{"id":4998,"date":"2026-02-16T09:49:47","date_gmt":"2026-02-16T08:49:47","guid":{"rendered":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/?p=4998"},"modified":"2026-02-16T09:49:48","modified_gmt":"2026-02-16T08:49:48","slug":"dawid-kontra-goliat-bitwa-ktora-decyduje-o-twojej-wiecznosci-a-ty-nawet-o-tym-nie-wiesz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/dawid-kontra-goliat-bitwa-ktora-decyduje-o-twojej-wiecznosci-a-ty-nawet-o-tym-nie-wiesz\/","title":{"rendered":"Dawid kontra Goliat: Bitwa, kt\u00f3ra decyduje o Twojej wieczno\u015bci (a Ty nawet o tym nie wiesz)"},"content":{"rendered":"\n<p>S\u0105 historie, kt\u00f3re nigdy si\u0119 nie starzej\u0105. Nie dlatego, \u017ce s\u0105 dziecinne, ale dlatego, \u017ce s\u0105 wieczne. Scena m\u0142odego pasterza staj\u0105cego w szranki z w pe\u0142ni uzbrojonym olbrzymem to nie jest zwyk\u0142a opowie\u015b\u0107 heroiczna: to rentgen ludzkiej duszy. To Twoja historia. To moja. To historia Ko\u015bcio\u0142a w ka\u017cdym stuleciu.<\/p>\n\n\n\n<p>Historia Dawida i Goliata, opisana w Pierwszej Ksi\u0119dze Samuela (1 Samuela 17), nie jest bajk\u0105 moraln\u0105 ani odosobnionym eposem. To g\u0142\u0119boka teologiczna objawa o wierze, Bo\u017cym powo\u0142aniu, pokorze, \u0142asce i duchowej walce.<\/p>\n\n\n\n<p>I dzisiaj, bardziej ni\u017c kiedykolwiek, musimy j\u0105 zrozumie\u0107.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">1. Kontekst: gdy strach rz\u0105dzi ludem Bo\u017cym<\/h2>\n\n\n\n<p>Izrael jest sparali\u017cowany. Armia Pana dr\u017cy przed wrogiem Filistyn\u00f3w, kt\u00f3ry ma swojego champion\u2019a: Goliata z Gat, uzbrojonego w w\u0142\u00f3czni\u0119, oszczep i imponuj\u0105c\u0105 zbroj\u0119. Przez czterdzie\u015bci dni rzuca wyzwanie Izraelowi:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p>\u201eWybierzcie sobie cz\u0142owieka, kt\u00f3ry zejdzie przeciw mnie\u2026 Je\u015bli b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 walczy\u0107 ze mn\u0105 i mnie zabi\u0107, b\u0119dziemy jego s\u0142ugami; ale je\u015bli ja zwyci\u0119\u017c\u0119 go i zabij\u0119, wy b\u0119dziecie naszymi s\u0142ugami\u201d (1 Sm 17,8\u20139).<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p>Czterdzie\u015bci dni. W Pi\u015bmie liczba czterdzie\u015bci oznacza pr\u00f3b\u0119, oczyszczenie, przygotowanie. Izrael jest poddawany pr\u00f3bie. Ale odpowiada nie wiar\u0105, lecz strachem.<\/p>\n\n\n\n<p>Oto pierwsza lekcja teologiczna:<br><strong>Najwi\u0119ksze zwyci\u0119stwo wroga nie polega na sile\u2026 lecz na strachu.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Goliat jeszcze nie zaatakowa\u0142. On tylko m\u00f3wi. On zastrasza. On upokarza. I to wystarczy, aby sparali\u017cowa\u0107 lud wybrany przez Boga.<\/p>\n\n\n\n<p>Brzmi znajomo?<\/p>\n\n\n\n<p>\u017byjemy w kulturze, kt\u00f3ra stale sprzeciwia si\u0119 wierze. Wy\u015bmiewa moralno\u015b\u0107 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105. Zastrasza tych, kt\u00f3rzy chc\u0105 \u017cy\u0107 w czysto\u015bci. Przedstawia grzech jako post\u0119p. I wielu wierz\u0105cych milczy, wycofuje si\u0119 lub wstydzi si\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p>Nowoczesny olbrzym nie zawsze nosi miecz. Czasem nosi mikrofon.