{"id":4940,"date":"2026-02-12T13:08:41","date_gmt":"2026-02-12T12:08:41","guid":{"rendered":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/?p=4940"},"modified":"2026-02-12T13:08:41","modified_gmt":"2026-02-12T12:08:41","slug":"wieza-babel-dramat-ludzkiej-pychy-i-droga-do-prawdziwej-jednosci-w-bogu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wieza-babel-dramat-ludzkiej-pychy-i-droga-do-prawdziwej-jednosci-w-bogu\/","title":{"rendered":"Wie\u017ca Babel: dramat ludzkiej pychy i droga do prawdziwej jedno\u015bci w Bogu"},"content":{"rendered":"\n<p>W sercu Ksi\u0119gi Rodzaju znajdujemy jedno z najkr\u00f3tszych, a zarazem najg\u0142\u0119bszych opowiada\u0144 ca\u0142ego Pisma \u015awi\u0119tego: histori\u0119 Wie\u017cy Babel. Daleka od bycia jedynie opowie\u015bci\u0105 o pomieszaniu j\u0119zyk\u00f3w czy mitem wyja\u015bniaj\u0105cym r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 kultur, ta scena ukazuje niezwykle aktualn\u0105 nauk\u0119 duchow\u0105 o ludzkiej pysze, fa\u0142szywej jedno\u015bci, ambicji bez Boga oraz o konieczno\u015bci powrotu do Bo\u017cego porz\u0105dku.<\/p>\n\n\n\n<p>W zglobalizowanym \u015bwiecie, kt\u00f3ry poszukuje jedno\u015bci bez prawdy, post\u0119pu bez granic i w\u0142adzy bez transcendencji, opowie\u015b\u0107 o Babel brzmi dzi\u015b z zadziwiaj\u0105c\u0105 si\u0142\u0105. Ten fragment m\u00f3wi o nas, o naszych spo\u0142ecze\u0144stwach i o naszej relacji z Bogiem.<\/p>\n\n\n\n<p>Niniejszy artyku\u0142 ma pom\u00f3c zrozumie\u0107 jego histori\u0119, znaczenie teologiczne oraz konsekwencje dla \u017cycia duchowego chrze\u015bcijan dzisiaj.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Relacja biblijna: pocz\u0105tek ludzkiego podzia\u0142u<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Opis ten pojawia si\u0119 w <strong>Ksi\u0119dze Rodzaju 11,1\u20139<\/strong>, bezpo\u015brednio po potopie i odnowieniu ludzko\u015bci przez Noego.<\/p>\n\n\n\n<p>Pismo \u015awi\u0119te m\u00f3wi:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p><strong>\u201eMieszka\u0144cy ca\u0142ej ziemi mieli jedn\u0105 mow\u0119, czyli jednakowe s\u0142owa\u2026 I m\u00f3wili: \u00abChod\u017acie, zbudujmy sobie miasto i wie\u017c\u0119, kt\u00f3rej wierzcho\u0142ek b\u0119dzie si\u0119ga\u0142 nieba, i uczy\u0144my sobie imi\u0119, aby\u015bmy si\u0119 nie rozproszyli po ca\u0142ej ziemi\u00bb.\u201d<\/strong> (Rdz 11,1.4)<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p>Lud postanawia zbudowa\u0107 miasto i ogromn\u0105 wie\u017c\u0119 si\u0119gaj\u0105c\u0105 nieba. Nie chodzi jedynie o projekt architektoniczny, lecz o deklaracj\u0119 duchow\u0105: cz\u0142owiek chce osi\u0105gn\u0105\u0107 Boga w\u0142asnymi si\u0142ami.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00f3g interweniuje, mieszaj\u0105c ich j\u0119zyki i rozpraszaj\u0105c ich:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p><strong>\u201ePan rozproszy\u0142 ich stamt\u0105d po ca\u0142ej powierzchni ziemi i tak nie doko\u0144czyli budowy tego miasta.\u201d<\/strong> (Rdz 11,8)<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p>W ten spos\u00f3b powstaje Babel \u2014 nazwa kojarzona z zamieszaniem.<\/p>\n\n\n\n<p>Dlaczego jednak B\u00f3g post\u0119puje w ten spos\u00f3b? Jaki grzech tkwi w budowie wie\u017cy?<\/p>\n\n\n\n<p>Odpowied\u017a wprowadza nas w nauk\u0119 o ogromnej g\u0142\u0119bi teologicznej.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Prawdziwy grzech Babel: pycha wykluczaj\u0105ca Boga<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Tradycja chrze\u015bcija\u0144ska interpretowa\u0142a Wie\u017c\u0119 Babel jako symbol <strong>zbiorowej pychy<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>Problem nie by\u0142 natury technicznej ani kulturowej, lecz duchowej.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">1. <strong>\u201eUczy\u0144my sobie imi\u0119\u201d: samoub\u00f3stwienie cz\u0142owieka<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Kluczowe zdanie opowiadania brzmi:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p><em>\u201eUczy\u0144my sobie imi\u0119.