{"id":4946,"date":"2026-02-12T13:54:40","date_gmt":"2026-02-12T12:54:40","guid":{"rendered":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/?p=4946"},"modified":"2026-02-12T13:54:40","modified_gmt":"2026-02-12T12:54:40","slug":"wyjscie-ksiega-ktora-uczy-cie-wyjsc-z-twojej-niewoli-i-isc-ku-bogu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wyjscie-ksiega-ktora-uczy-cie-wyjsc-z-twojej-niewoli-i-isc-ku-bogu\/","title":{"rendered":"WYJ\u015aCIE: KSI\u0118GA, KT\u00d3RA UCZY CI\u0118 WYJ\u015a\u0106 Z TWOJEJ NIEWOLI (I I\u015a\u0106 KU BOGU)"},"content":{"rendered":"\n<p>S\u0105 ksi\u0105\u017cki, kt\u00f3re si\u0119 czyta.<br>I s\u0105 ksi\u0105\u017cki, kt\u00f3rymi si\u0119 \u017cyje.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ksi\u0119ga Wyj\u015bcia<\/strong> nie jest jedynie staro\u017cytn\u0105 opowie\u015bci\u0105 o ludzie uciekaj\u0105cym z Egiptu. To nieustanna historia twojej duszy. To historia ka\u017cdego chrze\u015bcijanina. To duchowa mapa ka\u017cdego m\u0119\u017cczyzny i ka\u017cdej kobiety, kt\u00f3rzy pragn\u0105 przej\u015b\u0107 z niewoli do spotkania z Bogiem.<\/p>\n\n\n\n<p>Je\u015bli Ksi\u0119ga Rodzaju m\u00f3wi o pocz\u0105tkach, <strong>Ksi\u0119ga Wyj\u015bcia m\u00f3wi o wyzwoleniu<\/strong>. A bez wyzwolenia nie ma \u015bwi\u0119to\u015bci. Bez wyj\u015bcia nie ma przymierza. Bez pustyni nie ma Ziemi Obiecanej.<\/p>\n\n\n\n<p>Dzi\u015b bardziej ni\u017c kiedykolwiek Wyj\u015bcie jest aktualne.<\/p>\n\n\n\n<p>\u017byjemy otoczeni nowymi formami niewoli: znormalizowanym grzechem, kultur\u0105 bez Boga, relatywizmem moralnym, ba\u0142wochwalstwem pieni\u0105dza, przyjemno\u015bci i w\u0142adzy. A jednak pytanie pozostaje to samo, co za czas\u00f3w Moj\u017cesza:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p><strong>\u201eDosy\u0107 napatrzy\u0142em si\u0119 na udr\u0119k\u0119 ludu mego\u2026 nas\u0142ucha\u0142em si\u0119 jego krzyku\u2026 zst\u0105pi\u0142em, aby go wyzwoli\u0107\u201d (Wj 3,7-8).<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p>B\u00f3g nie jest oboj\u0119tny. B\u00f3g zst\u0119puje. B\u00f3g wyzwala.<\/p>\n\n\n\n<p>I chce wyzwoli\u0107 ciebie.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">1. Kontekst historyczny: gdy wiara zostaje poddana pr\u00f3bie<\/h1>\n\n\n\n<p>Ksi\u0119ga Wyj\u015bcia zaczyna si\u0119 od ludu, kt\u00f3ry rozrasta si\u0119 w Egipcie, a\u017c staje si\u0119 zagro\u017ceniem politycznym. Faraon, kierowany l\u0119kiem, nak\u0142ada niewol\u0119, ci\u0119\u017ckie roboty i skazuje nowo narodzonych ch\u0142opc\u00f3w na \u015bmier\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p>Tu odnajdujemy kluczow\u0105 prawd\u0119:<br><strong>W\u0142adza \u015bwiata zawsze l\u0119ka si\u0119 planu Boga.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Egipt symbolizuje cywilizacj\u0119 b\u0142yskotliw\u0105, pot\u0119\u017cn\u0105 i zorganizowan\u0105\u2026 ale zbudowan\u0105 na ucisku. Nieprzypadkowo w tradycji duchowej Egipt oznacza \u015bwiat bez Boga.<\/p>\n\n\n\n<p>Izrael natomiast jest ludem obietnicy\u2026 lecz sprowadzonym do niewoli.<\/p>\n\n\n\n<p>Teologicznie ods\u0142ania to g\u0142\u0119bok\u0105 prawd\u0119:<br>Lud wybrany nie jest wolny od cierpienia. Wybranie nie usuwa Krzy\u017ca.