{"id":5039,"date":"2026-02-18T21:43:08","date_gmt":"2026-02-18T20:43:08","guid":{"rendered":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/?p=5039"},"modified":"2026-02-18T21:43:08","modified_gmt":"2026-02-18T20:43:08","slug":"niech-twoja-lewa-reka-nie-wie-co-czyni-prawa-boski-sekret-autentycznej-milosci-blizniego-w-epoce-pozorow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/niech-twoja-lewa-reka-nie-wie-co-czyni-prawa-boski-sekret-autentycznej-milosci-blizniego-w-epoce-pozorow\/","title":{"rendered":"Niech twoja lewa r\u0119ka nie wie, co czyni prawa: boski sekret autentycznej mi\u0142o\u015bci bli\u017aniego w epoce pozor\u00f3w"},"content":{"rendered":"\n<p>\u017byjemy w czasach, w kt\u00f3rych wszystko jest udost\u0119pniane, publikowane i wystawiane na pokaz. Hojno\u015b\u0107, pomoc bli\u017aniemu, a nawet sama wiara mog\u0105 \u0142atwo sta\u0107 si\u0119 widoczn\u0105, mierzaln\u0105 i oklaskiwan\u0105 tre\u015bci\u0105. Tymczasem Ewangelia proponuje drog\u0119 radykalnie odmienn\u0105: cich\u0105, pokorn\u0105 i ukryt\u0105 mi\u0142o\u015b\u0107 bli\u017aniego, kt\u00f3rej warto\u015b\u0107 nie zale\u017cy od ludzkiego uznania, lecz od spojrzenia Boga.<\/p>\n\n\n\n<p>Zdanie <strong>\u201eniech twoja lewa r\u0119ka nie wie, co czyni prawa\u201d<\/strong> nale\u017cy do najg\u0142\u0119bszych nauk Chrystusa o czysto\u015bci intencji, autentyczno\u015bci duchowej i prawdziwej mi\u0142o\u015bci bli\u017aniego. Nie jest to jedynie rada moralna, lecz wezwanie do wewn\u0119trznego nawr\u00f3cenia.<\/p>\n\n\n\n<p>W tym artykule przyjrzymy si\u0119 jego znaczeniu historycznemu, teologicznemu i pastoralnemu, jego aktualno\u015bci dzisiaj oraz temu, jak konkretnie realizowa\u0107 je w codziennym \u017cyciu.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">\ud83d\udcd6 Biblijne \u017ar\u00f3d\u0142o: radykalne nauczanie Jezusa<\/h2>\n\n\n\n<p>To wyra\u017cenie pochodzi z <strong>Ewangelia wed\u0142ug \u015bw. Mateusza<\/strong>, w ramach Kazania na G\u00f3rze:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p><strong>\u201eKiedy dajesz ja\u0142mu\u017cn\u0119, niech twoja lewa r\u0119ka nie wie, co czyni prawa, aby twoja ja\u0142mu\u017cna pozosta\u0142a w ukryciu; a Ojciec tw\u00f3j, kt\u00f3ry widzi w ukryciu, odda tobie.\u201d<\/strong> (Mt 6, 3\u20134)<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p>W tym samym fragmencie Chrystus ostrzega tak\u017ce przed modlitw\u0105 podejmowan\u0105 po to, by by\u0142a widziana:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p><strong>\u201eA gdy si\u0119 modlicie, nie b\u0105d\u017acie jak ob\u0142udnicy; oni bowiem lubi\u0105 modli\u0107 si\u0119 stoj\u0105c w synagogach i na rogach ulic, aby pokaza\u0107 si\u0119 ludziom.\u201d<\/strong> (Mt 6, 5)<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p>Tutaj Jezus pot\u0119pia trwa\u0142\u0105 pokus\u0119 duchow\u0105: wykorzystywanie dobrych uczynk\u00f3w do karmienia w\u0142asnego ego.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Kontekst historyczny: ja\u0142mu\u017cna w staro\u017cytnym judaizmie<\/h2>\n\n\n\n<p>Aby zrozumie\u0107 radykalno\u015b\u0107 tej nauki, trzeba pozna\u0107 jej kontekst.<\/p>\n\n\n\n<p>W judaizmie I wieku istnia\u0142y trzy wielkie praktyki religijne:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>ja\u0142mu\u017cna<\/li>\n\n\n\n<li>modlitwa<\/li>\n\n\n\n<li>post<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Stanowi\u0142y one podstawowe wyrazy pobo\u017cno\u015bci i sprawiedliwo\u015bci. Ja\u0142mu\u017cna by\u0142a uznawana zar\u00f3wno za obowi\u0105zek religijny, jak i spo\u0142eczny. Niekt\u00f3rzy jednak praktykowali j\u0105 publicznie, aby zdoby\u0107 presti\u017c.<\/p>\n\n\n\n<p>Jezus nie krytykuje samej ja\u0142mu\u017cny ani modlitwy publicznej \u2014 Ko\u015bci\u00f3\u0142 zachowuje obie \u2014 lecz raczej <strong>zepsut\u0105 intencj\u0119 serca<\/strong>: czynienie dobra po to, by by\u0107 podziwianym.