{"id":5131,"date":"2026-02-28T23:38:16","date_gmt":"2026-02-28T22:38:16","guid":{"rendered":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/?p=5131"},"modified":"2026-02-28T23:38:17","modified_gmt":"2026-02-28T22:38:17","slug":"slub-bez-mszy-wielki-dylemat-naszych-czasow-sakrament-eucharystia-i-gleboki-sens-malzenstwa-chrzescijanskiego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/slub-bez-mszy-wielki-dylemat-naszych-czasow-sakrament-eucharystia-i-gleboki-sens-malzenstwa-chrzescijanskiego\/","title":{"rendered":"\u015alub bez Mszy? Wielki dylemat naszych czas\u00f3w: sakrament, Eucharystia i g\u0142\u0119boki sens ma\u0142\u017ce\u0144stwa chrze\u015bcija\u0144skiego"},"content":{"rendered":"\n<p>\u017byjemy w czasach upraszczania. Kr\u00f3tsze \u015bluby, bardziej praktyczne celebracje, bardziej \u201efunkcjonalne\u201d decyzje. W samym \u015brodku tej przyspieszonej kultury pojawia si\u0119 coraz cz\u0119stsze pytanie:<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Czy podczas \u015blubu katolickiego obowi\u0105zkowo trzeba sprawowa\u0107 Eucharysti\u0119? Czy mo\u017ce istnie\u0107 ma\u0142\u017ce\u0144stwo sakramentalne bez Mszy \u015awi\u0119tej?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Odpowied\u017a \u2013 jak prawie wszystko w \u017cyciu chrze\u015bcija\u0144skim \u2013 jest bogatsza ni\u017c proste \u201etak\u201d lub \u201enie\u201d. Aby j\u0105 zrozumie\u0107, trzeba wej\u015b\u0107 w sam\u0105 natur\u0119 ma\u0142\u017ce\u0144stwa, w teologi\u0119 sakramentu oraz w centralne miejsce, jakie Eucharystia zajmuje w \u017cyciu Ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\n\n\n\n<p>Ten artyku\u0142 chce by\u0107 jasnym, pog\u0142\u0119bionym i duszpasterskim przewodnikiem dla narzeczonych, katechet\u00f3w, kap\u0142an\u00f3w i wiernych, kt\u00f3rzy pragn\u0105 zrozumie\u0107 nie tylko to, co mo\u017cna zrobi\u0107, ale <strong>co jest duchowo stosowne uczyni\u0107<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">1. Ma\u0142\u017ce\u0144stwo chrze\u015bcija\u0144skie nie jest pi\u0119kn\u0105 ceremoni\u0105: jest sakramentem<\/h2>\n\n\n\n<p>Od pierwszych wiek\u00f3w Ko\u015bci\u00f3\u0142 rozumia\u0142 ma\u0142\u017ce\u0144stwo mi\u0119dzy ochrzczonymi jako co\u015b wi\u0119cej ni\u017c kontrakt czy religijne b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo. Jest ono sakramentem ustanowionym przez Chrystusa.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015awi\u0119ty Pawe\u0142 wyra\u017ca to z zadziwiaj\u0105c\u0105 g\u0142\u0119bi\u0105:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p>\u201eTajemnica to wielka, a ja m\u00f3wi\u0119: w odniesieniu do Chrystusa i do Ko\u015bcio\u0142a\u201d (Ef 5,32).<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p>Ma\u0142\u017ce\u0144stwo chrze\u015bcija\u0144skie jest widzialnym znakiem mi\u0142o\u015bci Chrystusa do Jego Ko\u015bcio\u0142a. Nie jest jedynie ludzkim zwi\u0105zkiem; jest realnym uczestnictwem w oblubie\u0144czej tajemnicy Chrystusa.<\/p>\n\n\n\n<p>W XVI wieku Sob\u00f3r Trydencki uroczy\u015bcie og\u0142osi\u0142, \u017ce ma\u0142\u017ce\u0144stwo jest jednym z siedmiu sakrament\u00f3w. Od tamtej pory Ko\u015bci\u00f3\u0142 stanowczo broni jego \u015bwi\u0119tego charakteru wobec czysto cywilnych czy kontraktowych wizji.