{"id":4395,"date":"2025-07-07T09:17:17","date_gmt":"2025-07-07T07:17:17","guid":{"rendered":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/?p=4395"},"modified":"2025-07-07T09:17:18","modified_gmt":"2025-07-07T07:17:18","slug":"hesed-niezlomna-milosc-boga-ktorej-biblia-nie-oddaje-dobrze","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/hesed-niezlomna-milosc-boga-ktorej-biblia-nie-oddaje-dobrze\/","title":{"rendered":"Hesed: Niez\u0142omna mi\u0142o\u015b\u0107 Boga, kt\u00f3rej Biblia nie oddaje dobrze"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Duchowy, teologiczny i duszpasterski przewodnik po sercu Bo\u017cej mi\u0142o\u015bci<\/em><\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Wprowadzenie: Mi\u0142o\u015b\u0107, kt\u00f3ra nie mie\u015bci si\u0119 w jednym s\u0142owie<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Istniej\u0105 s\u0142owa, kt\u00f3re zawieraj\u0105 w sobie ca\u0142y wszech\u015bwiat. S\u0142owa, kt\u00f3rych nie da si\u0119 po prostu przet\u0142umaczy\u0107 na inny j\u0119zyk. W Biblii jednym z takich s\u0142\u00f3w jest <strong>\u201eHesed\u201d<\/strong> (\u05d7\u05b6\u05e1\u05b6\u05d3) \u2013 hebrajskie poj\u0119cie tak bogate, g\u0142\u0119bokie i z\u0142o\u017cone, \u017ce \u017caden j\u0119zyk nie jest w stanie odda\u0107 jego pe\u0142nego znaczenia. A jednak pojawia si\u0119 ono w Starym Testamencie <strong>ponad 250 razy<\/strong>. Stanowi centrum objawienia Boga wobec swojego ludu. Ale co w\u0142a\u015bciwie oznacza <em>Hesed<\/em>? Dlaczego jest tak wa\u017cne? I jak mo\u017ce przemienia\u0107 nasze \u017cycie dzisiaj?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ten artyku\u0142 to podr\u00f3\u017c do serca niez\u0142omnej mi\u0142o\u015bci Boga. Odkryjemy histori\u0119, znaczenie teologiczne, duchowe i praktyczne konsekwencje <em>Hesed<\/em> \u2014 s\u0142owa, kt\u00f3re nie wystarczy zrozumie\u0107. Trzeba je <strong>\u017cy\u0107<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">1. Co oznacza <em>Hesed<\/em>? S\u0142owo o tysi\u0105cu odcieni<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hebrajskie s\u0142owo <em>Hesed<\/em> jest tak wielowymiarowe, \u017ce \u017cadna pojedyncza wersja t\u0142umaczenia nie potrafi odda\u0107 ca\u0142ej jego g\u0142\u0119bi. W zale\u017cno\u015bci od kontekstu t\u0142umaczone jest w Biblii jako:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Mi\u0142osierdzie<\/li>\n\n\n\n<li>Wierna mi\u0142o\u015b\u0107<\/li>\n\n\n\n<li>Dobro\u0107<\/li>\n\n\n\n<li>Lito\u015b\u0107<\/li>\n\n\n\n<li>Wierno\u015b\u0107<\/li>\n\n\n\n<li>\u0141aska<\/li>\n\n\n\n<li>\u017byczliwo\u015b\u0107<\/li>\n\n\n\n<li>Przymierna lojalno\u015b\u0107<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">I cho\u0107 wszystkie te t\u0142umaczenia s\u0105 trafne, to oddaj\u0105 <strong>tylko cz\u0119\u015b\u0107<\/strong> pe\u0142nego znaczenia.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Hesed<\/strong> to po\u0142\u0105czenie mi\u0142o\u015bci, wierno\u015bci, zobowi\u0105zania i wsp\u00f3\u0142czucia. To mi\u0142o\u015b\u0107, kt\u00f3ra <strong>trwa<\/strong>, nawet gdy druga strona zawodzi. Mi\u0142o\u015b\u0107 <strong>nierozerwalna<\/strong>, nie dlatego, \u017ce zas\u0142u\u017cyli\u015bmy, lecz dlatego, \u017ce B\u00f3g zawar\u0142 <strong>przymierze<\/strong>. To mi\u0142o\u015b\u0107 <strong>dzia\u0142aj\u0105ca<\/strong>, objawiaj\u0105ca si\u0119 w konkretnych gestach troski, sprawiedliwo\u015bci i ochrony.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Teolog Michael Card uj\u0105\u0142 to tak:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>\u201eTo mi\u0142o\u015b\u0107, kt\u00f3ra nie rezygnuje, nie cofa si\u0119, trwa nawet wtedy, gdy nie jest odwzajemniona.