<\/p>\n\n\n\n<p>To, co rewolucyjne w Ewangelii, polega na przesuni\u0119ciu centrum \u017cycia religijnego z tego, co widzialne, ku temu, co wewn\u0119trzne.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">G\u0142\u0119bokie znaczenie teologiczne: czysto\u015b\u0107 intencji<\/h2>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">1. Prawdziwa mi\u0142o\u015b\u0107 bli\u017aniego rodzi si\u0119 z mi\u0142o\u015bci, a nie z uznania<\/h3>\n\n\n\n<p>Wed\u0142ug teologii katolickiej mi\u0142o\u015b\u0107 bli\u017aniego jest cnot\u0105 teologaln\u0105: uczestnictwem w samej mi\u0142o\u015bci Boga.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015awi\u0119ty Tomasz z Akwinu naucza, \u017ce warto\u015b\u0107 moralna czynu zale\u017cy przede wszystkim od jego intencji. Je\u015bli celem jest osobista chwa\u0142a, czyn traci swoj\u0105 nadprzyrodzon\u0105 warto\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p>Nauka Chrystusa wymaga:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>wewn\u0119trznej prawo\u015bci<\/li>\n\n\n\n<li>autentycznej pokory<\/li>\n\n\n\n<li>oderwania od ludzkiego uznania<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Niewiedza lewej r\u0119ki o tym, co czyni prawa, symbolizuje serce tak czyste, \u017ce nie szuka nawet samozadowolenia.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">2. B\u00f3g widzi serce<\/h3>\n\n\n\n<p>To zdanie zawiera g\u0142\u0119bok\u0105 teologi\u0119 o Bogu:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>B\u00f3g nie patrzy na pozory.<\/li>\n\n\n\n<li>B\u00f3g widzi to, co ukryte.<\/li>\n\n\n\n<li>B\u00f3g zna intencje.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Bo\u017ca nagroda nie jest materialn\u0105 zap\u0142at\u0105, lecz komuni\u0105 z Nim.<\/p>\n\n\n\n<p>Duchowo\u015b\u0107 chrze\u015bcija\u0144ska podkre\u015bla:<br><strong>\u015bwi\u0119to\u015b\u0107 dokonuje si\u0119 w tym, co niewidzialne.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">3. Walka z duchow\u0105 pr\u00f3\u017cno\u015bci\u0105<\/h3>\n\n\n\n<p>Ojcowie Ko\u015bcio\u0142a dostrzegali tu subtelne niebezpiecze\u0144stwo: <strong>duchow\u0105 pr\u00f3\u017cno\u015b\u0107<\/strong>, bardziej niebezpieczn\u0105 ni\u017c jawny grzech.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015awi\u0119ty Jan Chryzostom ostrzega\u0142, \u017ce nawet naj\u015bwi\u0119tszy czyn mo\u017ce zosta\u0107 ska\u017cony, je\u015bli szuka oklask\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Ta nauka jest lekarstwem przeciw:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>pysze religijnej<\/li>\n\n\n\n<li>duchowemu narcyzmowi<\/li>\n\n\n\n<li>religijno\u015bci na pokaz<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Modlitwa, by by\u0107 widzianym: religia jako spektakl<\/h2>\n\n\n\n<p>Jezus surowo krytykuje tych, kt\u00f3rzy modl\u0105 si\u0119 po to, by by\u0107 podziwianymi.<\/p>\n\n\n\n<p>Nie oznacza to, \u017ce modlitwa publiczna jest z\u0142a. Ko\u015bci\u00f3\u0142 sprawuje publiczne liturgie, procesje i modlitw\u0119 wsp\u00f3lnotow\u0105. Pot\u0119piona jest raczej motywacja:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>modlitwa, by uchodzi\u0107 za \u015bwi\u0119tego<\/li>\n\n\n\n<li>okazywanie duchowej wy\u017cszo\u015bci<\/li>\n\n\n\n<li>poszukiwanie spo\u0142ecznej aprobaty<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Autentyczna modlitwa jest intymnym spotkaniem z Bogiem, a nie aktem teatralnym.