W \u015bwiecie coraz bardziej zdominowanym przez pragnienie eliminacji b\u00f3lu, po\u015bpiech w zako\u0144czeniu cierpienia i utrat\u0119 transcendentnego sensu \u017cycia, temat wspomaganego samob\u00f3jstwa sta\u0142 si\u0119 jedn\u0105 z najbardziej kontrowersyjnych kwestii naszych czas\u00f3w. Za zas\u0142on\u0105 wsp\u00f3\u0142czucia, wolno\u015bci jednostki i godno\u015bci, kryje si\u0119 jednak g\u0142\u0119bsza i bardziej z\u0142o\u017cona rzeczywisto\u015b\u0107: rzeczywisto\u015b\u0107, kt\u00f3ra dotyka nie tylko pojedynczej osoby, ale samej duszy naszej cywilizacji.<\/p>\n\n\n\n
Ten artyku\u0142 jest zaproszeniem do powa\u017cnej, jasnej i g\u0142\u0119boko duchowej refleksji na temat wspomaganego samob\u00f3jstwa w \u015bwietle bogatej tradycji katolickiej my\u015bli. Naszym celem nie jest jedynie wyja\u015bnienie, dlaczego Ko\u015bci\u00f3\u0142 uwa\u017ca t\u0119 praktyk\u0119 za niedopuszczaln\u0105, ale przede wszystkim pokazanie, \u017ce \u017cycie ludzkie \u2014 nawet w cierpieniu \u2014 ma niesko\u0144czon\u0105 warto\u015b\u0107, \u017ce cierpienie mo\u017cna odkupi\u0107, a towarzyszenie osobie cierpi\u0105cej to chrze\u015bcija\u0144ski akt heroiczny i prawdziwy znak cywilizacji.<\/p>\n\n\n\n
Wspomagane samob\u00f3jstwo to praktyka, w kt\u00f3rej osoba \u2014 zazwyczaj lekarz \u2014 dostarcza pacjentowi \u015brodki do odebrania sobie \u017cycia, zazwyczaj w postaci \u015bmiertelnej substancji farmakologicznej. W przeciwie\u0144stwie do eutanazji aktywnej, w przypadku samob\u00f3jstwa wspomaganego sam pacjent dokonuje ko\u0144cowego aktu.<\/p>\n\n\n\n
Zwolennicy tej praktyki cz\u0119sto powo\u0142uj\u0105 si\u0119 na autonomi\u0119 pacjenta, jego prawo do \u201egodnej \u015bmierci\u201d oraz ch\u0119\u0107 unikni\u0119cia fizycznego lub psychicznego cierpienia, kt\u00f3re uznaje si\u0119 za nie do zniesienia. Jednak za t\u0105 pozorn\u0105 trosk\u0105 kryje si\u0119 g\u0142\u0119boka rana naszej kultury: niezdolno\u015b\u0107 do nadania cierpieniu sensu, radykalna samotno\u015b\u0107 wielu ludzi oraz medykalizacja \u015bmierci, kt\u00f3ra staje si\u0119 coraz bardziej odcz\u0142owieczona.<\/p>\n\n\n\n
\u017byjemy w spo\u0142ecze\u0144stwie, kt\u00f3re czci fizyczne dobro, m\u0142odo\u015b\u0107 i wydajno\u015b\u0107. W tym kontek\u015bcie b\u00f3l, zale\u017cno\u015b\u0107 i staro\u015b\u0107 staj\u0105 si\u0119 pora\u017ckami nie do zaakceptowania. Cia\u0142o traktowane jest jak przedmiot, kt\u00f3ry mo\u017cna wyrzuci\u0107, gdy \u201eju\u017c nie dzia\u0142a\u201d.<\/p>\n\n\n\n
Papie\u017c Franciszek m\u00f3wi\u0142 o tym z moc\u0105:<\/p>\n\n\n\n
\n\u201eEutanazja i wspomagane samob\u00f3jstwo s\u0105 pora\u017ck\u0105 dla wszystkich. Odpowied\u017a, do kt\u00f3rej jeste\u015bmy wezwani, nie polega na porzuceniu cierpi\u0105cych, ale na blisko\u015bci, wsp\u00f3\u0142czuciu i towarzyszeniu.\u201d
(Przem\u00f3wienie do W\u0142oskiego Towarzystwa Onkologii Medycznej, 2019 r.<\/em>)<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\nCierpienia si\u0119 ju\u017c nie towarzyszy, lecz eliminuje. Osoba cierpi\u0105ca nie jest ju\u017c otaczana opiek\u0105, lecz porzucana w imi\u0119 \u201elito\u015bci\u201d.<\/p>\n\n\n\n
Tymczasem chrze\u015bcija\u0144ska tradycja uczy, \u017ce cierpienie \u2014 cho\u0107 tajemnicze i bolesne \u2014 nigdy nie jest bezu\u017cyteczne. W Chrystusie Ukrzy\u017cowanym nabiera ono warto\u015bci odkupie\u0144czej:<\/p>\n\n\n\n
