W czasach, gdy \u015bwiat dr\u017cy z powodu powa\u017cnego kryzysu ekologicznego, nauka, polityka i ruchy spo\u0142eczne oferuj\u0105 wszelkiego rodzaju rozwi\u0105zania. Rzadko jednak s\u0142ycha\u0107 g\u0142os Tradycji chrze\u015bcija\u0144skiej jako prorockiej odpowiedzi. A przecie\u017c \u015bwi\u0119ci \u2014 ci wielcy mi\u0142o\u015bnicy Boga \u2014 ju\u017c wiele wiek\u00f3w temu \u017cyli w duchu \u201eekologii integralnej\u201d, zanim sta\u0142a si\u0119 ona modnym poj\u0119ciem. Co maj\u0105 nam dzi\u015b do powiedzenia \u015bw. Franciszek z Asy\u017cu, \u015bw. Hildegarda z Bingen, \u015bw. Benedykt, Proboszcz z Ars czy \u015bw. Jan Pawe\u0142 II o odpowiedzialnym korzystaniu z d\u00f3br, prostym \u017cyciu i trosce o wsp\u00f3lny dom?<\/p>\n\n\n\n
Niniejszy artyku\u0142 nie ma na celu jedynie dawania \u201eeko-rad\u201d, jakich pe\u0142no w Internecie, ale odkrycie duchowego i teologicznego spojrzenia, kt\u00f3re pomo\u017ce nam \u017cy\u0107 z prostot\u0105, czci\u0105 i mi\u0142o\u015bci\u0105. Nie tylko wobec przyrody, ale przede wszystkim wobec Stw\u00f3rcy.<\/p>\n\n\n\n
Asceza ekologiczna to nie moda: to wezwanie do nawr\u00f3cenia serca.<\/p>\n\n\n\n
\n\u201ePochwalony b\u0105d\u017a, Panie m\u00f3j, przez nasz\u0105 siostr\u0119, matk\u0119 Ziemi\u0119, kt\u00f3ra nas \u017cywi i prowadzi, i wydaje r\u00f3\u017cnorodne owoce, barwne kwiaty i trawy.\u201d<\/em> (Pie\u015b\u0144 s\u0142oneczna)<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
Franciszek nie by\u0142 nowoczesnym ekologiem, lecz g\u0142\u0119boko katolickim mistykiem. Jego mi\u0142o\u015b\u0107 do stworzenia nie mia\u0142a w sobie romantycznego sentymentalizmu, lecz wyp\u0142ywa\u0142a z pewno\u015bci, \u017ce ka\u017cda istota jest odbiciem Bo\u017cej chwa\u0142y. Nie czci\u0142 natury \u2014 uznawa\u0142 j\u0105 za siostr\u0119 w wielkiej rodzinie Ojca.<\/p>\n\n\n\n
Rada \u015bw. Franciszka:<\/strong>
Odrzu\u0107 konsumpcjonizm. \u017byj skromnie. Ucz si\u0119 wdzi\u0119czno\u015bci i dbaj o to, co zosta\u0142o ci powierzone jako \u015bwi\u0119ty dar. Nadmiar d\u00f3br przygniata dusz\u0119. Franciszka\u0144skie ub\u00f3stwo to wyzwolenie, nie strata.<\/p>\n\n\n\nCo mo\u017cesz zrobi\u0107 konkretnie:<\/strong><\/p>\n\n\n\n
\n
- Zbadaj sw\u00f3j styl \u017cycia: czy naprawd\u0119 potrzebujesz wszystkiego, co kupujesz?<\/li>\n\n\n\n
- Oddaj lub podaruj to, czego nie u\u017cywasz.<\/li>\n\n\n\n
- Przeprowad\u017a \u201etydzie\u0144 postu konsumpcyjnego\u201d: kupuj tylko to, co naprawd\u0119 niezb\u0119dne.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
\n\n\n\n2. \u015aw. Hildegarda z Bingen: Ws\u0142uchaj si\u0119 w harmoni\u0119 stworzenia<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Lekarka, prorokini, teolog i doktor Ko\u015bcio\u0142a \u2014 Hildegarda mia\u0142a g\u0142\u0119boko organiczne spojrzenie na wszech\u015bwiat. Wed\u0142ug niej grzech nie tylko rozrywa relacj\u0119 z Bogiem, ale te\u017c zaburza porz\u0105dek natury. Naucza\u0142a, \u017ce cz\u0142owiek powinien wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107 z Bo\u017c\u0105 m\u0105dro\u015bci\u0105 (viriditas \u2014 zielona si\u0142a \u017cycia), zachowuj\u0105c wewn\u0119trzn\u0105 i \u015brodowiskow\u0105 r\u00f3wnowag\u0119.<\/p>\n\n\n\n
