W Ko\u015bciele katolickim powszechne jest nazywanie kap\u0142an\u00f3w \u201eojcami\u201d. Jednak praktyka ta budzi pytania, zw\u0142aszcza w\u015br\u00f3d niekt\u00f3rych grup protestanckich, kt\u00f3re powo\u0142uj\u0105 si\u0119 na s\u0142owa Jezusa z Ewangelii Mateusza 23,9:<\/p>\n\n\n\n
\n\u201eNikogo te\u017c na ziemi nie nazywajcie waszym ojcem; jeden jest bowiem Ojciec wasz, Ten w niebie.\u201d<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
Czy zatem nazywanie kap\u0142an\u00f3w \u201eojcami\u201d jest b\u0142\u0119dem? Czy ten tytu\u0142 ma uzasadnienie biblijne i teologiczne? W tym artykule przyjrzymy si\u0119 jego pochodzeniu, historii i g\u0142\u0119bokiemu znaczeniu, prostuj\u0105c nieporozumienia i wyja\u015bniaj\u0105c jego uzasadnione u\u017cycie w tradycji chrze\u015bcija\u0144skiej.<\/p>\n\n\n\n
\n\n\n\n1. Tytu\u0142 zakorzeniony w Pi\u015bmie \u015awi\u0119tym<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Aby zrozumie\u0107, dlaczego nazywamy kap\u0142an\u00f3w \u201eojcami\u201d, musimy najpierw przyjrze\u0107 si\u0119, jak to okre\u015blenie jest u\u017cywane w Biblii. Mimo zarzut\u00f3w opartych na Mateuszu 23,9, samo Pismo \u015awi\u0119te wielokrotnie u\u017cywa s\u0142owa \u201eojciec\u201d w r\u00f3\u017cnych kontekstach, nie przecz\u0105c w ten spos\u00f3b nauce Chrystusa.<\/p>\n\n\n\n
1.1. U\u017cycie s\u0142owa \u201eojciec\u201d w Biblii<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
B\u00f3g jest naszym Ojcem w sensie absolutnym, ale Biblia uznaje r\u00f3wnie\u017c istnienie duchowych ojc\u00f3w:<\/p>\n\n\n\n
\n
- \u015awi\u0119ty Pawe\u0142 uwa\u017ca si\u0119 za \u201eojca\u201d wiernych<\/strong>: \u201eChocia\u017cby\u015bcie mieli dziesi\u0119\u0107 tysi\u0119cy wychowawc\u00f3w w Chrystusie, to jednak nie macie wielu ojc\u00f3w. Ja bowiem przez Ewangeli\u0119 zrodzi\u0142em was w Chrystusie Jezusie.\u201d (1 Kor 4,15)<\/li>\n\n\n\n
- Patriarcha Abraham jest nazwany \u201eojcem\u201d wierz\u0105cych<\/strong> (Rz 4,16).<\/li>\n\n\n\n
- Prorok Elizeusz zwraca si\u0119 do Eliasza s\u0142owami<\/strong>: \u201eOjcze m\u00f3j, ojcze m\u00f3j!\u201d (2 Krl 2,12)<\/li>\n\n\n\n
- Tytu\u0142 \u201eojciec\u201d jest r\u00f3wnie\u017c u\u017cywany wobec starszych i przyw\u00f3dc\u00f3w duchowych<\/strong> w Starym Testamencie (Sdz 17,10; Rdz 45,8).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Je\u015bli sama Biblia odnosi si\u0119 do duchowych przyw\u00f3dc\u00f3w jako \u201eojc\u00f3w\u201d, to oczywiste jest, \u017ce Chrystus nie zakaza\u0142 ca\u0142kowitego u\u017cywania tego tytu\u0142u.<\/p>\n\n\n\n
1.2. Co Jezus mia\u0142 na my\u015bli w Mateuszu 23,9?<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
Gdy Jezus m\u00f3wi \u201eNikogo na ziemi nie nazywajcie ojcem\u201d<\/strong>, pot\u0119pia hipokryzj\u0119 faryzeuszy, kt\u00f3rzy szukali tytu\u0142\u00f3w dla w\u0142asnej chwa\u0142y, a nie dla s\u0142u\u017cby Bogu. Kontekst tego fragmentu (Mt 23,1-12) pokazuje, \u017ce Chrystus krytykuje tych, kt\u00f3rzy wynosz\u0105 si\u0119 przez tytu\u0142y, a nie samo ich u\u017cywanie w spos\u00f3b prawowity.<\/p>\n\n\n\n
Gdyby\u015bmy interpretowali Mateusza 23,9 dos\u0142ownie, nie mogliby\u015bmy r\u00f3wnie\u017c nikogo nazywa\u0107 \u201enauczycielem\u201d czy \u201emistrzem\u201d, poniewa\u017c Jezus m\u00f3wi tak\u017ce:<\/p>\n\n\n\n
\n\u201eNie pozwalajcie si\u0119 nazywa\u0107 mistrzami, bo jeden jest tylko Mistrz wasz, Chrystus.\u201d<\/strong> (Mt 23,10)<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
Jednak w innych miejscach Pismo \u015awi\u0119te wspomina o \u201enauczycielach\u201d w Ko\u015bciele (Ef 4,11; Jk 3,1). Problemem nie jest wi\u0119c samo u\u017cycie tytu\u0142u, lecz nadu\u017cycie w\u0142adzy duchowej.<\/p>\n\n\n\n