\n\u201eTeraz raduj\u0119 si\u0119 w cierpieniach, kt\u00f3re za was znosz\u0119, i dope\u0142niam w moim ciele niedostatki udr\u0119k Chrystusa dla dobra Jego Cia\u0142a, kt\u00f3rym jest Ko\u015bci\u00f3\u0142.\u201d (Kol 1,24)<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
\n\n\n\n3. Historia wierno\u015bci \u017cyciu<\/h2>\n\n\n\n
Ju\u017c od pierwszych wiek\u00f3w Ko\u015bci\u00f3\u0142 pot\u0119pia\u0142 samob\u00f3jstwo i wszelkie jego po\u015brednie formy. Katechizm Ko\u015bcio\u0142a Katolickiego<\/em> (pkt 2280\u20132283) naucza:<\/p>\n\n\n\n
\n\u201eJeste\u015bmy szafarzami, a nie w\u0142a\u015bcicielami \u017cycia, kt\u00f3re B\u00f3g nam powierzy\u0142. Nie mamy prawa nim rozporz\u0105dza\u0107.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
Samob\u00f3jstwo przeczy mi\u0142o\u015bci do siebie, obra\u017ca mi\u0142o\u015b\u0107 bli\u017aniego i odrzuca mi\u0142o\u015b\u0107 Boga. Przez wieki \u015bwi\u0119ci, m\u0119czennicy, mistycy, ojcowie Ko\u015bcio\u0142a i teologowie zawsze potwierdzali warto\u015b\u0107 \u017cycia, nawet w cierpieniu.<\/p>\n\n\n\n
\u015aw. Jan Pawe\u0142 II w encyklice Evangelium vitae<\/em> (1995) pot\u0119pi\u0142 t\u0119 now\u0105 form\u0119 \u201ekultury \u015bmierci\u201d:<\/p>\n\n\n\n
\n\u201eEutanazja jest powa\u017cnym naruszeniem prawa Bo\u017cego, poniewa\u017c jest \u015bwiadomym i moralnie niedopuszczalnym u\u015bmierceniem istoty ludzkiej.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
\n\n\n\n4. \u0179le rozumiane mi\u0142osierdzie<\/h2>\n\n\n\n
Jednym z najcz\u0119stszych argument\u00f3w za wspomaganym samob\u00f3jstwem jest mi\u0142osierdzie. Jak nie pom\u00f3c komu\u015b, kto straszliwie cierpi?<\/p>\n\n\n\n
Ale prawdziwe mi\u0142osierdzie nie eliminuje cierpi\u0105cego: towarzyszy z mi\u0142o\u015bci\u0105, podtrzymuje czu\u0142o\u015bci\u0105, daje obecno\u015b\u0107. Jak powiedzia\u0142 papie\u017c Franciszek: \u201eEutanazja nie jest aktem wsp\u00f3\u0142czucia. To pora\u017cka mi\u0142o\u015bci.\u201d<\/p>\n\n\n\n
Prawdziwe mi\u0142osierdzie:<\/p>\n\n\n\n
\n
- Towarzyszy<\/strong> \u2013 nie zostawia w ciemno\u015bci.<\/li>\n\n\n\n
- S\u0142ucha<\/strong> \u2013 nie narzuca, ale przyjmuje wo\u0142anie serca.<\/li>\n\n\n\n
- Opiekuje si\u0119<\/strong> \u2013 nie eliminuje b\u00f3lu za wszelk\u0105 cen\u0119, lecz wspiera cierpi\u0105cego.<\/li>\n\n\n\n
- Odkupia<\/strong> \u2013 w Ukrzy\u017cowanym odnajduje \u015bwiat\u0142o ka\u017cdej ciemno\u015bci.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
\n\n\n\n5. Konsekwencje teologiczne: Gdzie jest B\u00f3g w cierpieniu?<\/h2>\n\n\n\n
Wielkim pytaniem osoby cierpi\u0105cej jest: Dlaczego? Gdzie jest B\u00f3g, gdy najbardziej Go potrzebuj\u0119? Dlaczego pozwala na b\u00f3l?<\/p>\n\n\n\n
Chrze\u015bcija\u0144ska odpowied\u017a nie jest ide\u0105, lecz osob\u0105: Jezusem Chrystusem<\/strong>. On nie usun\u0105\u0142 cierpienia ze \u015bwiata: przyj\u0105\u0142 je<\/strong>, prze\u017cy\u0142 je<\/strong>, odkupi\u0142 je<\/strong>. Na krzy\u017cu B\u00f3g zjednoczy\u0142 si\u0119 z b\u00f3lem cz\u0142owieka. Nie da\u0142 nam teorii, ale swoj\u0105 obecno\u015b\u0107<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n
To zmienia wszystko:<\/p>\n\n\n\n
\n
- B\u00f3g nie opuszcza nas<\/strong> w cierpieniu.<\/li>\n\n\n\n