Rada \u015bw. Hildegardy:<\/strong>
Dbaj o swoje cia\u0142o, dusz\u0119 i otoczenie jak o \u017cyw\u0105 \u015bwi\u0105tyni\u0119. Nie marnuj swojej energii \u017cyciowej. Naucz si\u0119 je\u015b\u0107 z umiarem, pracowa\u0107 z sensem i \u017cy\u0107 w pokoju ze \u015brodowiskiem.<\/p>\n\n\n\nCo mo\u017cesz zrobi\u0107 konkretnie:<\/strong><\/p>\n\n\n\n
\n
- Zastan\u00f3w si\u0119 nad swoimi nawykami \u017cywieniowymi: jedz \u015bwiadomie, nie z \u0142akomstwa.<\/li>\n\n\n\n
- Praktykuj \u201eekologi\u0119 czasu\u201d: unikaj po\u015bpiechu, szukaj ciszy i odpoczynku.<\/li>\n\n\n\n
- Zasad\u017a co\u015b: ro\u015blin\u0119, ogr\u00f3d, albo przynajmniej nawi\u0105\u017c wi\u0119\u017a z porami roku.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
\n\n\n\n3. \u015aw. Benedykt z Nursji: \u201cOra et labora\u201d w r\u00f3wnowadze<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Benedykt nie napisa\u0142 ekologicznej encykliki, ale jego Regu\u0142a \u2014 kt\u00f3ra ukszta\u0142towa\u0142a pokolenia mnich\u00f3w \u2014 proponuje duchowo\u015b\u0107 pracy, pokory i szacunku do rzeczy. W jego klasztorach wszystko mia\u0142o swoje miejsce: cisza, praca fizyczna, czysto\u015b\u0107, liturgia, rolnictwo.<\/p>\n\n\n\n
Rada \u015bw. Benedykta:<\/strong>
Nie lekcewa\u017c niczego, co ma\u0142e lub zwyczajne. Uczy\u0144 z ka\u017cdego dzia\u0142ania ofiar\u0119 dla Boga. \u017byj z porz\u0105dkiem, umiarem i roztropno\u015bci\u0105. Dusza kszta\u0142tuje si\u0119 poprzez konkret.<\/p>\n\n\n\nCo mo\u017cesz zrobi\u0107 konkretnie:<\/strong><\/p>\n\n\n\n
\n
- Przekszta\u0142\u0107 sw\u00f3j dom i \u017cycie w ma\u0142y klasztor: uporz\u0105dkuj, upro\u015b\u0107, zorganizuj czas.<\/li>\n\n\n\n
- Dzi\u0119kuj za przedmioty, z kt\u00f3rych korzystasz \u2014 nie traktuj ich z pogard\u0105.<\/li>\n\n\n\n
- Wykorzystuj rzeczy do ko\u0144ca, zanim kupisz nowe.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
\n\n\n\n4. \u015aw. Jan Maria Vianney (Proboszcz z Ars): Pokochaj ub\u00f3stwo, by by\u0107 wolnym<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Proboszcz z Ars \u017cy\u0142 w radykalnym ub\u00f3stwie. Jego ubrania by\u0142y zniszczone, posi\u0142ki skromne, a wszystko, co mia\u0142, oddawa\u0142 biednym. Nie czyni\u0142 tego z pogardy dla rzeczy materialnych, ale z mi\u0142o\u015bci do Boga. Wiedzia\u0142, \u017ce ten, kto \u017cyje lekko, \u0142atwiej dochodzi do Nieba.<\/p>\n\n\n\n
Rada Proboszcza z Ars:<\/strong>
B\u0105d\u017a surowy, nie by czu\u0107 si\u0119 lepszym, ale by by\u0107 bardziej dost\u0119pnym dla Boga i bli\u017anich. Ka\u017cda rzecz, kt\u00f3r\u0105 posiadasz, mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 \u0142a\u0144cuchem. \u017byj lekko, kochaj g\u0142\u0119boko.<\/p>\n\n\n\nCo mo\u017cesz zrobi\u0107 konkretnie:<\/strong><\/p>\n\n\n\n
\n
- Dobrowolnie zrezygnuj z jakiego\u015b luksusu (s\u0142odycze, nadmierne ogrzewanie, niepotrzebne przejazdy autem).<\/li>\n\n\n\n
- Ofiaruj swoje wyrzeczenie jako pokut\u0119 za \u015bwiat.<\/li>\n\n\n\n
