{"id":4995,"date":"2026-02-16T09:32:28","date_gmt":"2026-02-16T08:32:28","guid":{"rendered":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/?p=4995"},"modified":"2026-02-16T09:32:29","modified_gmt":"2026-02-16T08:32:29","slug":"ksiegi-samuela-gdy-bog-obala-krolow-wywyzsza-pasterzy-i-zmienia-historie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/ksiegi-samuela-gdy-bog-obala-krolow-wywyzsza-pasterzy-i-zmienia-historie\/","title":{"rendered":"Ksi\u0119gi Samuela: Gdy B\u00f3g obala kr\u00f3l\u00f3w, wywy\u017csza pasterzy i zmienia histori\u0119"},"content":{"rendered":"\n<p>S\u0105 ksi\u0119gi Pisma \u015awi\u0119tego, kt\u00f3re czyta si\u0119 jak histori\u0119.<br>Inne jak poezj\u0119.<br>A jeszcze inne \u2014 jak Ksi\u0119gi Samuela \u2014 czyta si\u0119 jak niewygodne zwierciad\u0142o ludzkiej duszy.<\/p>\n\n\n\n<p>Znajdujemy w nich ambicj\u0119 i pokor\u0119, pos\u0142usze\u0144stwo i bunt, chwa\u0142\u0119 i grzech, \u0142zy i nawr\u00f3cenie. Jeste\u015bmy \u015bwiadkami decyduj\u0105cego przej\u015bcia w dziejach Izraela: od ludu prowadzonego przez s\u0119dzi\u00f3w do ustanowionej monarchii. Przede wszystkim jednak spotykamy prawd\u0119, kt\u00f3ra rozbrzmiewa przez wieki:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p>\u201eCz\u0142owiek patrzy na to, co widoczne dla oczu, Pan natomiast patrzy na serce\u201d (1 Sm 16,7).<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p>To zdanie streszcza nie tylko wyb\u00f3r Dawida, ale sam\u0105 logik\u0119 dzia\u0142ania Boga.<\/p>\n\n\n\n<p>Dzi\u015b, w \u015bwiecie obsesyjnie skupionym na wizerunku, w\u0142adzy i natychmiastowym sukcesie, Ksi\u0119gi Samuela s\u0105 niezast\u0105pion\u0105 szko\u0142\u0105 duchowo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">1. Czym s\u0105 Ksi\u0119gi Samuela?<\/h2>\n\n\n\n<p>Tak zwana Pierwsza i Druga Ksi\u0119ga Samuela nale\u017c\u0105 do ksi\u0105g historycznych Starego Testamentu. W tradycji hebrajskiej stanowi\u0142y pierwotnie jedno dzie\u0142o, opisuj\u0105ce okres od narodzin Samuela a\u017c do ostatnich lat panowania Dawida (XI wiek przed Chr.).<\/p>\n\n\n\n<p>W tradycji chrze\u015bcija\u0144skiej zosta\u0142y podzielone na:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>1 Ksi\u0119g\u0119 Samuela<\/li>\n\n\n\n<li>2 Ksi\u0119g\u0119 Samuela<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Ich nazwa pochodzi od proroka <strong>Samuel<\/strong>, kluczowej postaci, kt\u00f3ra wyznacza przej\u015bcie od epoki s\u0119dzi\u00f3w do ustanowienia monarchii.<\/p>\n\n\n\n<p>By\u0142oby jednak b\u0142\u0119dem s\u0105dzi\u0107, \u017ce ksi\u0119gi te m\u00f3wi\u0105 jedynie o polityce. W rzeczywisto\u015bci dotykaj\u0105 czego\u015b znacznie g\u0142\u0119bszego:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Suwerenno\u015bci Boga w historii.<\/li>\n\n\n\n<li>Dramatu ludzkiego serca.<\/li>\n\n\n\n<li>Pos\u0142usze\u0144stwa jako drogi do b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwa.<\/li>\n\n\n\n<li>Tajemnicy grzechu i mi\u0142osierdzia.