W \u015bwiecie, w kt\u00f3rym strach wydaje si\u0119 dominowa\u0107 w wielu aspektach naszego \u017cycia \u2014 strach przed przysz\u0142o\u015bci\u0105, pora\u017ck\u0105, samotno\u015bci\u0105, chorob\u0105 \u2014 idea \u201eboja\u017ani Bo\u017cej\u201d mo\u017ce wydawa\u0107 si\u0119 myl\u0105ca, a nawet sprzeczna. Jak to mo\u017cliwe, \u017ce B\u00f3g mi\u0142o\u015bci, mi\u0142osierdzia i dobroci wzywa nas, aby\u015bmy Go si\u0119 bali? Czy boja\u017a\u0144 Bo\u017ca jest synonimem terroru, l\u0119ku czy niepokoju? A mo\u017ce jest to co\u015b g\u0142\u0119bszego, bardziej przemieniaj\u0105cego, bli\u017cszego temu, co mogliby\u015bmy nazwa\u0107 \u201epe\u0142n\u0105 czci mi\u0142o\u015bci\u0105\u201d? W tym artykule zg\u0142\u0119bimy prawdziwe znaczenie boja\u017ani Bo\u017cej, jej biblijne korzenie, rozw\u00f3j w tradycji katolickiej oraz jej znaczenie w naszym \u017cyciu duchowym dzisiaj.<\/p>\n\n\n\n
Poj\u0119cie boja\u017ani Bo\u017cej nie jest wynalazkiem \u015bredniowiecznej teologii ani abstrakcyjn\u0105 ide\u0105. Ma swoje korzenie w Pi\u015bmie \u015awi\u0119tym, gdzie pojawia si\u0119 wielokrotnie jako fundamentalna postawa wierz\u0105cego. W Starym Testamencie Ksi\u0119ga Przys\u0142\u00f3w m\u00f3wi: \u201eBoja\u017a\u0144 Pa\u0144ska jest pocz\u0105tkiem m\u0105dro\u015bci\u201d<\/em> (Przys\u0142\u00f3w 9,10). To zdanie, kt\u00f3re mo\u017ce wydawa\u0107 si\u0119 enigmatyczne, zawiera g\u0142\u0119bok\u0105 prawd\u0119: boja\u017a\u0144 Bo\u017ca nie jest parali\u017cuj\u0105cym strachem, ale uznaniem wielko\u015bci, \u015bwi\u0119to\u015bci i autorytetu Boga.<\/p>\n\n\n\n W kontek\u015bcie biblijnym boja\u017a\u0144 Bo\u017ca jest \u015bci\u015ble zwi\u0105zana z przymierzem mi\u0119dzy Bogiem a Jego ludem. Na przyk\u0142ad, gdy Moj\u017cesz otrzymuje Dziesi\u0119\u0107 Przykaza\u0144 na g\u00f3rze Synaj, lud Izraela do\u015bwiadcza g\u0142\u0119bokiej boja\u017ani wobec objawienia si\u0119 chwa\u0142y Boga. Jednak ta boja\u017a\u0144 nie oddala ich od Boga, ale prowadzi do oddawania Mu czci i zobowi\u0105zania si\u0119 do przestrzegania Jego prawa. Jest to boja\u017a\u0144, kt\u00f3ra rodzi si\u0119 z zachwytu, ze \u015bwiadomo\u015bci bycia w obecno\u015bci Kogo\u015b niesko\u0144czenie wi\u0119kszego od nas.<\/p>\n\n\n\n W Nowym Testamencie Jezus nie m\u00f3wi wprost o \u201eboja\u017ani Bo\u017cej\u201d, ale Jego nauczanie jest przesi\u0105kni\u0119te t\u0105 postaw\u0105. Na przyk\u0142ad, w Kazaniu na G\u00f3rze Jezus zach\u0119ca nas, aby\u015bmy ufali naszemu Ojcu niebieskiemu, ale tak\u017ce \u017cyli z g\u0142\u0119bokim szacunkiem dla Jego woli: \u201eNie b\u00f3jcie si\u0119 tych, kt\u00f3rzy zabijaj\u0105 cia\u0142o, lecz duszy zabi\u0107 nie mog\u0105. B\u00f3jcie si\u0119 raczej Tego, kt\u00f3ry dusz\u0119 i cia\u0142o mo\u017ce zatraci\u0107 w piekle\u201d<\/em> (Mateusz 10,28). Tutaj boja\u017a\u0144 Bo\u017ca nie jest irracjonalnym strachem, ale ostrze\u017ceniem o znaczeniu \u017cycia zgodnie z wol\u0105 Bo\u017c\u0105.<\/p>\n\n\n\n Na przestrzeni wiek\u00f3w Ko\u015bci\u00f3\u0142 g\u0142\u0119boko zastanawia\u0142 si\u0119 nad znaczeniem boja\u017ani Bo\u017cej. Ojcowie Ko\u015bcio\u0142a, tacy jak \u015bw. Augustyn i \u015bw. Hieronim, rozumieli j\u0105 jako postaw\u0119 pokory i czci wobec majestatu Boga. Dla nich boja\u017a\u0144 Bo\u017ca nie by\u0142a sprzeczna z mi\u0142o\u015bci\u0105, ale jej niezb\u0119dnym dope\u0142nieniem. Jak m\u00f3wi \u015bw. Augustyn: \u201eBoja\u017a\u0144 Bo\u017ca jest pocz\u0105tkiem m\u0105dro\u015bci, ale doskona\u0142a mi\u0142o\u015b\u0107 usuwa boja\u017a\u0144\u201d<\/em> (1 Jana 4,18). Innymi s\u0142owy, boja\u017a\u0144 Bo\u017ca jest pierwszym krokiem na drodze wiary, ale w