\u201d<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p>W my\u015bli biblijnej \u201eimi\u0119\u201d oznacza to\u017csamo\u015b\u0107, chwa\u0142\u0119 i w\u0142adz\u0119. Cz\u0142owiek poszukuje tu w\u0142asnej wielko\u015bci niezale\u017cnie od Boga.<\/p>\n\n\n\n<p>Jest to ten sam grzech Adama i Ewy:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>pragnienie bycia jak B\u00f3g,<\/li>\n\n\n\n<li>samodzielne decydowanie o dobru i z\u0142u,<\/li>\n\n\n\n<li>\u017cycie bez zale\u017cno\u015bci od Stw\u00f3rcy.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Babel symbolizuje cywilizacj\u0119 opart\u0105 na ludzkim ego.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">2. <strong>Fa\u0142szywa jedno\u015b\u0107 bez prawdy<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Co ciekawe, w Babel istnieje doskona\u0142a jedno\u015b\u0107 ludzi:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>jeden j\u0119zyk,<\/li>\n\n\n\n<li>jeden projekt,<\/li>\n\n\n\n<li>jeden cel.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Jednak ta jedno\u015b\u0107 jest skierowana przeciwko Bogu.<\/p>\n\n\n\n<p>Ukazuje to fundamentaln\u0105 prawd\u0119:<\/p>\n\n\n\n<p>\ud83d\udc49 <strong>Nie ka\u017cda jedno\u015b\u0107 jest dobra, je\u015bli nie jest ukierunkowana na dobro i prawd\u0119.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Ko\u015bci\u00f3\u0142 naucza, \u017ce prawdziwa komunia istnieje tylko w Bogu. Jedno\u015b\u0107 bez prawdy prowadzi do tyranii lub zam\u0119tu.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">3. <strong>Bunt przeciw Bo\u017cemu nakazowi<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>B\u00f3g nakaza\u0142 ludzko\u015bci:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p>\u201eZaludniajcie ziemi\u0119\u201d (Rdz 9,1).<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p>Tymczasem ludzie m\u00f3wi\u0105:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p><em>\u201eaby\u015bmy si\u0119 nie rozproszyli\u201d.<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p>Sprzeciwiaj\u0105 si\u0119 bezpo\u015brednio Bo\u017cemu planowi. Babel symbolizuje zatem ludzk\u0105 samowystarczalno\u015b\u0107 wobec woli Boga.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Wie\u017ca Babel jako trwa\u0142y symbol upad\u0142ej ludzko\u015bci<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Ojcowie Ko\u015bcio\u0142a widzieli w Babel znacznie wi\u0119cej ni\u017c wydarzenie historyczne.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">\u015awi\u0119ty Augustyn wyr\u00f3\u017cnia dwa miasta:<\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Miasto Bo\u017ce<\/strong> \u2192 oparte na mi\u0142o\u015bci do Boga.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Miasto ziemskie (Babel)<\/strong> \u2192 oparte na mi\u0142o\u015bci w\u0142asnej a\u017c do pogardy wobec Boga.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Babel symbolizuje ka\u017cd\u0105 kultur\u0119, system czy cywilizacj\u0119, kt\u00f3ra pr\u00f3buje budowa\u0107 \u015bwiat bez Boga.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Babel i Pi\u0119\u0107dziesi\u0105tnica: Bo\u017ce lekarstwo na podzia\u0142 ludzko\u015bci<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Biblia ukazuje fascynuj\u0105cy kontrast mi\u0119dzy Babel a Pi\u0119\u0107dziesi\u0105tnic\u0105.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">W Babel:<\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>pycha dzieli,<\/li>\n\n\n\n<li>j\u0119zyk ulega rozbiciu,<\/li>\n\n\n\n<li>ludzko\u015b\u0107 zostaje rozproszona.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">W dniu Pi\u0119\u0107dziesi\u0105tnicy (Dz 2):<\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Duch \u015awi\u0119ty zst\u0119puje,<\/li>\n\n\n\n<li>aposto\u0142owie m\u00f3wi\u0105 r\u00f3\u017cnymi j\u0119zykami,<\/li>\n\n\n\n<li>wszyscy rozumiej\u0105 to samo or\u0119dzie.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>B\u00f3g nie usuwa r\u00f3\u017cnorodno\u015bci \u2014 harmonizuje j\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>\ud83d\udc49 Babel dzieli od do\u0142u.<br>\ud83d\udc49 Pi\u0119\u0107dziesi\u0105tnica jednoczy z g\u00f3ry.