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">2. Moj\u017cesz: niedoskona\u0142y cz\u0142owiek wybrany przez Boga<\/h1>\n\n\n\n<p>Moj\u017cesz jest jedn\u0105 z najbardziej niezwyk\u0142ych postaci ca\u0142ego Pisma \u015awi\u0119tego. Ocalony z w\u00f3d (figura Chrztu), wychowany na dworze egipskim, zmuszony do ucieczki po zabiciu Egipcjanina, ko\u0144czy jako pasterz na pustyni.<\/p>\n\n\n\n<p>I tam, w samotno\u015bci, objawia si\u0119 B\u00f3g.<\/p>\n\n\n\n<p>Krzew gorej\u0105cy to jeden z najbardziej teologicznych moment\u00f3w Biblii:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p><strong>\u201eJESTEM, KT\u00d3RY JESTEM\u201d (Wj 3,14).<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p>Tutaj B\u00f3g objawia swoje Imi\u0119: <strong>JHWH<\/strong>, Byt absolutny, Ten, kt\u00f3ry istnieje sam z siebie. Nie jest jednym z plemiennych b\u00f3stw. Jest Bogiem wiecznym.<\/p>\n\n\n\n<p>Ale najbardziej porusza nie Jego wielko\u015b\u0107 ontologiczna\u2026 lecz Jego blisko\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00f3g przedstawia si\u0119 jako:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>B\u00f3g Abrahama<\/li>\n\n\n\n<li>B\u00f3g Izaaka<\/li>\n\n\n\n<li>B\u00f3g Jakuba<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>To znaczy: B\u00f3g wierny swojemu przymierzu.<\/p>\n\n\n\n<p>A gdy Moj\u017cesz czuje si\u0119 niezdolny, j\u0105kaj\u0105cy si\u0119, niepewny\u2026 B\u00f3g nie szuka bohatera doskona\u0142ego. Szuka pos\u0142usze\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n<p>To ma g\u0142\u0119boki wymiar pastoralny:<br>B\u00f3g nie powo\u0142uje przygotowanych. On przygotowuje powo\u0142anych.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">3. Plagi: s\u0105d nad fa\u0142szywymi bogami<\/h1>\n\n\n\n<p>Dziesi\u0119\u0107 plag nie jest arbitraln\u0105 kar\u0105. Ka\u017cda z nich ma g\u0142\u0119bokie znaczenie teologiczne.<\/p>\n\n\n\n<p>Ka\u017cda plaga obala egipskie b\u00f3stwo:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Nil zamieniony w krew \u2192 kl\u0119ska boga rzeki.<\/li>\n\n\n\n<li>Ciemno\u015b\u0107 \u2192 upokorzenie boga s\u0142o\u0144ca.<\/li>\n\n\n\n<li>\u015amier\u0107 pierworodnych \u2192 s\u0105d nad absolutn\u0105 w\u0142adz\u0105 faraona.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>B\u00f3g ukazuje, \u017ce bo\u017cki nie maj\u0105 mocy.<\/p>\n\n\n\n<p>W naszych czasach idole zmieni\u0142y nazwy:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Nauka bez etyki<\/li>\n\n\n\n<li>Post\u0119p bez moralno\u015bci<\/li>\n\n\n\n<li>Wolno\u015b\u0107 bez prawdy<\/li>\n\n\n\n<li>Technologia bez duszy<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Wyj\u015bcie przypomina nam, \u017ce ka\u017cdy idol w ko\u0144cu upada.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">4. Pascha: serce Ksi\u0119gi Wyj\u015bcia (i chrze\u015bcija\u0144stwa)<\/h1>\n\n\n\n<p>Centralnym momentem ksi\u0119gi jest <strong>ustanowienie Paschy<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>Baranek bez skazy.<br>Jego krew na odrzwiach.<br>Posi\u0142ek spo\u017cywany w rodzinie.<br>Wyzwolenie przez krew.<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p><strong>\u201eKrew b\u0119dzie wam znakiem\u2026 gdy ujrz\u0119 krew, przejd\u0119 obok\u201d (Wj 12,13).<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p>To czysta teologia ofiary.