W epoce, w kt\u00f3rej komfort i natychmiastowa gratyfikacja dominuj\u0105 nad codziennym \u017cyciem, asceza wydaje si\u0119 by\u0107 poj\u0119ciem archaicznym, obcym, a nawet niewygodnym. Jednak to w\u0142a\u015bnie w tym nowoczesnym kontek\u015bcie konsumpcjonizmu i rozproszenia uwagi asceza nabiera nowego znaczenia. Nie jest ona irracjonalnym odrzuceniem \u015bwiata ani pogard\u0105 dla cia\u0142a, lecz sprawdzon\u0105 i g\u0142\u0119bok\u0105 drog\u0105 do \u015bwi\u0119to\u015bci, wewn\u0119trznej wolno\u015bci i komunii z Bogiem.<\/p>\n\n\n\n
Ale czym dok\u0142adnie jest asceza? Czy jest ona zarezerwowana tylko dla mnich\u00f3w i pustelnik\u00f3w, czy ma co\u015b do zaoferowania r\u00f3wnie\u017c wsp\u00f3\u0142czesnym chrze\u015bcijanom? W tym artykule przyjrzymy si\u0119 jej pochodzeniu, historii w tradycji chrze\u015bcija\u0144skiej i znaczeniu dla wierz\u0105cych dzi\u015b.<\/p>\n\n\n\n
Asceza (z greckiego askesis<\/em>, oznaczaj\u0105cego \u201e\u0107wiczenie\u201d lub \u201edyscyplin\u0119\u201d) to praktyka samodyscypliny i dobrowolnego wyrzeczenia si\u0119 przyjemno\u015bci \u015bwiatowych w celu zbli\u017cenia si\u0119 do Boga. Nie jest to odrzucenie cia\u0142a ani stworzenia, ale duchowy trening, kt\u00f3ry wzmacnia dusz\u0119 i przygotowuje j\u0105 na przyj\u0119cie Bo\u017cej \u0142aski.<\/p>\n\n\n\n \u015awi\u0119ty Pawe\u0142 jasno wyja\u015bnia t\u0119 koncepcj\u0119, por\u00f3wnuj\u0105c \u017cycie chrze\u015bcija\u0144skie do zawod\u00f3w sportowych:<\/p>\n\n\n\n \u201eCzy\u017c nie wiecie, \u017ce zawodnicy na stadionie wszyscy biegn\u0105, lecz jeden tylko otrzymuje nagrod\u0119? Przeto tak biegnijcie, aby\u015bcie j\u0105 otrzymali! Ka\u017cdy, kt\u00f3ry staje do zapas\u00f3w, wszystkiego sobie odmawia; oni, aby zdoby\u0107 przemijaj\u0105c\u0105 nagrod\u0119, my za\u015b \u2013 nieprzemijaj\u0105c\u0105.\u201d<\/em> (1 Kor 9,24-25)<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n Tak jak sportowiec rezygnuje z pewnych przyjemno\u015bci, aby poprawi\u0107 swoje wyniki, tak chrze\u015bcijanin praktykuje ascez\u0119, aby umocni\u0107 swojego ducha i pog\u0142\u0119bi\u0107 relacj\u0119 z Bogiem.<\/p>\n\n\n\n Od pierwszych wiek\u00f3w chrze\u015bcijanie rozumieli, \u017ce na\u015bladowanie Chrystusa wymaga radykalnego wyrzeczenia si\u0119 nieuporz\u0105dkowanych przyjemno\u015bci \u015bwiata.<\/p>\n\n\n\n W czasach apostolskich \u017cycie chrze\u015bcija\u0144skie wymaga\u0142o wielkich ofiar. Pierwsi chrze\u015bcijanie byli prze\u015bladowani, \u017cyli w ci\u0105g\u0142ym niebezpiecze\u0144stwie i rezygnowali z wielu wyg\u00f3d dla swojej wiary. M\u0119czennicy byli pierwszymi wielkimi ascetami, poniewa\u017c nie tylko wyrzekli si\u0119 swoich d\u00f3br, ale oddali nawet swoje \u017cycie za Chrystusa.<\/p>\n\n\n\n W III wieku, po zako\u0144czeniu prze\u015bladowa\u0144 i legalizacji chrze\u015bcija\u0144stwa, pojawi\u0142a si\u0119 nowa forma radykalizmu: Ojcowie Pustyni. Ludzie tacy jak \u015bw. Antoni Wielki i \u015bw. Pachomiusz wycofali si\u0119 na pustyni\u0119, aby \u017cy\u0107 w modlitwie, po\u015bcie i pokucie, z dala od rozprosze\u0144 \u015bwiata.