Ka\u017cdego Adwentu chrze\u015bcija\u0144skie domy na ca\u0142ym \u015bwiecie wype\u0142nia tradycja, kt\u00f3ra \u0142\u0105czy nas z sercem tajemnicy Bo\u017cego Narodzenia: szopka. W\u015br\u00f3d postaci, kt\u00f3re j\u0105 tworz\u0105, uwag\u0119 cz\u0119sto przyci\u0105gaj\u0105 dwie na poz\u00f3r drugorz\u0119dne postacie: w\u00f3\u0142 i osio\u0142. Te pokorne zwierz\u0119ta, zawsze obecne przy \u017c\u0142\u00f3bku, gdzie le\u017cy Dzieci\u0105tko Jezus, s\u0105 sta\u0142ym elementem tradycji chrze\u015bcija\u0144skiej. Co jednak symbolizuj\u0105? Czego mog\u0105 nas nauczy\u0107 dzi\u015b, w \u015bwiecie tak r\u00f3\u017cnym od Betlejem sprzed ponad dw\u00f3ch tysi\u0119cy lat?<\/p>\n\n\n\n
Co ciekawe, kanoniczne Ewangelie (Mateusza i \u0141ukasza, jedyne opisuj\u0105ce narodziny Jezusa) nie wspominaj\u0105 wprost o wo\u0142u i o\u015ble przy \u017c\u0142\u00f3bku. Sk\u0105d wi\u0119c wzi\u0119\u0142a si\u0119 ta tradycja? Odpowied\u017a znajduje si\u0119 w Starym Testamencie i bogatej tradycji chrze\u015bcija\u0144skiej rozwijanej na przestrzeni wiek\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
W Ksi\u0119dze Izajasza (1,3) czytamy: \u201eW\u00f3\u0142 rozpoznaje swego pana, a osio\u0142 \u017c\u0142\u00f3b swego w\u0142a\u015bciciela. Izrael jednak nie zna, m\u00f3j lud niczego nie rozumie\u201d<\/em>. Ten proroczy fragment zosta\u0142 zinterpretowany przez Ojc\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a jako zapowied\u017a pokory i pos\u0142usze\u0144stwa, kt\u00f3re mia\u0142y otacza\u0107 narodziny Chrystusa. W\u00f3\u0142 i osio\u0142 symbolizuj\u0105 tych, kt\u00f3rzy mimo swej prostoty lub z pozoru niewielkiego znaczenia, rozpoznaj\u0105 swojego Pana i s\u0105 obecni przy Jego przyj\u015bciu.<\/p>\n\n\n\n Dodatkowo Ewangelie apokryficzne, takie jak Protoewangelia Jakuba<\/em> czy Ewangelia Pseudo-Mateusza<\/em>, wyra\u017anie wspominaj\u0105 o obecno\u015bci tych zwierz\u0105t przy \u017c\u0142\u00f3bku, wzmacniaj\u0105c ich obecno\u015b\u0107 w przedstawieniach narodzin Chrystusa. Chocia\u017c te teksty nie nale\u017c\u0105 do kanonu biblijnego, g\u0142\u0119boko wp\u0142yn\u0119\u0142y na sztuk\u0119 i tradycj\u0119 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105, czyni\u0105c wo\u0142u i os\u0142a nieod\u0142\u0105cznymi postaciami w szopce.<\/p>\n\n\n\n W\u00f3\u0142 i osio\u0142 nie s\u0105 postaciami przypadkowymi; ich obecno\u015b\u0107 przy \u017c\u0142\u00f3bku niesie g\u0142\u0119bokie znaczenie teologiczne i duchowe:<\/p>\n\n\n\n Na przestrzeni wiek\u00f3w sztuka chrze\u015bcija\u0144ska uwieczni\u0142a wo\u0142u i os\u0142a w niezliczonych obrazach, rze\u017abach i szopkach. Arty\u015bci tacy jak Giotto, w swoich freskach w bazylice \u015bw. Franciszka w Asy\u017cu, czy El Greco w przedstawieniach Bo\u017cego Narodzenia, w\u0142\u0105czaj\u0105 te zwierz\u0119ta jako cichych, lecz wymownych \u015bwiadk\u00f3w tajemnicy Wcielenia.<\/p>\n\n\n\n W XIII wieku \u015bw. Franciszek z Asy\u017cu, uwa\u017cany za tw\u00f3rc\u0119 pierwszej \u017cywej szopki, wyra\u017anie uwzgl\u0119dni\u0142 wo\u0142u i os\u0142a w swojej inscenizacji narodzin Chrystusa, na sta\u0142e wpisuj\u0105c je w chrze\u015bcija\u0144sk\u0105 tradycj\u0119 ludow\u0105.<\/p>\n\n\n\n Chocia\u017c liturgia nie wspomina bezpo\u015brednio o tych zwierz\u0119tach, duch ich symboliki znajduje odzwierciedlenie w tekstach i pie\u015bniach bo\u017conarodzeniowych, kt\u00f3re podkre\u015blaj\u0105 pokor\u0119 i adoracj\u0119 wobec tajemnicy Boga, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 cz\u0142owiekiem.