<\/p>\n\n\n\n<p>Ko\u015bci\u00f3\u0142 zawsze widzia\u0142 w tym wydarzeniu wyra\u017an\u0105 zapowied\u017a Chrystusa:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Baranek bez zmazy<\/li>\n\n\n\n<li>Krew, kt\u00f3ra zbawia<\/li>\n\n\n\n<li>Wyzwolenie z grzechu<\/li>\n\n\n\n<li>Przej\u015bcie ze \u015bmierci do \u017cycia<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>S\u0142owo \u201eWyj\u015bcie\u201d oznacza \u201eopuszczenie\u201d.<br>Ale s\u0142owo \u201ePascha\u201d oznacza \u201eprzej\u015bcie\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Chrystus jest naszym prawdziwym Wyj\u015bciem.<br>Msza \u015awi\u0119ta jest nasz\u0105 prawdziw\u0105 Pasch\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>Tutaj rozumiemy jedno\u015b\u0107 Starego i Nowego Testamentu. Tradycyjna liturgia g\u0142\u0119boko zachowuje t\u0119 ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">5. Morze Czerwone: Chrzest, kt\u00f3ry nas wyzwala<\/h1>\n\n\n\n<p>Gdy Izrael przechodzi przez Morze Czerwone, nie jest to tylko strategiczna ucieczka. To wydarzenie zbawcze.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015awi\u0119ty Pawe\u0142 interpretuje to w ten spos\u00f3b:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p>\u201eWszyscy zostali ochrzczeni w Moj\u017cesza w ob\u0142oku i w morzu\u201d (1 Kor 10,2).<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p>Morze jest figur\u0105 Chrztu.<\/p>\n\n\n\n<p>Egipt zostaje za plecami.<br>Niewola tonie.<br>Rodzi si\u0119 lud wolny.<\/p>\n\n\n\n<p>Ale uwaga: wolno\u015b\u0107 nie jest ko\u0144cem. Jest pocz\u0105tkiem.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">6. Pustynia: pedagogia Boga<\/h1>\n\n\n\n<p>Wielu chrze\u015bcijan chce wyzwolenia bez pustyni. Ale pustynia jest niezb\u0119dna.<\/p>\n\n\n\n<p>Na pustyni:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Uczymy si\u0119 zaufania.<\/li>\n\n\n\n<li>Otrzymujemy mann\u0119 (figur\u0119 Eucharystii).<\/li>\n\n\n\n<li>Woda wyp\u0142ywa ze ska\u0142y (figura Chrystusa).<\/li>\n\n\n\n<li>Serce zostaje oczyszczone.<\/li>\n\n\n\n<li>Objawione zostaje Prawo.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Pustynia nie jest kar\u0105. Jest formacj\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>Dzi\u015b \u017cyjemy w kulturze uciekaj\u0105cej od ciszy, ofiary i oczekiwania. Ale bez pustyni nie ma \u015bwi\u0119to\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p>Pastoralnie to niezwykle wa\u017cne:<br>Osobiste kryzysy, duchowa osch\u0142o\u015b\u0107, pr\u00f3by\u2026 mog\u0105 by\u0107 pustyniami, na kt\u00f3rych B\u00f3g kszta\u0142tuje nasz\u0105 dusz\u0119.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">7. Synaj i Prawo: wolno\u015b\u0107 potrzebuje normy<\/h1>\n\n\n\n<p>Na g\u00f3rze Synaj B\u00f3g daje Dziesi\u0119\u0107 Przykaza\u0144.<\/p>\n\n\n\n<p>Wielu widzi w nich ograniczenia. W rzeczywisto\u015bci s\u0105 one podr\u0119cznikiem wolno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p>Prawo nie jest uciskiem.<br>Prawo chroni mi\u0142o\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p>W spo\u0142ecze\u0144stwie g\u0142osz\u0105cym absolutn\u0105 autonomi\u0119 Wyj\u015bcie przypomina nam, \u017ce prawdziwa wolno\u015b\u0107 nie polega na robieniu tego, co chc\u0119, lecz na czynieniu dobra.<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p>\u201eJa jestem Pan, tw\u00f3j B\u00f3g, kt\u00f3ry ci\u0119 wyprowadzi\u0142 z ziemi egipskiej\u201d (Wj 20,2).<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p>Przykazania zaczynaj\u0105 si\u0119 od przypomnienia wyzwolenia. Najpierw \u0142aska. Potem prawo.