W czasach wybor\u00f3w wielu katolik\u00f3w staje przed pozornie nierozwi\u0105zywalnym dylematem: jak g\u0142osowa\u0107 wiernie Ewangelii, gdy \u017caden z kandydat\u00f3w nie reprezentuje w pe\u0142ni warto\u015bci katolickich? Najcz\u0119stsz\u0105 odpowiedzi\u0105 \u2014 nawet ze strony niekt\u00f3rych cz\u0142onk\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a \u2014 jest: \u201eTo zag\u0142osuj\u0119 na mniejsze z\u0142o\u201d.
Ale czy to podej\u015bcie jest naprawd\u0119 katolickie? Czego faktycznie naucza Ko\u015bci\u00f3\u0142? Czy mo\u017cliwe jest, \u017ce g\u0142osowanie na \u201emniejsze z\u0142o\u201d jest grzechem?<\/p>\n\n\n\n
Niniejszy artyku\u0142 stanowi g\u0142\u0119bok\u0105, przyst\u0119pn\u0105 i duchowo zakorzenion\u0105 refleksj\u0119 nad tym aktualnym i pilnym zagadnieniem, opart\u0105 na Katechizmie Ko\u015bcio\u0142a Katolickiego<\/strong> (zw\u0142aszcza \u00a72240), Pi\u015bmie \u015awi\u0119tym i \u017cywej Tradycji Ko\u015bcio\u0142a. Poniewa\u017c g\u0142osowanie nie jest tylko aktem obywatelskim: jest przede wszystkim aktem moralnym<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n Katechizm Ko\u015bcio\u0142a Katolickiego<\/strong>, w \u00a72240<\/strong>, naucza:<\/p>\n\n\n\n „Uleg\u0142o\u015b\u0107 wobec prawowitej w\u0142adzy i s\u0142u\u017cba dobru wsp\u00f3lnemu wymagaj\u0105 od obywateli wiernego wype\u0142niania obowi\u0105zk\u00f3w obywatelskich i politycznych. Mi\u0142o\u015b\u0107 i s\u0142u\u017cba ojczy\u017anie s\u0105 obowi\u0105zkiem wdzi\u0119czno\u015bci i nale\u017c\u0105 do porz\u0105dku mi\u0142o\u015bci. Uleg\u0142o\u015b\u0107 wobec w\u0142adzy oraz odpowiedzialno\u015b\u0107 za dobro wsp\u00f3lne wymagaj\u0105 od obywateli obowi\u0105zku moralnego, na miar\u0119 mo\u017cliwo\u015bci, korzystania z prawa wyborczego.”<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n Ko\u015bci\u00f3\u0142 uznaje tutaj nie tylko obowi\u0105zek udzia\u0142u w \u017cyciu publicznym, ale tak\u017ce podkre\u015bla moralny wymiar<\/strong> tego udzia\u0142u. G\u0142osowanie nie jest opcj\u0105 neutraln\u0105: stanowi cz\u0119\u015b\u0107 naszej odpowiedzialno\u015bci jako obywateli Nieba \u017cyj\u0105cych na ziemi<\/strong> (por. Flp 3,20).<\/p>\n\n\n\n W katolickiej doktrynie moralnej istnieje zasada zwana zasad\u0105 mniejszego z\u0142a<\/strong>. Jej zastosowanie jest jednak znacznie bardziej z\u0142o\u017cone, ni\u017c si\u0119 powszechnie uwa\u017ca.<\/p>\n\n\n\n Gdy mamy do czynienia z dwoma nieuniknionymi z\u0142ami<\/strong>, mo\u017cna tolerowa\u0107<\/strong> mniejsze z\u0142o, je\u015bli nie da si\u0119 unikn\u0105\u0107 obu. Jest to jednak bierna tolerancja<\/strong>, a nie czynna wsp\u00f3\u0142praca<\/strong> ze z\u0142em.<\/p>\n\n\n\n Ko\u015bci\u00f3\u0142 nigdy nie naucza\u0142<\/strong>, \u017ce mo\u017cna aktywnie wybiera\u0107 z\u0142o moralne<\/strong>, aby unikn\u0105\u0107 wi\u0119kszego z\u0142a. Nie wolno nigdy bezpo\u015brednio chcie\u0107 z\u0142a<\/strong>, nawet je\u015bli jest \u201emniejsze\u201d. Katechizm jasno m\u00f3wi w \u00a71756:<\/p>\n\n\n\n „Nie wolno czyni\u0107 z\u0142a, aby wynik\u0142o z niego dobro. Dobry cel nie usprawiedliwia z\u0142ych \u015brodk\u00f3w.”<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n A \u015bw. Pawe\u0142 m\u00f3wi r\u00f3wnie wyra\u017anie:<\/p>\n\n\n\n „Czy wi\u0119c mamy czyni\u0107 z\u0142o, aby wynik\u0142o dobro? Jak niekt\u00f3rzy nas znies\u0142awiaj\u0105 i m\u00f3wi\u0105, \u017ce tak nauczamy. Pot\u0119pienie ich jest sprawiedliwe.”