{"id":4952,"date":"2026-02-12T21:26:07","date_gmt":"2026-02-12T20:26:07","guid":{"rendered":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/?p=4952"},"modified":"2026-02-12T21:26:07","modified_gmt":"2026-02-12T20:26:07","slug":"ksiega-liczb-pustynia-w-ktorej-bog-ksztaltuje-serce-przewodnik-duchowy-po-najbardziej-wymagajacej-i-przemieniajacej-ksiedze-biblii","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/ksiega-liczb-pustynia-w-ktorej-bog-ksztaltuje-serce-przewodnik-duchowy-po-najbardziej-wymagajacej-i-przemieniajacej-ksiedze-biblii\/","title":{"rendered":"Ksi\u0119ga Liczb: pustynia, w kt\u00f3rej B\u00f3g kszta\u0142tuje serce \u2014 przewodnik duchowy po najbardziej wymagaj\u0105cej i przemieniaj\u0105cej ksi\u0119dze Biblii"},"content":{"rendered":"\n

Ksi\u0119ga Liczb<\/strong> jest prawdopodobnie jednym z najbardziej niezrozumianych tekst\u00f3w Starego Testamentu. Na pierwszy rzut oka wydaje si\u0119 by\u0107 jedynie rejestrem spis\u00f3w ludno\u015bci, praw i marsz\u00f3w przez pustyni\u0119. Jednak w swojej g\u0142\u0119bi teologicznej i duchowej okazuje si\u0119 by\u0107 jednym z najbardziej realistycznych i aktualnych dzie\u0142 ca\u0142ego Pisma \u015awi\u0119tego: opowie\u015bci\u0105 o walce mi\u0119dzy wierno\u015bci\u0105 Boga a ludzk\u0105 s\u0142abo\u015bci\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Ksi\u0119ga Liczb nie jest jedynie histori\u0105 sprzed wiek\u00f3w. To portret naszego \u017cycia duchowego dzisiaj. To ksi\u0119ga pustyni wewn\u0119trznej, kryzys\u00f3w wiary, szemrania, pr\u00f3by, kary, a przede wszystkim Bo\u017cego mi\u0142osierdzia.<\/p>\n\n\n\n

Ten artyku\u0142 oferuje rzetelne, przyst\u0119pne i g\u0142\u0119boko teologiczne wyja\u015bnienie ksi\u0119gi, pokazuj\u0105c jej znaczenie dla wsp\u00f3\u0142czesnego chrze\u015bcijanina i konkretne zastosowanie w \u017cyciu duchowym.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

1. Czym jest Ksi\u0119ga Liczb? Kontekst historyczny i biblijny<\/strong><\/h1>\n\n\n\n

Ksi\u0119ga Liczb<\/strong> jest czwart\u0105 ksi\u0119g\u0105 Pentateuchu (Tory), tradycyjnie przypisywan\u0105 Moj\u017ceszowi, i opisuje wydarzenia ludu Izraela podczas jego 40-letniej w\u0119dr\u00f3wki przez pustyni\u0119<\/strong>, od Synaju do bram Ziemi Obiecanej.<\/p>\n\n\n\n

Znaczenie nazwy<\/h2>\n\n\n\n
    \n
  • W hebrajskim: Bemidbar<\/strong> (\u201ena pustyni\u201d).<\/li>\n\n\n\n
  • W grece (Septuaginta): Arithmoi<\/strong> (\u201eliczby\u201d), ze wzgl\u0119du na spisy ludno\u015bci.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

    Ciekawostk\u0105 jest fakt, \u017ce hebrajska nazwa lepiej wyra\u017ca duchow\u0105 istot\u0119 ksi\u0119gi: pedagogi\u0119 Boga na pustyni<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

    Og\u00f3lna struktura<\/h2>\n\n\n\n

    Ksi\u0119g\u0119 mo\u017cna podzieli\u0107 na trzy g\u0142\u00f3wne etapy:<\/p>\n\n\n\n

    1\ufe0f\u20e3 Przygotowanie na Synaju (Lb 1\u201310)<\/h3>\n\n\n\n
      \n
    • Spisy ludno\u015bci<\/li>\n\n\n\n
    • Organizacja plemion<\/li>\n\n\n\n
    • Normy religijne<\/li>\n\n\n\n
    • Przygotowanie do w\u0119dr\u00f3wki<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

