{"id":5217,"date":"2026-03-09T11:51:01","date_gmt":"2026-03-09T10:51:01","guid":{"rendered":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/?p=5217"},"modified":"2026-03-09T11:51:01","modified_gmt":"2026-03-09T10:51:01","slug":"lista-pecorellego-i-cien-watykanskiej-wielkiej-lozy-prawda-plotki-i-chrzescijanskie-rozeznanie-w-czasach-zametu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/lista-pecorellego-i-cien-watykanskiej-wielkiej-lozy-prawda-plotki-i-chrzescijanskie-rozeznanie-w-czasach-zametu\/","title":{"rendered":"\u201eLista Pecorellego\u201d i cie\u0144 \u201eWatyka\u0144skiej Wielkiej Lo\u017cy\u201d: prawda, plotki i chrze\u015bcija\u0144skie rozeznanie w czasach zam\u0119tu"},"content":{"rendered":"\n<p>W niekt\u00f3rych momentach historii Ko\u015bcio\u0142a pojawiaj\u0105 si\u0119 niewygodne pytania, podejrzenia i opowie\u015bci, kt\u00f3re budz\u0105 niepok\u00f3j w\u015br\u00f3d wiernych. Jednym z takich epizod\u00f3w jest sprawa tzw. <strong>\u201eListy Pecorellego\u201d<\/strong> oraz rzekomej <strong>\u201eWatyka\u0144skiej Wielkiej Lo\u017cy\u201d<\/strong>, kt\u00f3ra mia\u0142a dzia\u0142a\u0107 podczas <strong>Soboru Watyka\u0144skiego II (1962\u20131965)<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>Dla wielu katolik\u00f3w temat ten jest owiany tajemnic\u0105, kontrowersj\u0105 i sprzecznymi teoriami. Jedni przedstawiaj\u0105 go jako dow\u00f3d maso\u0144skiej infiltracji w samym sercu Ko\u015bcio\u0142a; inni uwa\u017caj\u0105 go za mieszank\u0119 spekulacji, polityki i sensacyjnego dziennikarstwa.<\/p>\n\n\n\n<p>Wobec takich kwestii chrze\u015bcijanin nie powinien reagowa\u0107 ani strachem, ani naiwno\u015bci\u0105. Tradycja katolicka zaprasza nas do czego\u015b g\u0142\u0119bszego: <strong>rozeznania, umi\u0142owania prawdy oraz zaufania Bo\u017cej Opatrzno\u015bci<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>Celem tego artyku\u0142u jest w\u0142a\u015bnie to: <strong>wyja\u015bni\u0107 kontekst historyczny, przeanalizowa\u0107 jego znaczenie teologiczne oraz zaproponowa\u0107 duchowe wskaz\u00f3wki, jak \u017cy\u0107 wiar\u0105 po\u015br\u00f3d debat i kontrowersji w Ko\u015bciele<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">1. Pochodzenie tzw. \u201eListy Pecorellego\u201d<\/h1>\n\n\n\n<p>Tak zwana <strong>\u201eLista Pecorellego\u201d<\/strong> pojawi\u0142a si\u0119 w burzliwym kontek\u015bcie W\u0142och lat siedemdziesi\u0105tych XX wieku, okresu naznaczonego kryzysami politycznymi, terroryzmem i walkami o w\u0142adz\u0119, znanego jako <em>\u201elata o\u0142owiu\u201d<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p>W\u0142oski dziennikarz <strong>Mino Pecorelli<\/strong>, dyrektor magazynu <em>OP \u2013 Osservatore Politico<\/em>, opublikowa\u0142 w 1978 roku informacje, wed\u0142ug kt\u00f3rych mia\u0142a istnie\u0107 <strong>lista cz\u0142onk\u00f3w masonerii w obr\u0119bie Watykanu<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>Wed\u0142ug jego twierdze\u0144 niekt\u00f3rzy duchowni i wysocy urz\u0119dnicy ko\u015bcielni mieli nale\u017ce\u0107 do rzekomej <strong>\u201elo\u017cy watyka\u0144skiej\u201d<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>Warto jednak zrozumie\u0107 kilka podstawowych fakt\u00f3w:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Lista <strong>nigdy nie zosta\u0142a potwierdzona weryfikowalnymi dowodami<\/strong>.<\/li>\n\n\n\n<li>Jej \u017ar\u00f3d\u0142o dokumentalne <strong>nie zosta\u0142o jednoznacznie potwierdzone<\/strong>.