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">2. Narodziny proroka: gdy cierpienie staje si\u0119 misj\u0105<\/h2>\n\n\n\n<p>Historia zaczyna si\u0119 od kobiety niep\u0142odnej: Anny.<\/p>\n\n\n\n<p>Jej pe\u0142na b\u00f3lu modlitwa w \u015bwi\u0105tyni jest jedn\u0105 z najpi\u0119kniejszych w ca\u0142ym Starym Testamencie. B\u0142aga o syna i obiecuje odda\u0107 go Panu na s\u0142u\u017cb\u0119. B\u00f3g j\u0105 wys\u0142uchuje.<\/p>\n\n\n\n<p>Samuel rodzi si\u0119 jako owoc modlitwy i od dzieci\u0144stwa zostaje po\u015bwi\u0119cony s\u0142u\u017cbie Bo\u017cej. Ju\u017c tutaj znajdujemy fundamentaln\u0105 lekcj\u0119 teologiczn\u0105:<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00f3g dzia\u0142a w historii poprzez pokorn\u0105 modlitw\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p>W kulturze, kt\u00f3ra ub\u00f3stwia samowystarczalno\u015b\u0107, pocz\u0105tek historii Samuela przypomina nam, \u017ce wielkie przemiany rodz\u0105 si\u0119 na kolanach.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">3. Samuel: prorok, s\u0119dzia i przewodnik duchowy<\/h2>\n\n\n\n<p>Samuel nie jest jedynie postaci\u0105 historyczn\u0105. Jest postaci\u0105 teologiczn\u0105 o decyduj\u0105cym znaczeniu:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Jest ostatnim s\u0119dzi\u0105 Izraela.<\/li>\n\n\n\n<li>Jest pierwszym wielkim prorokiem po Moj\u017ceszu.<\/li>\n\n\n\n<li>Namaszcza pierwszych kr\u00f3l\u00f3w.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Samuel reprezentuje g\u0142os Boga po\u015br\u00f3d niestabilnego ludu.<\/p>\n\n\n\n<p>Jego powo\u0142anie rozpoczyna si\u0119 od s\u0142ynnej nocnej sceny:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p>\u201eM\u00f3w, Panie, bo s\u0142uga Tw\u00f3j s\u0142ucha\u201d (1 Sm 3,10).<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p>Czy nie jest to postawa, kt\u00f3rej dzi\u015b potrzebujemy?<br>W \u015bwiecie przepe\u0142nionym ha\u0142asem wierz\u0105cy musi na nowo nauczy\u0107 si\u0119 s\u0142ucha\u0107.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">4. Dramat w\u0142adzy: Saul i niepos\u0142usze\u0144stwo<\/h2>\n\n\n\n<p>Izrael prosi o kr\u00f3la \u201ejak wszystkie inne narody\u201d. Chce widzialnego bezpiecze\u0144stwa, politycznej si\u0142y, ludzkiej struktury.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00f3g daje im <strong>Sa\u00fal<\/strong>, pierwszego kr\u00f3la.<\/p>\n\n\n\n<p>Na pocz\u0105tku wydaje si\u0119 obiecuj\u0105cy: silny, charyzmatyczny, wybrany. Stopniowo jednak ujawnia si\u0119 dramat.<\/p>\n\n\n\n<p>Saul zaczyna by\u0107 niepos\u0142uszny. Usprawiedliwia swoje b\u0142\u0119dy. Dzia\u0142a bez oczekiwania na s\u0142owo prorockie. Wtedy Samuel wypowiada jedno z najmocniejszych zda\u0144 ca\u0142ego Pisma:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p>\u201eCzy\u017c Pan ma takie samo upodobanie w ca\u0142opaleniach i ofiarach jak w pos\u0142usze\u0144stwie Jego g\u0142osowi? Oto pos\u0142usze\u0144stwo lepsze jest ni\u017c ofiara\u201d (1 Sm 15,22).<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p>Tu znajduje si\u0119 ogromny klucz duszpasterski.<\/p>\n\n\n\n<p>Zewn\u0119trzne praktyki religijne nie wystarcz\u0105.