<\/p>\n\n\n\n<p>Ko\u015bci\u00f3\u0142 rodzi si\u0119 jako prawdziwa odpowied\u017a na Babel: powszechna jedno\u015b\u0107 oparta na Chrystusie.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Aktualno\u015b\u0107 Babel we wsp\u00f3\u0142czesnym \u015bwiecie<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>To opowiadanie jest niezwykle prorocze.<\/p>\n\n\n\n<p>\u017byjemy w epoce naznaczonej globalnymi projektami d\u0105\u017c\u0105cymi do:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>nieograniczonego post\u0119pu,<\/li>\n\n\n\n<li>technologii bez etyki,<\/li>\n\n\n\n<li>jedno\u015bci bez Boga,<\/li>\n\n\n\n<li>to\u017csamo\u015bci opartej na ludzkiej pot\u0119dze.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Kilka oczywistych paralel:<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">1. <strong>Mit absolutnego post\u0119pu<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Wsp\u00f3\u0142czesna mentalno\u015b\u0107 cz\u0119sto wierzy, \u017ce rozw\u00f3j technologiczny zbawi ludzko\u015b\u0107:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>sztuczna inteligencja,<\/li>\n\n\n\n<li>biotechnologia,<\/li>\n\n\n\n<li>in\u017cynieria spo\u0142eczna,<\/li>\n\n\n\n<li>ca\u0142kowita kontrola nad \u015bwiatem.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Gdy jednak post\u0119p zapomina o wymiarze moralnym i duchowym, odtwarza ducha Babel.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">2. <strong>Kultura \u201esam si\u0119 tworz\u0119\u201d<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Cz\u0142owiek wsp\u00f3\u0142czesny pr\u00f3buje definiowa\u0107 siebie bez odniesienia do Boga:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>to\u017csamo\u015b\u0107 bez natury,<\/li>\n\n\n\n<li>moralno\u015b\u0107 bez prawdy,<\/li>\n\n\n\n<li>wolno\u015b\u0107 bez granic.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>To nowy spos\u00f3b m\u00f3wienia: <em>\u201euczy\u0144my sobie imi\u0119\u201d.<\/em><\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">3. <strong>Zam\u0119t kulturowy i moralny<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Skutkiem wykluczenia Boga jest zamieszanie:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>relatywizm moralny,<\/li>\n\n\n\n<li>utrata sensu,<\/li>\n\n\n\n<li>kryzys to\u017csamo\u015bci,<\/li>\n\n\n\n<li>rozpad spo\u0142eczny.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Jak w Babel \u2014 gdy B\u00f3g znika z horyzontu, sam j\u0119zyk przestaje mie\u0107 znaczenie.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Nauka duchowa dla chrze\u015bcijanina<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Wie\u017ca Babel nie jest tylko historycznym ostrze\u017ceniem, lecz tak\u017ce duchowym przewodnikiem dla naszego codziennego \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">1. <strong>Niebezpiecze\u0144stwo pychy duchowej<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>My r\u00f3wnie\u017c mo\u017cemy budowa\u0107 wie\u017ce:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>polega\u0107 wy\u0142\u0105cznie na w\u0142asnych si\u0142ach,<\/li>\n\n\n\n<li>szuka\u0107 uznania,<\/li>\n\n\n\n<li>prze\u017cywa\u0107 wiar\u0119 dla presti\u017cu,<\/li>\n\n\n\n<li>chcie\u0107 kontrolowa\u0107 wszystko.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Pokora jest drog\u0105 przeciwn\u0105 Babel.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">2. <strong>Rozeznawanie naszych motywacji<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Opowiadanie zach\u0119ca nas do zadania sobie pyta\u0144:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Czy szukam chwa\u0142y Boga czy w\u0142asnej?<\/li>\n\n\n\n<li>Czy moje projekty rodz\u0105 si\u0119 z pychy czy ze s\u0142u\u017cby?<\/li>\n\n\n\n<li>Czy buduj\u0119 swoje \u017cycie na Bogu czy na sobie?<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">3. <strong>Przyj\u0119cie zale\u017cno\u015bci od Boga<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Duchowo\u015b\u0107 chrze\u015bcija\u0144ska uczy, \u017ce prawdziwa wielko\u015b\u0107 polega na oddaniu si\u0119:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p>\u201eKto si\u0119 uni\u017ca, b\u0119dzie wywy\u017cszony\u201d (\u0141k 14,11).