      2\ufe0f\u20e3 Bunt i oczyszczenie na pustyni (Lb 11\u201321)<\/h3>\n\n\n\n
        \n
      • Szemrania ludu<\/li>\n\n\n\n
      • Bo\u017ce kary<\/li>\n\n\n\n
      • Kryzysy przyw\u00f3dztwa<\/li>\n\n\n\n
      • Pr\u00f3by wiary<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

        3\ufe0f\u20e3 Droga do Ziemi Obiecanej (Lb 22\u201336)<\/h3>\n\n\n\n
          \n
        • Epizod z Bileamem<\/li>\n\n\n\n
        • Nowe pokolenia<\/li>\n\n\n\n
        • Przygotowanie do wej\u015bcia do Kanaanu<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
          \n\n\n\n

          2. G\u0142\u00f3wne przes\u0142anie teologiczne Ksi\u0119gi Liczb: B\u00f3g wychowuje sw\u00f3j lud<\/strong><\/h1>\n\n\n\n

          Serce ksi\u0119gi nie stanowi spis ludno\u015bci. To pedagogika Bo\u017ca.<\/p>\n\n\n\n

          B\u00f3g kszta\u0142tuje duchowo sw\u00f3j lud poprzez:<\/p>\n\n\n\n

            \n
          • pr\u00f3by<\/li>\n\n\n\n
          • napomnienia<\/li>\n\n\n\n
          • niesko\u0144czon\u0105 cierpliwo\u015b\u0107<\/li>\n\n\n\n
          • niezachwian\u0105 wierno\u015b\u0107<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

            Pustynia jest szko\u0142\u0105.<\/p>\n\n\n\n

            Pustynia jako uniwersalne do\u015bwiadczenie duchowe<\/h2>\n\n\n\n

            W Biblii pustynia symbolizuje:<\/p>\n\n\n\n

              \n
            • oczyszczenie<\/li>\n\n\n\n
            • zale\u017cno\u015b\u0107 od Boga<\/li>\n\n\n\n
            • walk\u0119 duchow\u0105<\/li>\n\n\n\n
            • wewn\u0119trzn\u0105 przemian\u0119<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

              Sam Jezus prze\u017cyje to do\u015bwiadczenie:<\/p>\n\n\n\n

              \n

              \u201eDuch wyprowadzi\u0142 Jezusa na pustyni\u0119\u201d (Mt 4,1).<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

              Ksi\u0119ga Liczb przewiduje t\u0119 duchow\u0105 logik\u0119.<\/p>\n\n\n\n

              \n\n\n\n

              3. Dramat ludzkiego serca: szemranie przeciwko Bogu<\/strong><\/h1>\n\n\n\n

              Jednym z centralnych temat\u00f3w ksi\u0119gi jest ci\u0105g\u0142e szemranie ludu<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

              Izrael:<\/p>\n\n\n\n

                \n
              • narzeka na g\u0142\u00f3d<\/li>\n\n\n\n
              • odrzuca mann\u0119<\/li>\n\n\n\n
              • t\u0119skni za Egiptem<\/li>\n\n\n\n
              • w\u0105tpi w moc Boga<\/li>\n\n\n\n
              • boi si\u0119 przysz\u0142o\u015bci<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

                Kluczowy przyk\u0142ad<\/h3>\n\n\n\n
                \n

                \u201eOby\u015bmy umarli w Egipcie! Czemu Pan przywi\u00f3d\u0142 nas na t\u0119 pustyni\u0119?\u201d (Lb 14,2\u20133)<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

                Ten fragment ujawnia co\u015b g\u0142\u0119boko ludzkiego:<\/p>\n\n\n\n

                \ud83d\udc49 Cz\u0142owiek boi si\u0119 wolno\u015bci, kt\u00f3r\u0105 daje B\u00f3g.
                \ud83d\udc49 Woli znane niewolnictwo ni\u017c ryzyko wiary.<\/p>\n\n\n\n