\u201d<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">2. Historia <em>Hesed<\/em> w Biblii<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Od Ksi\u0119gi Rodzaju po Psalmy, od Wyj\u015bcia po prorok\u00f3w \u2013 <em>Hesed<\/em> przewija si\u0119 jak ni\u0107 przez ca\u0142\u0105 Bibli\u0119. Opisuje spos\u00f3b, w jaki B\u00f3g dzia\u0142a wobec swojego ludu \u2014 nawet wtedy, gdy ten nie dochowuje Mu wierno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">a) W Psalmach<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Psalmy s\u0105 przesycone tym s\u0142owem. Pi\u0119kny przyk\u0142ad to <strong>Psalm 136<\/strong>, w kt\u00f3rym ka\u017cdy werset ko\u0144czy si\u0119 s\u0142owami:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>\u201eBo Jego \u0142aska [hesed] trwa na wieki.\u201d<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tutaj <em>Hesed<\/em> pojawia si\u0119 26 razy \u2014 raz w ka\u017cdym wersecie. To nie zwyk\u0142a powt\u00f3rka, lecz uroczyste i nieustanne og\u0142oszenie wiernej mi\u0142o\u015bci Boga w historii Izraela.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">b) W Ksi\u0119dze Rut<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ksi\u0119ga <strong>Rut<\/strong> ukazuje <em>Hesed<\/em> w formie opowiadania. Noemi, wdowa bez niczego, nie ma nic do zaoferowania swoim synowym. A jednak Rut decyduje si\u0119 z ni\u0105 pozosta\u0107, m\u00f3wi\u0105c:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>\u201eTw\u00f3j lud b\u0119dzie moim ludem, a tw\u00f3j B\u00f3g moim Bogiem.\u201d<\/em> (Rt 1,16)<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">To, co robi Rut, nie jest zwyk\u0142ym aktem lojalno\u015bci. To <em>Hesed<\/em>: mi\u0142o\u015b\u0107, kt\u00f3ra si\u0119 anga\u017cuje, wykracza poza obowi\u0105zek, przewy\u017csza wygod\u0119.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">c) Przymierze z Dawidem<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W 2 Ksi\u0119dze Samuela 7 B\u00f3g zawiera wieczne przymierze z Dawidem, obiecuj\u0105c mu potomstwo, kt\u00f3re b\u0119dzie kr\u00f3lowa\u0107 na wieki. Przymierze to jest oparte na <em>Hesed<\/em> i jest wielokrotnie wspominane w Psalmach i przez prorok\u00f3w (np. Ps 89,3-4).<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">3. Hesed i oblicze Boga<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Hesed nie jest tylko dzia\u0142aniem Boga \u2013 to Jego istota.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gdy Moj\u017cesz prosi, by zobaczy\u0107 chwa\u0142\u0119 Boga (Wj 33,18), B\u00f3g nie ukazuje Mu obrazu, lecz objawia si\u0119 s\u0142owami. I przedstawia si\u0119 tak:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>\u201ePan, Pan, B\u00f3g mi\u0142osierny i lito\u015bciwy, nieskory do gniewu, bogaty w \u0142ask\u0119 i wierno\u015b\u0107 [hesed we emet]\u201d<\/em> (Wj 34,6)<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ten werset jest kluczowy. B\u00f3g objawia si\u0119 jako \u201ebogaty w <em>Hesed<\/em>\u201d. To Jego chwa\u0142a: nie moc, nie ogie\u0144 Synaju, lecz Jego niez\u0142omna mi\u0142o\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W teologii katolickiej objawienie to znajduje swoje spe\u0142nienie w Chrystusie. Jak pisze \u015bw. Pawe\u0142:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>\u201eGdy za\u015b ukaza\u0142a si\u0119 dobro\u0107 i mi\u0142o\u015b\u0107 Boga, naszego Zbawiciela, wzgl\u0119dem ludzi, zbawi\u0142 nas\u2026\u201d<\/em> (Tt 3,4\u20135)<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ta mi\u0142o\u015b\u0107 to <em>Hesed<\/em> wcielone: <strong>Jezus Chrystus<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">4. Hesed w Nowym Testamencie: od s\u0142owa do Osoby<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Cho\u0107 hebrajskie s\u0142owo <em>Hesed<\/em> nie pojawia si\u0119 w Nowym Testamencie (napisanym po grecku), jego duch przenika ka\u017cd\u0105 stron\u0119 \u2014 zw\u0142aszcza w osobie Jezusa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jezus <strong>uciele\u015bnia<\/strong> <em>Hesed<\/em> Boga:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Gdy <strong>uzdrawia chorych<\/strong>, nie oczekuj\u0105c niczego w zamian.<\/li>\n\n\n\n<li>Gdy <strong>przebacza grzesznikom<\/strong> z czu\u0142o\u015bci\u0105.<\/li>\n\n\n\n<li>Gdy <strong>p\u0142acze z przyjaci\u00f3\u0142mi<\/strong> (J 11,35).<\/li>\n\n\n\n<li>Gdy <strong>oddaje \u017cycie na krzy\u017cu<\/strong>, nawet za tych, kt\u00f3rzy Go odrzucaj\u0105.