<\/li>\n\n\n\n<li>Historycy i analitycy uwa\u017caj\u0105, \u017ce mog\u0142y to by\u0107 <strong>przecieki polityczne, plotki lub nawet dezinformacja<\/strong>.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Sprawa sta\u0142a si\u0119 jeszcze bardziej tajemnicza, poniewa\u017c <strong>Pecorelli zosta\u0142 zamordowany w 1979 roku<\/strong>, co podsyci\u0142o liczne teorie spiskowe.<\/p>\n\n\n\n<p>Jednak z punktu widzenia rzetelnej historii <strong>nie istnieje akademicki konsensus potwierdzaj\u0105cy autentyczno\u015b\u0107 tej listy<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">2. Sob\u00f3r Watyka\u0144ski II i klimat zmian<\/h1>\n\n\n\n<p>Aby zrozumie\u0107, dlaczego ta historia wywo\u0142a\u0142a tak du\u017ce poruszenie, nale\u017cy przypomnie\u0107 kontekst <strong>Soboru Watyka\u0144skiego II<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>Sob\u00f3r zosta\u0142 zwo\u0142any przez <strong>papie\u017ca \u015bw. Jana XXIII<\/strong>, a nast\u0119pnie kontynuowany przez <strong>papie\u017ca \u015bw. Paw\u0142a VI<\/strong> w celu:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>odnowienia j\u0119zyka duszpasterskiego Ko\u015bcio\u0142a<\/li>\n\n\n\n<li>podj\u0119cia dialogu ze wsp\u00f3\u0142czesnym \u015bwiatem<\/li>\n\n\n\n<li>pog\u0142\u0119bienia misji ewangelizacyjnej Ko\u015bcio\u0142a<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Nie chodzi\u0142o o zmian\u0119 zasadniczej doktryny Ko\u015bcio\u0142a, lecz o <strong>przedstawienie jej w spos\u00f3b zrozumia\u0142y dla wsp\u00f3\u0142czesnego \u015bwiata<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>Jednak ka\u017cdy proces odnowy rodzi napi\u0119cia. Po soborze pojawi\u0142y si\u0119:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>spory liturgiczne<\/li>\n\n\n\n<li>konflikty teologiczne<\/li>\n\n\n\n<li>radykalne lub zerwania interpretacje<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Ten klimat dyskusji sprawi\u0142, \u017ce niekt\u00f3rzy zacz\u0119li interpretowa\u0107 przemiany jako skutek <strong>zewn\u0119trznych wp\u0142yw\u00f3w lub ideologicznej infiltracji<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>W takim \u015brodowisku powsta\u0142y teorie o \u201eWatyka\u0144skiej Wielkiej Lo\u017cy\u201d.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">3. Masoneria i historyczne stanowisko Ko\u015bcio\u0142a<\/h1>\n\n\n\n<p>Aby powa\u017cnie podej\u015b\u0107 do tego tematu z punktu widzenia teologii, nale\u017cy przypomnie\u0107 jasny fakt: <strong>Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki historycznie pot\u0119pia\u0142 przynale\u017cno\u015b\u0107 do masonerii<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>Od XVIII wieku liczne dokumenty papieskie ostrzega\u0142y przed jej niezgodno\u015bci\u0105 z wiar\u0105 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u0142\u00f3wne powody to:<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">1. Relatywizm religijny<\/h3>\n\n\n\n<p>Masoneria promuje wizj\u0119, wed\u0142ug kt\u00f3rej wszystkie religie s\u0105 r\u00f3wnowa\u017cne.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">2. Naturalistyczna koncepcja Boga<\/h3>\n\n\n\n<p>M\u00f3wi si\u0119 o \u201eWielkim Architekcie\u201d, ale bez uznania objawienia Chrystusa.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">3. Tajemnica i wewn\u0119trzne przysi\u0119gi<\/h3>\n\n\n\n<p>Uznawane za problematyczne z punktu widzenia etyki chrze\u015bcija\u0144skiej.