miar\u0119 jak wzrastamy w mi\u0142o\u015bci do Boga, ta boja\u017a\u0144 przemienia si\u0119 w synowsk\u0105 ufno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n W \u015bredniowieczu teologowie, tacy jak \u015bw. Tomasz z Akwinu, rozr\u00f3\u017cniali dwa rodzaje boja\u017ani Bo\u017cej: boja\u017a\u0144 niewolnicz\u0105<\/em> i boja\u017a\u0144 synowsk\u0105<\/em>. Boja\u017a\u0144 niewolnicza rodzi si\u0119 ze strachu przed kar\u0105, podczas gdy boja\u017a\u0144 synowska wyp\u0142ywa z mi\u0142o\u015bci i szacunku do Boga jako Ojca. Dla \u015bw. Tomasza boja\u017a\u0144 synowska jest wy\u017csza, poniewa\u017c sk\u0142ania nas do unikania grzechu nie ze strachu przed piek\u0142em, ale z mi\u0142o\u015bci do Boga i pragnienia, by Go nie obra\u017ca\u0107.<\/p>\n\n\n\n Katechizm Ko\u015bcio\u0142a Katolickiego nawi\u0105zuje do tego nauczania i przypomina nam, \u017ce boja\u017a\u0144 Bo\u017ca jest jednym z siedmiu dar\u00f3w Ducha \u015awi\u0119tego (KKK 1831). Ten dar pomaga nam rozpozna\u0107 wielko\u015b\u0107 Boga i \u017cy\u0107 w postawie czci i adoracji. Nie jest to strach, kt\u00f3ry parali\u017cuje, ale \u015bwi\u0119ta boja\u017a\u0144, kt\u00f3ra inspiruje nas do \u017cycia w \u015bwi\u0119to\u015bci i szukania woli Bo\u017cej w ka\u017cdym momencie.<\/p>\n\n\n\n W naszej wsp\u00f3\u0142czesnej spo\u0142ecze\u0144stwie, gdzie relatywizm i oboj\u0119tno\u015b\u0107 religijna s\u0105 coraz bardziej powszechne, boja\u017a\u0144 Bo\u017ca mo\u017ce wydawa\u0107 si\u0119 przestarza\u0142a, a nawet opresyjna. Jednak daleka od bycia negatywn\u0105, boja\u017a\u0144 Bo\u017ca jest g\u0142\u0119boko wyzwalaj\u0105ca. Uwalnia nas od niewoli grzechu, od ba\u0142wochwalstwa siebie samych i od fa\u0142szywych zabezpiecze\u0144 \u015bwiata.<\/p>\n\n\n\n Boja\u017a\u0144 Bo\u017ca przypomina nam, \u017ce nie jeste\u015bmy panami naszego \u017cycia, ale ca\u0142kowicie zale\u017cni od Boga. To nie czyni nas s\u0142abymi, ale pokornymi, a pokora jest bram\u0105 do prawdziwej m\u0105dro\u015bci. Jak m\u00f3wi Psalm 111,10: \u201ePocz\u0105tkiem m\u0105dro\u015bci jest boja\u017a\u0144 Pa\u0144ska; maj\u0105 dobr\u0105 rad\u0119 ci, kt\u00f3rzy j\u0105 zachowuj\u0105.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n Ponadto, boja\u017a\u0144 Bo\u017ca pomaga nam rozr\u00f3\u017cni\u0107 mi\u0119dzy tym, co naprawd\u0119 wa\u017cne, a tym, co przemijaj\u0105ce. W \u015bwiecie pe\u0142nym rozprosze\u0144 i pokus, boja\u017a\u0144 Bo\u017ca utrzymuje nas w skupieniu na tym, co istotne: naszej relacji z Nim i naszym powo\u0142aniu do \u015bwi\u0119to\u015bci.<\/p>\n\n\n\n \u015awi\u0119ci s\u0105 \u017cywymi przyk\u0142adami tego, co oznacza ba\u0107 si\u0119 Boga. Na przyk\u0142ad, \u015bw. Teresa z \u00c1vila m\u00f3wi\u0142a, \u017ce boja\u017a\u0144 Bo\u017ca nie by\u0142a strachem, kt\u00f3ry oddala\u0142 j\u0105 od Niego, ale pe\u0142n\u0105 czci mi\u0142o\u015bci\u0105, kt\u00f3ra prowadzi\u0142a j\u0105 do szukania Jego obecno\u015bci w ka\u017cdej chwili. Podobnie, \u015bw. Franciszek Salezy naucza\u0142, \u017ce boja\u017a\u0144 Bo\u017ca jest jak szacunek, jaki dziecko ma dla swojego ojca: nie jest to parali\u017cuj\u0105cy strach, ale mi\u0142o\u015b\u0107 wyra\u017caj\u0105ca si\u0119 w pos\u0142usze\u0144stwie i wdzi\u0119czno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Szczeg\u00f3lnie poruszaj\u0105cym przyk\u0142adem jest \u015bw. Jan Maria Vianney, proboszcz z Ars. Cz\u0119sto m\u00f3wi\u0142, \u017ce boja\u017a\u0144 Bo\u017ca jest jak \u201e\u015bwi\u0119ty ogie\u0144\u201d, kt\u00f3ry oczyszcza serce i przygotowuje je do przyj\u0119cia mi\u0142o\u015bci Boga. Dla niego boja\u017a\u0144 Bo\u017ca nie by\u0142a abstrakcyjnym poj\u0119ciem, ale konkretn\u0105 rzeczywisto\u015bci\u0105, kt\u00f3ra przejawia\u0142a si\u0119 w jego \u017cyciu modlitwy, mi\u0142o\u015bci do ubogich i gorliwo\u015bci o zbawienie dusz.