                Aktualne zastosowanie duchowe<\/h2>\n\n\n\n

                Dzi\u015b szemranie wci\u0105\u017c jest obecne:<\/p>\n\n\n\n

                  \n
                • ci\u0105g\u0142e skargi<\/li>\n\n\n\n
                • nieufno\u015b\u0107 wobec Opatrzno\u015bci<\/li>\n\n\n\n
                • op\u00f3r przed nawr\u00f3ceniem<\/li>\n\n\n\n
                • nostalgia za grzechem<\/li>\n\n\n\n
                • odrzucenie krzy\u017ca<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

                  Ksi\u0119ga ukazuje postaw\u0119 serca: serce sprzeciwiaj\u0105ce si\u0119 Bogu.<\/p>\n\n\n\n

                  \n\n\n\n

                  4. \u015awi\u0119to\u015b\u0107 Boga i powaga grzechu<\/strong><\/h1>\n\n\n\n

                  Ksi\u0119ga Liczb podkre\u015bla r\u00f3wnie\u017c co\u015b cz\u0119sto zapominanego w kulturze wsp\u00f3\u0142czesnej: absolutn\u0105 \u015bwi\u0119to\u015b\u0107 Boga<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

                  Bo\u017ce kary \u2014 plagi, w\u0119\u017ce, wykluczenia \u2014 nie s\u0105 arbitralnym okrucie\u0144stwem. Ukazuj\u0105:<\/p>\n\n\n\n

                    \n
                  • powag\u0119 grzechu<\/li>\n\n\n\n
                  • powag\u0119 przymierza<\/li>\n\n\n\n
                  • Bo\u017c\u0105 sprawiedliwo\u015b\u0107<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

                    Bunt Kora (Lb 16)<\/h2>\n\n\n\n

                    Dramatycznym przyk\u0142adem jest bunt przeciwko Moj\u017ceszowi i Aaronowi, gdy ziemia otworzy\u0142a si\u0119 i poch\u0142on\u0119\u0142a buntownik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

                    Przes\u0142anie teologiczne:<\/p>\n\n\n\n

                      \n
                    • B\u00f3g ustanawia po\u015brednik\u00f3w<\/li>\n\n\n\n
                    • W\u0142adza duchowa nie podlega negocjacji<\/li>\n\n\n\n
                    • Bunt przeciwko Bogu ma konsekwencje<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

                      To o\u015bwietla dzisiaj tematy takie jak:<\/p>\n\n\n\n

                        \n
                      • w\u0142adza w Ko\u015bciele<\/li>\n\n\n\n
                      • pos\u0142usze\u0144stwo duchowe<\/li>\n\n\n\n
                      • pokora wobec Boga<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
                        \n\n\n\n

                        5. Miedziany w\u0105\u017c: jeden z najg\u0142\u0119bszych symboli Chrystusa<\/strong><\/h1>\n\n\n\n

                        Jednym z najwa\u017cniejszych fragment\u00f3w ksi\u0119gi jest epizod z w\u0119\u017cem.<\/p>\n\n\n\n

                        Wydarzenie<\/h2>\n\n\n\n

                        Lud grzeszy, a B\u00f3g pozwala na pojawienie si\u0119 jadowitych w\u0119\u017cy. Nast\u0119pnie nakazuje Moj\u017ceszowi podnie\u015b\u0107 miedzianego w\u0119\u017ca, aby uzdrowi\u0107 tych, kt\u00f3rzy na niego spojrz\u0105.<\/p>\n\n\n\n

                        \n

                        \u201eKa\u017cdy, kto zostanie uk\u0105szony i spojrzy na niego, pozostanie przy \u017cyciu\u201d (Lb 21,8).<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

                        Interpretacja chrystologiczna<\/h2>\n\n\n\n

                        Sam Jezus wyja\u015bnia jego znaczenie:<\/p>\n\n\n\n

                        \n

                        \u201eJak Moj\u017cesz wywy\u017cszy\u0142 w\u0119\u017ca na pustyni, tak musi by\u0107 wywy\u017cszony Syn Cz\u0142owieczy\u201d (J 3,14).<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

