Wielki Pi\u0105tek to jeden z naj\u015bwi\u0119tszych dni w katolickim kalendarzu liturgicznym. W tym dniu Ko\u015bci\u00f3\u0142 wspomina M\u0119k\u0119 i \u015amier\u0107 naszego Pana Jezusa Chrystusa \u2013 ofiar\u0119 odkupienia, kt\u00f3ra otworzy\u0142a bramy zbawienia dla ca\u0142ej ludzko\u015bci. W tym kontek\u015bcie \u201eModlitwa za \u017byd\u00f3w\u201d w Liturgii M\u0119ki Pa\u0144skiej ma szczeg\u00f3lne znaczenie, poniewa\u017c dotyczy bezpo\u015brednio relacji mi\u0119dzy chrze\u015bcija\u0144stwem a narodem \u017cydowskim \u2013 relacji g\u0142\u0119boko zakorzenionej w historii zbawienia, czasami z\u0142o\u017conej i trudnej.<\/p>\n\n\n\n
Na przestrzeni wiek\u00f3w modlitwa ta by\u0142a przedmiotem zmian i debat, zw\u0142aszcza w XX i XXI wieku. Aby jednak w pe\u0142ni zrozumie\u0107 jej znaczenie, nale\u017cy umiejscowi\u0107 j\u0105 w kontek\u015bcie teologicznym i liturgicznym. Dlaczego Ko\u015bci\u00f3\u0142 modli si\u0119 za \u017byd\u00f3w w Wielki Pi\u0105tek? Jaki jest jej sens w tradycyjnej teologii katolickiej? Jak powinni\u015bmy j\u0105 dzi\u015b rozumie\u0107 z perspektywy wiary?<\/p>\n\n\n\n
W tym artykule przeanalizujemy pochodzenie, histori\u0119, teologi\u0119 oraz aktualne znaczenie tej modlitwy, pozostaj\u0105c wiernymi tradycyjnemu nauczaniu Ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\n\n\n\n
Od najdawniejszych czas\u00f3w Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki w\u0142\u0105cza\u0142 do liturgii Wielkiego Pi\u0105tku seri\u0119 modlitw zwanych \u201eModlitwami uroczystymi\u201d. S\u0105 to modlitwy wstawiennicze za r\u00f3\u017cne grupy: wiernych chrze\u015bcijan, papie\u017ca, katechumen\u00f3w, heretyk\u00f3w i schizmatyk\u00f3w, pogan, w\u0142adc\u00f3w, a tak\u017ce za \u017byd\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Ju\u017c w najstarszych liturgiach Ko\u015bci\u00f3\u0142 modli\u0142 si\u0119 o nawr\u00f3cenie narodu \u017cydowskiego. Ta praktyka ma swoje uzasadnienie w nauczaniu \u015bw. Paw\u0142a, kt\u00f3ry wyra\u017ca swoje g\u0142\u0119bokie pragnienie, aby ca\u0142y Izrael zosta\u0142 zbawiony i uzna\u0142 Jezusa Chrystusa za Mesjasza (por. Rz 9-11).<\/p>\n\n\n\n
Aby zrozumie\u0107 sens tej modlitwy, konieczne jest przypomnienie szczeg\u00f3lnej relacji, jak\u0105 nar\u00f3d \u017cydowski ma z Bogiem i histori\u0105 zbawienia.<\/p>\n\n\n\n
\u015aw. Pawe\u0142 wyja\u015bnia t\u0119 tajemnic\u0119 w Li\u015bcie do Rzymian (rozdz. 11), u\u017cywaj\u0105c obrazu drzewa oliwnego: \u017bydzi s\u0105 naturalnymi ga\u0142\u0119ziami, ale niekt\u00f3re z nich zosta\u0142y odci\u0119te z powodu niewiary, a na ich miejsce wszczepiono dzikie ga\u0142\u0105zki (poganie). B\u00f3g jednak mo\u017ce ponownie wszczepi\u0107 \u017byd\u00f3w, je\u015bli uwierz\u0105 w Chrystusa.<\/p>\n\n\n\n
Przez wieki tradycyjna modlitwa za \u017byd\u00f3w w Wielki Pi\u0105tek brzmia\u0142a w \u0142acinie nast\u0119puj\u0105co:<\/p>\n\n\n\n
„Oremus et pro perfidis Iudaeis…”<\/em><\/p>\n\n\n\n Co mo\u017cna przet\u0142umaczy\u0107 jako: \u201eM\u00f3dlmy si\u0119 tak\u017ce za wiaro\u0142omnych \u017byd\u00f3w…\u201d. \u0141aci\u0144skie s\u0142owo perfidis<\/em> oznacza \u201eniewierz\u0105cy\u201d lub \u201epozbawiony wiary\u201d, jednak z biegiem czasu nabra\u0142o ono negatywnego znaczenia w j\u0119zykach nowo\u017cytnych.<\/p>\n\n\n\n Z tego powodu w XX wieku, zw\u0142aszcza po Soborze Watyka\u0144skim II, modlitwa ta zosta\u0142a zmieniona, aby unikn\u0105\u0107 mo\u017cliwych nieporozumie\u0144 lub obra\u017aliwych interpretacji. W reformie liturgicznej z 1970 r. pod przewodnictwem papie\u017ca Paw\u0142a VI, usuni\u0119to wzmiank\u0119 o nawr\u00f3ceniu \u017byd\u00f3w, zast\u0119puj\u0105c j\u0105 bardziej og\u00f3ln\u0105 pro\u015bb\u0105 o ich wierno\u015b\u0107 Bogu.<\/p>\n\n\n\n Jednak w 2008 roku papie\u017c Benedykt XVI wprowadzi\u0142 now\u0105 wersj\u0119 tej modlitwy w nadzwyczajnej formie Mszy \u015bw. (Usus Antiquior<\/em>), zachowuj\u0105c pro\u015bb\u0119 o nawr\u00f3cenie \u017byd\u00f3w, lecz w bardziej wywa\u017conej formie:<\/p>\n\n\n\n „M\u00f3dlmy si\u0119 tak\u017ce za \u017byd\u00f3w, aby B\u00f3g nasz Pan o\u015bwieci\u0142 ich serca, aby uznali Jezusa Chrystusa, Zbawiciela wszystkich ludzi.”