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">2. Dawid: Wybraniec, kt\u00f3ry nie wydawa\u0142 si\u0119 odpowiedni<\/h2>\n\n\n\n<p>Podczas gdy wytrenowani \u017co\u0142nierze dr\u017c\u0105, pojawia si\u0119 m\u0142ody pasterz. Nie jest zawodowym wojownikiem. Nie ma zbroi. Nie ma presti\u017cu. Nawet nie zosta\u0142 powo\u0142any do walki.<\/p>\n\n\n\n<p>Dawid przyszed\u0142 tylko, by przynie\u015b\u0107 jedzenie swoim braciom.<\/p>\n\n\n\n<p>Ale s\u0142yszy blu\u017anierstwo Filistyna i pali si\u0119 \u017carem:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p>\u201eKim jest ten nieobrzezany Filistyn, \u017ce wyzywa wojska Boga \u017cywego?\u201d (1 Sm 17,26)<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p>Tu le\u017cy kluczowy punkt:<br>Dawid nie obra\u017ca si\u0119 z powodu zranionej dumy. Oburza si\u0119 na cze\u015b\u0107 Boga.<\/p>\n\n\n\n<p>Teologicznie jest to fundamentalne. Walka duchowa nie rodzi si\u0119 z zranionego ego, lecz z mi\u0142o\u015bci do Bo\u017cej chwa\u0142y.<\/p>\n\n\n\n<p>Dawid zosta\u0142 ju\u017c wcze\u015bniej namaszczony w tajemnicy przez proroka Samuel (1 Sm 16). Nikt nie wiedzia\u0142 o tym publicznie. Ale B\u00f3g wiedzia\u0142. I to wystarczy\u0142o.<\/p>\n\n\n\n<p>Pierwsza wielka lekcja duchowa:<br><strong>B\u00f3g przygotowuje w ukryciu tych, kt\u00f3rych u\u017cyje publicznie.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">3. Fa\u0142szywe rozwi\u0105zanie: zbroja Saula<\/h2>\n\n\n\n<p>Kr\u00f3l Saul pr\u00f3buje przyodzia\u0107 Dawida w swoj\u0105 zbroj\u0119. Wydaje si\u0119 to rozs\u0105dne. Je\u015bli ma walczy\u0107, niech zrobi to przy u\u017cyciu odpowiednich ludzkich \u015brodk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Ale Dawid nie mo\u017ce w niej nawet chodzi\u0107. I odrzuca j\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>Ten gest ma ogromn\u0105 g\u0142\u0119bi\u0119 duchow\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>Zbroja Saula reprezentuje sta\u0142\u0105 pokus\u0119 polegania na tym, co \u015bwiat uwa\u017ca za skuteczne: w\u0142adza, strategia, wizerunek, si\u0142a zewn\u0119trzna.<\/p>\n\n\n\n<p>Dawid wybiera co\u015b innego.<\/p>\n\n\n\n<p>Bierze swoj\u0105 lask\u0119, proc\u0119 i pi\u0119\u0107 g\u0142adkich kamieni z potoku.<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p>\u201eTy przychodzisz przeciwko mnie mieczem, w\u0142\u00f3czni\u0105 i oszczepem, ale ja przychodz\u0119 przeciwko tobie w imieniu Pana Zast\u0119p\u00f3w\u201d (1 Sm 17,45)<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p>Tu le\u017cy teologiczne serce opowie\u015bci:<br><strong>Zwyci\u0119stwo nale\u017cy do Boga, a nie do \u015brodk\u00f3w ludzkich.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>To nie jest duchowy romantyzm. To doktryna.