                        Krzy\u017c jest tu ju\u017c zapowiedziany.<\/p>\n\n\n\n

                        Znaczenie teologiczne<\/h3>\n\n\n\n
                          \n
                        • grzech rani<\/li>\n\n\n\n
                        • B\u00f3g oferuje lekarstwo<\/li>\n\n\n\n
                        • zbawienie wymaga wiary<\/li>\n\n\n\n
                        • uzdrowienie pochodzi od tego, co wydawa\u0142o si\u0119 przyczyn\u0105 \u015bmierci<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

                          To jedna z najja\u015bniejszych proroctw o odkupieniu.<\/p>\n\n\n\n

                          \n\n\n\n

                          6. Wierno\u015b\u0107 Boga wobec ludzkiej niewierno\u015bci<\/strong><\/h1>\n\n\n\n

                          Je\u015bli istnieje dominuj\u0105cy temat w Ksi\u0119dze Liczb, to jest nim:<\/p>\n\n\n\n

                          \ud83d\udc49 Cz\u0142owiek ci\u0105gle zawodzi.
                          \ud83d\udc49 B\u00f3g pozostaje wierny.<\/p>\n\n\n\n

                          Lud:<\/p>\n\n\n\n

                            \n
                          • nie ufa<\/li>\n\n\n\n
                          • buntuje si\u0119<\/li>\n\n\n\n
                          • grzeszy<\/li>\n\n\n\n
                          • boi si\u0119<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

                            B\u00f3g:<\/p>\n\n\n\n

                              \n
                            • prowadzi przez ob\u0142ok i ogie\u0144<\/li>\n\n\n\n
                            • zapewnia po\u017cywienie<\/li>\n\n\n\n
                            • karze, nie porzucaj\u0105c<\/li>\n\n\n\n
                            • odnawia przymierze<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

                              To jedno z wielkich objawie\u0144 Starego Testamentu: wytrwa\u0142e mi\u0142osierdzie Boga<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

                              \n\n\n\n

                              7. Wsp\u00f3lnotowy wymiar wiary<\/strong><\/h1>\n\n\n\n

                              Ksi\u0119ga Liczb podkre\u015bla, \u017ce zbawienie nie jest indywidualistyczne.<\/p>\n\n\n\n

                              Izrael jest:<\/p>\n\n\n\n

                                \n
                              • ludem zorganizowanym<\/li>\n\n\n\n
                              • uporz\u0105dkowan\u0105 wsp\u00f3lnot\u0105<\/li>\n\n\n\n
                              • zjednoczonym cia\u0142em<\/li>\n\n\n\n
                              • narodem kap\u0142a\u0144skim<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

                                Wiara \u017cyje si\u0119 we wsp\u00f3lnocie.<\/p>\n\n\n\n

                                Zastosowanie dzisiaj<\/h2>\n\n\n\n

                                To o\u015bwietla:<\/p>\n\n\n\n

                                  \n
                                • \u017cycie parafialne<\/li>\n\n\n\n
                                • Ko\u015bci\u00f3\u0142 jako lud Bo\u017cy<\/li>\n\n\n\n
                                • chrze\u015bcija\u0144sk\u0105 wsp\u00f3\u0142odpowiedzialno\u015b\u0107<\/li>\n\n\n\n
                                • znaczenie wsp\u00f3lnoty w wierze<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
                                  \n\n\n\n

                                  8. Boska pedagogia czasu: 40 lat<\/strong><\/h1>\n\n\n\n

                                  Lud potrzebuje 40 lat, aby dotrze\u0107 do Kanaanu z powodu swojej niewiary.<\/p>\n\n\n\n

                                  Duchowe znaczenie liczby 40<\/h3>\n\n\n\n
                                    \n
                                  • czas pr\u00f3by<\/li>\n\n\n\n
                                  • oczyszczenie<\/li>\n\n\n\n
                                  • przygotowanie<\/li>\n\n\n\n
                                  • przemiana wewn\u0119trzna<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

                                    Pojawia si\u0119 w ca\u0142ej Biblii:<\/p>\n\n\n\n

                                      \n
                                    • 40 dni potopu<\/li>\n\n\n\n
                                    • 40 dni Moj\u017cesza na Synaju<\/li>\n\n\n\n
                                    • 40 dni Jezusa na pustyni<\/li>\n\n\n\n
                                    • 40 dni Wielkiego Postu<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