<\/p>\n\n\n\n Je\u015bli boja\u017a\u0144 Bo\u017ca jest tak wa\u017cna, jak mo\u017cemy j\u0105 piel\u0119gnowa\u0107 w naszym codziennym \u017cyciu? Oto kilka praktycznych sugestii:<\/p>\n\n\n\n Boja\u017a\u0144 Bo\u017ca nie jest strachem, kt\u00f3ry oddala nas od Niego, ale pe\u0142n\u0105 czci mi\u0142o\u015bci\u0105, kt\u00f3ra przybli\u017ca nas do Jego serca. Jest to postawa, kt\u00f3ra przypomina nam, kim jest B\u00f3g i kim my jeste\u015bmy: stworzeniami umi\u0142owanymi przez mi\u0142osiernego Ojca, ale wezwanymi do \u017cycia w \u015bwi\u0119to\u015bci i sprawiedliwo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Jak m\u00f3wi Psalm 34,10: \u201eB\u00f3jcie si\u0119 Pana, wy, \u015bwi\u0119ci Jego, gdy\u017c niczego nie brakuje tym, kt\u00f3rzy si\u0119 Go boj\u0105.\u201d<\/em> Boja\u017a\u0144 Bo\u017ca nie pozbawia nas niczego, ale nape\u0142nia nas tym, co naprawd\u0119 si\u0119 liczy: pokojem, m\u0105dro\u015bci\u0105 i rado\u015bci\u0105 \u017cycia w Jego obecno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Niech ten artyku\u0142 zainspiruje nas do ponownego odkrycia prawdziwego znaczenia boja\u017ani Bo\u017cej i do prze\u017cywania jej nie jako ci\u0119\u017caru, ale jako drogi do wolno\u015bci i mi\u0142o\u015bci. Niech Maryja Dziewica, wz\u00f3r pokory i czci, prowadzi nas na tej drodze, a jej wstawiennictwo niech pomo\u017ce nam wzrasta\u0107 w boja\u017ani Bo\u017cej i w mi\u0142o\u015bci do jej Syna, naszego Pana Jezusa Chrystusa. Amen.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" W \u015bwiecie, w kt\u00f3rym strach wydaje si\u0119 dominowa\u0107 w wielu aspektach naszego \u017cycia \u2014 strach przed przysz\u0142o\u015bci\u0105, pora\u017ck\u0105, samotno\u015bci\u0105, chorob\u0105 \u2014 idea \u201eboja\u017ani Bo\u017cej\u201d mo\u017ce wydawa\u0107 si\u0119 myl\u0105ca, a nawet sprzeczna. Jak to mo\u017cliwe, \u017ce B\u00f3g mi\u0142o\u015bci, mi\u0142osierdzia i dobroci wzywa nas, aby\u015bmy Go si\u0119 bali? Czy boja\u017a\u0144 Bo\u017ca jest synonimem terroru, l\u0119ku czy niepokoju? …<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":2576,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[37,43],"tags":[607],"class_list":["post-2575","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-doktryna-i-wiara","category-katechizm-kosciola-katolickiego","tag-bojazn-boza"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2575","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2575"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2575\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2577,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2575\/revisions\/2577"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2576"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2575"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2575"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2575"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\n\n\n\nBoja\u017a\u0144 Bo\u017ca w tradycji katolickiej<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
\n\n\n\nBoja\u017a\u0144 Bo\u017ca we wsp\u00f3\u0142czesnym kontek\u015bcie<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
\n\n\n\nBoja\u017a\u0144 Bo\u017ca w \u017cyciu \u015bwi\u0119tych<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
\n\n\n\nJak piel\u0119gnowa\u0107 boja\u017a\u0144 Bo\u017c\u0105 w naszym \u017cyciu<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
\n
\n\n\n\nZako\u0144czenie: Od boja\u017ani do mi\u0142o\u015bci<\/strong><\/h3>\n\n\n\n