\n\n\n\n2. Duchowe ojcostwo kap\u0142a\u0144stwa<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Tytu\u0142 \u201eOjciec\u201d dla kap\u0142an\u00f3w nie jest jedynie zwyczajem, ale odzwierciedla g\u0142\u0119bok\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107 teologiczn\u0105: kap\u0142an uczestniczy w ojcostwie Boga poprzez swoj\u0105 pos\u0142ug\u0119.<\/p>\n\n\n\n
2.1. Kap\u0142an jako duchowy ojciec<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
\u015awi\u0119ty Pawe\u0142 m\u00f3wi do Koryntian: \u201eJa was zrodzi\u0142em w Chrystusie Jezusie przez Ewangeli\u0119.\u201d<\/strong> (1 Kor 4,15). Kap\u0142ani czyni\u0105 to samo \u2013 rodz\u0105 duchowych syn\u00f3w i c\u00f3rki przez g\u0142oszenie Ewangelii, chrzest i sakramenty. Nie s\u0105 \u201eojcami\u201d w sensie biologicznym, ale jako przewodnicy prowadz\u0105cy wiernych do Boga.<\/p>\n\n\n\n
2.2. Kap\u0142a\u0144stwo jako odzwierciedlenie ojcostwa Boga<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
B\u00f3g objawia si\u0119 jako Ojciec, a Chrystus ukazuje nam oblicze Ojca. Jednak chcia\u0142 On mie\u0107 swoich przedstawicieli na ziemi. Kap\u0142ani, dzia\u0142aj\u0105c in persona Christi<\/strong> (w osobie Chrystusa), odzwierciedlaj\u0105 to ojcostwo.<\/p>\n\n\n\n
Gdy kap\u0142an odpuszcza grzechy, udziela chrztu czy konsekruje Eucharysti\u0119, dzia\u0142a w imieniu Chrystusa, kt\u00f3ry jest obrazem Ojca. Jego ojcostwo nie jest przywilejem osobistym, ale darem od Boga, kt\u00f3ry czyni go po\u015brednikiem Jego \u0142aski.<\/p>\n\n\n\n
\n\n\n\n3. Tradycja Ko\u015bcio\u0142a dotycz\u0105ca tytu\u0142u \u201eOjciec\u201d<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Od pierwszych wiek\u00f3w chrze\u015bcijanie nazywali swoich duchowych przyw\u00f3dc\u00f3w \u201eOjcami\u201d. Oto kilka historycznych przyk\u0142ad\u00f3w:<\/p>\n\n\n\n
\n
- \u015awi\u0119ty Ignacy Antioche\u0144ski (I w.)<\/strong> zach\u0119ca\u0142 wiernych do pos\u0142usze\u0144stwa biskupom i kap\u0142anom jako ojcom duchowym.<\/li>\n\n\n\n
- Egipscy mnisi (III-IV w.)<\/strong> nazywali swoich prze\u0142o\u017conych \u201eAbba\u201d (Ojciec).<\/li>\n\n\n\n
- \u015awi\u0119ty Benedykt (VI w.)<\/strong> ustanowi\u0142, \u017ce mnisi powinni zwraca\u0107 si\u0119 do swojego opata \u201eOjciec\u201d.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Ko\u015bci\u00f3\u0142 zawsze rozumia\u0142, \u017ce ojcostwo duchowe nie jest pustym tytu\u0142em, ale \u015bwi\u0119t\u0105 misj\u0105.<\/p>\n\n\n\n
\n\n\n\n4. Zarzuty protestanckie i odpowiedzi<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Wielu protestant\u00f3w sprzeciwia si\u0119 u\u017cywaniu s\u0142owa \u201eOjciec\u201d wobec kap\u0142an\u00f3w, ale ich argumenty opieraj\u0105 si\u0119 na b\u0142\u0119dnych interpretacjach. Odpowiedzmy na najcz\u0119stsze z nich:<\/p>\n\n\n\n
4.1. \u201eJezus zabroni\u0142 nazywania kogokolwiek \u2018ojcem\u2019\u201d<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
Jak ju\u017c wykazali\u015bmy, Mateusz 23,9 nie mo\u017ce by\u0107 rozumiany w sensie absolutnym. W przeciwnym razie nie mogliby\u015bmy nawet nazywa\u0107 naszych ojc\u00f3w biologicznych \u201eojcami\u201d, co by\u0142oby sprzeczne z czwartym przykazaniem:<\/p>\n\n\n\n
\n\u201eCzcij ojca swego i matk\u0119 swoj\u0105.\u201d<\/strong> (Wj 20,12).<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
4.2. \u201eKap\u0142a\u0144stwo katolickie nie jest biblijne\u201d<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
Kap\u0142a\u0144stwo ma swoje korzenie w Starym Testamencie (Kp\u0142 21) i znajduje wype\u0142nienie w Nowym Testamencie w osobach aposto\u0142\u00f3w. Jezus ustanowi\u0142 kap\u0142a\u0144stwo, m\u00f3wi\u0105c:<\/p>\n\n\n\n
\n\u201eTo czy\u0144cie na moj\u0105 pami\u0105tk\u0119.\u201d<\/strong> (\u0141k 22,19),<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