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015awi\u0119ty Pawe\u0142 wyrazi to wieki p\u00f3\u017aniej:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p>\u201eB\u00f3g wybra\u0142 to, co g\u0142upie na \u015bwiecie, aby zawstydzi\u0107 m\u0105drych; B\u00f3g wybra\u0142 to, co s\u0142abe na \u015bwiecie, aby zawstydzi\u0107 mocnych\u201d (1 Kor 1,27).<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">4. Walka: jeden kamie\u0144, kt\u00f3ry zmienia histori\u0119<\/h2>\n\n\n\n<p>Dawid nie improwizuje. Ma do\u015bwiadczenie w pilnowaniu owiec. Broni\u0142 swojego stada przed lwami i nied\u017awiedziami. Wierno\u015b\u0107 w ma\u0142ych rzeczach przygotowa\u0142a go do wielkich.<\/p>\n\n\n\n<p>Jeden kamie\u0144.<br>Jeden cios.<br>Olbrzym pada.<\/p>\n\n\n\n<p>Miecz, kt\u00f3rym go \u015bci\u0119to, jest jego w\u0142asny.<\/p>\n\n\n\n<p>Oto g\u0142\u0119boki duchowy klucz:<br><strong>B\u00f3g cz\u0119sto pokonuje wroga jego w\u0142asnymi narz\u0119dziami.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Pycha diab\u0142a staje si\u0119 jego zgub\u0105. Krzy\u017c \u2013 narz\u0119dzie tortur rzymskich \u2013 staje si\u0119 narz\u0119dziem odkupienia w Ewangelia wed\u0142ug \u015bw. Jana 19.<\/p>\n\n\n\n<p>Dawid jest figur\u0105 Chrystusa.<br>Goliat jest figur\u0105 grzechu, szatana, ka\u017cdej w\u0142adzy, kt\u00f3ra sprzeciwia si\u0119 Bogu.<\/p>\n\n\n\n<p>Prawdziwy i ostateczny \u201eDawid\u201d to Jezus Chrystus, kt\u00f3ry zwyci\u0119\u017ca nie si\u0142\u0105 militarn\u0105, lecz pos\u0142usze\u0144stwem a\u017c do \u015bmierci.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">5. Interpretacja chrystologiczna: Dawid jako typ Chrystusa<\/h2>\n\n\n\n<p>Tradycja patrystyczna widzia\u0142a w tym epizodzie wyra\u017an\u0105 prefiguracj\u0119 tajemnicy Odkupienia.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Dawid jest namaszczonym (Mesjaszem).<\/li>\n\n\n\n<li>Najpierw jest odrzucony.<\/li>\n\n\n\n<li>Jest najmniejszy spo\u015br\u00f3d swoich braci.<\/li>\n\n\n\n<li>Pokonuje wroga w imi\u0119 Pana.<\/li>\n\n\n\n<li>Ratuje sparali\u017cowany lud.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Chrystus jest prawdziwym Namaszczonym.<br>Chrystus jest wzgardzonym Synem.<br>Chrystus zwyci\u0119\u017ca \u201eolbrzyma\u201d grzechu.<\/p>\n\n\n\n<p>I czyni to z pozornej s\u0142abo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p>Tu rozumiemy co\u015b istotnego dla \u017cycia duchowego:<br><strong>Si\u0142a chrze\u015bcija\u0144ska nie polega na agresji; polega na wierno\u015bci.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">6. Zastosowanie duszpasterskie: kto jest twoim Goliatem?<\/h2>\n\n\n\n<p>Nie mo\u017cemy pozosta\u0107 na poziomie podziwu dla historii. Pismo \u015awi\u0119te nie zosta\u0142o dane do rozrywki, lecz do przemiany.<\/p>\n\n\n\n<p>Zadaj sobie szczerze pytania:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Jaki olbrzym ci\u0119 parali\u017cuje?<\/li>\n\n\n\n<li>Na\u0142\u00f3g?<\/li>\n\n\n\n<li>Powtarzaj\u0105cy si\u0119 grzech?<\/li>\n\n\n\n<li>Strach przed opini\u0105 innych?<\/li>\n\n\n\n<li>Duchowa letnio\u015b\u0107?<\/li>\n\n\n\n<li>Rozpacz wobec sytuacji \u015bwiata lub Ko\u015bcio\u0142a?