{"id":5180,"date":"2026-03-06T22:32:43","date_gmt":"2026-03-06T21:32:43","guid":{"rendered":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/?p=5180"},"modified":"2026-03-06T22:32:43","modified_gmt":"2026-03-06T21:32:43","slug":"izajasz-prorok-ktory-ujrzal-chrystusa-na-wieki-przed-jego-narodzeniem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/izajasz-prorok-ktory-ujrzal-chrystusa-na-wieki-przed-jego-narodzeniem\/","title":{"rendered":"Izajasz: prorok, kt\u00f3ry ujrza\u0142 Chrystusa na wieki przed Jego narodzeniem"},"content":{"rendered":"\n

Niewiele ksi\u0105g Biblii posiada tak\u0105 g\u0142\u0119bi\u0119, poetyckie pi\u0119kno i duchow\u0105 moc jak Ksi\u0119ga Izajasza<\/strong>. Dla wielu chrze\u015bcijan jej lektura jest jak kontemplacja Starego Testamentu o\u015bwietlonego od wewn\u0105trz \u015bwiat\u0142em Ewangelii. Nie bez powodu Ojcowie Ko\u015bcio\u0142a nazywali j\u0105 \u201epi\u0105t\u0105 Ewangeli\u0105\u201d<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

Na jej kartach odnajdujemy proroctwa o Mesjaszu, Dziewicy, odkupieniu, cierpieniu Chrystusa oraz o ostatecznej nadziei Kr\u00f3lestwa Bo\u017cego. Izajasz nie by\u0142 jedynie prorokiem przemawiaj\u0105cym do ludzi swojej epoki; by\u0142 cz\u0142owiekiem, kt\u00f3ry zobaczy\u0142 tajemnic\u0119 Chrystusa na wiele wiek\u00f3w wcze\u015bniej<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

W czasach kryzysu politycznego, moralnego upadku i religijnego zam\u0119tu \u2014 kt\u00f3re wcale nie s\u0105 tak bardzo r\u00f3\u017cne od naszych \u2014 Izajasz g\u0142osi\u0142 przes\u0142anie, kt\u00f3re z niezwyk\u0142\u0105 moc\u0105 rozbrzmiewa tak\u017ce dzisiaj: B\u00f3g nie opuszcza swojego ludu, ale wzywa go do nawr\u00f3cenia<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

Ten artyku\u0142 jest przewodnikiem pomagaj\u0105cym zrozumie\u0107 Ksi\u0119g\u0119 Izajasza z perspektywy historycznej, teologicznej i duchowej oraz odkry\u0107, jak jej przes\u0142anie mo\u017ce o\u015bwietla\u0107 nasze \u017cycie r\u00f3wnie\u017c dzisiaj.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

1. Kim by\u0142 prorok Izajasz?<\/h1>\n\n\n\n

Izajasz \u017cy\u0142 mniej wi\u0119cej w latach 740\u2013700 p.n.e.<\/strong> w Kr\u00f3lestwie Judy, w Jerozolimie. By\u0142 wsp\u00f3\u0142czesny kilku kr\u00f3lom, mi\u0119dzy innymi Ozjaszowi, Jotamowi, Achazowi i Ezechiaszowi<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

Prawdopodobnie nale\u017ca\u0142 do wp\u0142ywowej rodziny w Jerozolimie, co umo\u017cliwi\u0142o mu dost\u0119p do dworu kr\u00f3lewskiego. Jego misj\u0105 nie by\u0142o jednak schlebianie w\u0142adzy, lecz demaskowanie grzechu \u2014 nawet wtedy, gdy pochodzi\u0142 on od samego kr\u00f3la lub od religijnych elit<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

Decyduj\u0105cym momentem jego \u017cycia by\u0142o powo\u0142anie prorockie<\/strong>, opisane w sz\u00f3stym rozdziale ksi\u0119gi.<\/p>\n\n\n\n

