{"id":5192,"date":"2026-03-08T14:56:04","date_gmt":"2026-03-08T13:56:04","guid":{"rendered":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/?p=5192"},"modified":"2026-03-08T14:56:04","modified_gmt":"2026-03-08T13:56:04","slug":"gdy-wszystko-wydaje-sie-stracone-krzyk-duszy-ktory-bog-slyszy-ksiega-lamentacji-i-tajemnica-ludzkiego-cierpienia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/gdy-wszystko-wydaje-sie-stracone-krzyk-duszy-ktory-bog-slyszy-ksiega-lamentacji-i-tajemnica-ludzkiego-cierpienia\/","title":{"rendered":"\u201eGdy wszystko wydaje si\u0119 stracone: krzyk duszy, kt\u00f3ry B\u00f3g s\u0142yszy\u201d \u2014 Ksi\u0119ga Lamentacji i tajemnica ludzkiego cierpienia"},"content":{"rendered":"\n

S\u0105 w Biblii ksi\u0119gi, kt\u00f3re pocieszaj\u0105, inne ucz\u0105, a niekt\u00f3re wstrz\u0105saj\u0105 sercem. Ksi\u0119ga Lamentacji<\/strong> nale\u017cy do tej ostatniej kategorii.<\/p>\n\n\n\n

To kr\u00f3tka ksi\u0119ga, ale niezwykle poruszaj\u0105ca. S\u0142yszymy w niej p\u0142acz zniszczonego narodu<\/strong>, g\u0142os zburzonego miasta, b\u00f3l ludu, kt\u00f3ry utraci\u0142 wszystko\u2026 a jednocze\u015bnie tajemnicze narodziny nadziei po\u015br\u00f3d ruin.<\/p>\n\n\n\n

Lamentacje m\u00f3wi\u0105 o ludzkim cierpieniu w spos\u00f3b zaskakuj\u0105co aktualny. W \u015bwiecie naznaczonym wojnami, kryzysami rodzinnymi, niepewno\u015bci\u0105 gospodarcz\u0105, chorobami i osobistymi stratami ta biblijna ksi\u0119ga staje si\u0119 duchow\u0105 szko\u0142\u0105 ucz\u0105c\u0105, jak cierpie\u0107 z wiar\u0105<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

Bo Biblia nie ignoruje b\u00f3lu.
Przechodzi przez niego.<\/p>\n\n\n\n

A Ksi\u0119ga Lamentacji uczy nas jak p\u0142aka\u0107 przed Bogiem, nie trac\u0105c nadziei<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

1. Historyczne t\u0142o: gdy upad\u0142a Jerozolima<\/h1>\n\n\n\n

Aby zrozumie\u0107 t\u0119 ksi\u0119g\u0119, musimy cofn\u0105\u0107 si\u0119 do roku 587 przed Chrystusem<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

Wtedy wydarzy\u0142o si\u0119 jedno z najbardziej tragicznych wydarze\u0144 w historii biblijnej: zniszczenie Jerozolimy przez Imperium Babilo\u0144skie<\/strong> pod panowaniem kr\u00f3la Nabuchodonozora.<\/p>\n\n\n\n

\u015awi\u0119te miasto zosta\u0142o spustoszone.<\/p>\n\n\n\n

\u015awi\u0105tynia Salomona<\/strong>, duchowe centrum narodu Izraela, zosta\u0142a spalona.
Mury miasta zosta\u0142y zburzone.
Tysi\u0105ce ludzi zgin\u0119\u0142o lub zosta\u0142o deportowanych na wygnanie.<\/p>\n\n\n\n

Religijny \u015bwiat Izraela wydawa\u0142 si\u0119 ca\u0142kowicie zawali\u0107<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

Dla narodu \u017cydowskiego by\u0142o to niemal nie do pomy\u015blenia:<\/p>\n\n\n\n

    \n
  • \u015bwi\u0105tynia by\u0142a miejscem zamieszkania Boga<\/li>\n\n\n\n
  • Jerozolima by\u0142a miastem wybranym<\/li>\n\n\n\n
  • lud wierzy\u0142, \u017ce jest chroniony przez przymierze z Bogiem<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

    A jednak wszystko zosta\u0142o zniszczone.<\/p>\n\n\n\n

    W tym kontek\u015bcie powsta\u0142a Ksi\u0119ga Lamentacji<\/strong> \u2013 zbi\u00f3r g\u0142\u0119boko bolesnych poemat\u00f3w wyra\u017caj\u0105cych \u017ca\u0142ob\u0119 narodu.<\/p>\n\n\n\n