<\/p>\n\n\n\n<p>Ale oto kluczowy punkt:<\/p>\n\n\n\n<p>\ud83d\udc49 <strong>Sakrament ma\u0142\u017ce\u0144stwa nie jest Msz\u0105 \u015awi\u0119t\u0105.<\/strong><br>\ud83d\udc49 <strong>Sakramentu udzielaj\u0105 sobie sami ma\u0142\u017conkowie, wypowiadaj\u0105c wzajemn\u0105 zgod\u0119.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Kap\u0142an dzia\u0142a jako uprawniony \u015bwiadek Ko\u015bcio\u0142a. Wolne i \u015bwiadome \u201etak\u201d stanowi istotn\u0105 materi\u0119 sakramentu.<\/p>\n\n\n\n<p>Dlatego z czysto teologicznego punktu widzenia:<br><strong>Tak, mo\u017ce istnie\u0107 ma\u0142\u017ce\u0144stwo sakramentalne bez celebracji Eucharystii.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Ale to nie wyczerpuje ca\u0142ej kwestii.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">2. Dlaczego wiele \u015blub\u00f3w tradycyjnie celebruje si\u0119 podczas Mszy?<\/h2>\n\n\n\n<p>Poniewa\u017c Eucharystia jest centrum ca\u0142ego \u017cycia chrze\u015bcija\u0144skiego.<\/p>\n\n\n\n<p>Sob\u00f3r Watyka\u0144ski II okre\u015bli\u0142 Eucharysti\u0119 jako \u201e\u017ar\u00f3d\u0142o i szczyt ca\u0142ego \u017cycia chrze\u015bcija\u0144skiego\u201d (<em>Lumen Gentium<\/em>, 11).<\/p>\n\n\n\n<p>Je\u015bli ma\u0142\u017ce\u0144stwo jest przymierzem odzwierciedlaj\u0105cym mi\u0142o\u015b\u0107 Chrystusa, to jakie miejsce by\u0142oby bardziej odpowiednie ni\u017c Ofiara Chrystusa uobecniana sakramentalnie na o\u0142tarzu?<\/p>\n\n\n\n<p>Zwi\u0105zek jest g\u0142\u0119boki:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Na o\u0142tarzu Chrystus oddaje si\u0119 ca\u0142kowicie.<\/li>\n\n\n\n<li>W ma\u0142\u017ce\u0144stwie ma\u0142\u017conkowie oddaj\u0105 si\u0119 sobie ca\u0142kowicie.<\/li>\n\n\n\n<li>Na krzy\u017cu Chrystus piecz\u0119tuje wieczne przymierze.<\/li>\n\n\n\n<li>W ma\u0142\u017ce\u0144stwie ma\u0142\u017conkowie piecz\u0119tuj\u0105 przymierze nierozerwalne.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Celebracja \u015blubu podczas Mszy czyni t\u0119 teologiczn\u0105 jedno\u015b\u0107 widzialn\u0105:<br><strong>mi\u0142o\u015b\u0107 ma\u0142\u017ce\u0144ska rodzi si\u0119 z mi\u0142o\u015bci eucharystycznej.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">3. Czy zatem Eucharystia jest obowi\u0105zkowa podczas \u015blubu?<\/h2>\n\n\n\n<p>Oficjalna odpowied\u017a jest jasna:<\/p>\n\n\n\n<p>\u2757 <strong>Nie, nie jest obowi\u0105zkowa.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Obrz\u0119d ma\u0142\u017ce\u0144stwa w Ko\u015bciele przewiduje dwie prawomocne formy:<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li>Ma\u0142\u017ce\u0144stwo podczas Mszy \u015awi\u0119tej.<\/li>\n\n\n\n<li>Ma\u0142\u017ce\u0144stwo poza Msz\u0105 (liturgia s\u0142owa z obrz\u0119dem zawarcia ma\u0142\u017ce\u0144stwa).<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p>W niekt\u00f3rych przypadkach wr\u0119cz zaleca si\u0119, aby nie by\u0142o Mszy, na przyk\u0142ad:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Gdy jedno z narzeczonych nie jest katolikiem.<\/li>\n\n\n\n<li>Gdy wi\u0119kszo\u015b\u0107 obecnych nie jest praktykuj\u0105ca.<\/li>\n\n\n\n<li>W sytuacjach duszpasterskich, gdy Komunia sakramentalna mog\u0142aby wywo\u0142a\u0107 zamieszanie.