\u017byjemy w epoce natychmiastowych przelew\u00f3w, \u201esolidarno\u015bci na jedno klikni\u0119cie\u201d, mi\u0119dzynarodowych organizacji pozarz\u0105dowych i wiralowych kampanii w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych. A jednak po\u015br\u00f3d tej ca\u0142ej hiper\u0142\u0105czno\u015bci ub\u00f3stwo \u2014 materialne i duchowe \u2014 wci\u0105\u017c ro\u015bnie. Czego nam brakuje?<\/p>\n\n\n\n
Brakuje nam ponownego odkrycia g\u0142\u0119bokiego sensu ja\u0142mu\u017cny<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n Nie jako gestu paternalistycznego. Nie jako zwyk\u0142ego aktu filantropii. Lecz jako tego, czym naprawd\u0119 jest w tradycji katolickiej: uczynkiem mi\u0142osierdzia, aktem sprawiedliwo\u015bci, drog\u0105 nawr\u00f3cenia i rzeczywistym \u015brodkiem u\u015bwi\u0119cenia<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n Ten artyku\u0142 ma pom\u00f3c ci zrozumie\u0107 ja\u0142mu\u017cn\u0119 od jej biblijnych korzeni, przez rozw\u00f3j w tradycji Ko\u015bcio\u0142a, a\u017c po jej konkretne zastosowanie w codziennym \u017cyciu. Poniewa\u017c ja\u0142mu\u017cna nie jest w chrze\u015bcija\u0144stwie czym\u015b opcjonalnym: nale\u017cy do samego serca Ewangelii.<\/p>\n\n\n\n S\u0142owo \u201eja\u0142mu\u017cna\u201d pochodzi od greckiego ele\u0113mos\u00fdn\u0113<\/em>, kt\u00f3re oznacza mi\u0142osierdzie<\/strong>. Nie chodzi jedynie o dawanie pieni\u0119dzy; chodzi o okazywanie konkretnego wsp\u00f3\u0142czucia.<\/p>\n\n\n\n W tradycji katolickiej ja\u0142mu\u017cna jest jedn\u0105 z trzech wielkich praktyk pokutnych obok modlitwy i postu. Nasz Pan naucza o tym wyra\u017anie w Kazaniu na G\u00f3rze:<\/p>\n\n\n\n \u201eKiedy wi\u0119c dajesz ja\u0142mu\u017cn\u0119, nie tr\u0105b przed sob\u0105, jak ob\u0142udnicy\u2026 Gdy dajesz ja\u0142mu\u017cn\u0119, niech nie wie lewa twoja r\u0119ka, co czyni prawa\u201d (Mt 6,2-3).<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n Chrystus nie m\u00f3wi \u201eje\u015bli dajesz ja\u0142mu\u017cn\u0119\u201d<\/em>, lecz \u201ekiedy dajesz ja\u0142mu\u017cn\u0119\u201d<\/strong>. Jest to co\u015b oczekiwanego, normalnego, w\u0142a\u015bciwego uczniowi.<\/p>\n\n\n\n W narodzie izraelskim ja\u0142mu\u017cna by\u0142a \u015bci\u015ble zwi\u0105zana ze sprawiedliwo\u015bci\u0105. Nie by\u0142a dobrowolnym aktem mi\u0142o\u015bci bli\u017aniego, lecz moralnym obowi\u0105zkiem.<\/p>\n\n\n\n Ksi\u0119ga Tobiasza m\u00f3wi szczeg\u00f3lnie jasno:<\/p>\n\n\n\n \u201eJa\u0142mu\u017cna uwalnia od \u015bmierci i oczyszcza z ka\u017cdego grzechu\u201d (Tb 12,9).<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n Znajdujemy tu teologicznie mocne stwierdzenie: ja\u0142mu\u017cna ma warto\u015b\u0107 ekspiacyjn\u0105<\/strong>. Nie dlatego, \u017ce \u201ekupuje\u201d przebaczenie, lecz dlatego, \u017ce jest znakiem szczerego nawr\u00f3cenia i zado\u015b\u0107uczynienia.