    Tradycja \u017cydowska przypisywa\u0142a jej autorstwo prorokowi Jeremiaszowi<\/strong>, znanemu jako \u201ep\u0142acz\u0105cy prorok\u201d<\/strong>, kt\u00f3ry przez lata ostrzega\u0142, \u017ce niewierno\u015b\u0107 ludu doprowadzi do katastrofy.<\/p>\n\n\n\n

    Cho\u0107 wsp\u00f3\u0142czesne badania dyskutuj\u0105 dok\u0142adne autorstwo, pewne jest, \u017ce ksi\u0119ga odzwierciedla prorock\u0105 wra\u017cliwo\u015b\u0107 Jeremiasza<\/strong> i jego g\u0142\u0119bokie wsp\u00f3\u0142czucie dla Jerozolimy.<\/p>\n\n\n\n

    \n\n\n\n

    2. Poetycka ksi\u0119ga wyj\u0105tkowa w ca\u0142ej Biblii<\/h1>\n\n\n\n

    Lamentacje nie s\u0105 historyczn\u0105 opowie\u015bci\u0105, lecz pi\u0119cioma poematami \u017ca\u0142obnymi<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

    Ich struktura jest niezwyk\u0142a.<\/p>\n\n\n\n

    Cztery z pi\u0119ciu rozdzia\u0142\u00f3w zosta\u0142y napisane w formie akrostychu alfabetycznego<\/strong>: ka\u017cdy werset rozpoczyna si\u0119 kolejn\u0105 liter\u0105 alfabetu hebrajskiego.<\/p>\n\n\n\n

    Ma to g\u0142\u0119bokie znaczenie symboliczne:<\/p>\n\n\n\n

    B\u00f3l narodu zostaje wyra\u017cony od A do Z<\/strong>, mo\u017cna powiedzie\u0107.<\/p>\n\n\n\n

    Nic nie pozostaje poza lamentem.<\/p>\n\n\n\n

    To literacki spos\u00f3b powiedzenia:<\/p>\n\n\n\n

    \u201eCierpienie wype\u0142nia wszystko.\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Ten porz\u0105dek literacki po\u015br\u00f3d chaosu niesie r\u00f3wnie\u017c duchowe przes\u0142anie:
    nawet gdy wszystko wydaje si\u0119 zniszczone, B\u00f3g nadal podtrzymuje porz\u0105dek \u015bwiata<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

    \n\n\n\n

    3. G\u0142\u00f3wny temat ksi\u0119gi: b\u00f3l grzechu<\/h1>\n\n\n\n

    Z teologicznego punktu widzenia ksi\u0119ga podejmuje fundamentalne pytanie:<\/p>\n\n\n\n

    Dlaczego lud Bo\u017cy cierpi?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Lamentacje daj\u0105 g\u0142\u0119boko biblijn\u0105 odpowied\u017a:
    cierpienie Jerozolimy jest konsekwencj\u0105 grzechu wsp\u00f3lnotowego<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

    Izrael wielokrotnie popada\u0142 w:<\/p>\n\n\n\n

      \n
    • ba\u0142wochwalstwo<\/li>\n\n\n\n
    • niesprawiedliwo\u015b\u0107 spo\u0142eczn\u0105<\/li>\n\n\n\n
    • moraln\u0105 korupcj\u0119<\/li>\n\n\n\n
    • porzucenie przymierza z Bogiem<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

      Prorocy ostrzegali przed tym przez wieki.<\/p>\n\n\n\n

      Zniszczenie Jerozolimy nie jest przedstawione jako zwyk\u0142y wypadek historyczny, lecz jako wychowawczy s\u0105d Boga<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

      Trzeba jednak podkre\u015bli\u0107 co\u015b bardzo wa\u017cnego:<\/p>\n\n\n\n

      Ta ksi\u0119ga nie jest ch\u0142odnym oskar\u017ceniem<\/strong>, lecz krzykiem pe\u0142nym mi\u0142o\u015bci<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

      Nie jest traktatem moralnym.<\/p>\n\n\n\n

      Jest sercem narodu, kt\u00f3ry uznaje sw\u00f3j grzech i swoj\u0105 tragedi\u0119.<\/p>\n\n\n\n

      \n\n\n\n

      4. Jedna z najpi\u0119kniejszych stron ca\u0142ej Biblii<\/h1>\n\n\n\n

      Po\u015br\u00f3d b\u00f3lu pojawia si\u0119 jeden z najja\u015bniejszych tekst\u00f3w Pisma \u015awi\u0119tego.<\/p>\n\n\n\n