\n

\u201eUjrza\u0142em Pana siedz\u0105cego na wysokim i wynios\u0142ym tronie\u2026
Serafiny wo\u0142a\u0142y jeden do drugiego:
\u015awi\u0119ty, \u015awi\u0119ty, \u015awi\u0119ty jest Pan Zast\u0119p\u00f3w,
ca\u0142a ziemia pe\u0142na jest Jego chwa\u0142y.<\/em>\u201d
(Izajasz 6,1\u20133)<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

Ten fragment ma ogromne znaczenie w liturgii chrze\u015bcija\u0144skiej. \u201e\u015awi\u0119ty, \u015awi\u0119ty, \u015awi\u0119ty\u201d<\/strong>, \u015bpiewane podczas Mszy \u015awi\u0119tej, pochodzi w\u0142a\u015bnie z tej wizji.<\/p>\n\n\n\n

Izajasz do\u015bwiadcza absolutnej \u015bwi\u0119to\u015bci Boga, a jednocze\u015bnie swojej w\u0142asnej niegodno\u015bci:<\/p>\n\n\n\n

\n

\u201eBiada mi! Jestem zgubiony!
Bo jestem cz\u0142owiekiem o nieczystych wargach.\u201d
(Izajasz 6,5)<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

Jednak B\u00f3g go oczyszcza i posy\u0142a:<\/p>\n\n\n\n

\n

\u201eKogo mam pos\u0142a\u0107?\u201d<\/p>\n\n\n\n

Izajasz odpowiada:
\u201eOto jestem, po\u015blij mnie!\u201d<\/strong>
(Izajasz 6,8)<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

Od tego momentu rozpoczyna si\u0119 jego misja: by\u0107 g\u0142osem Boga dla ludu, kt\u00f3ry nie chce s\u0142ucha\u0107<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

2. Kontekst historyczny: kryzys, wojna i duchowy upadek<\/h1>\n\n\n\n

Aby zrozumie\u0107 Izajasza, trzeba zrozumie\u0107 \u015bwiat, w kt\u00f3rym \u017cy\u0142.<\/p>\n\n\n\n

Kr\u00f3lestwo Judy znajdowa\u0142o si\u0119 pod gro\u017ab\u0105 wielkich pot\u0119g, takich jak Asyria<\/strong>, kt\u00f3ra rozszerza\u0142a swoje imperium na ca\u0142y staro\u017cytny Bliski Wsch\u00f3d.<\/p>\n\n\n\n

Istnia\u0142y trzy wielkie problemy.<\/p>\n\n\n\n

1. Korupcja spo\u0142eczna<\/h3>\n\n\n\n

Ludzie pot\u0119\u017cni wykorzystywali ubogich.<\/p>\n\n\n\n

Izajasz pot\u0119pia t\u0119 niesprawiedliwo\u015b\u0107 z wielk\u0105 surowo\u015bci\u0105:<\/p>\n\n\n\n

\n

\u201eBiada tym, kt\u00f3rzy przy\u0142\u0105czaj\u0105 dom do domu
i pole do pola dodaj\u0105.\u201d
(Izajasz 5,8)<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

2. Powierzchowna religijno\u015b\u0107<\/h3>\n\n\n\n

Lud nadal sk\u0142ada\u0142 ofiary i odprawia\u0142 rytua\u0142y, ale bez prawdziwego nawr\u00f3cenia serca.<\/p>\n\n\n\n

B\u00f3g m\u00f3wi przez proroka:<\/p>\n\n\n\n

\n

\u201eTen lud czci mnie wargami,
lecz jego serce jest daleko ode mnie.\u201d
(Izajasz 29,13)<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

3. Brak zaufania do Boga<\/h3>\n\n\n\n

Kr\u00f3lowie woleli zawiera\u0107 sojusze polityczne i militarne zamiast zaufa\u0107 Panu.<\/p>\n\n\n\n

Izajasz ostrzega\u0142 ich, \u017ce zbawienie nie przyjdzie z polityki, lecz od Boga<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