<\/p>\n\n\n\n W Izraelu istnia\u0142y konkretne struktury chroni\u0105ce ubogich: rok jubileuszowy, dziesi\u0119cina dla wd\u00f3w i sierot, prawo do zbierania k\u0142os\u00f3w na polach\u2026 Ub\u00f3stwo nie by\u0142o ignorowane; traktowano je jako odpowiedzialno\u015b\u0107 wsp\u00f3lnotow\u0105.<\/p>\n\n\n\n W pierwotnym chrze\u015bcija\u0144stwie ja\u0142mu\u017cna by\u0142a sta\u0142\u0105 praktyk\u0105. Dzieje Apostolskie opisuj\u0105, jak pierwsi chrze\u015bcijanie mieli wszystko wsp\u00f3lne (Dz 4,32-35).<\/p>\n\n\n\n \u015awi\u0119ty Piotr m\u00f3wi do chromego: \u201eNie mam srebra ani z\u0142ota\u2026\u201d (Dz 3,6). Nawet w ub\u00f3stwie Ko\u015bci\u00f3\u0142 dzieli si\u0119 tym, co posiada.<\/p>\n\n\n\n \u015awi\u0119ty Pawe\u0142 organizowa\u0142 zbi\u00f3rki dla potrzebuj\u0105cych chrze\u015bcijan w Jerozolimie (2 Kor 8\u20139). Ja\u0142mu\u017cna staje si\u0119 wi\u0119c wyrazem komunii ko\u015bcielnej<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n Ju\u017c od pierwszych wiek\u00f3w Ko\u015bci\u00f3\u0142 uwa\u017ca\u0142 ja\u0142mu\u017cn\u0119 za istotn\u0105 dla \u017cycia chrze\u015bcija\u0144skiego.<\/p>\n\n\n\n \u015awi\u0119ty Jan Chryzostom naucza\u0142:<\/p>\n\n\n\n \u201eNie pozwala\u0107 ubogim uczestniczy\u0107 w naszych dobrach to znaczy ich okrada\u0107 i pozbawia\u0107 \u017cycia.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n To zdanie jest rewolucyjne: ubogi nie jest przedmiotem twojej hojno\u015bci, lecz podmiotem moralnego prawa.<\/p>\n\n\n\n \u015awi\u0119ty Augustyn uczy\u0142, \u017ce ja\u0142mu\u017cna oczyszcza serce z nieuporz\u0105dkowanego przywi\u0105zania do bogactwa.<\/p>\n\n\n\n W teologii \u015bw. Tomasza z Akwinu ja\u0142mu\u017cna zakorzeniona jest w cnocie mi\u0142o\u015bci, ale wi\u0105\u017ce si\u0119 tak\u017ce ze sprawiedliwo\u015bci\u0105. Je\u015bli kto\u015b znajduje si\u0119 w powa\u017cnej potrzebie, nadmiar d\u00f3br bogatego staje si\u0119 moralnym obowi\u0105zkiem.<\/p>\n\n\n\n P\u00f3\u017aniej nauka spo\u0142eczna Ko\u015bcio\u0142a podkre\u015bli, \u017ce w\u0142asno\u015b\u0107 prywatna ma funkcj\u0119 spo\u0142eczn\u0105<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n Mi\u0142o\u015b\u0107 (caritas) jest nadprzyrodzon\u0105 mi\u0142o\u015bci\u0105 wlan\u0105 przez Boga w dusz\u0119. Nie jest zwyk\u0142\u0105 filantropi\u0105. To mi\u0142o\u015b\u0107 bli\u017aniego ze wzgl\u0119du na Boga.<\/p>\n\n\n\n Gdy dajesz ja\u0142mu\u017cn\u0119 w stanie \u0142aski, tw\u00f3j czyn ma warto\u015b\u0107 wieczn\u0105.<\/p>\n\n\n\n B\u00f3g jest bogaty w mi\u0142osierdzie. Gdy okazujesz mi\u0142osierdzie, uczestniczysz w Jego w\u0142asnym sposobie mi\u0142owania.<\/p>\n\n\n\n Tradycja uczy, \u017ce ja\u0142mu\u017cna naprawia nieporz\u0105dek spowodowany grzechem, poniewa\u017c zwalcza jedn\u0105 z jego najg\u0142\u0119bszych korzeni: egoizm.