      \n

      \u201eMi\u0142osierdzie Pana nie ustaje,
      Jego wsp\u00f3\u0142czucie si\u0119 nie wyczerpuje;
      odnawia si\u0119 ka\u017cdego poranka;
      wielka jest Twoja wierno\u015b\u0107.\u201d
      (Lamentacje 3,22\u201323)<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

      Ten werset jest sercem ksi\u0119gi.<\/p>\n\n\n\n

      Wszystko wydaje si\u0119 zniszczone:<\/p>\n\n\n\n

        \n
      • miasto<\/li>\n\n\n\n
      • \u015bwi\u0105tynia<\/li>\n\n\n\n
      • nar\u00f3d<\/li>\n\n\n\n
      • nadzieja<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

        A jednak pojawia si\u0119 to niezwyk\u0142e wyznanie:<\/p>\n\n\n\n

        B\u00f3g pozostaje wierny.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

        Cierpienie nie ma ostatniego s\u0142owa.<\/p>\n\n\n\n

        \n\n\n\n

        5. Jerozolima jako obraz ludzkiej duszy<\/h1>\n\n\n\n

        Ojcowie Ko\u015bcio\u0142a nadali tej ksi\u0119dze g\u0142\u0119boko duchow\u0105 interpretacj\u0119.<\/p>\n\n\n\n

        Dla nich Jerozolima nie by\u0142a tylko miastem.<\/p>\n\n\n\n

        By\u0142a tak\u017ce symbolem ludzkiej duszy<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

        Kiedy dusza oddala si\u0119 od Boga:<\/p>\n\n\n\n

          \n
        • duchowe mury si\u0119 rozpadaj\u0105<\/li>\n\n\n\n
        • wrogowie wchodz\u0105 do \u015brodka<\/li>\n\n\n\n
        • wewn\u0119trzna \u015bwi\u0105tynia zostaje zbezczeszczona<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

          Lamentacje opisuj\u0105 w pewnym sensie wewn\u0119trzne spustoszenie spowodowane przez grzech<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

          Ale pokazuj\u0105 r\u00f3wnie\u017c drog\u0119 powrotu:<\/p>\n\n\n\n

            \n
          • uzna\u0107 grzech<\/li>\n\n\n\n
          • op\u0142akiwa\u0107 go<\/li>\n\n\n\n
          • zaufa\u0107 mi\u0142osierdziu Boga<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

            W tym sensie ksi\u0119ga ma g\u0142\u0119boko pokutny charakter<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

            \n\n\n\n

            6. Lamentacje w duchowo\u015bci chrze\u015bcija\u0144skiej<\/h1>\n\n\n\n

            Od pierwszych wiek\u00f3w Ko\u015bci\u00f3\u0142 wykorzystywa\u0142 t\u0119 ksi\u0119g\u0119 w momentach liturgicznych o wielkiej intensywno\u015bci duchowej.<\/p>\n\n\n\n

            Szczeg\u00f3lnie podczas Wielkiego Tygodnia<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

            W tradycyjnej liturgii teksty Lamentacji \u015bpiewane s\u0105 podczas nabo\u017ce\u0144stwa Ciemnych Jutrzni (Tenebrae)<\/strong> w Wielki Czwartek, Wielki Pi\u0105tek i Wielk\u0105 Sobot\u0119.<\/p>\n\n\n\n

            Dlaczego?<\/p>\n\n\n\n

            Poniewa\u017c zniszczenie Jerozolimy staje si\u0119 figur\u0105 M\u0119ki Chrystusa<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

            Sam Jezus zap\u0142aka\u0142 nad miastem, m\u00f3wi\u0105c:<\/p>\n\n\n\n

            \n

            \u201eJerozolimo, Jerozolimo\u2026 ile razy chcia\u0142em zgromadzi\u0107 twoje dzieci!\u201d (Mt 23,37)<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

            Na krzy\u017cu Chrystus do\u015bwiadcza opuszczenia, zniszczenia i rozpaczy.<\/p>\n\n\n\n

            Ale z tego cierpienia rodzi si\u0119 odkupienie.<\/p>\n\n\n\n

            Dlatego Lamentacje s\u0105 czytane w Ko\u015bciele nie tylko jako historia, ale tak\u017ce jako proroctwo tajemnicy paschalnej<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