<\/p>\n\n\n\n<p>Teologicznie to fundamentalne:<br>Moralno\u015b\u0107 chrze\u015bcija\u0144ska jest odpowiedzi\u0105 na zbawcz\u0105 mi\u0142o\u015b\u0107, a nie warunkiem bycia kochanym.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">8. Z\u0142oty cielec: wieczna pokusa<\/h1>\n\n\n\n<p>Gdy Moj\u017cesz przebywa na g\u00f3rze, lud sporz\u0105dza z\u0142otego cielca.<\/p>\n\n\n\n<p>Ten epizod jest dramatycznie aktualny.<\/p>\n\n\n\n<p>Gdy B\u00f3g zdaje si\u0119 zwleka\u0107, cz\u0142owiek tworzy sobie widzialnego boga.<br>Gdy wiara wymaga cierpliwo\u015bci, cz\u0142owiek szuka natychmiastowego bezpiecze\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n<p>Z\u0142otym cielcem dzisiaj mo\u017ce by\u0107:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Pieni\u0105dz<\/li>\n\n\n\n<li>Ideologia<\/li>\n\n\n\n<li>Wygoda<\/li>\n\n\n\n<li>Sukces<\/li>\n\n\n\n<li>Polityka podniesiona do rangi religii<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Grzech cielca nie polega\u0142 na jawnym zaprzeczeniu Boga. Polega\u0142 na zast\u0105pieniu Go.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">9. Przybytek: B\u00f3g chce zamieszka\u0107 po\u015br\u00f3d swego ludu<\/h1>\n\n\n\n<p>Ksi\u0119ga ko\u0144czy si\u0119 budow\u0105 Przybytku.<\/p>\n\n\n\n<p>Ten szczeg\u00f3\u0142 ma g\u0142\u0119bokie znaczenie teologiczne.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00f3g transcendentny wybiera zamieszkanie po\u015br\u00f3d swojego ludu.<\/p>\n\n\n\n<p>To zapowiada:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Wcielenie<\/li>\n\n\n\n<li>Ko\u015bci\u00f3\u0142<\/li>\n\n\n\n<li>Rzeczywist\u0105 Obecno\u015b\u0107 w Eucharystii<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>B\u00f3g nie tylko wyzwala. B\u00f3g pragnie zamieszka\u0107.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">10. Zastosowania praktyczne na dzi\u015b<\/h1>\n\n\n\n<p>Wyj\u015bcie nie jest tylko histori\u0105. Jest drog\u0105 duchow\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>Zapytaj siebie:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Co jest moim Egiptem?<\/li>\n\n\n\n<li>Co mnie zniewala?<\/li>\n\n\n\n<li>Czy s\u0142ucham g\u0142osu Boga?<\/li>\n\n\n\n<li>Czy jestem got\u00f3w przej\u015b\u0107 przez moje Morze Czerwone?<\/li>\n\n\n\n<li>Czy akceptuj\u0119 pustyni\u0119?<\/li>\n\n\n\n<li>Czy zbudowa\u0142em z\u0142ote cielce?<\/li>\n\n\n\n<li>Czy \u017cyj\u0119 przykazaniami jako drog\u0105 mi\u0142o\u015bci?<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Konkretne zastosowanie:<\/h3>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Powa\u017cny rachunek sumienia<\/strong>: rozpozna\u0107 realne zniewolenia.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Cz\u0119sta spowied\u017a<\/strong>: przej\u015b\u0107 przez Morze Czerwone przebaczenia.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Wierno\u015b\u0107 Mszy \u015awi\u0119tej<\/strong>: \u017cy\u0107 prawdziw\u0105 Pasch\u0105.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Przyjmowa\u0107 pr\u00f3by<\/strong> jako formacyjne pustynie.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Codzienna modlitwa<\/strong>: s\u0142ucha\u0107 g\u0142osu z krzewu gorej\u0105cego.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">11. Wyj\u015bcie a \u015bwiat wsp\u00f3\u0142czesny<\/h1>\n\n\n\n<p>\u017byjemy w epoce, kt\u00f3ra chce wymaza\u0107 pami\u0119\u0107 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105. Ale bez Wyj\u015bcia nie da si\u0119 zrozumie\u0107 Odkupienia.