<\/p>\n\n\n\n<p>Dlatego Ko\u015bci\u00f3\u0142 jasno naucza\u0142, \u017ce <strong>katolik nie mo\u017ce nale\u017ce\u0107 do masonerii<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>Potwierdzi\u0142 to <strong>Kodeks Prawa Kanonicznego<\/strong> oraz p\u00f3\u017aniejsze deklaracje doktrynalne.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">4. Czy naprawd\u0119 dosz\u0142o do infiltracji w Ko\u015bciele?<\/h1>\n\n\n\n<p>Z powa\u017cnej perspektywy historycznej odpowied\u017a jest bardziej z\u0142o\u017cona, ni\u017c sugeruj\u0105 to cz\u0119sto spolaryzowane narracje.<\/p>\n\n\n\n<p>Istniej\u0105 trzy prawdy, kt\u00f3re nale\u017cy rozwa\u017cy\u0107 razem.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">1. Ko\u015bci\u00f3\u0142 zawsze do\u015bwiadcza\u0142 pr\u00f3b zewn\u0119trznego wp\u0142ywu<\/h3>\n\n\n\n<p>W ci\u0105gu historii istnia\u0142y naciski polityczne, ideologiczne i kulturowe na Ko\u015bci\u00f3\u0142.<\/p>\n\n\n\n<p>To nic nowego.<\/p>\n\n\n\n<p>Imperium, kr\u00f3lowie, ideologie i ruchy pr\u00f3bowa\u0142y na niego oddzia\u0142ywa\u0107.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">2. Konkretne oskar\u017cenia wymagaj\u0105 dowod\u00f3w<\/h3>\n\n\n\n<p>W przypadku tzw. \u201eListy Pecorellego\u201d <strong>nie ma solidnego potwierdzenia historycznego<\/strong>, kt\u00f3re pozwala\u0142oby stwierdzi\u0107, \u017ce lista przedstawia fakty mo\u017cliwe do zweryfikowania.<\/p>\n\n\n\n<p>Dlatego powtarzanie nazwisk lub oskar\u017ce\u0144 bez dowod\u00f3w by\u0142oby <strong>sprzeczne ze sprawiedliwo\u015bci\u0105 i chrze\u015bcija\u0144sk\u0105 mi\u0142o\u015bci\u0105<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">3. Ko\u015bci\u00f3\u0142 nale\u017cy do Chrystusa<\/h3>\n\n\n\n<p>Centralnym punktem teologii katolickiej jest to:<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ko\u015bci\u00f3\u0142 nie jest jedynie ludzk\u0105 instytucj\u0105.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Jest <strong>Cia\u0142em Chrystusa<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>Sam Jezus to obieca\u0142:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p>\u201eTy jeste\u015b Piotr i na tej skale zbuduj\u0119 m\u00f3j Ko\u015bci\u00f3\u0142, a bramy piekielne go nie przemog\u0105.\u201d<br><em>(Mt 16,18)<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p>Oznacza to, \u017ce nawet w chwilach kryzysu <strong>Chrystus chroni sw\u00f3j Ko\u015bci\u00f3\u0142<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">5. Prawdziwa walka duchowa<\/h1>\n\n\n\n<p>Gdy pojawiaj\u0105 si\u0119 debaty o spiskach, infiltracjach lub kryzysach wewn\u0119trznych, istnieje ryzyko utraty z oczu tego, co najwa\u017cniejsze.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u0142\u00f3wna walka Ko\u015bcio\u0142a <strong>nie jest polityczna ani instytucjonalna<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>Jest duchowa.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015awi\u0119ty Pawe\u0142 wyja\u015bnia to jasno:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p>\u201eNie toczymy bowiem walki przeciw krwi i cia\u0142u, lecz przeciw Zwierzchno\u015bciom, przeciw W\u0142adzom, przeciw rz\u0105dcom \u015bwiata tych ciemno\u015bci.\u201d<br><em>(Ef 6,12)<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p>Oznacza to, \u017ce chrze\u015bcijanie musz\u0105 patrze\u0107 g\u0142\u0119biej.<\/p>\n\n\n\n<p>Widoczne kryzysy cz\u0119sto odzwierciedlaj\u0105 <strong>g\u0142\u0119bsze walki duchowe<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">6. Czego ten epizod uczy dzisiejszych katolik\u00f3w<\/h1>\n\n\n\n<p>Niezale\u017cnie od historycznej dok\u0142adno\u015bci listy, wydarzenie to pozostawia kilka wa\u017cnych lekcji duchowych.