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Niebezpiecze\u0144stwo duchowo\u015bci jako wizerunku<\/h3>\n\n\n\n<p>Dzi\u015b to ostrze\u017cenie jest szczeg\u00f3lnie aktualne:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>wiara zamieniona w osobist\u0105 mark\u0119<\/li>\n\n\n\n<li>religijno\u015b\u0107 wystawiana w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych<\/li>\n\n\n\n<li>mi\u0142o\u015b\u0107 bli\u017aniego przekszta\u0142cona w tre\u015b\u0107 do pokazania<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Ewangelia proponuje co\u015b przeciwnego: <strong>blisko\u015b\u0107 z Bogiem przed ludzk\u0105 widzialno\u015bci\u0105<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Wymiar duchowy: ukryta mi\u0142o\u015b\u0107 bli\u017aniego kszta\u0142tuje dusz\u0119<\/h2>\n\n\n\n<p>Cicha mi\u0142o\u015b\u0107 bli\u017aniego przynosi g\u0142\u0119bokie skutki:<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">\u2714 oczyszcza serce<\/h3>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">\u2714 uwalnia od ego<\/h3>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">\u2714 umacnia pokor\u0119<\/h3>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">\u2714 jednoczy dusz\u0119 z Bogiem<\/h3>\n\n\n\n<p>Gdy nikt nie widzi naszych czyn\u00f3w, pozostaje tylko mi\u0142o\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p>A to przemienia serce.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Aktualno\u015b\u0107 przes\u0142ania: antidotum na kultur\u0119 pozor\u00f3w<\/h2>\n\n\n\n<p>Nigdy wcze\u015bniej ta nauka nie by\u0142a tak aktualna jak dzi\u015b.<\/p>\n\n\n\n<p>\u017byjemy w kulturze opartej na:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>nieustannej ekspozycji<\/li>\n\n\n\n<li>spo\u0142ecznej akceptacji<\/li>\n\n\n\n<li>publicznym uznaniu<\/li>\n\n\n\n<li>budowaniu wizerunku<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Ewangelia proponuje cich\u0105 rewolucj\u0119: czyni\u0107 dobro bez \u015bwiadk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>To podwa\u017ca:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>kult w\u0142asnego \u201eja\u201d<\/li>\n\n\n\n<li>poszukiwanie aprobaty<\/li>\n\n\n\n<li>potrzeb\u0119 natychmiastowego uznania<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Praktyczne zastosowania w codziennym \u017cyciu<\/h2>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">1. Praktykowanie niewidzialnej mi\u0142o\u015bci bli\u017aniego<\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>pomaga\u0107 bez rozg\u0142osu<\/li>\n\n\n\n<li>dawa\u0107 bez nag\u0142a\u015bniania<\/li>\n\n\n\n<li>s\u0142u\u017cy\u0107 bez oczekiwania wdzi\u0119czno\u015bci<\/li>\n\n\n\n<li>podejmowa\u0107 ukryte ofiary<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Ma\u0142e codzienne czyny maj\u0105 ogromn\u0105 warto\u015b\u0107 duchow\u0105.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">2. Badanie w\u0142asnej intencji przed czynieniem dobra<\/h3>\n\n\n\n<p>Zadaj sobie pytania:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Czy szukam Boga czy uznania?<\/li>\n\n\n\n<li>Czy przeszkadza\u0142oby mi, gdyby nikt o tym nie wiedzia\u0142?<\/li>\n\n\n\n<li>Czy zrobi\u0142bym to, gdyby nie by\u0142o \u017cadnych oklask\u00f3w?<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Taki rachunek oczyszcza mi\u0142o\u015b\u0107 bli\u017aniego.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">3. Piel\u0119gnowanie modlitwy ukrytej<\/h3>\n\n\n\n<p>Jezus naucza:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p>\u201eWejd\u017a do swego pokoju, zamknij drzwi i m\u00f3dl si\u0119 do Ojca swego w ukryciu.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p>\u017bycie duchowe potrzebuje przestrzeni, w kt\u00f3rych jedynym \u015bwiadkiem jest B\u00f3g.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">4. \u017bycie wewn\u0119trzn\u0105 pokor\u0105<\/h3>\n\n\n\n<p>Pokora nie jest pogard\u0105 dla siebie, lecz:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>uznaniem, \u017ce wszelkie dobro pochodzi od Boga<\/li>\n\n\n\n<li>nieprzypisywaniem sobie dobrych uczynk\u00f3w<\/li>\n\n\n\n<li>nieszukaniem duchowej wy\u017cszo\u015bci<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">5. Wychowywanie serca do dyskrecji<\/h3>\n\n\n\n<p>Tradycja chrze\u015bcija\u0144ska ceni wewn\u0119trzne milczenie:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>unikanie przechwalania si\u0119 ofiarami<\/li>\n\n\n\n<li>unikanie por\u00f3wnywania si\u0119 z innymi<\/li>\n\n\n\n<li>unikanie os\u0105dzania wiary innych<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Perspektywa pastoralna: duchowo\u015b\u0107 autentyczno\u015bci<\/h2>\n\n\n\n<p>Z perspektywy pastoralnej ta nauka wzywa do dojrza\u0142ej i autentycznej wiary.