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Greckim odpowiednikiem <em>Hesed<\/em> jest <strong>\u00e9leos<\/strong>, t\u0142umaczone jako \u201emi\u0142osierdzie\u201d. A w Magnificat Maryja g\u0142osi:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>\u201eJego mi\u0142osierdzie z pokolenia na pokolenie nad tymi, kt\u00f3rzy si\u0119 Go boj\u0105.\u201d<\/em> (\u0141k 1,50)<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">5. Praktyczne zastosowanie: Jak dzi\u015b \u017cy\u0107 <em>Hesed<\/em><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u017byjemy w czasach \u201ep\u0142ynnych\u201d mi\u0142o\u015bci, kruchych relacji, wierno\u015bci z dat\u0105 wa\u017cno\u015bci. W tym kontek\u015bcie <em>Hesed<\/em> Boga jest jednocze\u015bnie wyzwaniem i nadziej\u0105. To <strong>antidotum na wsp\u00f3\u0142czesny egoizm<\/strong>, \u015bwiat\u0142o, kt\u00f3rego pilnie potrzebujemy.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">a) W rodzinie<\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><em>Hesed<\/em> to wsp\u00f3\u0142ma\u0142\u017conek, kt\u00f3ry <strong>pozostaje wierny<\/strong>, nawet w chorobie czy kryzysie.<\/li>\n\n\n\n<li>To rodzic, kt\u00f3ry <strong>nigdy nie opuszcza dzieci<\/strong>, nawet gdy go zawodz\u0105.<\/li>\n\n\n\n<li>To brat lub siostra, kt\u00f3ry <strong>przebacza i odbudowuje wi\u0119zi<\/strong>.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">b) W wsp\u00f3lnocie chrze\u015bcija\u0144skiej<\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><em>Hesed<\/em> to kap\u0142an, kt\u00f3ry cierpliwie towarzyszy swojej parafii.<\/li>\n\n\n\n<li>To siostra zakonna, kt\u00f3ra opiekuje si\u0119 zapomnianymi starcami.<\/li>\n\n\n\n<li>To \u015bwiecki, kt\u00f3ry tydzie\u0144 po tygodniu <strong>ofiarowuje czas i mi\u0142o\u015b\u0107<\/strong> katechezie lub potrzebuj\u0105cym.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">c) W \u017cyciu duchowym<\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>B\u00f3g nie kocha nas dlatego, \u017ce jeste\u015bmy \u015bwi\u0119ci. On <strong>u\u015bwi\u0119ca nas, bo nas kocha<\/strong> mi\u0142o\u015bci\u0105 <em>Hesed<\/em>.<\/li>\n\n\n\n<li>Gdy upadamy, to Jego <em>Hesed<\/em> <strong>nas podnosi<\/strong>.<\/li>\n\n\n\n<li>Gdy w\u0105tpimy, to Jego <em>Hesed<\/em> <strong>nas podtrzymuje<\/strong>.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">6. Teologiczno-duszpasterski przewodnik \u017cycia <em>Hesed<\/em><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Oto kilka konkretnych propozycji, jak pozwoli\u0107, by <em>Hesed<\/em> Boga przemienia\u0142o Twoje \u017cycie:<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">\ud83c\udf3f <strong>1. Codzienna medytacja o wiernej mi\u0142o\u015bci Boga<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Codziennie czytaj Psalm m\u00f3wi\u0105cy o <em>Hesed<\/em>, np. Psalm 103 lub 136.<\/li>\n\n\n\n<li>M\u00f3dl si\u0119 s\u0142owami:<br><em>\u201ePanie, niech Twoja niez\u0142omna mi\u0142o\u015b\u0107 przemienia moje \u017cycie.\u201d<\/em><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">\ud83c\udf3f <strong>2. Rozpoznaj <em>Hesed<\/em> w swojej historii<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Przypomnij sobie momenty, w kt\u00f3rych B\u00f3g by\u0142 wierny, nawet gdy Ty nie by\u0142e\u015b.<\/li>\n\n\n\n<li>Dzi\u0119kuj. Zapisuj je.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">\ud83c\udf3f <strong>3. B\u0105d\u017a \u015bwiadkiem <em>Hesed<\/em><\/strong><\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Dotrzymuj obietnic, <strong>nawet gdy to trudne<\/strong>.<\/li>\n\n\n\n<li>S\u0142uchaj tych, kt\u00f3rych nikt nie s\u0142ucha.<\/li>\n\n\n\n<li>Pomagaj bez oczekiwa\u0144.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">\ud83c\udf3f <strong>4. Przebaczaj z <em>Hesed<\/em><\/strong><\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Chrze\u015bcija\u0144skie przebaczenie <strong>nie stawia warunk\u00f3w<\/strong>.