<br>Pozory pobo\u017cno\u015bci nie wystarcz\u0105.<br>Prawdziwa relacja z Bogiem przechodzi przez konkretne pos\u0142usze\u0144stwo.<\/p>\n\n\n\n<p>W czasach, gdy wiara mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 jedynie elementem kultury lub powierzchowno\u015bci\u0105, posta\u0107 Saula stawia nam pytania:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Czy wype\u0142niam wol\u0119 Boga tylko wtedy, gdy zgadza si\u0119 z moimi planami?<\/li>\n\n\n\n<li>Czy jestem pos\u0142uszny tylko cz\u0119\u015bciowo?<\/li>\n\n\n\n<li>Czy szukam Boga \u2014 czy raczej chroni\u0119 sw\u00f3j wizerunek?<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">5. Dawid: serce wed\u0142ug Boga<\/h2>\n\n\n\n<p>Gdy Saul upada, B\u00f3g wybiera pasterza: <strong>David<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>Nie jest najsilniejszy.<br>Nie jest najstarszy.<br>Nie robi najwi\u0119kszego wra\u017cenia.<\/p>\n\n\n\n<p>Ma jednak serce gotowe.<\/p>\n\n\n\n<p>Namaszczenie Dawida jest jednym z najbardziej teologicznych moment\u00f3w Starego Testamentu. B\u00f3g burzy ludzk\u0105 logik\u0119 w\u0142adzy.<\/p>\n\n\n\n<p>Dawid pokonuje Goliata nie si\u0142\u0105, lecz zaufaniem do Pana. Znajdujemy tu przes\u0142anie niezwykle aktualne:<\/p>\n\n\n\n<p>Wsp\u00f3\u0142czesnych \u201eGoliat\u00f3w\u201d \u2014 ideologie, l\u0119k, relatywizm, moraln\u0105 korupcj\u0119 \u2014 nie pokonuje si\u0119 jedynie ludzkimi strategiami, lecz mocn\u0105 wiar\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>Opowie\u015b\u0107 nie idealizuje jednak Dawida. I to jest kluczowe.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">6. Grzech wybranego: upadek i skrucha<\/h2>\n\n\n\n<p>Dawid ci\u0119\u017cko grzeszy z Batszeb\u0105. Pope\u0142nia cudzo\u0142\u00f3stwo i dopuszcza si\u0119 zab\u00f3jstwa. Upadek jest realny.<\/p>\n\n\n\n<p>I tutaj pojawia si\u0119 kolejna decyduj\u0105ca lekcja teologiczna:<\/p>\n\n\n\n<p>\u015awi\u0119to\u015b\u0107 nie polega na tym, by nigdy nie upa\u015b\u0107, lecz by umie\u0107 si\u0119 nawr\u00f3ci\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p>Skonfrontowany przez proroka Natana, Dawid odpowiada:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p>\u201eZgrzeszy\u0142em wobec Pana\u201d (2 Sm 12,13).<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p>Z tego do\u015bwiadczenia rodzi si\u0119 Psalm 51 (Miserere), jeden z najg\u0142\u0119bszych tekst\u00f3w pokutnych w ca\u0142ej Biblii.<\/p>\n\n\n\n<p>W \u015bwiecie, kt\u00f3ry ma tendencj\u0119 do usprawiedliwiania grzechu lub zaprzeczania winie, Dawid uczy nas czego\u015b rewolucyjnego:<\/p>\n\n\n\n<p>Szczera skrucha otwiera drzwi mi\u0142osierdziu.<\/p>\n\n\n\n<p>Saul si\u0119 usprawiedliwia\u0142.<br>Dawid si\u0119 uni\u017cy\u0142.<br>Na tym polega r\u00f3\u017cnica duchowa.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">7. Obietnica mesja\u0144ska: tron wieczny<\/h2>\n\n\n\n<p>W 2 Ksi\u0119dze Samuela 7 znajdujemy jeden z najwa\u017cniejszych tekst\u00f3w ca\u0142ej teologii biblijnej: obietnic\u0119 dan\u0105 Dawidowi.