<\/em> (Rz 3,8)<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n Zatem, je\u015bli kandydat popiera prawa lub dzia\u0142ania wewn\u0119trznie z\u0142e<\/strong> (takie jak aborcja, eutanazja, ideologia gender, prze\u015bladowania religijne czy strukturalne niesprawiedliwo\u015bci), katolik nie mo\u017ce \u015bwiadomie go poprze\u0107<\/strong>, nawet w imi\u0119 \u201emniejszego z\u0142a\u201d, bez nara\u017cenia si\u0119 na grzech ci\u0119\u017cki<\/strong>, je\u015bli istniej\u0105 moralnie dopuszczalne alternatywy.<\/p>\n\n\n\n Na przestrzeni dziej\u00f3w Ko\u015bci\u00f3\u0142 zawsze naucza\u0142 wiernych, by podejmowali decyzje polityczne, kieruj\u0105c si\u0119 centraln\u0105 zasad\u0105: prawo moralne stoi ponad wszelk\u0105 struktur\u0105 w\u0142adzy<\/strong>. W pierwszych wiekach chrze\u015bcijanie woleli umrze\u0107 jako m\u0119czennicy, ni\u017c uczestniczy\u0107 w kulcie cesarskim. Nie wybierali \u201emniej poga\u0144skiego\u201d cesarza: woleli \u015bmier\u0107 ni\u017c wsp\u00f3\u0142udzia\u0142 w z\u0142u<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n W czasach wsp\u00f3\u0142czesnych dokumenty Ko\u015bcio\u0142a, takie jak Kompendium nauki spo\u0142ecznej Ko\u015bcio\u0142a<\/strong> oraz encyklika Evangelium Vitae<\/em> \u015bw. Jana Paw\u0142a II, podkre\u015blaj\u0105, \u017ce zaanga\u017cowanie polityczne musi by\u0107 zawsze kierowane przez dobrze ukszta\u0142towane sumienie<\/strong>. Jan Pawe\u0142 II pisa\u0142:<\/p>\n\n\n\n „Prawo, kt\u00f3re odmawia prawa do \u017cycia niewinnemu cz\u0142owiekowi, pozostaje w ra\u017c\u0105cej sprzeczno\u015bci z dobrem wsp\u00f3lnym, kt\u00f3remu prawo ma s\u0142u\u017cy\u0107.”<\/em> (Evangelium Vitae<\/em>, 72)<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n Oto konkretny przewodnik duszpasterski, jak g\u0142osowa\u0107 z zachowaniem integralno\u015bci moralnej:<\/p>\n\n\n\n Wed\u0142ug Benedykta XVI i sta\u0142ego nauczania Ko\u015bcio\u0142a istniej\u0105 zasady nienegocjowalne<\/strong>:<\/p>\n\n\n\n Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest matk\u0105 i nauczycielk\u0105: oferuje \u015bwiat\u0142o, nie pot\u0119pienie<\/strong>. Kto g\u0142osowa\u0142 b\u0142\u0119dnie z powodu niepokonalnej niewiedzy, nie pope\u0142ni\u0142 grzechu. Ale kto \u015bwiadomie oddaje g\u0142os na powa\u017cne z\u0142o moralne, pope\u0142nia grzech ci\u0119\u017cki<\/strong> i powinien przyst\u0105pi\u0107 do sakramentu pokuty z postanowieniem lepszego rozeznania w przysz\u0142o\u015bci.<\/p>\n\n\n\n \u015aw. Jan XXIII m\u00f3wi\u0142:<\/p>\n\n\n\n „Polityka to najwy\u017csza forma mi\u0142o\u015bci bli\u017aniego.”<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n Nie chodzi tylko o dobre g\u0142osowanie: chodzi o czynne budowanie dobra wsp\u00f3lnego<\/strong>, zaczynaj\u0105c od rodziny, parafii, lokalnej spo\u0142eczno\u015bci, edukacji, s\u0142u\u017cby ubogim.<\/p>\n\n\n\n Wierno\u015b\u0107 Chrystusowi wymaga odwagi. W \u015bwiecie relatywizmu chrze\u015bcijanie musz\u0105 by\u0107 sol\u0105 ziemi i \u015bwiat\u0142em \u015bwiata<\/strong> (Mt 5,13\u201314), tak\u017ce przy urnie wyborczej.