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">1. Mi\u0142owa\u0107 prawd\u0119<\/h3>\n\n\n\n<p>Chrze\u015bcijanin nie powinien rozpowszechnia\u0107 plotek ani oskar\u017ce\u0144 bez dowod\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Prawda jest wymogiem Ewangelii.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">2. Unika\u0107 sensacyjno\u015bci<\/h3>\n\n\n\n<p>Teorie spiskowe mog\u0105 sta\u0107 si\u0119 rozproszeniem, kt\u00f3re oddala nas od \u017cycia duchowego.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">3. Ufa\u0107 Opatrzno\u015bci<\/h3>\n\n\n\n<p>Historia Ko\u015bcio\u0142a pe\u0142na jest trudnych moment\u00f3w:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>prze\u015bladowa\u0144<\/li>\n\n\n\n<li>herezji<\/li>\n\n\n\n<li>skandali<\/li>\n\n\n\n<li>podzia\u0142\u00f3w<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>A jednak Ko\u015bci\u00f3\u0142 istnieje ju\u017c dwa tysi\u0105ce lat.<\/p>\n\n\n\n<p>Nie dzi\u0119ki ludzkiej sile, lecz dzi\u0119ki <strong>wierno\u015bci Boga<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">7. Jak \u017cy\u0107 wiar\u0105 w czasach zam\u0119tu<\/h1>\n\n\n\n<p>Wa\u017cniejsze ni\u017c dyskusje o listach czy teoriach jest pytanie:<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Jak katolik powinien \u017cy\u0107 w czasach niepewno\u015bci w Ko\u015bciele?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Tradycja duchowa daje bardzo jasne odpowiedzi.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">1. Pog\u0142\u0119bia\u0107 modlitw\u0119<\/h3>\n\n\n\n<p>Modlitwa daje \u015bwiat\u0142o do rozeznania.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">2. Kocha\u0107 Ko\u015bci\u00f3\u0142 nawet w jego ranach<\/h3>\n\n\n\n<p>Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest \u015bwi\u0119ty dzi\u0119ki Chrystusowi, cho\u0107 jego cz\u0142onkowie s\u0105 grzesznikami.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">3. Szuka\u0107 solidnej formacji<\/h3>\n\n\n\n<p>Wiele konflikt\u00f3w rodzi si\u0119 z niewiedzy teologicznej.<\/p>\n\n\n\n<p>Studiowanie:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Pisma \u015awi\u0119tego<\/li>\n\n\n\n<li>Katechizmu<\/li>\n\n\n\n<li>Tradycji<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>chroni nas przed zam\u0119tem.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">4. Zachowa\u0107 mi\u0142o\u015b\u0107<\/h3>\n\n\n\n<p>Nawet w debatach ko\u015bcielnych chrze\u015bcijanie powinni pami\u0119ta\u0107:<\/p>\n\n\n\n<p><strong>bez mi\u0142o\u015bci prawda staje si\u0119 broni\u0105.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">8. Tajemnica Ko\u015bcio\u0142a: boski i ludzki<\/h1>\n\n\n\n<p>Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest tajemnic\u0105 \u0142\u0105cz\u0105c\u0105 dwie rzeczywisto\u015bci:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>jest boski<\/strong>, poniewa\u017c Chrystus jest jego g\u0142ow\u0105<\/li>\n\n\n\n<li><strong>jest ludzki<\/strong>, poniewa\u017c tworz\u0105 go niedoskonali ludzie<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>To wyja\u015bnia, dlaczego w jego historii s\u0105:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>niezwykli \u015bwi\u0119ci<\/li>\n\n\n\n<li>ale tak\u017ce ludzkie b\u0142\u0119dy<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Jednak jego istota pozostaje.<\/p>\n\n\n\n<p>Chrystus nadal w nim dzia\u0142a.