                                      B\u00f3g dzia\u0142a w czasie, nie w po\u015bpiechu.<\/p>\n\n\n\n

                                      \n\n\n\n

                                      9. Duchowe nauki dla wsp\u00f3\u0142czesnego \u017cycia<\/strong><\/h1>\n\n\n\n

                                      Ksi\u0119ga Liczb oferuje niezwykle aktualne wskaz\u00f3wki.<\/p>\n\n\n\n

                                      1\ufe0f\u20e3 \u017bycie chrze\u015bcija\u0144skie jest drog\u0105, a nie stanem<\/h2>\n\n\n\n

                                      Jeste\u015bmy pielgrzymami ku \u015bwi\u0119to\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

                                      2\ufe0f\u20e3 Pustynia kszta\u0142tuje serce<\/h2>\n\n\n\n

                                      Pr\u00f3by oczyszczaj\u0105.<\/p>\n\n\n\n

                                      3\ufe0f\u20e3 Szemranie niszczy \u017cycie duchowe<\/h2>\n\n\n\n

                                      Wdzi\u0119czno\u015b\u0107 otwiera na \u0142ask\u0119.<\/p>\n\n\n\n

                                      4\ufe0f\u20e3 B\u00f3g karze, bo kocha<\/h2>\n\n\n\n

                                      Dyscyplina Bo\u017ca jest mi\u0142osierdziem.<\/p>\n\n\n\n

                                      5\ufe0f\u20e3 Zbawienie wymaga czynnej wiary<\/h2>\n\n\n\n

                                      Spojrzenie na w\u0119\u017ca wymaga\u0142o decyzji.<\/p>\n\n\n\n

                                      6\ufe0f\u20e3 Wierno\u015b\u0107 Boga przewy\u017csza nasze upadki<\/h2>\n\n\n\n

                                      On nigdy nie opuszcza.<\/p>\n\n\n\n

                                      \n\n\n\n

                                      10. Czytanie pastoralne: wewn\u0119trzna pustynia wsp\u00f3\u0142czesnego cz\u0142owieka<\/strong><\/h1>\n\n\n\n

                                      Ksi\u0119ga Liczb opisuje z zaskakuj\u0105c\u0105 dok\u0142adno\u015bci\u0105 sytuacj\u0119 wsp\u00f3\u0142czesnego cz\u0142owieka:<\/p>\n\n\n\n

                                        \n
                                      • l\u0119k egzystencjalny<\/li>\n\n\n\n
                                      • poszukiwanie sensu<\/li>\n\n\n\n
                                      • odrzucenie Boga<\/li>\n\n\n\n
                                      • strach przed przysz\u0142o\u015bci\u0105<\/li>\n\n\n\n
                                      • pragnienie bezpiecze\u0144stwa<\/li>\n\n\n\n
                                      • kryzys autorytetu<\/li>\n\n\n\n
                                      • pokusa powrotu do \u201eniewoli\u201d grzechu<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

                                        Biblijna pustynia jest r\u00f3wnie\u017c pustyni\u0105 duchow\u0105 XXI wieku.<\/p>\n\n\n\n

                                        \n\n\n\n

                                        11. Ksi\u0119ga Liczb jako przygotowanie do Chrystusa<\/strong><\/h1>\n\n\n\n

                                        Wed\u0142ug tradycyjnego chrze\u015bcija\u0144skiego odczytania, ksi\u0119ga jest g\u0142\u0119boko chrystologiczna:<\/p>\n\n\n\n

                                          \n
                                        • w\u0105\u017c \u2192 krzy\u017c<\/li>\n\n\n\n
                                        • manna \u2192 Eucharystia<\/li>\n\n\n\n
                                        • lud pielgrzymuj\u0105cy \u2192 Ko\u015bci\u00f3\u0142<\/li>\n\n\n\n
                                        • Ziemia Obiecana \u2192 niebo<\/li>\n\n\n\n
                                        • Moj\u017cesz \u2192 figura Chrystusa po\u015brednika<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