3. Struktura Ksi\u0119gi Izajasza<\/h1>\n\n\n\n

Ksi\u0119ga ta nale\u017cy do najd\u0142u\u017cszych w Biblii i zawiera 66 rozdzia\u0142\u00f3w<\/strong>. Tradycyjnie dzieli si\u0119 j\u0105 na trzy g\u0142\u00f3wne cz\u0119\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

1. Proto-Izajasz (rozdzia\u0142y 1\u201339)<\/h3>\n\n\n\n

Te rozdzia\u0142y zawieraj\u0105 proroctwa samego proroka Izajasza.
M\u00f3wi\u0105 o s\u0105dzie Boga nad Jud\u0105 i narodami, ale wprowadzaj\u0105 tak\u017ce nadziej\u0119 na Mesjasza.<\/p>\n\n\n\n

2. Deutero-Izajasz (rozdzia\u0142y 40\u201355)<\/h3>\n\n\n\n

Powsta\u0142 w kontek\u015bcie wygnania babilo\u0144skiego.
Zapowiada pocieszenie Boga i przysz\u0142e wyzwolenie ludu.<\/p>\n\n\n\n

Znajduje si\u0119 tu jedno z najpi\u0119kniejszych zda\u0144 ca\u0142ej Biblii:<\/p>\n\n\n\n

\n

\u201ePocieszajcie, pocieszajcie m\u00f3j lud.\u201d
(Izajasz 40,1)<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

3. Trito-Izajasz (rozdzia\u0142y 56\u201366)<\/h3>\n\n\n\n

Rozdzia\u0142y te rozwa\u017caj\u0105 odbudow\u0119 Jerozolimy oraz eschatologiczn\u0105 nadziej\u0119 Kr\u00f3lestwa Bo\u017cego.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

4. Izajasz i zapowied\u017a Mesjasza<\/h1>\n\n\n\n

Jednym z najbardziej zdumiewaj\u0105cych aspekt\u00f3w Ksi\u0119gi Izajasza jest jasno\u015b\u0107 jego prorockiej wizji dotycz\u0105cej Chrystusa<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

Wiele fragment\u00f3w czytanych przez chrze\u015bcijan w Bo\u017ce Narodzenie lub w Wielkim Tygodniu pochodzi w\u0142a\u015bnie z tej ksi\u0119gi.<\/p>\n\n\n\n

Proroctwo o Dziewicy<\/h2>\n\n\n\n

Jedno z najs\u0142ynniejszych miejsc m\u00f3wi:<\/p>\n\n\n\n

\n

\u201eOto Dziewica pocznie i porodzi Syna
i nazwie Go imieniem Emmanuel.\u201d
(Izajasz 7,14)<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

Ewangelia Mateusza jednoznacznie odnosi to proroctwo do narodzin Jezusa.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

Dziecko, kt\u00f3re przyniesie pok\u00f3j<\/h2>\n\n\n\n

Kolejne bardzo znane proroctwo:<\/p>\n\n\n\n

\n

\u201eAlbowiem Dzieci\u0119 nam si\u0119 narodzi\u0142o,
Syn zosta\u0142 nam dany.<\/p>\n\n\n\n

W\u0142adza spocznie na Jego ramieniu.<\/p>\n\n\n\n

Nazw\u0105 Go
Przedziwny Doradca, B\u00f3g Mocny,
Ojciec Odwieczny, Ksi\u0105\u017c\u0119 Pokoju.<\/em>\u201d
(Izajasz 9,6)<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

Dla tradycji chrze\u015bcija\u0144skiej tekst ten opisuje bosk\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107 Mesjasza<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

Cierpi\u0105cy S\u0142uga: proroctwo o M\u0119ce<\/h2>\n\n\n\n

By\u0107 mo\u017ce najbardziej zdumiewaj\u0105cym fragmentem jest Izajasz 53<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

