylko spraw\u0105 prywatn\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Czasami oznacza to i\u015b\u0107 pod pr\u0105d kultury.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">3. \u017by\u0107 nadziej\u0105 zmartwychwstania<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wielki Tydzie\u0144 nie ko\u0144czy si\u0119 w Wielki Pi\u0105tek.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ko\u0144czy si\u0119 <strong>Wielkanoc\u0105<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Machabeusze przeczuwali t\u0119 nadziej\u0119 ju\u017c wiele wiek\u00f3w wcze\u015bniej.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">8. Historia, kt\u00f3ra przygotowuje serce na Chrystusa<\/h1>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Historia Machabeuszy przypomina nam, \u017ce <strong>B\u00f3g przygotowuje histori\u0119 na wiele wiek\u00f3w wcze\u015bniej<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zanim Jezus umar\u0142 na Krzy\u017cu:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>byli m\u0119czennicy, kt\u00f3rzy oddali swoje \u017cycie<\/li>\n\n\n\n<li>byli wierz\u0105cy, kt\u00f3rzy oczekiwali zmartwychwstania<\/li>\n\n\n\n<li>byli ludzie, kt\u00f3rzy wybierali Boga ponad wygod\u0119<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dlatego kiedy podczas Wielkiego Tygodnia rozwa\u017camy Kalwari\u0119, mo\u017cemy zrozumie\u0107 co\u015b g\u0142\u0119bszego:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Krzy\u017c nie pojawi\u0142 si\u0119 nagle w historii.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">By\u0142 <strong>wype\u0142nieniem d\u0142ugiej Bo\u017cej pedagogii<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Machabeusze s\u0105 jedn\u0105 z najbardziej heroicznych kart tej historii przygotowania.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">Zako\u0144czenie: echo Machabeuszy w ka\u017cdym chrze\u015bcijaninie<\/h1>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Za ka\u017cdym razem, gdy chrze\u015bcijanin pozostaje wierny po\u015br\u00f3d trudno\u015bci, duch Machabeuszy wci\u0105\u017c \u017cyje.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Za ka\u017cdym razem, gdy kto\u015b ofiaruje swoje cierpienie zjednoczone z Chrystusem, tajemnica Krzy\u017ca staje si\u0119 na nowo obecna.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">A ilekro\u0107 celebrujemy <strong>Zmartwychwstanie<\/strong>, przypominamy sobie nadziej\u0119 og\u0142oszon\u0105 przez m\u0142odego m\u0119czennika na wiele wiek\u00f3w przed Jezusem:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eKr\u00f3l \u015bwiata wskrzesi nas do \u017cycia wiecznego.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Historia Machabeuszy nie jest tylko staro\u017cytn\u0105 opowie\u015bci\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jest <strong>\u017cywym wezwaniem do \u017cycia odwa\u017cn\u0105, g\u0142\u0119bok\u0105 i prawdziwie paschaln\u0105 wiar\u0105<\/strong>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kiedy nadchodzi Wielki Tydzie\u0144, wi\u0119kszo\u015b\u0107 chrze\u015bcijan natychmiast my\u015bli o ostatnich dniach Jezusa: o wje\u017adzie do Jerozolimy, Ostatniej Wieczerzy, M\u0119ce i Zmartwychwstaniu. Jednak na wiele wiek\u00f3w przed tym, jak Chrystus wyruszy\u0142 w stron\u0119 Kalwarii, pewna \u017cydowska rodzina prze\u017cy\u0142a wydarzenia, kt\u00f3re zdaj\u0105 si\u0119 zapowiada\u0107 tajemnic\u0119 Krzy\u017ca: Machabeusze. Historia opowiedziana w ksi\u0119gach Pierwsza Ksi\u0119ga Machabejska oraz Druga Ksi\u0119ga &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":5291,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","_seopress_robots_follow":"","_seopress_robots_imageindex":"","_seopress_robots_snippet":"","_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_robots_breadcrumbs":"","_seopress_robots_freeze_modified_date":"","_seopress_robots_custom_modified_date":"","_seopress_robots_canonical":"","_seopress_social_fb_title":"","_seopress_social_fb_desc":"","_seopress_social_fb_img":"","_seopress_social_fb_img_attachment_id":0,"_seopress_social_fb_img_width":0,"_seopress_social_fb_img_height":0,"_seopress_social_twitter_title":"","_seopress_social_twitter_desc":"","_seopress_social_twitter_img":"","_seopress_social_twitter_img_attachment_id":0,"_seopress_social_twitter_img_width":0,"_seopress_social_twitter_img_height":0,"_seopress_redirections_value":"","_seopress_redirections_enabled":"","_seopress_redirections_enabled_regex":"","_seopress_redirections_logged_status":"","_seopress_redirections_param":"","_seopress_redirections_type":0,"_seopress_analysis_target_kw":"","footnotes":""},"categories":[37,45],"tags":[1727],"class_list":["post-5290","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-doktryna-i-wiara","category-pismo-swiete","tag-machabeuszy"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5290","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5290"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5290\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5292,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5290\/revisions\/5292"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5291"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5290"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5290"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5290"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}