{"id":4346,"date":"2025-06-29T23:45:19","date_gmt":"2025-06-29T21:45:19","guid":{"rendered":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/?p=4346"},"modified":"2025-06-29T23:45:19","modified_gmt":"2025-06-29T21:45:19","slug":"pomiedzy-zyciem-a-wiecznoscia-doswiadczenia-bliskie-smierci-w-swietle-tradycyjnej-wiary-katolickiej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/pomiedzy-zyciem-a-wiecznoscia-doswiadczenia-bliskie-smierci-w-swietle-tradycyjnej-wiary-katolickiej\/","title":{"rendered":"Pomi\u0119dzy \u017cyciem a wieczno\u015bci\u0105: do\u015bwiadczenia bliskie \u015bmierci w \u015bwietle tradycyjnej wiary katolickiej"},"content":{"rendered":"\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Wst\u0119p: Gdy zas\u0142ona na chwil\u0119 si\u0119 uchyla<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Osoba w g\u0142\u0119bokiej \u015bpi\u0105czce opowiada, \u017ce zosta\u0142a wci\u0105gni\u0119ta w tunel prowadz\u0105cy do ol\u015bniewaj\u0105cego \u015bwiat\u0142a. Inna twierdzi, \u017ce widzia\u0142a swoje cia\u0142o z zewn\u0105trz, jakby unosi\u0142a si\u0119 nad nim. Jeszcze inna m\u00f3wi, \u017ce us\u0142ysza\u0142a g\u0142os m\u00f3wi\u0105cy: \u201eTo jeszcze nie tw\u00f3j czas\u201d&#8230; Takie \u015bwiadectwa pojawiaj\u0105 si\u0119 w ka\u017cdej kulturze i epoce, a dzi\u015b nazywamy je <strong>do\u015bwiadczeniami bliskimi \u015bmierci (ang. NDE \u2013 Near Death Experiences)<\/strong>. Dzi\u0119ki post\u0119pom medycyny, kt\u00f3re umo\u017cliwiaj\u0105 coraz cz\u0119stsze \u201epowroty z progu \u015bmierci\u201d, relacje tego typu staj\u0105 si\u0119 coraz liczniejsze.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ale co na temat takich do\u015bwiadcze\u0144 m\u00f3wi <strong>katolicka wiara<\/strong>? Czy s\u0105 one prawdziwymi objawieniami, neurologicznymi halucynacjami czy czym\u015b jeszcze innym? Jak je rozezna\u0107? Czy mog\u0105 mie\u0107 sens w Bo\u017cym planie zbawienia? I przede wszystkim \u2013 czego ucz\u0105 nas o <strong>\u017cyciu wiecznym<\/strong>, <strong>s\u0105dzie szczeg\u00f3\u0142owym<\/strong>, <strong>czy\u015b\u0107cu<\/strong>, <strong>niebie<\/strong> i <strong>piekle<\/strong>?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ten artyku\u0142 ma na celu <strong>g\u0142\u0119bok\u0105, przyst\u0119pn\u0105 i w pe\u0142ni zakorzenion\u0105 w tradycyjnej nauce Ko\u015bcio\u0142a refleksj\u0119<\/strong> nad fenomenem do\u015bwiadcze\u0144 bliskich \u015bmierci \u2013 nie po to, by zaspokoi\u0107 ciekawo\u015b\u0107, ale by <strong>obudzi\u0107 w nas \u015bwiadomo\u015b\u0107 wieczno\u015bci, pilno\u015b\u0107 nawr\u00f3cenia i nadziej\u0119 chwa\u0142y<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>1. Kr\u00f3tka historia zjawiska: nie tak nowoczesnego, jak si\u0119 wydaje<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Cho\u0107 termin \u201edo\u015bwiadczenie bliskie \u015bmierci\u201d zosta\u0142 ukuty dopiero w 1975 roku przez dr. Raymonda Moody\u2019ego, relacje ludzi, kt\u00f3rzy \u201estali na progu \u015bmierci\u201d i do\u015bwiadczyli czego\u015b nadprzyrodzonego, <strong>s\u0105 tak stare jak ludzko\u015b\u0107<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ju\u017c w \u015bredniowieczu wielu mistyk\u00f3w i \u015bwi\u0119tych opisywa\u0142o wizje s\u0105du, nieba lub piek\u0142a w chwilach powa\u017cnej choroby lub zagro\u017cenia \u017cycia. Mnich <strong>Benedykt z opactwa Wenlock<\/strong> w VIII wieku pisa\u0142, \u017ce zosta\u0142 zaprowadzony przed oblicze Boga, aby zda\u0107 spraw\u0119 z \u017cycia, a potem odes\u0142any z powrotem. W tradycji katolickiej takie do\u015bwiadczenia zawsze interpretowano <strong>w \u015bwietle objawionej nauki<\/strong> \u2013 nie jako niepodwa\u017calne dowody, lecz jako <strong>mo\u017cliwe \u0142aski ku nawr\u00f3ceniu i zbudowaniu innych<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>2. Czym s\u0105 NDE? Co m\u00f3wi\u0105 \u015bwiadectwa?