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Dlaczego? Poniewa\u017c Eucharystia wymaga wiary i komunii ko\u015bcielnej. Nie jest elementem dekoracyjnym ani symbolicznym dodatkiem.<\/p>\n\n\n\n<p>Ko\u015bci\u00f3\u0142 nigdy nie czyni z Mszy \u201eestetycznej oprawy\u201d. Jest ona centrum chrze\u015bcija\u0144skiego misterium.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">4. G\u0142\u0119bsze pytanie: czy duchowo wskazane jest zawiera\u0107 ma\u0142\u017ce\u0144stwo bez Mszy?<\/h2>\n\n\n\n<p>Tu wchodzimy na teren duchowy.<\/p>\n\n\n\n<p>To, co jest prawnie mo\u017cliwe, nie jest duchowo oboj\u0119tne.<\/p>\n\n\n\n<p>Ma\u0142\u017ce\u0144stwo jest pocz\u0105tkiem trwa\u0142ego powo\u0142ania. A kluczowe pytanie brzmi:<\/p>\n\n\n\n<p>\ud83d\udc49 Czy chcemy, aby nasze ma\u0142\u017ce\u0144stwo narodzi\u0142o si\u0119 w jedno\u015bci z ofiar\u0105 Chrystusa?<\/p>\n\n\n\n<p>\u015alub zawarty podczas Mszy daje:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>\u0141ask\u0119 ofiary eucharystycznej.<\/li>\n\n\n\n<li>Mo\u017cliwo\u015b\u0107 przyj\u0119cia Komunii w dniu zawarcia przymierza.<\/li>\n\n\n\n<li>Po\u015bwi\u0119cenie nowego domu Sercu Chrystusa.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>\u015awi\u0119ty Jan Chryzostom m\u00f3wi\u0142, \u017ce dom chrze\u015bcija\u0144ski jest \u201ema\u0142ym Ko\u015bcio\u0142em domowym\u201d. A czym jest serce Ko\u015bcio\u0142a? Eucharysti\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>Zawarcie ma\u0142\u017ce\u0144stwa bez Mszy nie czyni sakramentu niewa\u017cnym.<br>Ale zawarcie go podczas Mszy podkre\u015bla jego wymiar nadprzyrodzony.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">5. Wsp\u00f3\u0142czesna mentalno\u015b\u0107 i ryzyko duchowego sp\u0142ycenia<\/h2>\n\n\n\n<p>Dzi\u015b wiele par m\u00f3wi:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>\u201eChcemy czego\u015b kr\u00f3tszego.\u201d<\/li>\n\n\n\n<li>\u201eChcemy czego\u015b prostszego.\u201d<\/li>\n\n\n\n<li>\u201eNasi go\u015bcie nie s\u0105 praktykuj\u0105cy.\u201d<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Te powody mog\u0105 by\u0107 zrozumia\u0142e. Ale trzeba zapyta\u0107:<br>Czy podejmujemy decyzje duszpasterskie, czy estetyczne?<\/p>\n\n\n\n<p>Niebezpiecze\u0144stwem jest zredukowanie ma\u0142\u017ce\u0144stwa do spo\u0142ecznej ceremonii.<\/p>\n\n\n\n<p>Gdy usuwa si\u0119 Msz\u0119 z wygody albo z obawy przed skr\u0119powaniem innych, mo\u017ce to by\u0107 objaw g\u0142\u0119bszego problemu: os\u0142abionej wiary.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015alub chrze\u015bcija\u0144ski nie jest przedstawieniem dla go\u015bci. Jest aktem kultu oddanym Bogu.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">6. Historia: czy zawsze by\u0142a Msza podczas \u015blub\u00f3w?<\/h2>\n\n\n\n<p>W pierwszych wiekach \u015bluby nie zawsze by\u0142y celebrowane podczas Mszy. Forma rozwija\u0142a si\u0119 z czasem.<\/p>\n\n\n\n<p>W \u015bredniowieczu utrwali\u0142 si\u0119 zwyczaj w\u0142\u0105czania ma\u0142\u017ce\u0144stwa w liturgi\u0119 eucharystyczn\u0105, zw\u0142aszcza gdy oboje ma\u0142\u017conkowie byli praktykuj\u0105cymi katolikami.<\/p>\n\n\n\n<p>Z biegiem czasu Ko\u015bci\u00f3\u0142 ukszta\u0142towa\u0142 obrz\u0119d tak, aby dopuszcza\u0142 obie formy.<\/p>\n\n\n\n<p>A wi\u0119c:<br>\u015alub bez Mszy nie jest nowoczesn\u0105 innowacj\u0105.