            \n\n\n\n

            7. Duchowa warto\u015b\u0107 p\u0142aczu<\/h1>\n\n\n\n

            Jednym z najbardziej zaskakuj\u0105cych aspekt\u00f3w tej ksi\u0119gi jest to, \u017ce uczy ona p\u0142aka\u0107 przed Bogiem<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

            W nowoczesnej kulturze b\u00f3l cz\u0119sto jest unikany:<\/p>\n\n\n\n

              \n
            • rozprasza si\u0119 go<\/li>\n\n\n\n
            • znieczula<\/li>\n\n\n\n
            • zaprzecza si\u0119 jego istnieniu<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

              Biblia robi co\u015b przeciwnego.<\/p>\n\n\n\n

              Lamentacje ucz\u0105 nas, \u017ce b\u00f3l mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 modlitw\u0105<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

              \u017bycie duchowe nie sk\u0142ada si\u0119 wy\u0142\u0105cznie z pie\u015bni rado\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

              S\u0105 tak\u017ce:<\/p>\n\n\n\n

                \n
              • noce duszy<\/li>\n\n\n\n
              • straty<\/li>\n\n\n\n
              • kryzysy<\/li>\n\n\n\n
              • niezrozumia\u0142e cierpienia<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

                Wierz\u0105cy nie musi tego ukrywa\u0107 przed Bogiem.<\/p>\n\n\n\n

                Mo\u017ce przedstawi\u0107 to dok\u0142adnie takim, jakie jest.<\/p>\n\n\n\n

                \n\n\n\n

                8. Zastosowanie dla \u017cycia duchowego dzisiaj<\/h1>\n\n\n\n

                Ta ksi\u0119ga ma zaskakuj\u0105c\u0105 aktualno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n

                \u017byjemy w czasach g\u0142\u0119bokich kryzys\u00f3w:<\/p>\n\n\n\n

                  \n
                • kryzys wiary<\/li>\n\n\n\n
                • kryzys kulturowy<\/li>\n\n\n\n
                • kryzys rodziny<\/li>\n\n\n\n
                • kryzysy nawet wewn\u0105trz samego Ko\u015bcio\u0142a<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

                  Wielu chrze\u015bcijan do\u015bwiadcza czego\u015b podobnego do tego, co prze\u017cywa\u0142 Izrael:
                  poczucia, \u017ce wszystko si\u0119 rozpada<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

                  Lamentacje oferuj\u0105 nam kilka praktycznych lekcji.<\/p>\n\n\n\n

                  1. Uzna\u0107 rzeczywisto\u015b\u0107<\/h3>\n\n\n\n

                  Ksi\u0119ga nie ukrywa b\u00f3lu.<\/p>\n\n\n\n

                  Autentyczna wiara nie polega na zaprzeczaniu cierpieniu.<\/p>\n\n\n\n

                  Polega na prze\u017cywaniu go razem z Bogiem<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

                  \n\n\n\n

                  2. Uczy\u0107 si\u0119 pokory<\/h3>\n\n\n\n

                  Izrael uznaje swoje b\u0142\u0119dy.<\/p>\n\n\n\n

                  Nawr\u00f3cenie zaczyna si\u0119 wtedy, gdy przestajemy obwinia\u0107 wszystkich innych i spogl\u0105damy w swoje w\u0142asne serce<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

                  \n\n\n\n

                  3. Odkry\u0107 mi\u0142osierdzie Boga<\/h3>\n\n\n\n

                  Centralnym przes\u0142aniem ksi\u0119gi jest to, \u017ce B\u00f3g nigdy ostatecznie nie opuszcza swojego ludu<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

                  Nawet po upadku Jerozolimy historia zbawienia trwa dalej.<\/p>\n\n\n\n

                  \n\n\n\n

                  4. Mie\u0107 nadziej\u0119 po\u015br\u00f3d ciemno\u015bci<\/h3>\n\n\n\n

                  Lamentacje ucz\u0105 bardzo dojrza\u0142ej nadziei:<\/p>\n\n\n\n

                  nie naiwnej nadziei,
                  lecz nadziei rodz\u0105cej si\u0119 w samym \u015brodku b\u00f3lu<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

                  \n\n\n\n

                  9. Modlitwa na trudne czasy<\/h1>\n\n\n\n

                  Ta ksi\u0119ga mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 pot\u0119\u017cnym przewodnikiem modlitwy, gdy przechodzimy przez trudne chwile:<\/p>\n\n\n\n