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00f3g obiecuje mu potomka, kt\u00f3rego kr\u00f3lestwo b\u0119dzie wieczne.<\/p>\n\n\n\n<p>Tutaj rodzi si\u0119 nadzieja mesja\u0144ska.<\/p>\n\n\n\n<p>Wieki p\u00f3\u017aniej Nowy Testament rozpozna w Jezusie Chrystusie pe\u0142ne wype\u0142nienie tej obietnicy.<\/p>\n\n\n\n<p>Mesjasz b\u0119dzie \u201eSynem Dawida\u201d.<br>Prawdziwym Kr\u00f3lem.<br>Tym, kt\u00f3ry b\u0119dzie kr\u00f3lowa\u0142 nie si\u0142\u0105, lecz przez Krzy\u017c.<\/p>\n\n\n\n<p>Ksi\u0119gi Samuela nie s\u0105 jedynie staro\u017cytn\u0105 histori\u0105. S\u0105 przygotowaniem na Ewangeli\u0119.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">8. Fundamentalne klucze teologiczne<\/h2>\n\n\n\n<p>Z rygorystycznej perspektywy mo\u017cemy wskaza\u0107 kilka linii doktrynalnych:<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">1. Suwerenno\u015b\u0107 Boga nad histori\u0105<\/h3>\n\n\n\n<p>B\u00f3g kieruje wydarzeniami nawet wtedy, gdy ludzie pope\u0142niaj\u0105 b\u0142\u0119dy.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">2. Prymat serca<\/h3>\n\n\n\n<p>Relacja z Bogiem jest najpierw wewn\u0119trzna, a dopiero potem zewn\u0119trzna.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">3. Dramat wolnej woli<\/h3>\n\n\n\n<p>Saul i Dawid pokazuj\u0105, \u017ce Bo\u017cy wyb\u00f3r nie znosi ludzkiej wolno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">4. Pedagogia cierpienia<\/h3>\n\n\n\n<p>Dawid zostaje oczyszczony przez pr\u00f3by, prze\u015bladowania i kryzysy rodzinne.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">5. Nadzieja mesja\u0144ska<\/h3>\n\n\n\n<p>Monarchia dawidowa jest figur\u0105 ostatecznego Kr\u00f3lestwa.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">9. Praktyczne zastosowania na dzi\u015b<\/h2>\n\n\n\n<p>Jak zastosowa\u0107 Ksi\u0119gi Samuela w naszym \u017cyciu?<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">1. Uczy\u0107 si\u0119 s\u0142ucha\u0107<\/h3>\n\n\n\n<p>Jak Samuel: \u201eM\u00f3w, Panie\u201d.<br>Codzienna modlitwa. Cisza. Lektura Pisma.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">2. Bada\u0107 swoje pos\u0142usze\u0144stwo<\/h3>\n\n\n\n<p>Czy robi\u0119 tylko to, co mi odpowiada?<br>Konkretne pos\u0142usze\u0144stwo w ma\u0142ych rzeczach kszta\u0142tuje charakter duchowy.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">3. Stawia\u0107 czo\u0142a swoim \u201eGoliatom\u201d<\/h3>\n\n\n\n<p>Z wiar\u0105, a nie tylko ludzkimi strategiami.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">4. Nie rozpacza\u0107 po upadku<\/h3>\n\n\n\n<p>Grzech nie jest ko\u0144cem, je\u015bli towarzyszy mu szczera skrucha.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">5. Strzec serca<\/h3>\n\n\n\n<p>B\u00f3g nie patrzy na \u017cyciorysy. Patrzy na intencje.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">10. Lektura niezb\u0119dna dla naszych czas\u00f3w<\/h2>\n\n\n\n<p>\u017byjemy w kryzysie przyw\u00f3dztwa.<br>W kryzysie autorytetu.<br>W kryzysie moralnym.<\/p>\n\n\n\n<p>Ksi\u0119gi Samuela pokazuj\u0105, \u017ce problemem nie jest struktura polityczna, lecz serce przyw\u00f3dcy.