<br>Ale \u015blub podczas Mszy nie jest te\u017c jedynie tradycyjn\u0105 fanaberi\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>Obie mo\u017cliwo\u015bci maj\u0105 uzasadnione korzenie historyczne.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">7. G\u0142\u0119boki wymiar teologiczny: ma\u0142\u017ce\u0144stwo i ofiara<\/h2>\n\n\n\n<p>Chrze\u015bcija\u0144ska mi\u0142o\u015b\u0107 ma\u0142\u017ce\u0144ska jest:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>P\u0142odna.<\/li>\n\n\n\n<li>Wierna.<\/li>\n\n\n\n<li>Ca\u0142kowita.<\/li>\n\n\n\n<li>Nierozerwalna.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Jest to ta sama mi\u0142o\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 Chrystus objawia na krzy\u017cu.<\/p>\n\n\n\n<p>Eucharystia uobecnia t\u0119 ofiar\u0119. Gdy ma\u0142\u017conkowie zawieraj\u0105 ma\u0142\u017ce\u0144stwo podczas Mszy, m\u00f3wi\u0105:<\/p>\n\n\n\n<p>\u201eChcemy, aby nasza mi\u0142o\u015b\u0107 mia\u0142a kszta\u0142t krzy\u017ca.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Bo kocha\u0107 to nie tylko odczuwa\u0107 emocje. To dar z siebie. To ofiara. To wytrwa\u0142o\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p>Bez tego wymiaru ofiary ma\u0142\u017ce\u0144stwo staje si\u0119 kruchym sentymentalizmem.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">8. Praktyczne zastosowania dla narzeczonych dzi\u015b<\/h2>\n\n\n\n<p>Je\u015bli przygotowujecie sw\u00f3j \u015blub, zadajcie sobie pytania:<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li>Czy jeste\u015bmy w stanie \u0142aski u\u015bwi\u0119caj\u0105cej?<\/li>\n\n\n\n<li>Czy przyst\u0105pimy do spowiedzi przed \u015blubem?<\/li>\n\n\n\n<li>Czy chcemy przyj\u0105\u0107 Komuni\u0119 w dniu naszego \u015blubu?<\/li>\n\n\n\n<li>Czy pragniemy, aby nasze ma\u0142\u017ce\u0144stwo by\u0142o wyra\u017anie zjednoczone z ofiar\u0105 Chrystusa?<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p>Je\u015bli odpowied\u017a brzmi tak, Msza nie jest ci\u0119\u017carem \u2013 jest darem.<\/p>\n\n\n\n<p>Je\u015bli odpowied\u017a brzmi nie, by\u0107 mo\u017ce problem nie le\u017cy w strukturze celebracji, ale w wcze\u015bniejszym \u017cyciu duchowym.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">9. Konkretne sytuacje, gdy roztropnie mo\u017ce by\u0107 nie celebrowa\u0107 Mszy<\/h2>\n\n\n\n<p>Z duszpasterskiego punktu widzenia mo\u017ce by\u0107 wskazane, aby ceremonia odby\u0142a si\u0119 bez Eucharystii, gdy:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Istnieje r\u00f3\u017cnica wyznania.<\/li>\n\n\n\n<li>Rodzina jest g\u0142\u0119boko oddalona od wiary.<\/li>\n\n\n\n<li>Chce si\u0119 unikn\u0105\u0107 banalizacji Komunii \u015awi\u0119tej.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Roztropno\u015b\u0107 duszpasterska nie jest relatywizmem. Jest mi\u0142o\u015bci\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>Ma\u0142\u017ce\u0144stwo zawarte godnie poza Msz\u0105 jest w pe\u0142ni wa\u017cne i prawdziwie sakramentalne.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">10. Klucz ostateczny: nie chodzi o format, lecz o wiar\u0119<\/h2>\n\n\n\n<p>Pytanie nie powinno brzmie\u0107:<\/p>\n\n\n\n<p>\u201eCzy Msza jest obowi\u0105zkowa?