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Do\u015bwiadczenia bliskie \u015bmierci maj\u0105 cz\u0119sto wsp\u00f3lne cechy:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Poczucie opuszczenia cia\u0142a (widzenie siebie z g\u00f3ry).<\/li>\n\n\n\n<li>Przej\u015bcie przez tunel do intensywnego \u015bwiat\u0142a.<\/li>\n\n\n\n<li>Spotkania z jasnymi istotami lub zmar\u0142ymi krewnymi.<\/li>\n\n\n\n<li>Przegl\u0105d ca\u0142ego \u017cycia.<\/li>\n\n\n\n<li>Uczucie pokoju \u2013 lub w niekt\u00f3rych przypadkach \u2013 l\u0119ku i ciemno\u015bci.<\/li>\n\n\n\n<li>Komunikaty typu: \u201eMusisz wr\u00f3ci\u0107\u201d, \u201eTo jeszcze nie tw\u00f3j czas\u201d.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Z naukowego punktu widzenia niekt\u00f3rzy t\u0142umacz\u0105 te do\u015bwiadczenia mechanizmami neurologicznymi (np. wyrzutem endorfin, niedotlenieniem m\u00f3zgu, aktywno\u015bci\u0105 p\u0142ata skroniowego). Jednak nawet sceptycy przyznaj\u0105, \u017ce wiele NDE <strong>nie daje si\u0119 \u0142atwo wyt\u0142umaczy\u0107<\/strong> wy\u0142\u0105cznie w spos\u00f3b fizjologiczny \u2013 szczeg\u00f3lnie te przypadki, w kt\u00f3rych osoby <strong>podaj\u0105 informacje potwierdzone i dotycz\u0105ce wydarze\u0144 dziej\u0105cych si\u0119 w czasie ich klinicznej \u015bmierci<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>3. Czego Ko\u015bci\u00f3\u0142 uczy o tym, co dzieje si\u0119 po \u015bmierci?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wiara katolicka uczy jasno, \u017ce:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>\u015amier\u0107 jest ko\u0144cem \u017cycia ziemskiego i pocz\u0105tkiem osobistej wieczno\u015bci.<\/strong><\/li>\n\n\n\n<li>Bezpo\u015brednio po \u015bmierci nast\u0119puje <strong>s\u0105d szczeg\u00f3\u0142owy<\/strong>, podczas kt\u00f3rego dusza otrzymuje swoj\u0105 wieczn\u0105 zap\u0142at\u0119: <strong>niebo<\/strong>, <strong>czy\u015bciec<\/strong> lub <strong>piek\u0142o<\/strong>.<\/li>\n\n\n\n<li>Nie istnieje reinkarnacja ani \u201edruga szansa\u201d po \u015bmierci (por. <em>Hbr 9,27<\/em>: \u201ePostanowione ludziom raz umrze\u0107, a potem s\u0105d\u201d).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dlatego ka\u017cde do\u015bwiadczenie mistyczne na progu \u015bmierci nale\u017cy interpretowa\u0107 <strong>w \u015bwietle tej objawionej prawdy<\/strong>, unikaj\u0105c b\u0142\u0119d\u00f3w takich jak uniwersalizm (\u201ewszyscy b\u0119d\u0105 zbawieni\u201d), niejasne duchowo\u015bci czy koncepcja b\u0142\u0105dzenia duszy bez ostatecznego celu.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>4. Czy NDE s\u0105 zgodne z katolick\u0105 wiar\u0105? Konieczne rozeznanie<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ko\u015bci\u00f3\u0142 nie wyda\u0142 oficjalnego stanowiska na temat do\u015bwiadcze\u0144 bliskich \u015bmierci, ale <strong>daje wyra\u017ane kryteria rozeznawania<\/strong>:<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">\u2705 <em>Mog\u0105 by\u0107 owocem \u0142aski<\/em>:<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u00f3g mo\u017ce dopu\u015bci\u0107 nadzwyczajne do\u015bwiadczenie, <strong>aby wzbudzi\u0107 nawr\u00f3cenie, umocni\u0107 wiar\u0119 lub ostrzec innych<\/strong>. Wiele os\u00f3b po prze\u017cyciu NDE radykalnie zmienia swoje \u017cycie, nawraca si\u0119, porzuca grzech.