Opisuje on z wielowiekowym wyprzedzeniem odkupie\u0144cze cierpienie Chrystusa.<\/p>\n\n\n\n

\n

\u201eWzgardzony i odrzucony przez ludzi,
m\u0105\u017c bole\u015bci\u2026<\/p>\n\n\n\n

On naprawd\u0119 nosi\u0142 nasze cierpienia
i d\u017awiga\u0142 nasze bole\u015bci.\u201d
(Izajasz 53,3\u20134)<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

A dalej:<\/p>\n\n\n\n

\n

\u201eOn by\u0142 przebity za nasze grzechy,
zdruzgotany za nasze winy.<\/p>\n\n\n\n

Spad\u0142a na niego kara, kt\u00f3ra przynosi nam pok\u00f3j.\u201d
(Izajasz 53,5)<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

Wielu biblist\u00f3w podkre\u015bla, \u017ce jest to jeden z najdok\u0142adniejszych opis\u00f3w M\u0119ki Chrystusa w ca\u0142ym Starym Testamencie<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

5. Wielka teologia Izajasza<\/h1>\n\n\n\n

Ksi\u0119ga ta zawiera jedne z najg\u0142\u0119bszych idei teologicznych w Biblii.<\/p>\n\n\n\n

1. Absolutna \u015bwi\u0119to\u015b\u0107 Boga<\/h2>\n\n\n\n

Dla Izajasza B\u00f3g jest radykalnie \u015bwi\u0119ty.<\/p>\n\n\n\n

Nie jest jednym z wielu bog\u00f3w, lecz Panem ca\u0142ego wszech\u015bwiata<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

Ta wizja ca\u0142kowicie zmienia relacj\u0119 cz\u0142owieka z Bogiem:
nie mo\u017cemy \u017cy\u0107 powierzchownie w Jego obecno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

2. Konieczno\u015b\u0107 nawr\u00f3cenia<\/h2>\n\n\n\n

Izajasz nieustannie podkre\u015bla, \u017ce problem ludu nie jest polityczny, lecz duchowy<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

Grzech niszczy spo\u0142ecze\u0144stwo.<\/p>\n\n\n\n

Dlatego prorok og\u0142asza:<\/p>\n\n\n\n

\n

\u201eObmyjcie si\u0119, oczy\u015b\u0107cie si\u0119,
usu\u0144cie z\u0142o waszych czyn\u00f3w sprzed moich oczu.\u201d
(Izajasz 1,16)<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

\n\n\n\n

3. Nadzieja na Mesjasza<\/h2>\n\n\n\n

Mimo grzechu ludu B\u00f3g obiecuje zbawienie.<\/p>\n\n\n\n

Izajasz zapowiada sprawiedliwego Kr\u00f3la z rodu Dawida<\/strong>, kt\u00f3ry przyniesie \u015bwiatu pok\u00f3j.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

4. Uniwersalno\u015b\u0107 zbawienia<\/h2>\n\n\n\n

Jednym z najbardziej zaskakuj\u0105cych element\u00f3w tej ksi\u0119gi jest to, \u017ce Izajasz m\u00f3wi ju\u017c o zbawieniu dla wszystkich narod\u00f3w<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

\n

\u201eM\u00f3j dom b\u0119dzie nazwany domem modlitwy dla wszystkich lud\u00f3w.\u201d
(Izajasz 56,7)<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

Werset ten cytuje Jezus, gdy oczyszcza \u015bwi\u0105tyni\u0119.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

6. Izajasz a duchowo\u015b\u0107 chrze\u015bcija\u0144ska<\/h1>\n\n\n\n

Od wiek\u00f3w Ko\u015bci\u00f3\u0142 wykorzystuje Ksi\u0119g\u0119 Izajasza w najwa\u017cniejszych momentach roku liturgicznego.<\/p>\n\n\n\n