daj\u0105c aposto\u0142om w\u0142adz\u0119 konsekracji Eucharystii. \u015awi\u0119ty Pawe\u0142 r\u00f3wnie\u017c m\u00f3wi o pos\u0142udze kap\u0142a\u0144skiej:<\/p>\n\n\n\n
\n\u201eAbym by\u0142 s\u0142ug\u0105 Chrystusa Jezusa w\u015br\u00f3d pogan, sprawuj\u0105cym \u015bwi\u0119t\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 Ewangelii Bo\u017cej.\u201d<\/strong> (Rz 15,16).<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
\n\n\n\n5. Podsumowanie: Tytu\u0142 wyra\u017caj\u0105cy g\u0142\u0119bok\u0105 prawd\u0119<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Nazywanie kap\u0142ana \u201eOjcem\u201d nie jest b\u0142\u0119dem ani herezj\u0105, lecz uznaniem jego duchowej misji. Nie jest to pusty tytu\u0142 honorowy, ale odzwierciedlenie jego roli jako przewodnika, opiekuna i po\u015brednika \u0142aski Bo\u017cej.<\/p>\n\n\n\n
Kiedy katolik nazywa kap\u0142ana \u201eojcem\u201d, nie odbiera chwa\u0142y Bogu, lecz uznaje, \u017ce B\u00f3g dzia\u0142a poprzez swoich s\u0142ug. Jak powiedzia\u0142 \u015bw. Pawe\u0142:<\/p>\n\n\n\n
\n\u201eNie siebie samych bowiem g\u0142osimy, lecz Chrystusa Jezusa jako Pana, a nas \u2013 jako waszych s\u0142ugi przez Jezusa.\u201d<\/strong> (2 Kor 4,5).<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
Niech ta \u015bwiadomo\u015b\u0107 pomo\u017ce nam doceni\u0107 i szanowa\u0107 naszych kap\u0142an\u00f3w, prawdziwych ojc\u00f3w duchowych w naszej pielgrzymce do \u017cycia wiecznego.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
W Ko\u015bciele katolickim powszechne jest nazywanie kap\u0142an\u00f3w \u201eojcami\u201d. Jednak praktyka ta budzi pytania, zw\u0142aszcza w\u015br\u00f3d niekt\u00f3rych grup protestanckich, kt\u00f3re powo\u0142uj\u0105 si\u0119 na s\u0142owa Jezusa z Ewangelii Mateusza 23,9: \u201eNikogo te\u017c na ziemi nie nazywajcie waszym ojcem; jeden jest bowiem Ojciec wasz, Ten w niebie.\u201d Czy zatem nazywanie kap\u0142an\u00f3w \u201eojcami\u201d jest b\u0142\u0119dem? Czy ten tytu\u0142 ma …<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":2776,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","_seopress_robots_follow":"","_seopress_robots_imageindex":"","_seopress_robots_snippet":"","_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_robots_breadcrumbs":"","_seopress_robots_freeze_modified_date":"","_seopress_robots_custom_modified_date":"","_seopress_robots_canonical":"","_seopress_social_fb_title":"","_seopress_social_fb_desc":"","_seopress_social_fb_img":"","_seopress_social_fb_img_attachment_id":0,"_seopress_social_fb_img_width":0,"_seopress_social_fb_img_height":0,"_seopress_social_twitter_title":"","_seopress_social_twitter_desc":"","_seopress_social_twitter_img":"","_seopress_social_twitter_img_attachment_id":0,"_seopress_social_twitter_img_width":0,"_seopress_social_twitter_img_height":0,"_seopress_redirections_value":"","_seopress_redirections_enabled":"","_seopress_redirections_enabled_regex":"","_seopress_redirections_logged_status":"","_seopress_redirections_param":"","_seopress_redirections_type":0,"_seopress_analysis_target_kw":"","footnotes":""},"categories":[54,39],"tags":[695,696],"class_list":["post-2775","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-bioetyka-i-wspolczesne-problemy","category-moralnosc-i-zycie-chrzescijanskie","tag-kaplanow","tag-ojcami"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2775","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2775"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2775\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2777,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2775\/revisions\/2777"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2776"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2775"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2775"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2775"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}