<\/p>\n\n\n\n G\u0142osowanie nie oznacza wyboru mi\u0119dzy dwoma z\u0142ami, lecz wspieranie mo\u017cliwego dobra bez zdrady Ewangelii<\/strong>. Je\u015bli to niemo\u017cliwe, lepiej si\u0119 powstrzyma\u0107, ni\u017c zosta\u0107 wsp\u00f3\u0142winnym niesprawiedliwo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Jak powiedzia\u0142 \u015bw. Tomasz Morus, m\u0119czennik sumienia:<\/p>\n\n\n\n „Umieram jako wierny s\u0142uga kr\u00f3la, ale najpierw Boga.”<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n W czasach wybor\u00f3w wielu katolik\u00f3w staje przed pozornie nierozwi\u0105zywalnym dylematem: jak g\u0142osowa\u0107 wiernie Ewangelii, gdy \u017caden z kandydat\u00f3w nie reprezentuje w pe\u0142ni warto\u015bci katolickich? Najcz\u0119stsz\u0105 odpowiedzi\u0105 \u2014 nawet ze strony niekt\u00f3rych cz\u0142onk\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a \u2014 jest: \u201eTo zag\u0142osuj\u0119 na mniejsze z\u0142o\u201d.Ale czy to podej\u015bcie jest naprawd\u0119 katolickie? Czego faktycznie naucza Ko\u015bci\u00f3\u0142? Czy mo\u017cliwe jest, \u017ce g\u0142osowanie …<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":3623,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[54,39],"tags":[1046],"class_list":["post-3622","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-bioetyka-i-wspolczesne-problemy","category-moralnosc-i-zycie-chrzescijanskie","tag-polityka-katolicka"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3622","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3622"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3622\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3624,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3622\/revisions\/3624"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3623"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3622"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3622"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3622"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\n\n\n\n1. Odpowiedzialno\u015b\u0107 polityczna katolik\u00f3w wed\u0142ug Katechizmu<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
\n
\n\n\n\n2. Rozpoznanie w\u0142asnego g\u0142osu: czy mniejsze z\u0142o jest moralnie dopuszczalne?<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
Co naucza Ko\u015bci\u00f3\u0142:<\/h4>\n\n\n\n
Czego Ko\u015bci\u00f3\u0142 NIE naucza:<\/h4>\n\n\n\n
\n
\n
\n\n\n\n3. Perspektywa historyczna: polityczne rozeznanie w historii Ko\u015bcio\u0142a<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
\n
\n\n\n\n4. Praktyczny przewodnik: jak g\u0142osowa\u0107 jako wierny katolik<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
\u2705 Krok 1: Uformuj poprawnie sumienie<\/strong><\/h4>\n\n\n\n
\n
\u2705 Krok 2: Zidentyfikuj zasady nienegocjowalne<\/strong><\/h4>\n\n\n\n
\n
\u2705 Krok 3: Oce\u0144 kandydat\u00f3w<\/strong><\/h4>\n\n\n\n
\n
\u2705 Krok 4: Wspieraj mo\u017cliwe dobro, nie tolerowane z\u0142o<\/strong><\/h4>\n\n\n\n
\n
\u2705 Krok 5: Dzia\u0142aj w modlitwie<\/strong><\/h4>\n\n\n\n
\n
\n\n\n\n5. A je\u015bli zag\u0142osowa\u0142em na mniejsze z\u0142o z niewiedzy?<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
\n\n\n\n6. Polityka jako akt mi\u0142o\u015bci<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
\n
\n\n\n\n7. Zako\u0144czenie: sumienie nie negocjuje ze z\u0142em<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
\n
\n\n\n\n\ud83d\udcff Duchowy przewodnik po rozeznaniu politycznym<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
\n