                    \n
                  • choroba<\/li>\n\n\n\n
                  • strata<\/li>\n\n\n\n
                  • kryzysy duchowe<\/li>\n\n\n\n
                  • bolesne sytuacje rodzinne<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

                    Mo\u017cemy modli\u0107 si\u0119 s\u0142owami inspirowanymi jej duchem:<\/p>\n\n\n\n

                    \n

                    Panie, gdy wszystko wydaje si\u0119 rozpada\u0107,
                    gdy moja dusza czuje si\u0119 opuszczona,
                    przypomnij mi, \u017ce Twoje mi\u0142osierdzie nigdy si\u0119 nie ko\u0144czy.
                    \u017be ka\u017cdy \u015bwit jest nowym pocz\u0105tkiem w Twojej mi\u0142o\u015bci.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

                    \n\n\n\n

                    10. Ostateczne przes\u0142anie: cierpienie nie jest ko\u0144cem historii<\/h1>\n\n\n\n

                    Ksi\u0119ga Lamentacji ko\u0144czy si\u0119 bez natychmiastowego rozwi\u0105zania.<\/p>\n\n\n\n

                    Nie ma jeszcze odbudowy.<\/p>\n\n\n\n

                    Nie ma widocznego zwyci\u0119stwa.<\/p>\n\n\n\n

                    Ale jest co\u015b g\u0142\u0119bszego:<\/p>\n\n\n\n

                    zaufanie Bogu.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                    I to wystarcza, aby zacz\u0105\u0107 od nowa.<\/p>\n\n\n\n

                    Lata po powstaniu tych poemat\u00f3w lud powr\u00f3ci\u0142 z wygnania.<\/p>\n\n\n\n

                    Jerozolima zosta\u0142a odbudowana.<\/p>\n\n\n\n

                    \u015awi\u0105tynia zosta\u0142a ponownie wzniesiona.<\/p>\n\n\n\n

                    A wieki p\u00f3\u017aniej, w tym samym zniszczonym mie\u015bcie, pojawi\u0142a si\u0119 ostateczna nadzieja \u015bwiata: Jezus Chrystus<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

                    \n\n\n\n

                    Zako\u0144czenie: nauczy\u0107 si\u0119 p\u0142aka\u0107 z nadziej\u0105<\/h1>\n\n\n\n

                    Ksi\u0119ga Lamentacji uczy nas czego\u015b, o czym wsp\u00f3\u0142czesny \u015bwiat zapomnia\u0142:<\/p>\n\n\n\n

                    cierpienie mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c sta\u0107 si\u0119 drog\u0105 do Boga.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                    Nie dlatego, \u017ce b\u00f3l sam w sobie jest dobry, lecz dlatego, \u017ce B\u00f3g mo\u017ce przemieni\u0107 nawet ruiny w miejsce spotkania z Nim<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

                    Dlatego gdy przechodzimy przez chwile ciemno\u015bci, mo\u017cemy przypomnie\u0107 sobie te s\u0142owa, kt\u00f3re rozbrzmiewaj\u0105 przez wieki:<\/p>\n\n\n\n

                    \n

                    \u201eDobrze jest w milczeniu oczekiwa\u0107
                    zbawienia od Pana.\u201d
                    (Lamentacje 3,26)<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

                    I wtedy rozumiemy, \u017ce nawet po\u015br\u00f3d \u0142ez
                    historia Boga z nami nigdy si\u0119 nie sko\u0144czy\u0142a<\/strong>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

                    S\u0105 w Biblii ksi\u0119gi, kt\u00f3re pocieszaj\u0105, inne ucz\u0105, a niekt\u00f3re wstrz\u0105saj\u0105 sercem. Ksi\u0119ga Lamentacji nale\u017cy do tej ostatniej kategorii. To kr\u00f3tka ksi\u0119ga, ale niezwykle poruszaj\u0105ca. S\u0142yszymy w niej p\u0142acz zniszczonego narodu, g\u0142os zburzonego miasta, b\u00f3l ludu, kt\u00f3ry utraci\u0142 wszystko\u2026 a jednocze\u015bnie tajemnicze narodziny nadziei po\u015br\u00f3d ruin. Lamentacje m\u00f3wi\u0105 o ludzkim cierpieniu w spos\u00f3b zaskakuj\u0105co aktualny. …<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":5193,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[37,45],"tags":[1709],"class_list":["post-5192","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-doktryna-i-wiara","category-pismo-swiete","tag-lamentacji"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5192","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5192"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5192\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5194,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5192\/revisions\/5194"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5193"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5192"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5192"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5192"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}