<\/em><\/p>\n\n\n\n Zmiana ta mia\u0142a istotne znaczenie, poniewa\u017c potwierdza\u0142a tradycyjne nauczanie Ko\u015bcio\u0142a, zgodnie z kt\u00f3rym zbawienie jest mo\u017cliwe tylko w Chrystusie, jednocze\u015bnie eliminuj\u0105c sformu\u0142owania mog\u0105ce by\u0107 postrzegane jako obra\u017aliwe.<\/p>\n\n\n\n Obecnie Modlitwa za \u017byd\u00f3w pozostaje \u015bwiadectwem powszechnej misji Ko\u015bcio\u0142a. Nie jest wyrazem pogardy czy wrogo\u015bci, ale aktem prawdziwej mi\u0142o\u015bci. Ko\u015bci\u00f3\u0142 pragnie zbawienia wszystkich ludzi, w tym narodu \u017cydowskiego, i dlatego modli si\u0119, aby rozpoznali Jezusa Chrystusa.<\/p>\n\n\n\n Wa\u017cne jest, aby pami\u0119ta\u0107, \u017ce modlitwa ta nie stoi w sprzeczno\u015bci z szacunkiem i uznaniem, jakie Ko\u015bci\u00f3\u0142 ma dla narodu \u017cydowskiego. Sob\u00f3r Watyka\u0144ski II w deklaracji Nostra Aetate<\/em> podkre\u015bli\u0142, \u017ce \u017bydzi pozostaj\u0105 umi\u0142owani przez Boga, gdy\u017c \u201edary \u0142aski i wezwanie Bo\u017ce s\u0105 nieodwo\u0142alne\u201d (Rz 11,29).<\/p>\n\n\n\n Jednak nie oznacza to, \u017ce istniej\u0105 dwa r\u00f3\u017cne drogi zbawienia \u2013 jedna dla \u017byd\u00f3w, a druga dla chrze\u015bcijan. Magisterium Ko\u015bcio\u0142a uczy, \u017ce istnieje tylko jedna droga do zbawienia i jest ni\u0105 Chrystus (por. J 14,6). Dlatego Ko\u015bci\u00f3\u0142 modli si\u0119 z mi\u0142o\u015bci\u0105, aby \u017bydzi mogli uzna\u0107 Jezusa za obiecanego Mesjasza.<\/p>\n\n\n\n Modlitwa za \u017byd\u00f3w w Wielki Pi\u0105tek jest wyrazem wierno\u015bci Ko\u015bcio\u0142a jego misyjnemu pos\u0142annictwu. Nie jest to modlitwa pot\u0119pienia, lecz pokorna pro\u015bba, aby nar\u00f3d Starego Przymierza rozpozna\u0142 swojego Mesjasza.<\/p>\n\n\n\n Niech Naj\u015bwi\u0119tsza Maryja Panna, Matka Ko\u015bcio\u0142a i C\u00f3rka Syjonu, wstawia si\u0119 za nawr\u00f3ceniem wszystkich serc, aby\u015bmy byli wiernymi \u015bwiadkami prawdy.<\/p>\n\n\n\n Niech w tym Wielki Pi\u0105tek nasza modlitwa b\u0119dzie echem mi\u0142o\u015bci Chrystusa do ca\u0142ej ludzko\u015bci!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Wielki Pi\u0105tek to jeden z naj\u015bwi\u0119tszych dni w katolickim kalendarzu liturgicznym. W tym dniu Ko\u015bci\u00f3\u0142 wspomina M\u0119k\u0119 i \u015amier\u0107 naszego Pana Jezusa Chrystusa \u2013 ofiar\u0119 odkupienia, kt\u00f3ra otworzy\u0142a bramy zbawienia dla ca\u0142ej ludzko\u015bci. W tym kontek\u015bcie \u201eModlitwa za \u017byd\u00f3w\u201d w Liturgii M\u0119ki Pa\u0144skiej ma szczeg\u00f3lne znaczenie, poniewa\u017c dotyczy bezpo\u015brednio relacji mi\u0119dzy chrze\u015bcija\u0144stwem a narodem \u017cydowskim …<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":2886,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[38,52],"tags":[758,650],"class_list":["post-2885","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-historia-i-tradycja","category-liturgia-i-rok-liturgiczny","tag-modlitwa-za-zydow","tag-wielki-piatek"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2885","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2885"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2885\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2887,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2885\/revisions\/2887"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2886"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2885"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2885"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2885"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}IV. Znaczenie i Aktualno\u015b\u0107 Dzi\u015b<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
Zako\u0144czenie: Modlitwa Mi\u0142o\u015bci i Nadziei<\/strong><\/h3>\n\n\n\n