<\/p>\n\n\n\n<p>Przyw\u00f3dca bez pos\u0142usze\u0144stwa staje si\u0119 Saulem.<br>Pokorny grzesznik mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 Dawidem.<\/p>\n\n\n\n<p>I ta prawda nie dotyczy tylko kr\u00f3l\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Dotyczy rodzic\u00f3w.<br>Kap\u0142an\u00f3w.<br>Przedsi\u0119biorc\u00f3w.<br>Polityk\u00f3w.<br>Ka\u017cdego chrze\u015bcijanina.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Zako\u0144czenie: Saul czy Dawid?<\/h2>\n\n\n\n<p>Ksi\u0119gi Samuela stawiaj\u0105 nas przed osobistym wyborem.<\/p>\n\n\n\n<p>Mo\u017cemy \u017cy\u0107, broni\u0105c swojego wizerunku i usprawiedliwiaj\u0105c swoje b\u0142\u0119dy.<br>Albo mo\u017cemy pozwoli\u0107, by B\u00f3g spojrza\u0142 na nas i przemieni\u0142 nasze serce.<\/p>\n\n\n\n<p>Ostatecznie te ksi\u0119gi ucz\u0105 nas, \u017ce historia zmienia si\u0119 wtedy, gdy kto\u015b odpowiada:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p>\u201eOto jestem, Panie.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p>Niech ta lektura nie b\u0119dzie tylko kolejn\u0105 wiedz\u0105 biblijn\u0105, lecz konkretnym zaproszeniem do:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>S\u0142uchania.<\/li>\n\n\n\n<li>Pos\u0142usze\u0144stwa.<\/li>\n\n\n\n<li>Skruchy.<\/li>\n\n\n\n<li>Zaufania.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Bo ten sam B\u00f3g, kt\u00f3ry prowadzi\u0142 Samuela, podtrzymywa\u0142 Dawida i wype\u0142ni\u0142 swoj\u0105 mesja\u0144sk\u0105 obietnic\u0119, nadal patrzy dzi\u015b na ludzkie serca.<\/p>\n\n\n\n<p>I by\u0107 mo\u017ce \u2014 nawet o tym nie wiedz\u0105c \u2014 szuka w\u0142a\u015bnie twojego.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>S\u0105 ksi\u0119gi Pisma \u015awi\u0119tego, kt\u00f3re czyta si\u0119 jak histori\u0119.Inne jak poezj\u0119.A jeszcze inne \u2014 jak Ksi\u0119gi Samuela \u2014 czyta si\u0119 jak niewygodne zwierciad\u0142o ludzkiej duszy. Znajdujemy w nich ambicj\u0119 i pokor\u0119, pos\u0142usze\u0144stwo i bunt, chwa\u0142\u0119 i grzech, \u0142zy i nawr\u00f3cenie. Jeste\u015bmy \u015bwiadkami decyduj\u0105cego przej\u015bcia w dziejach Izraela: od ludu prowadzonego przez s\u0119dzi\u00f3w do ustanowionej monarchii. &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":4996,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[37,45],"tags":[1665],"class_list":["post-4995","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-doktryna-i-wiara","category-pismo-swiete","tag-samuela"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4995","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4995"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4995\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4997,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4995\/revisions\/4997"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4996"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4995"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4995"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4995"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}