<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Wielu wierz\u0105cych \u017cyje jak armia Izraela: znaj\u0105 Boga, ale naprawd\u0119 Mu nie ufaj\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>Nowoczesny olbrzym mo\u017ce by\u0107:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Relatywizmem moralnym.<\/li>\n\n\n\n<li>Presj\u0105 kulturow\u0105.<\/li>\n\n\n\n<li>Ideologiami, kt\u00f3re wy\u015bmiewaj\u0105 wiar\u0119.<\/li>\n\n\n\n<li>Duchowym komfortem.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>I pokusa jest, aby czeka\u0107, a\u017c kto\u015b inny walczy.<\/p>\n\n\n\n<p>Ale by\u0107 mo\u017ce B\u00f3g wzywa w\u0142a\u015bnie Ciebie.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">7. Pi\u0119\u0107 kamieni na tw\u00f3j duchowy b\u00f3j<\/h2>\n\n\n\n<p>Je\u015bli chcemy zastosowa\u0107 to nauczanie dzisiaj, potrzebujemy naszych \u201epi\u0119ciu kamieni\u201d. Proponuj\u0119 pi\u0119\u0107 konkretnych broni:<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">1. Codzienna modlitwa<\/h3>\n\n\n\n<p>Bez modlitwy jeste\u015b \u017co\u0142nierzem bez broni.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">2. Cz\u0119sta spowied\u017a<\/h3>\n\n\n\n<p>Nieodpuszczony grzech karmi olbrzyma.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">3. Eucharystia<\/h3>\n\n\n\n<p>Si\u0142a nie pochodzi od Ciebie. Pochodzi od Chrystusa.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">4. Formacja doktrynalna<\/h3>\n\n\n\n<p>Dawid wiedzia\u0142, kim jest jego B\u00f3g. Wielu chrze\u015bcijan dzi\u015b nie zna swojej wiary.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">5. Pokora<\/h3>\n\n\n\n<p>Pycha mo\u017ce uczyni\u0107 nawet wierz\u0105cego Goliatem.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">8. Konieczne ostrze\u017cenie: nie wszyscy jeste\u015bmy Dawidem\u2026 dop\u00f3ki nim nie b\u0119dziemy<\/h2>\n\n\n\n<p>W niekt\u00f3rych momentach \u017cycia jeste\u015bmy Dawidem. W innych jeste\u015bmy Izraelem sparali\u017cowanym. A czasem \u2013 je\u015bli nie b\u0119dziemy czujni \u2013 mo\u017cemy zachowywa\u0107 si\u0119 jak Goliat, wy\u015bmiewaj\u0105c, pogardzaj\u0105c, polegaj\u0105c na w\u0142asnej sile.<\/p>\n\n\n\n<p>\u017bycie duchowe jest dynamiczne.<\/p>\n\n\n\n<p>Ale jest jedna pocieszaj\u0105ca pewno\u015b\u0107:<br>B\u00f3g nie wybiera najsilniejszego.<br>Wybiera tego, kto ufa.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">9. Wsp\u00f3\u0142czesna aktualno\u015b\u0107: Ko\u015bci\u00f3\u0142 wobec kulturowych olbrzym\u00f3w<\/h2>\n\n\n\n<p>Dzi\u015b Ko\u015bci\u00f3\u0142 stoi przed ogromnymi wyzwaniami: agresywna sekularyzacja, kryzys moralny, ataki na rodzin\u0119, doktrynalne zamieszanie.<\/p>\n\n\n\n<p>Wielu m\u00f3wi o upadku. Inni o pora\u017cce.<\/p>\n\n\n\n<p>Ale historia Dawida przypomina nam, \u017ce wielko\u015b\u0107 wroga nie determinuje wyniku.<\/p>\n\n\n\n<p>Wierno\u015b\u0107 tak.<\/p>\n\n\n\n<p>W ka\u017cdym wieku B\u00f3g powo\u0142uje \u201eDawid\u00f3w\u201d: ukrytych \u015bwi\u0119tych, wierne rodziny, oddanych kap\u0142an\u00f3w, odwa\u017cn\u0105 m\u0142odzie\u017c.<\/p>\n\n\n\n<p>Nie potrzebuj\u0105 oklask\u00f3w. Potrzebuj\u0105 wiary.