<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p>Droga do nieba nie jest budowana od do\u0142u przez ambicj\u0119, lecz od g\u00f3ry przez \u0142ask\u0119.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Bo\u017ca pedagogia: B\u00f3g koryguje, aby zbawi\u0107<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Bo\u017ca interwencja w Babel nie jest arbitraln\u0105 kar\u0105, lecz mi\u0142osierdziem.<\/p>\n\n\n\n<p>Gdyby ludzka pycha wzrasta\u0142a bez granic, zniszczy\u0142aby ludzko\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00f3g:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>ogranicza z\u0142o,<\/li>\n\n\n\n<li>pow\u015bci\u0105ga pych\u0119,<\/li>\n\n\n\n<li>prowadzi ku pokorze.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Czasem ludzkie frustracje s\u0105 aktami Opatrzno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Prawdziwa wie\u017ca si\u0119gaj\u0105ca nieba<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Chrze\u015bcija\u0144stwo proponuje obraz przeciwny Babel:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>nie wie\u017c\u0119 zbudowan\u0105 przez cz\u0142owieka,<\/li>\n\n\n\n<li>lecz Boga, kt\u00f3ry zst\u0119puje ku cz\u0142owiekowi.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Chrystus jest prawdziwym zjednoczeniem nieba i ziemi.<\/p>\n\n\n\n<p>Krzy\u017c zast\u0119puje wie\u017c\u0119:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>nie moc, lecz ofiara,<\/li>\n\n\n\n<li>nie pycha, lecz pos\u0142usze\u0144stwo,<\/li>\n\n\n\n<li>nie samowystarczalno\u015b\u0107, lecz dar z siebie.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Zako\u0144czenie: mi\u0119dzy Babel a Pi\u0119\u0107dziesi\u0105tnic\u0105<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Ludzko\u015b\u0107 nieustannie \u017cyje mi\u0119dzy dwiema drogami:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>drog\u0105 Babel, opart\u0105 na pysze,<\/li>\n\n\n\n<li>drog\u0105 Pi\u0119\u0107dziesi\u0105tnicy, opart\u0105 na \u0142asce.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Historia ludzko\u015bci jest dramatem mi\u0119dzy budowaniem \u015bwiata bez Boga a pozwoleniem, by B\u00f3g przemienia\u0142 \u015bwiat od wewn\u0105trz.<\/p>\n\n\n\n<p>Wie\u017ca Babel przypomina nam wieczn\u0105 prawd\u0119:<\/p>\n\n\n\n<p>\ud83d\udc49 Gdy cz\u0142owiek pr\u00f3buje zaj\u0105\u0107 miejsce Boga, ostatecznie gubi samego siebie.<br>\ud83d\udc49 Gdy cz\u0142owiek otwiera si\u0119 na Boga, odnajduje prawdziw\u0105 jedno\u015b\u0107 i spe\u0142nienie.<\/p>\n\n\n\n<p>Dzi\u015b, jak wtedy, decyzja pozostaje osobista.<\/p>\n\n\n\n<p>Czy zbudujemy w\u0142asn\u0105 wie\u017c\u0119, czy pozwolimy Bogu budowa\u0107 nasze \u017cycie?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W sercu Ksi\u0119gi Rodzaju znajdujemy jedno z najkr\u00f3tszych, a zarazem najg\u0142\u0119bszych opowiada\u0144 ca\u0142ego Pisma \u015awi\u0119tego: histori\u0119 Wie\u017cy Babel. Daleka od bycia jedynie opowie\u015bci\u0105 o pomieszaniu j\u0119zyk\u00f3w czy mitem wyja\u015bniaj\u0105cym r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 kultur, ta scena ukazuje niezwykle aktualn\u0105 nauk\u0119 duchow\u0105 o ludzkiej pysze, fa\u0142szywej jedno\u015bci, ambicji bez Boga oraz o konieczno\u015bci powrotu do Bo\u017cego porz\u0105dku. W zglobalizowanym &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":4941,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[37,45],"tags":[1140],"class_list":["post-4940","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-doktryna-i-wiara","category-pismo-swiete","tag-wieza-babel"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4940","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4940"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4940\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4942,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4940\/revisions\/4942"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4941"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4940"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4940"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4940"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}