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">9. Prawdziwa reforma Ko\u015bcio\u0142a<\/h1>\n\n\n\n<p>W ci\u0105gu wiek\u00f3w by\u0142o wiele autentycznych reform.<\/p>\n\n\n\n<p>Co ciekawe, prawie zawsze zaczyna\u0142y si\u0119 <strong>nie od teorii politycznych, lecz od \u015bwi\u0119tych<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015awi\u0119ty Franciszek z Asy\u017cu<br>\u015awi\u0119ta Katarzyna ze Sieny<br>\u015awi\u0119ty Ignacy Loyola<\/p>\n\n\n\n<p>Wszyscy oni przemienili Ko\u015bci\u00f3\u0142 <strong>przez osobist\u0105 \u015bwi\u0119to\u015b\u0107<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>I to pozostaje drog\u0105 tak\u017ce dzisiaj.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">10. Zako\u0144czenie: wiara ponad kontrowersjami<\/h1>\n\n\n\n<p>Historia \u201eListy Pecorellego\u201d prawdopodobnie nadal b\u0119dzie przedmiotem debat historycznych i analiz politycznych.<\/p>\n\n\n\n<p>Jednak dla chrze\u015bcijanina istnieje g\u0142\u0119bsza prawda.<\/p>\n\n\n\n<p>Ko\u015bci\u00f3\u0142 nie opiera si\u0119 na spiskach ani ludzkich strategiach.<\/p>\n\n\n\n<p>Opiera si\u0119 na Chrystusie.<\/p>\n\n\n\n<p>Dlatego wierz\u0105cy mog\u0105 i\u015b\u0107 naprz\u00f3d ze spokojem nawet po\u015br\u00f3d kontrowersji.<\/p>\n\n\n\n<p>Jak m\u00f3wi Pan w Ewangelii:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p>\u201eNiech si\u0119 nie trwo\u017cy serce wasze. Wierzcie w Boga i we Mnie wierzcie.\u201d<br><em>(J 14,1)<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p>W czasach ha\u0142asu, podejrze\u0144 i spor\u00f3w najbezpieczniejsza droga pozostaje ta sama co zawsze:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>prawda<\/strong><\/li>\n\n\n\n<li><strong>modlitwa<\/strong><\/li>\n\n\n\n<li><strong>wierno\u015b\u0107 Chrystusowi<\/strong><\/li>\n\n\n\n<li><strong>i mi\u0142o\u015b\u0107 do Ko\u015bcio\u0142a<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Bo ostatecznie historia nie jest pisana przez spiski.<\/p>\n\n\n\n<p>Historia jest pisana przez Boga.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W niekt\u00f3rych momentach historii Ko\u015bcio\u0142a pojawiaj\u0105 si\u0119 niewygodne pytania, podejrzenia i opowie\u015bci, kt\u00f3re budz\u0105 niepok\u00f3j w\u015br\u00f3d wiernych. Jednym z takich epizod\u00f3w jest sprawa tzw. \u201eListy Pecorellego\u201d oraz rzekomej \u201eWatyka\u0144skiej Wielkiej Lo\u017cy\u201d, kt\u00f3ra mia\u0142a dzia\u0142a\u0107 podczas Soboru Watyka\u0144skiego II (1962\u20131965). Dla wielu katolik\u00f3w temat ten jest owiany tajemnic\u0105, kontrowersj\u0105 i sprzecznymi teoriami. Jedni przedstawiaj\u0105 go jako &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":5218,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[38,48],"tags":[1711],"class_list":["post-5217","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-historia-i-tradycja","category-historia-kosciola","tag-lista-pecorellego"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5217","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5217"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5217\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5219,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5217\/revisions\/5219"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5218"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5217"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5217"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5217"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}