<\/li>\n\n\n\n<li><em>Hesed<\/em> <strong>wyprzedza<\/strong>: jak ojciec w przypowie\u015bci o synu marnotrawnym (\u0141k 15), biegnie naprzeciw zanim syn cokolwiek powie.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">\ud83c\udf3f <strong>5. Pog\u0142\u0119biaj formacj\u0119<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Studiuj duchowo\u015b\u0107 Starego Testamentu i jej wype\u0142nienie w Chrystusie.<\/li>\n\n\n\n<li>Czytaj dokumenty Ko\u015bcio\u0142a, np. <em>Dives in Misericordia<\/em> \u015bw. Jana Paw\u0142a II.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Zako\u0144czenie: Gdy mi\u0142o\u015b\u0107 nie rezygnuje<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Hesed<\/em> to nie tylko hebrajskie s\u0142owo. To spos\u00f3b \u017cycia. Mi\u0142o\u015b\u0107, kt\u00f3ra <strong>nie ko\u0144czy si\u0119<\/strong>, <strong>nie cofa<\/strong>, <strong>nie opuszcza<\/strong>. To mi\u0142o\u015b\u0107, jak\u0105 B\u00f3g ma do Ciebie \u2014 nawet gdy tego nie rozumiesz, nawet gdy jej nie czujesz.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">A je\u015bli j\u0105 przyjmiesz, <strong>przemieni Ci\u0119<\/strong>. Bo <em>Hesed<\/em> Boga to nie abstrakcyjne poj\u0119cie. To co\u015b, czym si\u0119 \u017cyje, oddycha, <strong>co si\u0119 daje<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jak m\u00f3wi Psalm 23:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>\u201eDobro\u0107 i \u0142aska [hesed] towarzyszy\u0107 mi b\u0119d\u0105 przez wszystkie dni mego \u017cycia.\u201d<\/em> (Ps 23,6)<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie jeste\u015b sam. <strong>Jego mi\u0142o\u015b\u0107 Ci towarzyszy, otacza Ci\u0119 i nigdy nie pozwoli Ci upa\u015b\u0107.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Duchowy, teologiczny i duszpasterski przewodnik po sercu Bo\u017cej mi\u0142o\u015bci Wprowadzenie: Mi\u0142o\u015b\u0107, kt\u00f3ra nie mie\u015bci si\u0119 w jednym s\u0142owie Istniej\u0105 s\u0142owa, kt\u00f3re zawieraj\u0105 w sobie ca\u0142y wszech\u015bwiat. S\u0142owa, kt\u00f3rych nie da si\u0119 po prostu przet\u0142umaczy\u0107 na inny j\u0119zyk. W Biblii jednym z takich s\u0142\u00f3w jest \u201eHesed\u201d (\u05d7\u05b6\u05e1\u05b6\u05d3) \u2013 hebrajskie poj\u0119cie tak bogate, g\u0142\u0119bokie i z\u0142o\u017cone, \u017ce &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":4396,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","_seopress_robots_follow":"","_seopress_robots_imageindex":"","_seopress_robots_snippet":"","_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_robots_breadcrumbs":"","_seopress_robots_freeze_modified_date":"","_seopress_robots_custom_modified_date":"","_seopress_robots_canonical":"","_seopress_social_fb_title":"","_seopress_social_fb_desc":"","_seopress_social_fb_img":"","_seopress_social_fb_img_attachment_id":0,"_seopress_social_fb_img_width":0,"_seopress_social_fb_img_height":0,"_seopress_social_twitter_title":"","_seopress_social_twitter_desc":"","_seopress_social_twitter_img":"","_seopress_social_twitter_img_attachment_id":0,"_seopress_social_twitter_img_width":0,"_seopress_social_twitter_img_height":0,"_seopress_redirections_value":"","_seopress_redirections_enabled":"","_seopress_redirections_enabled_regex":"","_seopress_redirections_logged_status":"","_seopress_redirections_param":"","_seopress_redirections_type":0,"_seopress_analysis_target_kw":"","footnotes":""},"categories":[37,45],"tags":[1418],"class_list":["post-4395","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-doktryna-i-wiara","category-pismo-swiete","tag-hesed"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4395","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4395"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4395\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4397,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4395\/revisions\/4397"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4396"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4395"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4395"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4395"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}