- Naucz si\u0119 naprawia\u0107, a nie wyrzuca\u0107.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
\n\n\n\n5. \u015aw. Jan Pawe\u0142 II: Ekologia cz\u0142owieka i ducha<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
W encyklice Centesimus Annus<\/em> i wielu przem\u00f3wieniach Jan Pawe\u0142 II pot\u0119pia\u0142 szkody wyrz\u0105dzane przez mentalno\u015b\u0107 utylitarystyczn\u0105 wobec \u015brodowiska. Ale dodawa\u0142: nie ma autentycznej ekologii bez ekologii serca. Czyli: je\u015bli cz\u0142owiek nie pojedna si\u0119 z Bogiem i samym sob\u0105, zniszczy r\u00f3wnie\u017c \u015bwiat.<\/p>\n\n\n\n
\n\u201eSzacunek dla \u017cycia, zw\u0142aszcza ludzkiego, jest pierwszym krokiem do w\u0142a\u015bciwej relacji ze stworzeniem.\u201d<\/em> (Evangelium Vitae<\/em>)<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
Rada \u015bw. Jana Paw\u0142a II:<\/strong>
Chro\u0144 \u017cycie we wszystkich jego formach, zw\u0142aszcza ludzkie. Post\u0119puj z moraln\u0105 odpowiedzialno\u015bci\u0105. Ucz szacunku, solidarno\u015bci i s\u0142u\u017cby.<\/p>\n\n\n\nCo mo\u017cesz zrobi\u0107 konkretnie:<\/strong><\/p>\n\n\n\n
\n
- Bro\u0144 \u017cycia od pocz\u0119cia do naturalnej \u015bmierci.<\/li>\n\n\n\n
- U\u017cywaj wody, energii, papieru z rozwag\u0105.<\/li>\n\n\n\n
- Ucz dzieci szacunku do rzeczy i wdzi\u0119czno\u015bci.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
\n\n\n\nTeologiczne spojrzenie: czym jest asceza ekologiczna?<\/h2>\n\n\n\n
Z punktu widzenia katolickiego, asceza ekologiczna to nie tylko trze\u017awy styl \u017cycia: to konkretna forma realizacji przykazania mi\u0142o\u015bci. \u015awiat zosta\u0142 powierzony cz\u0142owiekowi, by go \u201euprawia\u0142 i dogl\u0105da\u0142\u201d (Rdz 2,15), a nie wykorzystywa\u0142. Grzech pierworodny zburzy\u0142 t\u0119 r\u00f3wnowag\u0119, ale w Chrystusie mo\u017ce ona zosta\u0107 przywr\u00f3cona.<\/p>\n\n\n\n
\u017bycie ascezy to r\u00f3wnie\u017c pokuta. W \u015bwiecie zranionym przez nadmiar i marnotrawstwo, ka\u017cde ma\u0142e wyrzeczenie uczynione z mi\u0142o\u015bci ma moc odkupie\u0144cz\u0105. Chrze\u015bcijanin nie ogranicza si\u0119 do \u201eniezanieczyszczania\u201d \u2014 czyni ze swojego \u017cycia liturgi\u0119, \u017cyw\u0105 Eucharysti\u0119.<\/p>\n\n\n\n
\n\n\n\nPraktyczny przewodnik duszpasterski dla ekologicznej ascezy dzi\u015b:<\/h2>\n\n\n\n
\n
- Ekologiczny rachunek sumienia<\/strong>\n
\n
- Czy jestem wdzi\u0119czny za to, co mam?<\/li>\n\n\n\n
- Czy kupuj\u0119 z potrzeby czy z impulsem?<\/li>\n\n\n\n
- Ile zasob\u00f3w zu\u017cywam i marnuj\u0119 ka\u017cdego dnia?<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n
- Proste, konkretne postanowienia osobiste<\/strong>\n
\n
- Unikaj plastiku, segreguj, kupuj lokalnie.<\/li>\n\n\n\n
- Wy\u0142\u0105czaj \u015bwiat\u0142o i urz\u0105dzenia, gdy ich nie u\u017cywasz.<\/li>\n\n\n\n
- M\u00f3dl si\u0119 przed zakupem \u2014 niech to b\u0119dzie \u015bwiadomy akt.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n
- Wymiar duchowy<\/strong>\n
\n
- Ofiaruj swoje wyrzeczenia ekologiczne z mi\u0142o\u015bci\u0105.<\/li>\n\n\n\n