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">10. Zako\u0144czenie: prawdziwa walka<\/h2>\n\n\n\n<p>Dawid nie walczy\u0142 o s\u0142aw\u0119. Walczy\u0142 o wierno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p>Chrze\u015bcijanin nie walczy o zwyci\u0119stwo kulturowe. Walczy o \u015bwi\u0119to\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p>Oto nauka ko\u0144cowa:<\/p>\n\n\n\n<p>Olbrzym nie jest wi\u0119kszy ni\u017c \u0142aska.<br>Strach nie jest silniejszy ni\u017c wiara.<br>Grzech nie jest pot\u0119\u017cniejszy ni\u017c Krzy\u017c.<\/p>\n\n\n\n<p>Kiedy czujesz si\u0119 ma\u0142y, pami\u0119taj:<br>historia zbawienia nie jest pisana przez olbrzym\u00f3w.<br>Jest pisana przez tych, kt\u00f3rzy ufaj\u0105 Bogu.<\/p>\n\n\n\n<p>Bo na ko\u0144cu, jak m\u00f3wi psalmista:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p>\u201eJedni pok\u0142adaj\u0105 nadziej\u0119 w rydwanach, a inni w koniach; my wzywamy imienia Pana, Boga naszego\u201d (Ps 20,8)<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p>Gdy przyjdzie Tw\u00f3j moment \u2013 bo przyjdzie \u2013 nie chowaj si\u0119 w\u015br\u00f3d przestraszonych \u017co\u0142nierzy.<\/p>\n\n\n\n<p>Niech b\u0119dziesz m\u00f3g\u0142 powiedzie\u0107 jak Dawid:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p>\u201ePan, kt\u00f3ry wybawi\u0142 mnie z pazur\u00f3w lwa i z pazur\u00f3w nied\u017awiedzia, wybawi mnie tak\u017ce z r\u0119ki tego Filistyna\u201d (1 Sm 17,37)<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p>I wtedy zrozumiesz, \u017ce prawdziwa walka nigdy nie by\u0142a przeciw zewn\u0119trznemu olbrzymowi\u2026<br>ale przeciw strachowi w Tobie.<\/p>\n\n\n\n<p>I ta walka, dzi\u0119ki \u0142asce Bo\u017cej, jest ju\u017c wygrana.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>S\u0105 historie, kt\u00f3re nigdy si\u0119 nie starzej\u0105. Nie dlatego, \u017ce s\u0105 dziecinne, ale dlatego, \u017ce s\u0105 wieczne. Scena m\u0142odego pasterza staj\u0105cego w szranki z w pe\u0142ni uzbrojonym olbrzymem to nie jest zwyk\u0142a opowie\u015b\u0107 heroiczna: to rentgen ludzkiej duszy. To Twoja historia. To moja. To historia Ko\u015bcio\u0142a w ka\u017cdym stuleciu. Historia Dawida i Goliata, opisana w &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":4999,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[37,45],"tags":[1666],"class_list":["post-4998","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-doktryna-i-wiara","category-pismo-swiete","tag-dawid-kontra-goliat"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4998","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4998"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4998\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5000,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4998\/revisions\/5000"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4999"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4998"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4998"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4998"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}