- Cierpienie nie jest bezu\u017cyteczne<\/strong>, je\u015bli zjednoczone z M\u0119k\u0105 Chrystusa.<\/li>\n\n\n\n
- Cierpienie prze\u017cywane z mi\u0142o\u015bci\u0105 staje si\u0119 ofiar\u0105, wstawiennictwem, zbawieniem<\/strong>.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
\n\u201eJe\u015bli bowiem z Nim wsp\u00f3\u0142umarli\u015bmy, z Nim tak\u017ce \u017cy\u0107 b\u0119dziemy; je\u015bli wytrwamy, z Nim te\u017c kr\u00f3lowa\u0107 b\u0119dziemy.\u201d (2 Tm 2,11\u201312)<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
\n\n\n\n6. Co dzi\u015b m\u00f3wi Ko\u015bci\u00f3\u0142?<\/h2>\n\n\n\n
Wobec wspomaganego samob\u00f3jstwa Ko\u015bci\u00f3\u0142 proponuje pe\u0142n\u0105 i integraln\u0105 odpowied\u017a, z\u0142o\u017con\u0105 z:<\/p>\n\n\n\n
\n
- Opieki paliatywnej<\/strong> \u2013 medycyny, kt\u00f3ra leczy, towarzyszy i nie przyspiesza \u015bmierci.<\/li>\n\n\n\n
- Obecno\u015bci ludzkiej i duchowej<\/strong> \u2013 rodzin, wsp\u00f3lnot i parafii, kt\u00f3re nie porzucaj\u0105.<\/li>\n\n\n\n
- Towarzyszenia duszpasterskiego<\/strong> \u2013 kap\u0142an\u00f3w, zakonnik\u00f3w i \u015bwieckich, kt\u00f3rzy modl\u0105 si\u0119, s\u0142uchaj\u0105 i pocieszaj\u0105.<\/li>\n\n\n\n
- Sakrament\u00f3w<\/strong> \u2013 zw\u0142aszcza Eucharystii i Namaszczenia Chorych jako si\u0142y na ostatni etap drogi.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
\u017bycie \u2014 nawet zranione \u2014 zas\u0142uguje na to, by je prze\u017cy\u0107. Nie jeste\u015bmy sami.<\/p>\n\n\n\n
\n\n\n\n7. Praktyczny przewodnik dla katolik\u00f3w: Co robi\u0107, je\u015bli kto\u015b bliski chce umrze\u0107?<\/h2>\n\n\n\n
1. S\u0142ucha\u0107 sercem<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
Wielu ludzi nie chce umrze\u0107: chce, by sko\u0144czy\u0142 si\u0119 b\u00f3l. S\u0142uchanie, cierpliwo\u015b\u0107 i blisko\u015b\u0107 mog\u0105 otworzy\u0107 promienie \u015bwiat\u0142a.<\/p>\n\n\n\n
2. Odpowiada\u0107 nie argumentami, ale mi\u0142o\u015bci\u0105<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
Nie s\u0142owa ratuj\u0105, lecz gesty: czas ofiarowany, czu\u0142o\u015b\u0107, przebaczenie, obecno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n
3. Szuka\u0107 pomocy fachowej i duszpasterskiej<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
Nie jeste\u015bmy sami. S\u0105 lekarze, psycholodzy, kap\u0142ani, wolontariusze, wsp\u00f3lnoty. Cierpienie dzielone staje si\u0119 l\u017cejsze.<\/p>\n\n\n\n
4. Delikatnie m\u00f3wi\u0107 o sensie cierpienia<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
Z szacunkiem mo\u017cna dzieli\u0107 si\u0119 \u015bwiadectwami tych, kt\u00f3rzy odnale\u017ali sens w swoim krzy\u017cu. Nie po to, by narzuca\u0107, ale by inspirowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n
5. Oferowa\u0107 towarzyszenie duchowe<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
Zaproponowa\u0107 wsp\u00f3ln\u0105 modlitw\u0119, udzia\u0142 we Mszy \u015awi\u0119tej, spowied\u017a, sakramenty. Przygotowa\u0107 serce na spotkanie z Ojcem.<\/p>\n\n\n\n
6. Broni\u0107 opieki paliatywnej<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
Zdobywa\u0107 informacje, domaga\u0107 si\u0119 prawa do godnego, ale nie wywo\u0142anego ko\u0144ca.<\/p>\n\n\n\n
\n\n\n\n8. Jak \u017cy\u0107 tym na co dzie\u0144?<\/h2>\n\n\n\n
\n