<\/p>\n\n\n\n W naszych czasach pieni\u0105dz sta\u0142 si\u0119 absolutem. Chrystus powiedzia\u0142 jasno:<\/p>\n\n\n\n \u201eNie mo\u017cecie s\u0142u\u017cy\u0107 Bogu i mamonie\u201d (Mt 6,24).<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n Ja\u0142mu\u017cna prze\u0142amuje t\u0119 wewn\u0119trzn\u0105 niewol\u0119.<\/p>\n\n\n\n Bardziej ni\u017c kiedykolwiek.<\/p>\n\n\n\n \u017byjemy w kulturze, w kt\u00f3rej:<\/p>\n\n\n\n Chrze\u015bcija\u0144ska ja\u0142mu\u017cna wymaga\u2026<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" \u017byjemy w epoce natychmiastowych przelew\u00f3w, \u201esolidarno\u015bci na jedno klikni\u0119cie\u201d, mi\u0119dzynarodowych organizacji pozarz\u0105dowych i wiralowych kampanii w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych. A jednak po\u015br\u00f3d tej ca\u0142ej hiper\u0142\u0105czno\u015bci ub\u00f3stwo \u2014 materialne i duchowe \u2014 wci\u0105\u017c ro\u015bnie. Czego nam brakuje? Brakuje nam ponownego odkrycia g\u0142\u0119bokiego sensu ja\u0142mu\u017cny. Nie jako gestu paternalistycznego. Nie jako zwyk\u0142ego aktu filantropii. Lecz jako tego, czym …<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":5117,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[57,39],"tags":[525],"class_list":["post-5116","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-cnoty-chrzescijanskie","category-moralnosc-i-zycie-chrzescijanskie","tag-jalmuzna"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5116","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5116"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5116\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5118,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5116\/revisions\/5118"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5117"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5116"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5116"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5116"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\n\n\n\n1. Czym naprawd\u0119 jest ja\u0142mu\u017cna?<\/h2>\n\n\n\n
\n
\n\n\n\n2. Biblijne korzenie: ja\u0142mu\u017cna w historii zbawienia<\/h2>\n\n\n\n
W Starym Testamencie<\/h3>\n\n\n\n
\n
W Nowym Testamencie<\/h3>\n\n\n\n
\n\n\n\n3. Rozw\u00f3j w tradycji Ko\u015bcio\u0142a<\/h2>\n\n\n\n
Ojcowie Ko\u015bcio\u0142a<\/h3>\n\n\n\n
\n
\u015aredniowiecze i nauka spo\u0142eczna<\/h3>\n\n\n\n
\n\n\n\n4. G\u0142\u0119bokie podstawy teologiczne<\/h2>\n\n\n\n
1\ufe0f\u20e3 Ja\u0142mu\u017cna rodzi si\u0119 z mi\u0142o\u015bci<\/h3>\n\n\n\n
2\ufe0f\u20e3 Jest uczestnictwem w Bo\u017cym mi\u0142osierdziu<\/h3>\n\n\n\n
3\ufe0f\u20e3 Ma wymiar ekspiacyjny<\/h3>\n\n\n\n
4\ufe0f\u20e3 Prze\u0142amuje ba\u0142wochwalstwo pieni\u0105dza<\/h3>\n\n\n\n
\n
\n\n\n\n5. Ja\u0142mu\u017cna w kontek\u015bcie wsp\u00f3\u0142czesnym: czy nadal jest aktualna?<\/h2>\n\n\n\n
\n