<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201ePo owocach ich poznacie\u201d (Mt 7,16).<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">\u26a0\ufe0f <em>Mog\u0105 by\u0107 iluzj\u0105 wroga<\/em>:<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Szatan potrafi przybra\u0107 posta\u0107 \u201eanio\u0142a \u015bwiat\u0142o\u015bci\u201d (2 Kor 11,14), by <strong>przedstawi\u0107 fa\u0142szywy obraz \u017cycia po \u015bmierci<\/strong>, np. \u017ce nie ma s\u0105du, \u017ce wszyscy s\u0105 zbawieni \u2013 i w ten spos\u00f3b prowadzi\u0107 do grzechu lub z\u0142udnej nadziei.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">\u274c <em>Nie s\u0105 objawieniem publicznym<\/em>:<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Cho\u0107 mog\u0105 by\u0107 poruszaj\u0105ce, NDE <strong>nie dodaj\u0105 niczego do depozytu wiary<\/strong>. Katechizm naucza (nr 66\u201367), \u017ce <strong>objawienie publiczne zako\u0144czy\u0142o si\u0119 wraz ze \u015bmierci\u0105 ostatniego aposto\u0142a<\/strong>. Do\u015bwiadczenia prywatne nie zobowi\u0105zuj\u0105 do wiary i musz\u0105 by\u0107 oceniane ostro\u017cnie i zgodnie z nauk\u0105 Ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>5. Negatywne do\u015bwiadczenia bliskie \u015bmierci: nagl\u0105ce wezwanie do nawr\u00f3cenia<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Niekt\u00f3re relacje opisuj\u0105 nie pok\u00f3j i \u015bwiat\u0142o, lecz <strong>ciemno\u015b\u0107, krzyki, cierpienie i przera\u017cenie<\/strong>. Osoby oddalone od Boga lub pogr\u0105\u017cone w grzechu opowiadaj\u0105 o blisko\u015bci piek\u0142a. Niekt\u00f3re b\u0142aga\u0142y o mi\u0142osierdzie i zosta\u0142y \u201eodes\u0142ane\u201d, by zmieni\u0107 \u017cycie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Takie przypadki, cho\u0107 mniej nag\u0142a\u015bniane, s\u0105 <strong>bardzo wa\u017cne<\/strong>, bo <strong>potwierdzaj\u0105 istnienie wiecznej kary<\/strong>, o kt\u00f3rej naucza\u0142 sam Chrystus:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eId\u017acie precz ode Mnie, przekl\u0119ci, w ogie\u0144 wieczny, przygotowany diab\u0142u i jego anio\u0142om\u201d (Mt 25,41).<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nieprzypadkowo wielu \u015bwi\u0119tych m\u00f3wi\u0142o z wielk\u0105 jasno\u015bci\u0105 o piekle: <strong>\u015bw. Teresa z \u00c1vili<\/strong>, <strong>\u015bw. Jan Maria Vianney<\/strong>, <strong>\u015bw. Alfons Maria Liguori<\/strong>. Negatywne NDE mog\u0105 by\u0107 <strong>\u0142ask\u0105 ostrze\u017cenia dla \u015bpi\u0105cego pokolenia<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>6. Teologia \u015bmierci i s\u0105du: co naprawd\u0119 si\u0119 liczy<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W tradycyjnej teologii <strong>\u015bmier\u0107 to moment decyduj\u0105cy w duchowej walce<\/strong>. \u015aw. Alfons m\u00f3wi\u0142, \u017ce diabe\u0142 koncentruje wszystkie swoje wysi\u0142ki na chwili naszej \u015bmierci. Dlatego Ko\u015bci\u00f3\u0142 zawsze modli\u0142 si\u0119 o \u201edobr\u0105 \u015bmier\u0107\u201d (staro\u017cytna i cenna jest tu <strong>pobo\u017cno\u015b\u0107 ku \u015bw. J\u00f3zefowi<\/strong> jako patronowi dobrej \u015bmierci).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W momencie \u015bmierci:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>dusza oddziela si\u0119 od cia\u0142a<\/strong>,<\/li>\n\n\n\n<li><strong>staje przed Bogiem<\/strong>,<\/li>\n\n\n\n<li><strong>jest s\u0105dzona<\/strong> wed\u0142ug uczynk\u00f3w, wiary i stanu duszy,<\/li>\n\n\n\n<li><strong>otrzymuje sw\u00f3j wieczny los<\/strong>, bez mo\u017cliwo\u015bci zmiany.