W Adwencie<\/h3>\n\n\n\n

Wiele czyta\u0144 pochodzi z tej ksi\u0119gi, poniewa\u017c zapowiada ona przyj\u015bcie Mesjasza.<\/p>\n\n\n\n

W Bo\u017ce Narodzenie<\/h3>\n\n\n\n

Proroctwa o dziecku, kt\u00f3re si\u0119 narodzi.<\/p>\n\n\n\n

W Wielkim Tygodniu<\/h3>\n\n\n\n

Pie\u015bni o Cierpi\u0105cym S\u0142udze<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

Pokazuje to co\u015b bardzo g\u0142\u0119bokiego: Izajasz \u0142\u0105czy ca\u0142\u0105 histori\u0119 zbawienia<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

7. Dlaczego Izajasz jest dzi\u015b tak aktualny<\/h1>\n\n\n\n

Cho\u0107 ksi\u0119ga zosta\u0142a napisana prawie 2700 lat temu<\/strong>, jej przes\u0142anie wydaje si\u0119 skierowane do wsp\u00f3\u0142czesnego \u015bwiata.<\/p>\n\n\n\n

1. Pot\u0119pia niesprawiedliwo\u015b\u0107 spo\u0142eczn\u0105<\/h3>\n\n\n\n

Izajasz przypomina, \u017ce spo\u0142ecze\u0144stwo, kt\u00f3re porzuca ubogich, ostatecznie niszczy samo siebie.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

2. Krytykuje powierzchown\u0105 religijno\u015b\u0107<\/h3>\n\n\n\n

Dzi\u015b wielu ludzi zachowuje religijno\u015b\u0107 kulturow\u0105 bez prawdziwego nawr\u00f3cenia.<\/p>\n\n\n\n

Izajasz przypomina, \u017ce B\u00f3g pragnie serca cz\u0142owieka<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

3. Zach\u0119ca do zaufania Bogu w czasach kryzysu<\/h3>\n\n\n\n

Wsp\u00f3\u0142czesny \u015bwiat \u017cyje w politycznym, gospodarczym i kulturowym niepokoju.<\/p>\n\n\n\n

Izajasz og\u0142asza, \u017ce prawdziwe bezpiecze\u0144stwo nie znajduje si\u0119 w ludzkich systemach, lecz w Bogu<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

8. Jak zastosowa\u0107 przes\u0142anie Izajasza w codziennym \u017cyciu<\/h1>\n\n\n\n

Ksi\u0119ga ta nie jest jedynie histori\u0105; jest szko\u0142\u0105 \u017cycia duchowego<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

1. Uczy\u0107 si\u0119 kontemplowa\u0107 \u015bwi\u0119to\u015b\u0107 Boga<\/h2>\n\n\n\n

Wizja Izajasza zaprasza nas do ponownego odkrycia zachwytu wobec Boga.<\/p>\n\n\n\n

W \u015bwiecie, kt\u00f3ry banalizuje sacrum, musimy powr\u00f3ci\u0107 do adoracji.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

2. \u017by\u0107 autentyczn\u0105 wiar\u0105<\/h2>\n\n\n\n

Same zewn\u0119trzne praktyki nie wystarcz\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Izajasz przypomina, \u017ce prawdziwa religia obejmuje:<\/p>\n\n\n\n

    \n
  • sprawiedliwo\u015b\u0107<\/li>\n\n\n\n
  • mi\u0142osierdzie<\/li>\n\n\n\n
  • wewn\u0119trzne nawr\u00f3cenie<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
    \n\n\n\n

    3. Zachowa\u0107 nadziej\u0119<\/h2>\n\n\n\n

    Nawet po\u015br\u00f3d grzechu i kryzys\u00f3w B\u00f3g obiecuje zbawienie.<\/p>\n\n\n\n

    Izajasz uczy, \u017ce B\u00f3g zawsze przygotowuje przysz\u0142o\u015b\u0107 dla swojego ludu<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