- Anga\u017cuj si\u0119 w akcje spo\u0142eczne, ogrody wsp\u00f3lnotowe, pomoc biednym.<\/li>\n\n\n\n
- Traktuj stworzenie jako \u201enaturaln\u0105 katedr\u0119\u201d, w kt\u00f3rej B\u00f3g przemawia.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n
- Rodzina i wsp\u00f3lnota<\/strong>\n
\n
- Ucz dzieci szacunku do rzeczy.<\/li>\n\n\n\n
- \u015awi\u0119tuj z umiarem: mniej marnotrawstwa, wi\u0119cej dzielenia si\u0119.<\/li>\n\n\n\n
- Przemie\u0144 sw\u00f3j dom w ma\u0142y klasztor modlitwy, pracy i harmonii.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n
\n\n\n\nZako\u0144czenie:<\/h3>\n\n\n\n
\u015awi\u0119ci nie \u017cyli w czasach plastiku i kryzysu klimatycznego, ale pozostawili nam m\u0105dro\u015b\u0107, kt\u00f3ra dzi\u015b jest bardziej aktualna ni\u017c kiedykolwiek. Wiedzieli, \u017ce ten, kto troszczy si\u0119 o stworzenie, troszczy si\u0119 te\u017c o w\u0142asn\u0105 dusz\u0119. A ten, kto ma mniej \u2014 je\u015bli czyni to z mi\u0142o\u015bci \u2014 nie jest biedniejszy, lecz wolniejszy.<\/p>\n\n\n\n
Dzi\u015b \u015bwiat potrzebuje nie tylko ekolog\u00f3w, ale \u015bwi\u0119tych ekolog\u00f3w<\/strong>. M\u0119\u017cczyzn i kobiet, kt\u00f3rzy \u017cyj\u0105 ub\u00f3stwem ewangelicznym, chroni\u0105 \u017cycie, odkrywaj\u0105 na nowo rado\u015b\u0107 prostoty i kontempluj\u0105 Stw\u00f3rc\u0119 we wszystkich Jego dzie\u0142ach.<\/p>\n\n\n\n
\n\u201eBo stworzenie z upragnieniem oczekuje objawienia si\u0119 syn\u00f3w Bo\u017cych.\u201d<\/em> (Rz 8,19)<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
Mo\u017ce jednym z nich jeste\u015b w\u0142a\u015bnie Ty.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Wprowadzenie: W czasach, gdy \u015bwiat dr\u017cy z powodu powa\u017cnego kryzysu ekologicznego, nauka, polityka i ruchy spo\u0142eczne oferuj\u0105 wszelkiego rodzaju rozwi\u0105zania. Rzadko jednak s\u0142ycha\u0107 g\u0142os Tradycji chrze\u015bcija\u0144skiej jako prorockiej odpowiedzi. A przecie\u017c \u015bwi\u0119ci \u2014 ci wielcy mi\u0142o\u015bnicy Boga \u2014 ju\u017c wiele wiek\u00f3w temu \u017cyli w duchu \u201eekologii integralnej\u201d, zanim sta\u0142a si\u0119 ona modnym poj\u0119ciem. Co maj\u0105 …<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":3707,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[56,39],"tags":[1075],"class_list":["post-3706","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-ekologia-i-odpowiedzialnosc-za-stworzenie","category-moralnosc-i-zycie-chrzescijanskie","tag-asceza-ekologiczna"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3706","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3706"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3706\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3708,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3706\/revisions\/3708"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3707"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3706"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3706"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3706"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}