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ta prawda ma nas prowadzi\u0107 do \u017cycia w <strong>czujno\u015bci<\/strong>, jak m\u00f3wi Pan:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eCzuwajcie wi\u0119c, bo nie znacie dnia ani godziny\u201d (Mt 25,13).<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>7. Praktyczne zastosowania dla duszy chrze\u015bcija\u0144skiej<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Co wi\u0119c zrobi\u0107 w obliczu tego tematu? Jak czerpa\u0107 duchowe korzy\u015bci z nauk p\u0142yn\u0105cych z NDE?<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">1. <strong>\u017by\u0107 ka\u017cdy dzie\u0144, jakby by\u0142 ostatni<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie z panicznego l\u0119ku, ale z <strong>nadziej\u0105 i odpowiedzialno\u015bci\u0105<\/strong>. Ka\u017cda chwila si\u0119 liczy. Ka\u017cda spowied\u017a, ka\u017cda Msza, ka\u017cdy akt mi\u0142o\u015bci bli\u017aniego mo\u017ce zawa\u017cy\u0107 na wieczno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">2. <strong>Odkry\u0107 na nowo sens chrze\u015bcija\u0144skiej \u015bmierci<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u015amier\u0107 to nie koniec, ale <strong>osobista Pascha<\/strong>. Ko\u015bci\u00f3\u0142 zach\u0119ca, by\u015bmy <strong>aktywnie przygotowywali si\u0119 do \u015bmierci w stanie \u0142aski<\/strong> \u2013 przez sakramenty, przebaczenie, \u017cyw\u0105 wiar\u0119.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">3. <strong>Modli\u0107 si\u0119 za umieraj\u0105cych i dusze w czy\u015b\u0107cu<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Oferuj odpusty, r\u00f3\u017ca\u0144ce, Msze \u2013 szczeg\u00f3lnie za tych, kt\u00f3rzy umieraj\u0105 bez duchowej pomocy. Wielu potrzebuje naszej modlitwy w tej ostatniej walce!<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">4. <strong>Odda\u0107 si\u0119 Maryi i modli\u0107 si\u0119 na r\u00f3\u017ca\u0144cu<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ona jest <em>\u201eor\u0119downiczk\u0105 konaj\u0105cych\u201d<\/em> i <strong>towarzyszy w przej\u015bciu do wieczno\u015bci<\/strong>. R\u00f3\u017caniec to niezawodna bro\u0144 w ostatniej godzinie.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">5. <strong>\u017by\u0107 w sakramentach<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Regularna spowied\u017a, gorliwa Komunia \u015awi\u0119ta, namaszczenie chorych przed \u015bmierci\u0105. Nie odk\u0142adaj zbawienia na p\u00f3\u017aniej.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>8. Zako\u0144czenie: B\u00f3g chce nas zbawi\u0107 \u2013 ale nie bez nas<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Do\u015bwiadczenia bliskie \u015bmierci \u2013 w \u015bwietle wiary \u2013 s\u0105 <strong>wo\u0142aniem z nieba o przebudzenie<\/strong>. Nie wystarczy si\u0119 wzruszy\u0107. Trzeba <strong>si\u0119 nawr\u00f3ci\u0107<\/strong>, <strong>\u017cy\u0107 w \u0142asce<\/strong>, <strong>by\u0107 gotowym<\/strong>. Pan nas kocha i chce naszego zbawienia, ale <strong>szanuje nasz\u0105 wolno\u015b\u0107<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Je\u015bli dotar\u0142e\u015b do tego miejsca \u2013 to nie przypadek. Mo\u017ce dzi\u015b B\u00f3g zaprasza ci\u0119, by\u015b przemy\u015bla\u0142 swoje \u017cycie, swoj\u0105 wiar\u0119, swoj\u0105 gotowo\u015b\u0107 na wieczno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie czekaj na NDE, by si\u0119 obudzi\u0107. Wykorzystaj ten moment jako <strong>\u0142ask\u0119 nawr\u00f3cenia<\/strong>, bo niebo jest prawdziwe\u2026 i piek\u0142o te\u017c.