    \n\n\n\n

    4. Zaufa\u0107 Chrystusowi jako prawdziwemu Mesjaszowi<\/h2>\n\n\n\n

    Wszystkie obietnice Izajasza znajduj\u0105 swoje wype\u0142nienie w Jezusie.<\/p>\n\n\n\n

    Dlatego dla chrze\u015bcijan czytanie Izajasza oznacza odkrywanie oblicza Chrystusa w Starym Testamencie<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

    \n\n\n\n

    9. Werset z Izajasza, kt\u00f3ry mo\u017ce zmieni\u0107 nasze \u017cycie<\/h1>\n\n\n\n

    Spo\u015br\u00f3d wszystkich werset\u00f3w ksi\u0119gi jeden szczeg\u00f3lnie streszcza jej duchowe przes\u0142anie:<\/p>\n\n\n\n

    \n

    \u201eSzukajcie Pana, gdy pozwala si\u0119 znale\u017a\u0107;
    wzywajcie Go, dop\u00f3ki jest blisko.\u201d
    (Izajasz 55,6)<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

    To zaproszenie jest pilne.<\/p>\n\n\n\n

    B\u00f3g nie jest abstrakcyjn\u0105 ide\u0105: jest \u017cyw\u0105 obecno\u015bci\u0105, kt\u00f3ra pragnie spotka\u0107 si\u0119 z nami<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

    \n\n\n\n

    Zako\u0144czenie: Izajasz, prorok nadziei<\/h1>\n\n\n\n

    Izajasz nie by\u0142 jedynie religijnym pisarzem przesz\u0142o\u015bci. By\u0142 cz\u0142owiekiem, kt\u00f3ry patrzy\u0142 na histori\u0119 oczami Boga<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

    Z odwag\u0105 pot\u0119pia\u0142 grzech.
    Zapowiada\u0142 cierpienie Mesjasza.
    I g\u0142osi\u0142 nadziej\u0119, kt\u00f3ra si\u0119ga a\u017c do naszych czas\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

    W \u015bwiecie pe\u0142nym ha\u0142asu, niepewno\u015bci i duchowego zam\u0119tu jego g\u0142os wci\u0105\u017c powtarza to samo przes\u0142anie:<\/p>\n\n\n\n

    B\u00f3g jest \u015bwi\u0119ty.
    Ludzko\u015b\u0107 potrzebuje nawr\u00f3cenia.
    A zbawienie przysz\u0142o w Chrystusie.<\/p>\n\n\n\n

    Czytanie Izajasza ukazuje nam, \u017ce B\u00f3g przygotowywa\u0142 histori\u0119 odkupienia na d\u0142ugo przed naszym istnieniem<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

    I pokazuje r\u00f3wnie\u017c co\u015b g\u0142\u0119boko pocieszaj\u0105cego:<\/p>\n\n\n\n

    B\u00f3g nadal przemawia tak\u017ce dzi\u015b.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Niewiele ksi\u0105g Biblii posiada tak\u0105 g\u0142\u0119bi\u0119, poetyckie pi\u0119kno i duchow\u0105 moc jak Ksi\u0119ga Izajasza. Dla wielu chrze\u015bcijan jej lektura jest jak kontemplacja Starego Testamentu o\u015bwietlonego od wewn\u0105trz \u015bwiat\u0142em Ewangelii. Nie bez powodu Ojcowie Ko\u015bcio\u0142a nazywali j\u0105 \u201epi\u0105t\u0105 Ewangeli\u0105\u201d. Na jej kartach odnajdujemy proroctwa o Mesjaszu, Dziewicy, odkupieniu, cierpieniu Chrystusa oraz o ostatecznej nadziei Kr\u00f3lestwa Bo\u017cego. …<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":5181,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[37,45],"tags":[656],"class_list":["post-5180","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-doktryna-i-wiara","category-pismo-swiete","tag-izajasz"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5180","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5180"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5180\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5182,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5180\/revisions\/5182"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5181"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5180"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5180"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5180"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}