- Ceni\u0107 \u017cycie kruche<\/strong> \u2013 szczeg\u00f3lnie opiekowa\u0107 si\u0119 osobami starszymi, chorymi i samotnymi.<\/li>\n\n\n\n
- Wychowywa\u0107 do nadziei<\/strong> \u2013 uczy\u0107 m\u0142odych, \u017ce b\u00f3l nie jest ko\u0144cem, ale mo\u017ce zawiera\u0107 pi\u0119kno.<\/li>\n\n\n\n
- Tworzy\u0107 wsp\u00f3lnot\u0119<\/strong> \u2013 budowa\u0107 sieci mi\u0142o\u015bci, gdzie nikt nie czuje si\u0119 niepotrzebny.<\/li>\n\n\n\n
- Modli\u0107 si\u0119 za cierpi\u0105cych<\/strong> \u2013 za konaj\u0105cych, my\u015bl\u0105cych o samob\u00f3jstwie, tych, kt\u00f3rzy stracili sens.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
\n\n\n\nZako\u0144czenie: Prawdziwa cywilizacja<\/h2>\n\n\n\n
Cywilizacji nie mierzy si\u0119 technologi\u0105, prawami czy post\u0119pem, ale tym, jak traktuje najs\u0142abszych<\/strong>. Wspomagane samob\u00f3jstwo nie jest mi\u0142osierdziem: to pora\u017cka kultury, kt\u00f3ra nie umie kocha\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Ale jest nadzieja.<\/p>\n\n\n\n
Wiara katolicka zaprasza nas, by\u015bmy spojrzeli w g\u00f3r\u0119, ku Ukrzy\u017cowanemu Zmartwychwsta\u0142emu, by\u015bmy nie uciekali od b\u00f3lu, lecz go przemieniali. Wzywa nas, by\u015bmy byli \u015bwiat\u0142em dla cierpi\u0105cych<\/strong>, g\u0142osem dla niemych<\/strong>, obecno\u015bci\u0105 dla samotnych<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n
Aby\u015bmy i my, na ko\u0144cu naszej drogi, mogli powt\u00f3rzy\u0107 za \u015bw. Paw\u0142em:<\/p>\n\n\n\n
\n\u201eW dobrych zawodach wyst\u0105pi\u0142em, bieg uko\u0144czy\u0142em, wiary ustrzeg\u0142em.\u201d (2 Tm 4,7)<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
I aby nasza \u015bmier\u0107, gdy nadejdzie, nie by\u0142a owocem rozpaczy, lecz aktem mi\u0142o\u015bci, w pokoju, z pe\u0142nym zaufaniem powierzona Ojcu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
W \u015bwiecie coraz bardziej zdominowanym przez pragnienie eliminacji b\u00f3lu, po\u015bpiech w zako\u0144czeniu cierpienia i utrat\u0119 transcendentnego sensu \u017cycia, temat wspomaganego samob\u00f3jstwa sta\u0142 si\u0119 jedn\u0105 z najbardziej kontrowersyjnych kwestii naszych czas\u00f3w. Za zas\u0142on\u0105 wsp\u00f3\u0142czucia, wolno\u015bci jednostki i godno\u015bci, kryje si\u0119 jednak g\u0142\u0119bsza i bardziej z\u0142o\u017cona rzeczywisto\u015b\u0107: rzeczywisto\u015b\u0107, kt\u00f3ra dotyka nie tylko pojedynczej osoby, ale samej duszy …<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":4072,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[54,39],"tags":[1214],"class_list":["post-4071","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-bioetyka-i-wspolczesne-problemy","category-moralnosc-i-zycie-chrzescijanskie","tag-wspomagane-samobojstwo"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4071","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4071"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4071\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4073,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4071\/revisions\/4073"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4072"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4071"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4071"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4071"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}