<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eOto teraz czas upragniony, oto teraz dzie\u0144 zbawienia\u201d (2 Kor 6,2).<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Aby dalej wzrasta\u0107 duchowo:<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Odmawiaj codziennie <em>Akt \u017calu<\/em>.<\/li>\n\n\n\n<li>Odwiedzaj Jezusa w Naj\u015bwi\u0119tszym Sakramencie przynajmniej raz w tygodniu.<\/li>\n\n\n\n<li>Regularnie przyst\u0119puj do sakramentu pokuty.<\/li>\n\n\n\n<li>Czytaj \u017cywoty \u015bwi\u0119tych m\u00f3wi\u0105cych o s\u0105dzie i niebie (np. \u015bw. Faustyna, \u015bw. Jan Bosko, \u015bw. Teresa z \u00c1vili).<\/li>\n\n\n\n<li>Ofiaruj swoje \u017cycie Jezusowi \u2013 za nawr\u00f3cenie grzesznik\u00f3w i za konaj\u0105cych.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">A Ty \u2014 <strong>czy jeste\u015b got\u00f3w przekroczy\u0107 pr\u00f3g, gdy nadejdzie Twoja godzina?<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Wst\u0119p: Gdy zas\u0142ona na chwil\u0119 si\u0119 uchyla Osoba w g\u0142\u0119bokiej \u015bpi\u0105czce opowiada, \u017ce zosta\u0142a wci\u0105gni\u0119ta w tunel prowadz\u0105cy do ol\u015bniewaj\u0105cego \u015bwiat\u0142a. Inna twierdzi, \u017ce widzia\u0142a swoje cia\u0142o z zewn\u0105trz, jakby unosi\u0142a si\u0119 nad nim. Jeszcze inna m\u00f3wi, \u017ce us\u0142ysza\u0142a g\u0142os m\u00f3wi\u0105cy: \u201eTo jeszcze nie tw\u00f3j czas\u201d&#8230; Takie \u015bwiadectwa pojawiaj\u0105 si\u0119 w ka\u017cdej kulturze i epoce, &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":4347,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","_seopress_robots_follow":"","_seopress_robots_imageindex":"","_seopress_robots_snippet":"","_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_robots_breadcrumbs":"","_seopress_robots_freeze_modified_date":"","_seopress_robots_custom_modified_date":"","_seopress_robots_canonical":"","_seopress_social_fb_title":"","_seopress_social_fb_desc":"","_seopress_social_fb_img":"","_seopress_social_fb_img_attachment_id":0,"_seopress_social_fb_img_width":0,"_seopress_social_fb_img_height":0,"_seopress_social_twitter_title":"","_seopress_social_twitter_desc":"","_seopress_social_twitter_img":"","_seopress_social_twitter_img_attachment_id":0,"_seopress_social_twitter_img_width":0,"_seopress_social_twitter_img_height":0,"_seopress_redirections_value":"","_seopress_redirections_enabled":"","_seopress_redirections_enabled_regex":"","_seopress_redirections_logged_status":"","_seopress_redirections_param":"","_seopress_redirections_type":0,"_seopress_analysis_target_kw":"","footnotes":""},"categories":[54,39],"tags":[1403],"class_list":["post-4346","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-bioetyka-i-wspolczesne-problemy","category-moralnosc-i-zycie-chrzescijanskie","tag-doswiadczenia-bliskie-smierci"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4346","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4346"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4346\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4348,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4346\/revisions\/4348"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4347"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4346"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4346"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4346"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}