<\/p>\n\n\n\n<p>Wsp\u00f3\u0142czesna kultura obiecuje wolno\u015b\u0107\u2026 lecz rodzi nowe formy niewoli:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Uzale\u017cnienia<\/li>\n\n\n\n<li>Pustk\u0119 egzystencjaln\u0105<\/li>\n\n\n\n<li>Radykalny indywidualizm<\/li>\n\n\n\n<li>Utrat\u0119 sensu transcendencji<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Przes\u0142anie Wyj\u015bcia jest kontrkulturowe:<\/p>\n\n\n\n<p>Prawdziwe wyzwolenie nie pochodzi z w\u0142adzy politycznej.<br>Nie pochodzi z post\u0119pu technologicznego.<br>Nie pochodzi z dobrobytu materialnego.<\/p>\n\n\n\n<p>Pochodzi od Boga.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">Zako\u0144czenie: twoje \u017cycie jest Wyj\u015bciem<\/h1>\n\n\n\n<p>Nie zosta\u0142e\u015b stworzony dla Egiptu.<br>Zosta\u0142e\u015b stworzony dla Ziemi Obiecanej.<\/p>\n\n\n\n<p>Ale droga prowadzi przez:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Krew Baranka<\/li>\n\n\n\n<li>Przej\u015bcie przez morze<\/li>\n\n\n\n<li>Pustyni\u0119<\/li>\n\n\n\n<li>Prawo<\/li>\n\n\n\n<li>Oczyszczenie<\/li>\n\n\n\n<li>Obecno\u015b\u0107 Boga<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Wyj\u015bcie nie ko\u0144czy si\u0119 w ksi\u0119dze. Trwa w twojej historii.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00f3g wci\u0105\u017c m\u00f3wi:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p>\u201eWypu\u015b\u0107 m\u00f3j lud\u201d (Wj 5,1).<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p>A mo\u017ce dzi\u015b m\u00f3wi do ciebie:<\/p>\n\n\n\n<p>Wypu\u015b\u0107 swoj\u0105 dusz\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p>Wyjd\u017a z letnio\u015bci.<br>Wyjd\u017a z grzechu.<br>Wyjd\u017a ze strachu.<\/p>\n\n\n\n<p>Id\u017a.<\/p>\n\n\n\n<p>Bo B\u00f3g, kt\u00f3ry wyzwoli\u0142 Izraela, jest wci\u0105\u017c ten sam.<br>A Jego obietnica nadal trwa.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>S\u0105 ksi\u0105\u017cki, kt\u00f3re si\u0119 czyta.I s\u0105 ksi\u0105\u017cki, kt\u00f3rymi si\u0119 \u017cyje. Ksi\u0119ga Wyj\u015bcia nie jest jedynie staro\u017cytn\u0105 opowie\u015bci\u0105 o ludzie uciekaj\u0105cym z Egiptu. To nieustanna historia twojej duszy. To historia ka\u017cdego chrze\u015bcijanina. To duchowa mapa ka\u017cdego m\u0119\u017cczyzny i ka\u017cdej kobiety, kt\u00f3rzy pragn\u0105 przej\u015b\u0107 z niewoli do spotkania z Bogiem. Je\u015bli Ksi\u0119ga Rodzaju m\u00f3wi o pocz\u0105tkach, Ksi\u0119ga &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":4947,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[37,45],"tags":[1654],"class_list":["post-4946","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-doktryna-i-wiara","category-pismo-swiete","tag-wyjscie"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4946","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4946"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4946\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4948,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4946\/revisions\/4948"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4947"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4946"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4946"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4946"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}