<\/p>\n\n\n\n<p>Ko\u015bci\u00f3\u0142 proponuje:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>g\u0142\u0119bokie \u017cycie wewn\u0119trzne<\/li>\n\n\n\n<li>zgodno\u015b\u0107 mi\u0119dzy wiar\u0105 a \u017cyciem<\/li>\n\n\n\n<li>konkretn\u0105 i cich\u0105 mi\u0142o\u015b\u0107 bli\u017aniego<\/li>\n\n\n\n<li>pokorne \u015bwiadectwo<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>\u015awiat potrzebuje \u015bwiadk\u00f3w, a nie religijnych aktor\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Ewangeliczny paradoks: ukryte dobro przemienia \u015bwiat<\/h2>\n\n\n\n<p>Istnieje g\u0142\u0119boki paradoks:<\/p>\n\n\n\n<p>To, co dokonuje si\u0119 w ukryciu, ma wi\u0119kszy wp\u0142yw duchowy ni\u017c to, co widzialne.<\/p>\n\n\n\n<p>Dlaczego?<\/p>\n\n\n\n<p>Poniewa\u017c przemienia serce i uczestniczy w czystej mi\u0142o\u015bci Boga.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015awi\u0119ci zmieniali \u015bwiat poprzez ukryte czyny, ciche ofiary i niewidzialn\u0105 mi\u0142o\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Ostateczne zaproszenie: \u017cy\u0107 przed obliczem Boga<\/h2>\n\n\n\n<p>\u201eNiech twoja lewa r\u0119ka nie wie, co czyni prawa\u201d jest zaproszeniem do \u017cycia:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>przed Bogiem<\/li>\n\n\n\n<li>dla Boga<\/li>\n\n\n\n<li>z Boga<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Oznacza to przej\u015bcie od religii jako pozoru do wiary jako spotkania.<\/p>\n\n\n\n<p>Oznacza odkrycie, \u017ce prawdziw\u0105 nagrod\u0105 nie s\u0105 ludzkie oklaski, lecz zjednoczenie z Ojcem, kt\u00f3ry widzi w ukryciu.<\/p>\n\n\n\n<p>W \u015bwiecie domagaj\u0105cym si\u0119 nieustannej widzialno\u015bci Ewangelia proponuje najbardziej rewolucyjn\u0105 drog\u0119: <strong>kocha\u0107, nie b\u0119d\u0105c widzianym<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>I w\u0142a\u015bnie tam, w ukryciu, zaczyna si\u0119 prawdziwa \u015bwi\u0119to\u015b\u0107.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u017byjemy w czasach, w kt\u00f3rych wszystko jest udost\u0119pniane, publikowane i wystawiane na pokaz. Hojno\u015b\u0107, pomoc bli\u017aniemu, a nawet sama wiara mog\u0105 \u0142atwo sta\u0107 si\u0119 widoczn\u0105, mierzaln\u0105 i oklaskiwan\u0105 tre\u015bci\u0105. Tymczasem Ewangelia proponuje drog\u0119 radykalnie odmienn\u0105: cich\u0105, pokorn\u0105 i ukryt\u0105 mi\u0142o\u015b\u0107 bli\u017aniego, kt\u00f3rej warto\u015b\u0107 nie zale\u017cy od ludzkiego uznania, lecz od spojrzenia Boga. Zdanie \u201eniech twoja &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":5040,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[57,39],"tags":[],"class_list":["post-5039","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-cnoty-chrzescijanskie","category-moralnosc-i-zycie-chrzescijanskie"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5039","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5039"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5039\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5041,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5039\/revisions\/5041"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5040"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5039"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5039"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5039"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}