<\/p>\n\n\n\n \u015aw. Antoni Wielki, uwa\u017cany za ojca chrze\u015bcija\u0144skiego monastycyzmu, prowadzi\u0142 niezwykle surowe \u017cycie, przekonany, \u017ce prawdziwy skarb nie le\u017cy w dobrach materialnych, lecz w ca\u0142kowitym oddaniu si\u0119 Bogu.<\/p>\n\n\n\n W \u015bredniowieczu asceza zosta\u0142a ustrukturyzowana w ramach zakon\u00f3w monastycznych. Regu\u0142a \u015bw. Benedykta organizowa\u0142a \u017cycie w modlitwie, pracy i umiarkowanym wyrzeczeniu. Zakony takie jak kartuzi i cystersi podnios\u0142y ascez\u0119 na jeszcze wy\u017cszy poziom, promuj\u0105c milczenie, post i nieustann\u0105 medytacj\u0119.<\/p>\n\n\n\n Nawet w nowszych czasach \u015bwi\u0119ci tacy jak \u015bw. Jan od Krzy\u017ca, \u015bw. Teresa z \u00c1vili, \u015bw. Ojciec Pio i \u015bw. Matka Teresa z Kalkuty \u017cyli w g\u0142\u0119bokiej ascezie, przekonani, \u017ce osobiste wyrzeczenie \u0142\u0105czy ich \u015bci\u015blej z Chrystusem i pozwala im lepiej s\u0142u\u017cy\u0107 innym.<\/p>\n\n\n\n Cho\u0107 wsp\u00f3\u0142czesne spo\u0142ecze\u0144stwo ceni wygod\u0119 i natychmiastow\u0105 satysfakcj\u0119, ludzka dusza wci\u0105\u017c ma te same duchowe potrzeby. Asceza nie jest przestarza\u0142\u0105 praktyk\u0105, ale koniecznym lekarstwem na nadmiar wsp\u00f3\u0142czesnego \u015bwiata.<\/p>\n\n\n\n \u017byjemy w kulturze, kt\u00f3ra unika cierpienia za wszelk\u0105 cen\u0119. Reklamy, technologia i rozrywka stworzy\u0142y spo\u0142ecze\u0144stwo, kt\u00f3re nieustannie d\u0105\u017cy do natychmiastowej przyjemno\u015bci i nie pozostawia miejsca na wyrzeczenie czy ofiar\u0119. Jednak ten styl \u017cycia prowadzi do kryzysu sensu, wysokich poziom\u00f3w l\u0119ku, depresji i g\u0142\u0119bokiego poczucia pustki egzystencjalnej.<\/p>\n\n\n\n Daleka od irracjonalnego odrzucenia przyjemno\u015bci, chrze\u015bcija\u0144ska asceza proponuje r\u00f3wnowag\u0119: korzystanie z d\u00f3br materialnych bez stawania si\u0119 ich niewolnikiem. Praktyka wyrzeczenia pomaga nam by\u0107 bardziej wolnymi i skupi\u0107 nasze \u017cycie na tym, co naprawd\u0119 istotne.<\/p>\n\n\n\n \u015aw. Jan Pawe\u0142 II ostrzega\u0142 przed niebezpiecze\u0144stwem spo\u0142ecze\u0144stwa, kt\u00f3re straci\u0142o sens ofiary:<\/p>\n\n\n\n \u201eZdolno\u015b\u0107 do po\u015bwi\u0119cenia si\u0119 jest tajemnic\u0105 prawdziwej wolno\u015bci.\u201d<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n Asceza uczy nas m\u00f3wi\u0107 \u201enie\u201d temu, co zb\u0119dne, aby\u015bmy mogli powiedzie\u0107 wi\u0119ksze \u201etak\u201d Bogu i bli\u017anim.<\/p>\n\n\n\n Nie trzeba wycofywa\u0107 si\u0119 na pustyni\u0119 ani \u017cy\u0107 w klasztorze, aby praktykowa\u0107 ascez\u0119. Ma\u0142e codzienne wyrzeczenia mog\u0105 sta\u0107 si\u0119 drog\u0105 do duchowego wzrostu.<\/p>\n\n\n\n Asceza nie jest opcj\u0105 ekstremaln\u0105 ani zb\u0119dn\u0105, lecz istotnym wymiarem \u017cycia chrze\u015bcija\u0144skiego. Jest to dyscyplina, kt\u00f3ra uwalnia nas od wewn\u0119trznych wi\u0119z\u00f3w i czyni nas bardziej zdolnymi do mi\u0142o\u015bci Boga i bli\u017aniego.