                                          Wszystko zmierza do wype\u0142nienia w Chrystusie.<\/p>\n\n\n\n

                                          \n\n\n\n

                                          12. Jak dzi\u015b \u017cy\u0107 przes\u0142aniem Ksi\u0119gi Liczb<\/strong><\/h1>\n\n\n\n

                                          Konkretnie praktyki duchowe<\/h2>\n\n\n\n

                                          \u2714 Akceptowa\u0107 pr\u00f3by jako drog\u0119 oczyszczenia<\/h3>\n\n\n\n

                                          Nie ucieka\u0107 przed wewn\u0119trzn\u0105 pustyni\u0105.<\/p>\n\n\n\n

                                          \u2714 Zwalcza\u0107 szemranie<\/h3>\n\n\n\n

                                          Praktykowa\u0107 codzienn\u0105 wdzi\u0119czno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n

                                          \u2714 Kultywowa\u0107 pos\u0142usze\u0144stwo duchowe<\/h3>\n\n\n\n

                                          By\u0107 pos\u0142usznym Bogu i Ko\u015bcio\u0142owi.<\/p>\n\n\n\n

                                          \u2714 Ufa\u0107 Opatrzno\u015bci<\/h3>\n\n\n\n

                                          B\u00f3g prowadzi nawet w ciemno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

                                          \u2714 \u017by\u0107 wiar\u0105 we wsp\u00f3lnocie<\/h3>\n\n\n\n

                                          Nie i\u015b\u0107 samemu.<\/p>\n\n\n\n

                                          \u2714 Patrze\u0107 na ukrzy\u017cowanego Chrystusa<\/h3>\n\n\n\n

                                          Lekarstwo przeciw grzechowi.<\/p>\n\n\n\n

                                          \n\n\n\n

                                          Podsumowanie: pustynia prowadz\u0105ca do Ziemi Obiecanej<\/strong><\/h1>\n\n\n\n

                                          Ksi\u0119ga Liczb nie jest jedynie staro\u017cytn\u0105 kronik\u0105. Jest lustrem ludzkiej duszy i podr\u0119cznikiem wzrostu duchowego.<\/p>\n\n\n\n

                                          Uczy nas, \u017ce:<\/p>\n\n\n\n

                                            \n
                                          • B\u00f3g prowadzi, nawet gdy nie rozumiemy<\/li>\n\n\n\n
                                          • Pr\u00f3ba jest drog\u0105 przemiany<\/li>\n\n\n\n
                                          • Ludzka niewierno\u015b\u0107 nie pokona Bo\u017cego mi\u0142osierdzia<\/li>\n\n\n\n
                                          • \u017bycie chrze\u015bcija\u0144skie jest pielgrzymk\u0105 ku pe\u0142nej komunii z Bogiem<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

                                            Pustynia nie jest ostatecznym celem. Jest drog\u0105 do Ziemi Obiecanej.<\/p>\n\n\n\n

                                            I taka jest wielka nadzieja chrze\u015bcija\u0144ska: B\u00f3g zawsze prowadzi sw\u00f3j lud, nawet przez s\u0142abo\u015b\u0107, ku pe\u0142ni swojej obietnicy.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

                                            Ksi\u0119ga Liczb jest prawdopodobnie jednym z najbardziej niezrozumianych tekst\u00f3w Starego Testamentu. Na pierwszy rzut oka wydaje si\u0119 by\u0107 jedynie rejestrem spis\u00f3w ludno\u015bci, praw i marsz\u00f3w przez pustyni\u0119. Jednak w swojej g\u0142\u0119bi teologicznej i duchowej okazuje si\u0119 by\u0107 jednym z najbardziej realistycznych i aktualnych dzie\u0142 ca\u0142ego Pisma \u015awi\u0119tego: opowie\u015bci\u0105 o walce mi\u0119dzy wierno\u015bci\u0105 Boga a ludzk\u0105 …<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":4953,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[37,45],"tags":[1656],"class_list":["post-4952","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-doktryna-i-wiara","category-pismo-swiete","tag-ksiega-liczb"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4952","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4952"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4952\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4954,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4952\/revisions\/4954"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4953"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4952"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4952"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4952"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}