<\/p>\n\n\n\n W \u015bwiecie naznaczonym po\u015bpiechem, materializmem i duchowym zagubieniem w\u00f3\u0142 i osio\u0142 zapraszaj\u0105 nas do zatrzymania si\u0119 i refleksji. Te zwierz\u0119ta, w swojej prostocie, ucz\u0105 nas g\u0142\u0119bokich prawd:<\/p>\n\n\n\n Papie\u017c Franciszek, w swojej adhortacji apostolskiej Admirabile Signum<\/em> o znaczeniu i warto\u015bci szopki, zach\u0119ca nas, by postrzega\u0107 szopk\u0119 jako \u201e\u017cyw\u0105 katechez\u0119\u201d. Ka\u017cda posta\u0107, w tym w\u00f3\u0142 i osio\u0142, pomaga nam g\u0142\u0119biej zrozumie\u0107 tajemnic\u0119 Wcielenia i przekazywa\u0107 wiar\u0119 z pokolenia na pokolenie.<\/p>\n\n\n\n Jak m\u00f3wi papie\u017c: \u201eSzopka przypomina nam, \u017ce B\u00f3g, tak jak w Betlejem, rodzi si\u0119 tam, gdzie \u017cycie wydaje si\u0119 najtrudniejsze, gdzie nie ma nadziei, ale ma r\u00f3wnie\u017c moc przemiany wszystkiego.\u201d<\/em> W tej przemianie w\u00f3\u0142 i osio\u0142 \u015bwiadcz\u0105, \u017ce prostota i pokora staj\u0105 si\u0119 miejscem, gdzie mieszka B\u00f3g.<\/p>\n\n\n\n W\u00f3\u0142 i osio\u0142, cho\u0107 pozornie drugoplanowi, odgrywaj\u0105 kluczow\u0105 rol\u0119 w przes\u0142aniu Bo\u017cego Narodzenia. Ucz\u0105 nas rozpoznawania Boga w ma\u0142ych rzeczach, doceniania pokory i zbli\u017cania si\u0119 do Zbawiciela z prostym sercem. Przygotowuj\u0105c w tym roku szopk\u0119, pami\u0119tajmy, \u017ce te pokorne zwierz\u0119ta nie tylko zdobi\u0105 \u017c\u0142\u00f3bek, ale inspiruj\u0105 nas do \u017cycia w wierze, nadziei i mi\u0142o\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Niech kontempluj\u0105c szopk\u0119, pozwolimy si\u0119 przemieni\u0107 przez odwieczne przes\u0142anie Bo\u017cego Narodzenia i, jak w\u00f3\u0142 i osio\u0142, znajdziemy swoje miejsce przy Zbawicielu, staj\u0105c si\u0119 cichymi, lecz wiernymi \u015bwiadkami Jego mi\u0142o\u015bci.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Ka\u017cdego Adwentu chrze\u015bcija\u0144skie domy na ca\u0142ym \u015bwiecie wype\u0142nia tradycja, kt\u00f3ra \u0142\u0105czy nas z sercem tajemnicy Bo\u017cego Narodzenia: szopka. W\u015br\u00f3d postaci, kt\u00f3re j\u0105 tworz\u0105, uwag\u0119 cz\u0119sto przyci\u0105gaj\u0105 dwie na poz\u00f3r drugorz\u0119dne postacie: w\u00f3\u0142 i osio\u0142. Te pokorne zwierz\u0119ta, zawsze obecne przy \u017c\u0142\u00f3bku, gdzie le\u017cy Dzieci\u0105tko Jezus, s\u0105 sta\u0142ym elementem tradycji chrze\u015bcija\u0144skiej. Co jednak symbolizuj\u0105? Czego mog\u0105 …<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":1706,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[66,41],"tags":[304,303],"class_list":["post-1705","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-kultura-popularna-i-katolicyzm","category-wiara-i-kultura","tag-szopce","tag-wol-i-osiol"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1705","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1705"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1705\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1707,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1705\/revisions\/1707"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1706"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1705"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1705"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicus.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1705"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Symbolika teologiczna i duchowa wo\u0142u i os\u0142a<\/h3>\n\n\n\n
\n
W\u00f3\u0142 i osio\u0142 w tradycji artystycznej i liturgicznej<\/h3>\n\n\n\n
Lekcje dla wsp\u00f3\u0142czesnego \u015bwiata<\/h3>\n\n\n\n
\n
Szopka jako \u017cywa katecheza<\/h3>\n\n\n\n
Podsumowanie<\/h3>\n\n\n\n