<\/p>\n\n\n\n Sam Jezus naucza\u0142 o drodze ofiary:<\/p>\n\n\n\n \u201eJe\u015bli kto chce i\u015b\u0107 za Mn\u0105, niech si\u0119 zaprze samego siebie, niech we\u017amie krzy\u017c sw\u00f3j i niech Mnie na\u015bladuje.\u201d<\/em> (Mt 16,24)<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n W \u015bwiecie obsesyjnie skupionym na przyjemno\u015bci i komforcie, chrze\u015bcija\u0144ska asceza jest prawdziw\u0105 rewolucj\u0105. Jest to zapomniana droga do \u015bwi\u0119to\u015bci, droga prawdziwej wolno\u015bci i rado\u015bci w Chrystusie.<\/p>\n\n\n\n Pytanie brzmi: Czy jeste\u015bmy gotowi ni\u0105 pod\u0105\u017ca\u0107?<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" W epoce, w kt\u00f3rej komfort i natychmiastowa gratyfikacja dominuj\u0105 nad codziennym \u017cyciem, asceza wydaje si\u0119 by\u0107 poj\u0119ciem archaicznym, obcym, a nawet niewygodnym. Jednak to w\u0142a\u015bnie w tym nowoczesnym kontek\u015bcie konsumpcjonizmu i rozproszenia uwagi asceza nabiera nowego znaczenia. Nie jest ona irracjonalnym odrzuceniem \u015bwiata ani pogard\u0105 dla cia\u0142a, lecz sprawdzon\u0105 i g\u0142\u0119bok\u0105 drog\u0105 do \u015bwi\u0119to\u015bci, wewn\u0119trznej …<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":2889,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[63,41],"tags":[759],"class_list":["post-2888","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-filozofia-i-wiara","category-wiara-i-kultura","tag-asceza"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2888","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2888"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2888\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2890,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2888\/revisions\/2890"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2889"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2888"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2888"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2888"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}\n
2. Asceza w Historii Ko\u015bcio\u0142a<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Pierwsi Chrze\u015bcijanie i M\u0119czennicy<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
Ojcowie Pustyni<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
\u015aredniowiecze i Zakony Religijne<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
\u015awi\u0119ci Asceci Czas\u00f3w Nowo\u017cytnych<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
3. Dlaczego Asceza jest Potrzebna Dzi\u015b?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Problem Kultury Przyjemno\u015bci<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
Asceza jako Odpowied\u017a<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
\n
4. Jak Praktykowa\u0107 Ascez\u0119 w Codziennym \u017byciu<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Praktyczne Przyk\u0142ady Wsp\u00f3\u0142czesnej Ascezy<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
\n
5. Podsumowanie: Powr\u00f3t do Ducha Ewangelii<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
\n