\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Lecz raczej:<\/p>\n\n\n\n<p>\u201eCzy chcemy, aby Chrystus w Eucharystii by\u0142 centrum naszego ma\u0142\u017ce\u0144stwa?\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Bo ma\u0142\u017ce\u0144stwo nie ko\u0144czy si\u0119 w dniu \u015blubu. Ono si\u0119 wtedy zaczyna.<\/p>\n\n\n\n<p>A je\u015bli Eucharystia ma by\u0107 cotygodniowym pokarmem tego domu, czy nie jest sp\u00f3jne, aby by\u0142a tak\u017ce jego pocz\u0105tkiem?<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">Jasne i bezpo\u015brednie podsumowanie<\/h1>\n\n\n\n<p>\u2714 <strong>Nie, Eucharystia nie jest obowi\u0105zkowa, aby ma\u0142\u017ce\u0144stwo by\u0142o wa\u017cne i sakramentalne.<\/strong><br>\u2714 <strong>Tak, \u015blub mo\u017ce by\u0107 zgodnie z prawem celebrowany bez Mszy.<\/strong><br>\u2714 <strong>Ale gdy oboje ma\u0142\u017conkowie s\u0105 praktykuj\u0105cymi katolikami, celebracja podczas Mszy pe\u0142niej wyra\u017ca teologi\u0119 ma\u0142\u017ce\u0144stwa.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>W kulturze, kt\u00f3ra banalizuje zobowi\u0105zania, \u015blub chrze\u015bcija\u0144ski jest znakiem sprzeciwu.<\/p>\n\n\n\n<p>To nie tylko pi\u0119kna uroczysto\u015b\u0107.<br>To przymierze przed Bogiem.<br>To powo\u0142anie.<br>To droga do \u015bwi\u0119to\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p>I jak ka\u017cde powo\u0142anie chrze\u015bcija\u0144skie, \u017cyje i oddycha od o\u0142tarza.<\/p>\n\n\n\n<p>Bo mi\u0142o\u015b\u0107, kt\u00f3ra nie czerpie z eucharystycznego \u017ar\u00f3d\u0142a, wysycha.<br>Ale mi\u0142o\u015b\u0107 zrodzona z ofiary Chrystusa mo\u017ce przetrwa\u0107 ka\u017cd\u0105 burz\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p>Niech ka\u017cda para nie pyta jedynie, co jest obowi\u0105zkowe,<br>lecz co jest \u015bwi\u0119tsze.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u017byjemy w czasach upraszczania. Kr\u00f3tsze \u015bluby, bardziej praktyczne celebracje, bardziej \u201efunkcjonalne\u201d decyzje. W samym \u015brodku tej przyspieszonej kultury pojawia si\u0119 coraz cz\u0119stsze pytanie: Czy podczas \u015blubu katolickiego obowi\u0105zkowo trzeba sprawowa\u0107 Eucharysti\u0119? Czy mo\u017ce istnie\u0107 ma\u0142\u017ce\u0144stwo sakramentalne bez Mszy \u015awi\u0119tej? Odpowied\u017a \u2013 jak prawie wszystko w \u017cyciu chrze\u015bcija\u0144skim \u2013 jest bogatsza ni\u017c proste \u201etak\u201d lub \u201enie\u201d. &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":5132,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[37,46],"tags":[],"class_list":["post-5131","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-doktryna-i-wiara","category-sakramenty"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5131","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5131"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5131\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5133,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5131\/revisions\/5133"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5132"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5131"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5131"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5131"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}